гео тест 9 сынып


1 нұсқа
 1. Грек тілінен аударғанда «география» сөзінің мағынасы :
A) жерді сызу
B) жерді сипаттап жазу
C) жерді өлшеу
D) жерді оқу
E) жерді зерттеу
 2. Тәуліктегі ауа құбылысы:
A) Жауын шашын
B) Жергілікті желдер
C) Ауа райы
D) Ауа массалары
E) Климат
 3. Тянь-Шань тауларын зерттеген саяхатшы :
A) Г.Н.Потанин
B) И.В.Мушкетов
C) Н.А.Северцов
D) П.П.Семенов
E) А.И.Бутаков
 4. Қазақстандағы ферроқорытпа зауыттары:
A) Кентау, Ақтау
B) Жезқазған, Жезді
C) Арал, Алматы
D) Қостанай, Көкшетау
E) Ақсу, Ақтөбе
 5. Түсті металлургия ... комбинаттардан тұрады.
A) байыту
B) толық циклді
C) комплексті
D) қайта өңдейтін
E) жартылай циклді
 6. Табиғат комплексін өзгертеді:
A) Климат.
B) Адам.
C) Өсімдіктер.
D) Жануарлар.
E) Жел.
 7. Жер шарын бірінші рет айналып шыққан адам-
A) Фернан Магеллан.
B) Джеймс Кук.
C) Христофор Колумб.
D) Джон Кабот.
E) Вaско да Гама.
 8. Африкаға бірненше рет саяхат жасаған зерттеуші:
A) Н.И.Вавилов.
B) Д.Ливингстон.
C) А.Веспуччи.
D) В.Юнкер.
E) Васко Да Гама.
 9. Солтүстік Американың шығыс жағалауындағы жылы ағыс.
A) Гвиана.
B) Калифорния.
C) Оңтүстік пассат.
D) Лабрадор.
E) Гольфстрим.
10. Географиялық қабықтың ырғақтылық заңдылығы:
A) Күн мен түн ауысуы.
B) Өсімдіктердің өсуі.
C) Судың булануы.
D) Желдің соғуы.
E) Мұздардың еруі.
11. Астана және Петропавл қаласы ... өзен жағасында орналасқан
A) Арыс
B) Ақсу.                               
C) Есіл.
D) Ертіс.                               
E) Обаған.
12. Қазақстан аумағындағы негізгі топырақ түрі:
A) Қоңыр
B) Сұр
C) Күлгін
D) Қара
E) Қызыл
13. Қазақстандағы миллионер-қала.
A) Тараз.
B) Орал.
C) Астана.
D) Қарағанды.
E) Алматы.
14. Сыртқа мұнай шығаратын елдер.
A) Бразилия, Алжир.
B) Қытай, Корея.
C) Сауд Арабиясы, Кувейт.
D) Үндістан, Египет.
E) АҚШ, Мексика.
15. Пландағы қашықтықтың жердегі қашықтықтан неше есе кіші екенін көрсететін сан:
A) азимут
B) полюс
C) нивелир
D) масштаб
E) флюгер
16. Еуропаның биік тауы:
A) Алпі.
B) Аппалач.
C) Қырым.
D) Орал.
E) Хибин.
17. Халқының саны көп халық:
A) американдықтар
B) орыстар
C) үндістер
D) қытайлықтар
E) ағылшын
18. Топырағы құнарлы табиғат зонасы:
A) Тайга зонасы.
B) Дала зонасы.
C) Тундра зонасы.
D) Батпақты жер.
E) Тропиктік орман зонасы.
19. Ылғалдану коэффициенті бұл - …
A) жауын-шашынды күндердің ашық күндерге қатынасы.
B) буланудың температураға қатынасы.
C) мұндай коэффициент болмайды.
D) жылы және суық күндердің қатынасы.
E) жылдық жауын-шашын мөлшерінің булануға қатынасы.
20. Наурызым қорығы орналасқан облыс.
A) Ақтөбе.
B) Қостанай.
C) Солтүстік Қазақстан.
D) Ақмола.
E) Қарағанды.
21. ... Үстірт қорығында өсіріліп, көбейтіледі.
A) Марал, таутекелер
B) Жабайы қой - муфлон
C) Күзен және ақ тышқан
D) Дала барысы, тарлан мысықтар
E) Голян (көкталма балық) және ускум балықтары
22. Кеңестік Қазақстанда ауыр машина жасау айрықша дамыды
A) Пайдалы қазбалар кен орындарын игеру үшін.
B) Қазақстанның географиялық орнына байланысы.
C) Сол уақыттағы мемлекет басқарушыларының ерікті шешімінен.
D) Еңбек ресурстарының квалификациялық дайындығынан.
E) Жаңа жұмыс орындарыының қажеттілігінен.
23. Шымкенттің фосфор тұздарын өндіретін зауыты шикізатты алады.
A) Ақтөбеден.
B) Қызылордадан.
C) Арқалықтан.
D) Қаратаудан.
E) Павлодардан.
24. Ла-Манш бұғазы … елдерін бөліп жатыр.
A) Швеция мен Норвегия
B) Португалия мен Испания
C) Германия мен Дания
D) Ұлыбритания мен Франция
E) Греция мен Албания
25. Литосфералық плиталардың қозғалыс жылдамдығы жылына:
A) 8 см
B) 1 мм-ден 1 см-ге дейін
C) 10 см ден - 16 см-ге дейін
D) 7 см-ден 15 см-ге дейін
E) 1 см-ден 6 см-ге дейін
26. Адамның шаруашылық әрекеттерінен жердегі көп өзгерген табиғат кешені:
A) Ормандар.
B) Шөлдер.
C) Таулар.
D) Саванналар.
E) Тоғайлар.
27. Ең тұңғыш «Ермак»  мұзжарғыш кемесі жасалды:
A) М.Ломоносовтың жобасымен.
B) Ю.Шмидтің жобасымен.
C) Седовтың жобасымен.
D) С.Макаровтың жобасымен.
E) Ф.Нансеннің жобасымен.
28. Бетпақдаланың биік нүктесі.
A) Мұзтау.
B) Ақсораң.
C) Жамбыл.
D) Абай.
E) Ақдым.
29. Табиғатты қорғау туралы алғашқы заң 1273 жылы ... шықты.
A) Ресейде
B) Францияда
C) Англияда
D) Грецияда
E) Италияда
30. Қазақстанның Ресеймен шекарасы ... экономикалық аудандары арқылы өтеді.
A) Солтүстік-Батыс, Солтүстік
B) Орталық қара топырақты
C) Украина, Кавказ
D) Орталық, Волга-Вятка
E) Поволжье, Урал, Батыс-Сібір
 
 
2 нұсқа
 
 1. Халық ең көп қоныстанған дүние бөлігі:
A) Азия
B) Солтүстік Америка
C) Оңтүстік Америка
D) Еуропа
E) Африка
 2. Қазақстан Каспий теңізі арқылы шектесетін мемлекет
A) Қытай
B) Иран
C) Өзбекстан
D) Үндістан
E) Ирак
 3. Екібастұз көмірінің басты қолдану бағыты:
A) Қостанайға тасымалдайды
B) Атырауға тасымалдайды
C) ЖЭС, МАЭС-да жағылады
D) Химия өнеркәсібінде пайдаланады
E) Металлургия өнеркәсібіне пайдаланады
 4. Қазақ жерінің шығысындағы табиғи ауданы
A) Сарыарқа
B) Тянь-Шань
C) Алтай
D) Орал
E) Туран
 5. Торғай үстіртіндегі негізгі кен түрі
A) темір рудасы
B) мыс
C) фосфор
D) полиметалл
E) мұнай
 6. Бағытты анықтау (ориентирование) дегеніміз ...
A) Ауа температурасын анықтау.
B) План құру.
C) Төбе биіктігін анықтау.
D) Көкжиек тұстарын анықтау.
E) Затты анықтағанға дейінгі арақашықтықты өлшеу.
 7. Тропосферадағы су буы ... пайда болған
A) Өзен және батпақ суларының булануынан.
B) Мұхит суларының булануынан.
C) Жер асты суларынан.
D) Су қоймалары мен көлдердің булануынан.
E) Ауаның өзінен.
 8. “Оттегі  фабрикалары” болып саналатын организмдер:
A) Су шөптері.
B) Жануарлар.
C) Фитопланктон.
D) Өсімдіктер.
E) Микроорганизмдер.
 9. Екі жарты шардың қоңыржай белдеулер бойымен соғатын желдер:
A) солтүстік–шығыс желдер
B) пассаттар
C) бриздер
D) муссондар
E) батыс желдер
10. Территориясының  көлемі  бойынша  Африка кіші:
A) Евразиядан
B) Антарктидадан
C) Солтүстік  Америкадан
D) Австралиядан
E) Оңтүстік  Америкадан
11. Субарктикалық ендіктен Антарктидаға дейін созылып жатқан, экваторға таяғанда ені тарылып келген жер бетінің сулы бөлігі ... деп аталады.
A) Үнді мұхиты
B) Атлант мұхиты
C) Солтүстік Мұзды мұхит
D) Гвинея шығанағы
E) Тынық мұхит
12. Географиялық қабықтың ырғақтылық заңдылығы:
A) Желдің соғуы.
B) Өсімдіктердің өсуі.
C) Мұздардың еруі.
D) Күн мен түн ауысуы.
E) Судың булануы.
13. Бұқтырма су қоймасы салынған өзен:
A) Iле.
B) Сырдария.
C) Орал.
D) Ертiс.
E) Есiл.
14. Ауыр  өнеркәсіп салалары
A) Стадиондар, кинотеатрлар, емханалар.
B) Тамақ өнеркәсібінің мекемесі.
C) Аяқ киім және тігін фабрикалары.
D) Тоқыма комбинаты.
E) Машина жасау және отын-энергетика кешені.
15. Көкжиек тұсының азимуты 1350
A) Оңтүстік.
B) Солтүстік батыс.
C) Солтүстік шығыс.
D) Оңтүстік батыс.
E) Оңтүстік шығыс.
16. Жер шарындағы ең терең көл - Байкалдың тереңдігі:
A) 1610 м.
B) 1620 м.
C) 1600 м.
D) 1640 м.
E) 1650 м.
17. Күн жылуының мөлшері мен ылғалдың әркелкілігіне байланысты табиғат зоналарының ауысу заңдылығы -
A) азоналылық.
B) полярлық белдеу.
C) биіктік зоналылық.
D) ендік зоналылық.
E) мұхиттық белдеу.
18. Солтүстік Американың Атлант мұхиты жағалауындағы отырықшы халық ... қоныс аударғандар.
A) Қытайдан
B) Үндістаннан
C) Орталық және Оңтүстік Еуропа елдерінен
D) Скандинавия елдері мен Исландия аралынан
E) Аустралиядан
19. Солтүстік полюстен Гренланд теңізіне дейін ығып барған экспедиция басшысы
A) М.Ломоносов.
B) Р.Амундсен.
C) И.Д.Потанин.
D) С.Макаров.
E) Г.Седов.
20. Топырақтағы химиялық элементтер
A) Шірінді түзеді.
B) Өсімдіктерді қоректендіреді.
C) Суды ерітеді.
D) Тау жыныстарын үгітеді.
E) Өсімдіктерді шірітеді.
21. 1977 жылы құрылған Ұлттық табиғи парктің аты:
A) Алтын Емел.
B) Марқакөл.
C) Қарқаралы.
D) Іле Алатауы.
E) Баянауыл.
22. Халықтың орналасуына әсер ететін факторлар:
A) Тарихи жағдайлар.
B) Өнеркәсіптің дамуы, мәдениет.
C) Климат-табиғат жағдайы, ғылым.
D) Табиғи өсім.
E) Тарихи, табиғи және экономикалық жағдай.
23. Қазақстандағы жалғыз Шығыс Қазақстан ғана өсіретін мал түрі:
A) Құс.
B) Жылқы.
C) Шошқа.
D) Түйе.
E) Марал.
24. Урбандалудың … белгісі бар:
A) 5
B) 6
C) 3
D) 2
E) 4
25. Литосфералық плиталардың қозғалыс жылдамдығы жылына:
A) 1 см-ден 6 см-ге дейін
B) 10 см ден - 16 см-ге дейін
C) 8 см
D) 7 см-ден 15 см-ге дейін
E) 1 мм-ден 1 см-ге дейін
26. Алматы облысының территориясында солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай соғатын қатты жел.
A) Пассат.
B) Ебі.
C) Арыстанды-қарабас.
D) Сайқан.
E) Муссон.
27. Қазақстанның солтүстік-шығысынан оңтүстік-батысына қарай тартылған темір жол –
A) Түркістан-Сібір.
B) Орынбор-Ташкент.
C) Оңтүстік Сібір.
D) Трансқазақстан.
E) Орта Сібір.
28. Дүние жүзінде қант қызылшасын ең көп өсіретін ел
A) Ресей
B) Қытай
C) Украина
D) Қазақстан
E) Жапония
29. Боливиядағы Ла-Пас қаласы теңіз деңгейінен ... метр биіктікте орналасқан.
A) 3630
B) 2440
C) 1500
D) 5050
E) 4500
30. Миллионнан астам тұрғыны бар қала:
A) Ферғана.
B) Ташкент.
C) Самарқанд.
D) Душанбе.
E) Бішкек.
 
 
 
 
3 нұсқа
 1. Мұхиттық аралдардың халқын зерттеген ғалым
A) Р.Амундсен
B) Р.Пири
C) Н.Миклухо-Маклай
D) Ф.Нансен
E) Н.Пржевальский
 2. Тянь-Шань тауларын зерттеудегі еңбегі үшін атаққа ие болған
A) Қ. Сәтбаев
B) Л. Берг
C) П. Семенов
D) П. Паллас
E) Ш.Уәлиханов
 3. Қазақстанның оңтүстігіндегі газды аймақ
A) Маңғыстау-Үстірт
B) Жайық-Каспий
C) Зайсан аңғары
D) Шу-Сарысу
E) Қаратау
 4. Қалпына келмейтін табиғат ресурсы
A) жел энергиясы
B) минералды ресурстары
C) жер, су ресурстары
D) климаттық ресурстары
E) орман ресурстары
 5. Солтүстік Қазақстанның өнеркәсіп торабы
A) Жезқазған
B) Петропавл
C) Балхаш
D) Теміртау
E) Қарағанды
 6. Абсолюттік биіктік деп ... айтамыз.
A) көркем суретті
B) қабатты бояуларды
C) жер бетіндегі бір нүктенің екінші нүктеден биіктігі
D) горизонталь сызықтарды
E) теңіз деңгейінен бастап есептегендегі биіктікті
 7. Геологиялық жасына қарай ең ежелгі таулар … пайда болған
A) Байкал қатпарлығының Кембрийге дейінгі кезеңінде.
B) Мезозойда.
C) Альпі тау жасалу кезеңінде.
D) Герцин кезеңінде.
E) Төрттік дәуірде.
 8. 30-шы ендіктен экваторға қарай соғатын желдер:
A) торнадо
B) самум
C) бриз
D) муссон
E) пассат
 9. Қытайлықтар, жапондықтар, корейлер ... нәсілге жатады.
A) эфиопиялық
B) аралас
C) европалық
D) экваторлық
E) монголоидтық
10. Африканың  екі  мұхитқа  шығатын  мемлекеті:
A) Алжир
B) Сомали
C) Марокко
D) Нигер
E) Египет
11. Қалталы жануарлары көп материк:
A) Африка.
B) Антарктида.
C) Оңтүстік Америка.
D) Австралия.
E) Солтүстік Америка.
12. Муссонды жауындар мына өзендерде судың тасуын әкеледі:
A) Рейн
B) Янцзы
C) Енесей
D) Еділ
E) Амудария
13. Батыс Қазақстанның ... өзенінде бекіре балықтары тіршілік етеді.
A) Сағыз.
B) Өзен.
C) Жайық.
D) Ульба.
E) Ембі.
14. Қазақстанның ... экономикалық ауданында украин, неміс ұлттарының үлесі жоғары
A) Орталық Қазақстан.
B) Шығыс Қазақстан.
C) Солтүстік Қазақстан.
D) Оңтүстік Қазақстан.
E) Батыс Қазақстан.
15. Пландағы қашықтықтың жердегі қашықтықтан неше есе кіші екенін көрсететін сан:
A) азимут
B) нивелир
C) полюс
D) масштаб
E) флюгер
16. Мұхиттан судың  құрамымен, ағысымен және тіршіліктерімен өзгешеленетін мұхиттың бір бөлігі:
A) Канал.
B) Өзен.
C) Теңіз.
D) Сарқырама.
E) Көл.
17. Судың толысуы мен қайтуы ... болады.
A) желден
B) жердің әр түрлі қабаттарының температурасынан
C) жер сілкінісінен
D) ағыстан
E) айдын тартуынан
18. Еуразияның солтүстік орман зонасының өсімдік түрлері:
A) мәңгі жасыл қылқан жапырақты ормандар.
B) аралас орман.
C) ылғалды ормандар.
D) бұталар.
E) жалпақ жапырақты ормандар.
19. Антропогендік табиғат кешені.
A) Көлдер мен батпақтар.
B) Бөгендер мен демалыс парктері.
C) Өзен аңғарлары.
D) Шөлдер.
E) Орман.
20. Жоңғар Алатауының маңындағы оңтүстік-шығыстан  солтүстік-батысқа қарай соғатын ең күшті жел
A) Ебі.
B) Сайқан.
C) Муссон.
D) Бриз.
E) Арыстанды-Қарабас.
21. Ең құнарлы топырақ
A) Қызыл.
B) Сұр.
C) Қара.
D) Қоңыр.
E) Күлгін.
22. Қазақстандағы көне қорықты көрсетіңіз.
A) Үстірт.
B) Науырзым.
C) Марқакөл.
D) Ақсу Жабағылы.
E) Алматы.
23. Отын энергетикасында көп барланған пайдалы қазбалардың қай түрі
A) Көмір.
B) Шым тезек.
C) Мұнай.
D) Газ.
E) Жанғыш тақта тас.
24. Ла-Манш бұғазы … елдерін бөліп жатыр.
A) Швеция мен Норвегия
B) Ұлыбритания мен Франция
C) Греция мен Албания
D) Германия мен Дания
E) Португалия мен Испания
25. Жер қыртысының ең қалың болатын жері:
A) Батыс–Сібір жазығы
B) Амазонка ойпаты
C) мұхит түбі
D) Гималай
E) Арабия теңізі
26. Бетпақдаланың биік нүктесі.
A) Ақсораң.
B) Жамбыл.
C) Абай.
D) Мұзтау.
E) Ақдым.
27. Басқа аудандар үшін өнім өндіретін жекеленген аумақтық мамандануды ... дейміз.
A) Кооперативтендіру.
B) Құрамдастыру.
C) Мамандандыру.
D) Ауданаралық географиялық еңбек бөлінісі.
E) Шоғырландыру.
28. Батыс аудандары арқылы өтетін темір жол -
A) Орынбор-Ташкент.
B) Түркістан-Сібір.
C) Оңтүстік Сібір.
D) ТрансҚазақстан.
E) Орта Сібір.
29. Табиғатты қорғау туралы алғашқы заң 1273 жылы ... шықты.
A) Англияда
B) Ресейде
C) Италияда
D) Францияда
E) Грецияда
30. Астанасы Веллингтон:
A) Жаңа Гвинея.
B) Бисмарк архипелагі.
C) Мариан аралдары.
D) Жаңа Каледония.
E) Жаңа Зеландия.
 
 
 
 
4 нұсқа
 1. Дүние жүзін тұңғыш айналып шықан экспедицияны ... басқарған.
A) Ф.Ф.Беллинсгаузен
B) Васко да Гама
C) М.Н.Лазарев
D) Х.Колумб
E) Ф.Магеллан
 2. Нәсілдік белгілердің қалыптасуына ... әсер етті:
A) Экономикалық даму
B) Ақыл- ой қабілеті
C) Қоршаған орта
D) Халықтың дамуы
E) Қоғамның дамуы
 3. Қазақстанмен неше ел шектеседі:
A) 4
B) 1
C) 2
D) 5
E) 3
 4. Қазақстандағы ферроқорытпа зауыттары:
A) Кентау, Ақтау
B) Арал, Алматы
C) Қостанай, Көкшетау
D) Жезқазған, Жезді
E) Ақсу, Ақтөбе
 5. Түсті металлургия ... комбинаттардан тұрады.
A) қайта өңдейтін
B) комплексті
C) толық циклді
D) байыту
E) жартылай циклді
 6. Жердің жазықтықтағы сызбасы.
A) Масштаб.
B) Азимут.
C) Глобус.
D) Шартты белгілер.
E) План.
 7. Желдің бағытын қадағалайтын құрал.
A) Термометр.
B) Флюгер.
C) Анероид.
D) Барограф.
E) Анемометр.
 8. Табиғат комплексін өзгертеді:
A) Өсімдіктер.
B) Адам.
C) Жел.
D) Жануарлар.
E) Климат.
 9. Жер қыртысының  тұрақты учаскелері.
A) сейсмикалық белдеу
B) гидросфера
C) платформа
D) таулы аймақтар
E) литосфера
10. Үндістер ... байырғы халықтары.
A) Европаның
B) Антарктиданың
C) Азияның
D) Американың
E) Австралияның
11. Африкадағы ең биік жер.
A) Тубкаль.
B) Кения.
C) Марра.
D) Камерун.
E) Калиманджаро.
12. Оңтүстік Еуропа жағалауын шайып жатқан ішкі жылы теңіз.
A) Жерорта.
B) Кариб.
C) Аравия.
D) Балтық.
E) Азов.
13. Астана және Петропавл қаласы ... өзен жағасында орналасқан
A) Ертіс.                               
B) Есіл.
C) Арыс
D) Обаған.
E) Ақсу.                                
14. Қазақстанның ежелгі қалалары.
A) Теміртау, Рудный.
B) Шымкент, Астана.
C) Павлодар, Өскемен.
D) Түркістан, Тараз.
E) Екібастұз, Балқаш.
15. Ресейдегі Ключи Шоқысы  қай түбекте орналасқан:
A) Чукот.
B) Таймыр.
C) Кола.
D) Ямал.
E) Камчатка.
16. Топырағы құнарлы табиғат зонасы:
A) Дала зонасы.
B) Тайга зонасы.
C) Тропиктік орман зонасы.
D) Батпақты жер.
E) Тундра зонасы.
17. Жаңа Гвинея аралдарының байырғы халқы:
A) Аборигендер.
B) Папуастар.
C) Негрлер.
D) Мулаттар.
E) Самболар.
18. Адам қай қабықтың бөлігі?
A) Табиғат компонентінің.
B) Литосфераның.
C) Биосфераның.
D) Табиғат кешенінің.
E) Гидросфераның.
19. Қазақстан территориясына шамалы жауын-шашын әкелетін ауа массалары.
A) Қоңыржай.
B) Арктикалық.
C) Экваторлық.
D) Субтропиктік.
E) Тропиктік.
20. Қазақстанның шөл зонасының топырағы:
A) Сұр, қоңыр топырақ.
B) Күлгiн топырақ.
C) Ашық, қызғылт топырақ.
D) Қара, қызғылт.
E) Таулы топырақ.
21. «Рахманов бұлағы » қорықшасы  ... орналасқан.
A) Іле Алатауында
B) Қаратау тауларында
C) Кетмен жотасында
D) Алтайда
E) Қазақтың ұсақ шоқыларында
22. Өндірістің өнім шығаруға бөлетін шығыны (теңгемен есептегенде) ... деп аталады.
A) мамандану
B) өзіндік құн
C) кіріктіру (интеграция)
D) жеке бір салаға мамандану
E) ұлттық табыс
23. Халық санының тез өскен кезеңі.
A) XX ғасырдың екінші жартысы.
B) XVIII ғасырдың аяғы.
C) XX ғасырдың басы.
D) XXI ғасырдың басы.
E) XIX ғасырдың аяғы.
24. Халық саны 10 млн. адамнан жоғары АҚШ-тың қалалары.
A) Лос-Анджелес, Нью-Йорк.
B) Чикаго, Вашингтон.
C) Чикаго, Лос-Анджелес.
D) Вашингтон, Нью-Йорк.
E) Даллас, Сан-Франциско.
25. Ірі масштаб:
A) 1:40000000.
B) 1:50000000.
C) 1:75000000.
D) 1:35000000.
E) 1:30000000.
26. Қазақстанның құрғақ даласында және шөлейттерінде басым топырақ.
A) Күлгін.
B) Сұр.
C) Қызғылт.
D) Сары.
E) Қоңыр.
27. Қант қызылшасы өсіріледі.
A) Арыс, Келес өзендерінің аңғарында.
B) Іле, Шу өзендерінің аңғарында.
C) Нарын, Аягөз өзендерінің аңғарында.
D) Шу, Қаратал өзендерінің аңғарында.
E) Сырдария, Талас өзендерінің аңғарында.
28. «Шығыс шеңбері» автомобиль жолдары ... орталықтарын байланыстырады.
A) Тянь-Шаньның
B) Қазақстанның ұсақ шоқысының
C) Кенді Алтайдың
D) Оралдың
E) Каспий маңы ойпатының
29. Демалыс, туризм, емдік мақсатта пайдаланылатын ресурстар:
A) Тарихи.
B) Мәдени.
C) Рекреациялық.
D) Археологиялық.
E) Табиғи ресурстар.
30. Бокситтің дүниежүзілік қорының 1/3 бөлігі:
A) Еуропада.
B) Оңтүстік Америкада.
C) Азияда.
D) Австралияда.
E) Солтүстік Америкада.
 
 
 
 
5 нұсқа
 
 1. Таулардың биіктігіне қарай бөлінеді:
A) 3
B) 2
C) 4
D) 1
E) 5
 2. Жер бетіндегі мемлекеттер саны.
A) 345
B) 510
C) 230
D) 420
E) 100
 3. «Жоңғария очерктері»-нің авторы:
A) Л.И.Бутаков
B) Қ.Сәтбаев
C) Ш.Уәлиханов
D) М.П.Герасимов
E) П.П.Семенов
 4. Темір рудасының қоры мол жер
A) Каспий маңы ойпаты
B) Есік Атырау құмы
C) Маңқыстау түбегі
D) Торғай үстірті
E) Батыс Сібір жазығы
 5. Орталық Қазақстанды зерттеген адам
A) А.А.Гапеев
B) Қ.И.Сәтбаев
C) Н.Н.Баранский
D) Н.Г.Кассин
E) И.А.Витвер
 6. Жаңа Жер ашуда ... әсері мол болды.
A) жерді сызба арқылы бейнелеудің әсері
B) ағаштан кеме жасаудың
C) тұсбағдарды ойлап табудың
D) меридиан бойынша Жердің көлемін анықтаудың
E) желкенді кеме жасаудың
 7. Экватордың ұзындығы
A) 40000 км.
B) 60000 км.
C) 50000 км.
D) 30000 км.      
E) 20000 км.      
 8. Ежелгі грек географтары тек қана екі дүние бөлігін ажыратқан-
A) Азия мен Африканы.
B) Еуропа мен Американы.
C) Аустралия мен Еуропаны.
D) Африка мен Еуропаны.
E) Еуропа мен Азияны.
 9. Материктер көшуінің гипотезасының  авторы:
A) Дж.Кук
B) Вегенер
C) Докучаев
D) Бехайм
E) Ломоносов
10. Монголоидтардың ...
A) терісінің түсі сары, шашы тік ашық, көзі жасыл.
B) терісінің түсі қара, көзі ашық.
C) терісінің түсі ашық, шашы толқынды, тік.
D) терісінің түсі сарғыш, шашы бұйра, көзі ашық.
E) терісі сарғыш, реңді, көздері қысыңқы, бет сүйегі шығыңқы.
11. Атлант мұхитының тереңдігін, су массасының  қасиеттерін, органикалық  дүниесін зерттеген:
A) Ағылшындар.
B) Гректер.
C) Испандықтар.
D) Орыстар.
E) Португалдықтар.
12. Каспий теңізінің порттары.
A) Атырау, Ақтау.
B) Семей, Павлодар.
C) Павлодар, Өскемен.
D) Орал, Ақтөбе.
E) Қапшағай, Ақтау.
13. Республикамыздың қай аймағында халық басым қоныстанған:
A) Орталығында.
B) Шығысында, Батысында.
C) Солтүстік-батысында.
D) Оңтүстігінде және Солтүстігінде.
E) Солтүстігінде, Орталығында.
14. Қара металлургияның негізгі шикізаты -
A) Шойын.
B) Темір кені.
C) Болат.
D) Қорғасын.
E) Қорытпалар.
15.  Атмосфера қысымы төмен жерлер
A) Теңіз жағасында.
B) Тау жоталарында.
C) Жазықтарда.
D) Аласа тауларда.
E) Биік тауларда.
16. Аң шаруашылығына пайдалануға толығымен босатылған территория.
A) Қорықша.
B) Курорттық зона.
C) Ұлттық парк.
D) Ботаникалық бақ.
E) Қорық.
17. Саванна өсімдіктерінің қоршаған ортаға бейімделуі:
A) Құрғақ кезеңде ағаштар жапырақтарын түсіреді, шөптері күйіп кетеді.
B) Ағаштары мәңгі жасыл.
C) Ағаштары жалпақ жапырақты.
D) Жапырақтары тікенекке айналған.
E) Ағаштары қисық, тырбық.
18. Оңтүстік Америка елдерінің көпшілігі қай тілде сөйлейді?
A) Португал.
B) Испан.
C) Ағылшын.
D) Неміс.
E) Француз.
19. Мұхит түбінің үштен бір көлемін құрайтын Үлкен қайраң (шельф) ... орналасқан.
A) Атлант мұхитында
B) Солтүстік Мұзды мұхитында
C) Тынық мұхитында
D) Үнді мұхитында
E) Аравия теңізінде
20. Қазақстан территориясында жауын-шашын көп түсетін жер.
A) Орал алды үстірті.
B) Тұран ойпаты.
C) Каспий маңы ойпаты.
D) Жоңғар Алатауы.
E) Батыс Алтай.
21. Қазақстанда марганец кен ... өндіріледі.
A) Кендірлі, Мойынқұм.
B) Мәметі - Ақадыр
C) Нарынқол - Кеген.
D) Жезді, Қаражал.
E) Индер, Жарма.
22. Қазіргі уақыттағы экологиялық дағдарыстың негізгі себебін көрсетіңіз.
A) Ғарыштық зерттеулер.
B) Апатты жағдай.
C) Ұтымсыз ауыл шаруашылығы.
D) Әскери әрекет.
E) Адамның шаруашылық әрекеті.
23. «Рахманов бұлағы» ... орналасқан.
A) Іле Алатауында
B) Қазақтың ұсақ шоқыларында
C) Алтайда
D) Кетмен жотасында
E) Қаратау тауларында
24. Дүние жүзіндегі ең биікте орналасқан елдер.
A) Эфиопия, Қазақстан.
B) Ауғанстан, Беларусь.
C) Перу, Боливия.
D) Мексика, Украина.
E) Эквадор, Австралия.
25. Полинезиялық аралдар тобына ... жатады:
A) Гавай аралдары.
B) Жаңа Гвинея.
C) Королин аралы.
D) Маршал аралы.
E) Соломонов аралы.
26. Қазақстанның орманды дала зонасында өсетін өсімдіктер:
A) Жолжелкен, жауқазын, қызғалдақ
B) Мия, құм акациясы, адраспан.
C) Арпабас, бидайық, жабайы құлпынай
D) Жусан, изен, теріскен, көкпек.
E) Қараот, ебелек, түйеқарын.
27. Ресейдің Оңтүстік-Сібір магистралы Қазақстан территориясынан  өтетін бағыттар
A) Жетіқара-Атбасар-Павлодар-Барнаул.
B) Петропавл-Астана-Қарталы.
C) Петропавл-Қарағанды-Мойынты-Шу.
D) Магнитогор-Қарталы-Астана-Павлодар-Барнаул.
E) Қостанай-Көкшетау-Қарасуық-Обьтағы Камень.
28. "Ауыл шаруашылық дамуының интенсивті жолы" ұғымы
A) Жасанды тағамдарға көшу.
B) Пайдаланылған алқаптарда биологиялық өнімдердің жоғарлауы.
C) Ауыл шаруашылығын толық автоматтандыру және компьютерлендіру.
D) Дамыған және дамушы елдер арасындағы ауыл шаруашылық өнімдерін қайта бөлу.
E) Жер жырту және жайылымдық алқаптардың кеңеюі.
29. «Үндістанның Руры» - деп аталған басты көмір-металлургия базасы ...
A) Бомбей.
B) Мангалуру.
C) Мадрас.
D) Дамодар.
E) Калькутта.
30. АҚШ-тағы  жеміс-көкөніс өсіретін негізгі аудан :
A) Мичиган.
B) Небраска.
C) Техас.
D) Калифорния.
E) Юта.
 
 
6 нұсқа
 1. Топырақтың мол µнім алуды қамтамасыз ете алатын қабілеті:
A) эррозиясы
B) қышқылдылығы
C) сулылығы
D) құнарлылығы
E) қалыңдығы
 2. Түсі мен басқа да сыртқы белгілері µзара ұқсас адамдар тобы
A) елді мекен
B) халық
C) монголоидтар
D) нәсіл
E) ұлт
 3. Анды тауының биіктігі :
A) 8848 м
B) 5895 м
C) 6960 м
D) 4807 м
E) 6194 м
 4. Қазақстан Ғылым академиясының тұңғыш Президенті :
A) Ә. Бейсенова
B) А. Қонаев
C) Ш. Уәлиханов
D) Қ. Карпеков
E) Қ. Сәтбаев
 5. Қазақстанның таулары… бағытында орналасқан.
A) қиғаш
B) бойлық
C) шеңбер
D) ендік
E) доға
 6. Ұшақ арқылы түсірілген жергілікті жердің суреті
A) план
B) аэрофотосурет
C) глобус
D) космостық сурет
E) карта
 7. Экватор орналасқан ендік
A) Солтүстік.
B) Оңтүстік.
C) Шығыс.
D) Экваторда 0, ендік болмайды.
E) Батыс.
 8. Дүние жүзінің биік тауы:
A) Кордильеры
B) Калиманджаро
C) Альпі
D) Анды
E) Гималаи
 9. Географиялық қабық деп ... айтамыз.
A) күн жылуы мен ылғалдың әркелкі болуын.
B) табиғат заңдылықтарын.
C) атмосфераның жоғары қабаты, литосфераның жоғары қабаты гидросфераның өзара байланысып, әрекеттесуін.
D) мұхиттардың заңдылығын.
E) атмосфера, гидросфера, литосфера , биосфера және олардың өзара байланысы мен әрекеттесуін.
10. Ебі желі  соғатын өңір
A) Елдің солтүстік-шығысында.
B) Батыс өңірде.
C) Жоңғар Алатауының шығысында.
D) Солтүстік.
E) Алтай тауының шығысында.
11. Арал алабының өзендері.
A) Есіл, Қаратал.
B) Жайық, Жем.
C) Ертіс, Тобыл.
D) Лепсі, Тентек.
E) Сырдария, Келес, Арыс.
12. Азиядағы ірі тау жүйесі.
A) Орал.
B) Карпат.
C) Альпі.
D) Тянь-Шань.
E) Алтай.
13. Қазақстанда ...  ”миллионер” қала бар
A) 1.
B) 2.
C) 4.
D) 3.
E) 5.
14. Ғылыми-техникалық прогрестің нәтижесінде қалдықсыз өнім беретін шаруашылықтың бір саласы ...
A) химия өнеркәсібі.
B) мұнай өндіруші өнеркәсіп.
C) металлургия.
D) көмір өнеркәсібі.
E) тамақ өнеркәсібі.
15. Мұхит суының тұздылығы ... өлшенеді:
A) пайызбен.
B) граммен.
C) промиллемен.
D) килограммен.
E) тоннамен.
16. Ауа райының ауысуының алғашқы нышандары:
A) Ауа мөлшерінің өзгеруі.
B) Бұлттар.
C) Ауаның және температураның өзгеруі.
D) Температураның өзгеруі.
E) Желдің бағытымен қысымның өзгеруі.
17. Жер бетінде тұрақты желдердің пайда болуы:
A) Жоғарғы және төменгі қысым болуынан.
B) Ауа массаларының қозғалуынан.
C) Жыл мезгілдерінің ауысуынан.
D) Жер өз осі бойынша айналғандығынан.
E) Күннің түсуінен.
18. Жалпы температуралық жағдайы және ылғалдылығы, топырағы, өсімдіктері мен жануарлары ортақ ірі табиғи кешен ... деп аталады.
A) жазықтар
B) орман
C) табиғат зоналары
D) таулар
E) климаттық белдеу
19. Қазақстанның солтүстiгiнде таралған орманды дала топырағы:
A) Ферралитті топырақ.
B) Күлгiн топырақ.
C) Құмды-сазды топырақ.
D) Ашық-қызғылт топырақ.
E) Сұр, қара топырақ.
20. Маңғыстау облысында орналасқан қорық.
A) Ақсу-Жабағылы.
B) Қорғалжын.
C) Марқакөл.
D) Үстірт.
E) Наурызым.
21. Қазақстанның жылу кезеңі ұзақтау
A) Шығысында
B) Солтүстігінде
C) Оңтүстігінде
D) Орталығында
E) Батысында
22. Кеңестік Қазақстанда ауыр машина жасау айрықша дамыды
A) Еңбек ресурстарының квалификациялық дайындығынан.
B) Пайдалы қазбалар кен орындарын игеру үшін.
C) Жаңа жұмыс орындарыының қажеттілігінен.
D) Қазақстанның географиялық орнына байланысы.
E) Сол уақыттағы мемлекет басқарушыларының ерікті шешімінен.
23. Петропавл өнеркәсіп торабы ... маманданған.
A) тамақ және жеңіл өнеркәсіпке
B) тамақ және ауыл шаруашылық машиналарын жасауға
C) кен өндіруге
D) боксит кенін өндіруге
E) тоқыма өнеркәсібіне
24. Ірі газ қоры бар елдер:
A) Ресей, АҚШ.
B) Нидерланды, Германия.
C) Кувейт, Норвегия.
D) Суринам, Гвинея.
E) Украина, Франция.
25. Альпі тауларындағы шыршалы ормандардың биіктік белдеуі ... басталады.
A) 1500 м
B) 2000 м
C) 2300 м
D) 700 м
E) 500 м
26. Торрес бұғазы Австралияны … аралынан бөліп тұр.
A) Тимор
B) Жаңа Гвинея
C) Жаңа Зеландия
D) Сулавеси
E) Тасмания
27. 1932 жылы ... басқарған экспедиция Солтүстік Мұзды мұхитын бір жүзу маусымында (навигация) өту мүмкіндігін дәлелдеді.
A) Ф.Нансен
B) О.Ю.Шмидт
C) Баренц
D) Г.Седов
E) И.Д.Папанин
28. Жартылай немесе толығымен жарамсыз жерлер:
A) Сай.
B) Карьер.
C) Бедленд.
D) Батпақ.
E) Бос жерлер.
29. Жүзім жинау мен шарап өндіруден ең алдыңғы қатардағы мемлекет:
A) Дания.
B) Италия.
C) Германия.
D) Чехия.
E) Польша.
30. Үлкен Тұзды көл орналасқан мемлекет:
A) Панама.
B) АҚШ
C) Мексика.
D) Канада.
E) Никарагуа.
 
 
 
 
7 нұсқа
 
 1. Адамның негізгі нәсілдері
A) 4
B) 2
C) 3
D) 5
E) 6
 2. Жайық, Сырдария өзендері туралы алғашқы мәліметтер қалдырған :
A) Әл-Идриси
B) Ш. Уәлиханов
C) Геродот
D) Әл-Фараби
E) М. Қашқари 
 3. Батыс Сібірдің оңтүстік шығысындағы жазық
A) Құланды
B) Алакөл
C) Есіл-Тобыл
D) Іле
E) Зайсан
 4. Қазақстан территориясындағы қорықтар саны:
A) 9
B) 5
C) 7
D) 6
E) 8
 5. Үндістан  … мемлекет
A) орта дамыған
B) дамушы
C) ірі дамыған
D) артта қалған
E) дамыған
 6. Жердің кішірейтілген моделі :
A) карта
B) план
C) cурет
D) аэрофотосурет
E) глобус
 7. Ұсақ  масштаб
A) 1 : 2 000 000.
B) 1 : 1 000 000.
C) 1 : 2 000.
D) 1 : 10 000.
E) 1 : 50 000.
 8. Аумақты қамтуына байланысты дүние жүзінің физикалық картасы қандай карталардың тобына жатады?
A) Материктер мен мұхиттар, және олардың бөліктері.
B) Мемлекеттік және оның бөліктері.
C) Тақырыптық.
D) Топографиялық.
E) Дүние жүзілік.
 9. Ең суық мұхит:
A) Солтүстік Мұзды
B) Үнді
C) Оңтүстік
D) Атлант
E) Тынық
10. Солтүстік Американың ең биік нүктесі
A) Мак-Кинли.
B) Маста.
C) Уитни.
D) Элберт.
E) Митчел.
11. Географиялық қабықтың  даму кезеңдері:
A) 5
B) 3
C) 2
D) 1
E) 4
12. Еуропа мен Азия материктерінің шекарасы өтетін өзен
A) Сырдария
B) Еділ
C) Амудария
D) Жайық
E) Ертіс                     
13. Қазақстанның ішкі көшіп-қонуы басым қалалары:
A) Астана, Павлодар, Алматы.
B) Маңғыстау, Тараз.
C) Тараз, Арқалық.
D) Алматы, Өскемен.
E) Қостанай, Ақтау, Семей.
14. Ауыл шаруашылығының шикізатын өндейтін салалар.
A) Құрылыс, тамақ.
B) Қағаз, диірмен.
C) Химия, құрылыс.
D) Жеңіл, химия.
E) Жеңіл, тамақ.
15. Абсолют биіктігі 200м-ден аспайтын жазықтар:
A) жазық.
B) ойпат.
C) таулы үстірттер.
D) плато.
E) қыраттар.
16. Аса  ірі цунами толқындары пайда болады
A) Ірі кеме апаттарының нәтижесінен.
B) Су асты вулкандарының атқылауынан және жер сілкіністерінен.
C) Дауылды желден.
D) Атмосфералық ортада қысымның шұғыл өзгеруінен.
E) Әр түрлі тереңдіктегі су температурасының шұғыл өзгеруі.
17. Маусымдық желдер:
A) Шығыс желдер.
B) Батыс желдер.
C) Пассаттар.
D) Муссондар.
E) Бриздер.
18. Жазықтардағы табиғат зонасының ауысуын ... деп атайды.
A) антропогендік кешен.
B) географиялық қабық.
C) ендік зоналылық.
D) ландшафт.
E) биіктік зоналылық.
19. Қазақстанның солтүстігінде шілде айының орташа температурасы.
A) +26 С
B) +24 С
C) +22 С
D) +16 С
E) +14 С
20. Қазақстан аумағының ... шөл зонасы алып жатыр.
A) 21 %
B) 25 %
C) 44 %
D) 55 %
E) 35 %
21. Қазақстанда сирек кездесетін дала қойы ’’муфлон ’’ қандай қорықта кездеседі?
A) Марқакөл.
B) Үстірт.     
C) Қорғалжын.                                
D) Ақсу-Жабағлы
E) Наурызым.
22. Қазақстан аумағында ... облыс бар
A) 21.
B) 19.
C) 16.
D) 14.
E) 17.
23. Дүние жүзінде робот жасау және пайдаланудан I орында:
A) Канада.
B) Финляндия.
C) Жапония.
D) АҚШ
E) Италия.
24. Село халқының тығыздығы ең көп аймақ:
A) Батыс Еуропа.
B) Шығыс және Оңтүстік Азия.
C) Австралия.
D) Шығыс Еуропа.
E) Латын Америкасы.
25. Аталғандардың ішіндегі ұлттық дін -
A) будда, индуизм, ламаизм.
B) ислам, христиан.
C) христиан, ислам, синтоизм.
D) будда, ислам.
E) синтоизм, конфуциан, индуизм.
26. Дүние жүзіндегі ең үлкен маржан рифі:
A) Африкада.
B) Үнді мұхитында.
C) Австралияда.
D) Оңтүстік Америкада.
E) Тынық мұхитында.
27. Антарктиданы қоршайтын теңіздер саны:
A) 2
B) 1
C) 3
D) 4
E) 5
28. Қазақстанның қандай ауданы су электр станциясында энергияны өндірудің ең жоғарғы үлесін береді?
A) Орталық Қазақстан.
B) Павлодар облысы.
C) Барлық аудандар біркелкі.
D) Шығыс Қазақстан облысы.
E) Оңтүстік Қазақстан.
29. Қазақстан оңтүстік-батысында автономиялық республикамен шектеседі
A) Алтай өлкесі.
B) Дағыстан.
C) Тәжікстан.
D) Қарақалпақстан.
E) Башқұртстан.
30. Қазақстанның Ресеймен шекарасы ... экономикалық аудандары арқылы өтеді.
A) Солтүстік-Батыс, Солтүстік
B) Украина, Кавказ
C) Орталық, Волга-Вятка
D) Орталық қара топырақты
E) Поволжье, Урал, Батыс-Сібір
 
 
 
 
8 нұсқа
 
 1. Органикалық заттар массасын ыдыратып, µңдейтіндер
A) микроорганизмдер
B) жыртқыштар
C) құстар
D) балықтар
E) сүтқоректілер
 2. Елді мекендердің негізгі түрлері.
A) мегополистік және агломерациялық.
B) қалалық және урбанизациялық.
C) селолық.
D) ауылдық.
E) қалалық және селолық.
 3. Қазақстандағы облыстар саны :
A) 13
B) 14
C) 18
D) 15
E) 19
 4. Қарағанды көмірін өндіру әдісі
A) шахталы
B) фонтан
C) тунельдік
D) ашық карьер
E) насостық
 5. Сарқылмайтын табиғат ресурсы
A) топырақ ресурсы
B) минералды ресурсы
C) жер ресурсы
D) су ресурсы
E) климаттық ресурсы
 6. Аспан мен жердің түйіскен жері.
A) Съемка.
B) Жер бедері.
C) Бағдарлау.
D) Горизонталь.
E) Көкжиек.
 7. Шығыс бағытына сәйкес келетін азимут:
A) 270°
B) 180°
C) 90°
D) 0°
E) 360°
 8. Жер шарының ауданын көрсетіңіз.
A) 410 млн. км2.
B) 22046 млн. км2.
C) 510 млн. км2.
D) 149 млн. км2.
E) 1085 млн. км2.
 9. Мұхит суында ең көп зат:
A) оттегі
B) сутегі
C) күкірт
D) ас тұз
E) қышқыл зат
10. Анды тауына ат қойған халықтар:
A) Испандықтар.
B) Инктер.
C) Португалдықтар.
D) Метистер.
E) Викингтер.
11. Қазіргі  кезде географиялық қабықты өзгертетін негізгі фактор:
A) Ішкі процесс.
B) Жер бедері.
C) Сыртқы процесс.
D) Климат.
E) Антропогендік.
12. Ауа райын болжайтын адамдар.
A) Гидрологтар.
B) Геологтар.
C) Экологтар.
D) Синоптиктер.
E) Гляциолоролог.
13. Арал теңiзiне құятын өзен:
A) Сырдария.
B) Орал.
C) Ертiс.
D) Есiл.
E) Iле.
14. Дүние жүзіндегі ең көп халық.
A) Жапондар.
B) Қазақтар.
C) Қытайлар.
D) Орыстар.
E) Бразилиялықтар.
15. Ішкі теңізі бар материк:
A) Антарктида.
B) Еуразия.
C) Австралия.
D) Оңтүстік Америка.
E) Африка.
16. Табиғат компоненттерінің ұштасуы:
A) Топырақ.
B) Жер қабығы.
C) Биосфера.
D) Табиғат комплексі.
E) Географиялық қабық.
17. Жазықтарда табиғат зоналарының ауысуының себебі:
A) топырағының өзгеруі
B) ылғалмен жылудың арақатынасының өзгеруі  
C) өсімдіктердің өзгеруі
D) жер бедері
E) жануарлардың 
18. Қазақстанның дала зонасындағы топырақ түрi:
A) Күлгін топырақ.
B) Қара және қызғылт топырақ
C) Ферралитті топырақ.
D) Сұр топырақ.
E) Сұр, қара топырақ.
19. Батыс Сібір жазығының Қазақстан жерінде өсетін ағаштардың түрлері.
A) Емен, қызыл қайың.
B) Қарағай, тал.
C) Қайың, көктерек.
D) Шырша, май қарағай.
E) Сексеуіл, шырша.
20. Экологиялық қауіптілігі орташа сатыдағы аудандарға ... кіреді.
A) ауыл шаруашылықты суармалы жерлер
B) таулы аймақтардағы орман зоналары
C) дала және орманды дала
D) қайың көп өсетін жерлер
E) металлургия заводтар, көмір шахталары
21. Шымкенттің фосфор тұздарын өндіретін зауыты шикізатты алады.
A) Арқалықтан.
B) Қаратаудан.
C) Ақтөбеден.
D) Павлодардан.
E) Қызылордадан.
22. Батыс Қазақстанды Солтүстік Кавказдың аудандарымен байланыстыратын жол.
A) Орынбор-Ташкент.
B) Орал-Соль-Илецк.
C) Мақат-Бейнеу.
D) Атырау-Астрахань.
E) Ақтау-Жаңа Өзен.
23. Табиғи газ өндіруден алдыңғы орында:
A) Ресей.
B) Канада.
C) Өзбекстан.
D) Индонезия.
E) Ұлыбритания.
24. Канаданың түсті металлургиясы қандай көрсеткіштерге негізделген:
A) Тұтынушылар мен өнеркәсіптер.
B) Әуе және автомобиль көлігі.
C) Әуе жолы мен су жолы.
D) Ауыл шаруашылығы.
E) Шикізат пен арзан электр энергиясы.
25. Адамның шаруашылық әрекеттерінен жердегі көп өзгерген табиғат кешені:
A) Таулар.
B) Саванналар.
C) Тоғайлар.
D) Шөлдер.
E) Ормандар.
26. Өте сирек кездесетін жыртқыш қалталы пері сақталған жер:
A) Ява аралында.
B) Шри-Ланка аралында.
C) Тасмания.
D) Жаңа Гвинея.
E) Жаңа Зеландия.
27. Ең тұңғыш «Ермак»  мұзжарғыш кемесі жасалды:
A) М.Ломоносовтың жобасымен.
B) Ю.Шмидтің жобасымен.
C) Седовтың жобасымен.
D) С.Макаровтың жобасымен.
E) Ф.Нансеннің жобасымен.
28. Өндіріс құралдарын іске қосатын адамдарды
A) Жұмыскерлер
B) Өндірушілер
C) Қызметкерлер
D) Өндіргіш күштер
E) Еңбек қорлары
29. Орталық экономикалық ауданда түсті металлургияның даму себебі:
A) Түсті металдардың кен қоры мол.
B) Түсті металлургия дамымаған.
C) Отын-энергетика базасы жақсы дамыған.
D) Шығыс Қазақстан көршілес жағдайы.
E) Кен шахта машинасы шығарылады.
30. Африкадағы "демографиялық жарылыс"... проблемасын туғызады:
A) шөлге айналу
B) жер қоры
C) азық-түлік
D) ғарыштық
E) тіл
 
 
 
 
9 нұсқа
 
 1. Жоғары қысым белдеулерінен экваторға қарай соғатын желдер:
A) муссон
B) цунами
C) бриз
D) пассат
E) батыс желдер
 2. Замбези өзеніндегі Виктория сарқырамасын ... ашқан:
A) В.Гама
B) Д.Ливингстон
C) Х.Колумб
D) В.П.Алисов
E) В.В.Юнкер
 3. Шоқан Уәлихановтың досы :
A) Г.Н. Потанин
B) И.В. Мушкетов
C) Н.А. Северцов
D) П.К. Козлов
E) А.И. Бутаков
 4. Қазақстанның негізгі табиғи газ қоры шоғырланған жер :
A) Шымкент
B) Қарағанды
C) Ақтөбе
D) Павлодар
E) Маңғыстау түбегі
 5. Шығыс Қазақстанда өсірілетін техникалық дақыл:
A) қызыл қылша
B) зығыр
C) қыша
D) күнбағыс
E) мақта
 6. Дүние жүзін алғаш рет айналып шыққан саяхатшы:
A) Н.М.Преживальский
B) Х. Колумб
C) Ф. Магеллан
D) Васко да Гама
E) Дж. Кук
 7. Жердегі белгілі бір зат пен солтүстік бағыт арасындағы  бұрыш:
A) полюс
B) нивелир
C) азимут
D) масштаб
E) рулетка
 8. Колумб, Магеллан кемелері саяхатқа аттанған ел:
A) Франция.
B) Дания.
C) Италия.
D) Испания.
E) Норвегия.
 9. Ауа райы болжамы жасалатын карта.
A) Синоптикалық карта.
B) Физикалық карта.
C) Ауа температурасы және жауын-шашын картасы.
D) Циклон және антициклон қозғалысы картасы.
E) Топырақ картасы.
10. Солтүстік Мұзды мұхит алабының өзендері.
A) Сырдария, Шу, Талас.
B) Торғай, Ырғыз, Арыс.
C) Қаратал, Лепсі, Сарысу.
D) Жайық, Іле, Қаратал.
E) Ертіс, Есіл, Тобыл.
11. Қазақстан аумағындағы негізгі топырақ түрі:
A) Қоңыр
B) Қара
C) Қызыл
D) Күлгін
E) Сұр
12. Сарыарқаның биік нүктесі.
A) Ақсоран.
B) Хан тәңірі.
C) Мұзбел.
D) Бесбақан.
E) Мұзтау.
13. Қазақстан Республикасының солтүстігіндегі ең шеткі облысы.
A) Қарағанды.
B) Солтүстік Қазақстан.
C) Батыс Қазақстан.
D) Ақтөбе.
E) Павлодар.
14. Тау-кен өндірісімен байланысты қала.
A) Шымкент, Тараз.
B) Талғар, Сарқанд.
C) Павлодар, Астана.
D) Қызылорда, Арал.
E) Кентау, Қаратау.
15. Еуропаның биік тауы:
A) Қырым.
B) Орал.
C) Хибин.
D) Аппалач.
E) Алпі.
16. Ыстық құрғақ далалы жерлерде көрінетін белгісіз құбылыстар:
A) Гало (сор тұзды жер).
B) Сағым.
C) Кемпірқосақ.
D) Поляр жарығы.
E) Күннің күркіреуі.
17. Планктондардың тіршілік ететін жері:
A) Судың астында.
B) Құрлықта.
C) Судың үстіңгі бетінде.
D) Жер қабатында.
E) Ауада.
18. Халқының саны көп халық:
A) американдықтар
B) орыстар
C) қытайлықтар
D) ағылшын
E) үндістер
19. Биіктік белдеулердің саны ... байланысты
A) таулардың биіктігі мен географиялық орнына
B) қыраттардың орографиясына
C) таулардың мұхитқа жақын орналасуына
D) табиғат кешендерінің азоналылығына
E) ауа массаларына
20. Қорғалатын ландшафтылық аймақ
A) Жазықтар
B) Таулар
C) Саябақтар
D) Саяжайлар
E) Ұлттық табиғи парктер
21. Сирек немесе шашыраңқы кездесетін металдарды көрсетіңіз.
A) Темір, сутегі, қышқыл.
B) Ванадий, молибден, вольфрам.
C) Мыс, қорғасын, мырыш.
D) Алтын, күміс, платина.
E) Алюминий, титан, магний.
22. Аралдарда  орналасқан  мемлекетер.
A) Панама, Италия.
B) Португалия, Сауд Арабиясы.
C) Ұлыбритания, Үндістан.
D) Мадагаскар, Филиппин.
E) Сомали, Корея.
23. Шетелдік Еуропадағы 5 елге тән мұнайлы-газды теңіз алабы:
A) Каспий теңіз алабы.
B) Кариб теңіз алабы.
C) Сауд Арабия түбегі алабы.
D) Мексика, шығынағы алабы.
E) Солтүстік теңіз алабы.
24. Азияның қай елі "демографиялық саясат" жүргізбейді:
A) Араб елдері.
B) Қытай.
C) Индонезия.
D) Филиппин.
E) Үндістан.
25. Картаға қарағанда глобуста қашықтықты өлшеу дәлірек, себебі ... .
A) глобуста бұрмалау көп
B) глобус өз осінен айнала алады
C) глобуста бұрмалау аз
D) глобуста қашықтықты жіппен өлшеуге болады
E) глобуста меридиандар мен параллельдер көрсетілген
26. Дүние жүзіне көп тараған тіл
A) испан, португал, орыс
B) монғол, араб, хинди
C) ағылшын, француз, неміс
D) ағылшын, испан, орыс, хинди
E) араб, қытай, француз
27. Австралияның солтүстік-батыс бөлігін ... алып жатыр:
A) Үлкен суайырық жотасы.
B) Үлкен құмды шөл.
C) Атакама шөлі.
D) Тар шөлі.
E) Үлкен Виктория шөлі.
28. Географиялық қабықтың дамуындағы ең ұзақ алғашқы кезең:
A) Неогендік.
B) Палеогендік.
C) Биогендікке дейінгі.
D) Антропогендік.
E) Органогендікке дейінгі.
29. Белгілі бір өнім жасап шығаруға бірлесе қатысатын кәсіпорындар арасындағы өндірістік байланыстар:
A) Құрамдастыру.
B) Ауданаралық географиялық еңбек бөлінісі.
C) Мамандандыру
D) Кооперативтіндіру.
E) Шоғырландыру.
30. Ең басты мәселе – ормандарды сақтап қалу проблемасы тән елдер:
A) Азия.
B) Африка.
C) Антарктида.
D) Солтүстік Америка.
E) Еуропа.
 
 
 
 
10 нұсқа
 
 1. Халықтың саны жөнінен 1- орын алатын ел:
A) Қытай
B) Үндістан
C) АҚШ
D) Аустралия
E) ГФР
 2. Қазақстандағы экономикалық аудандар :
A) 6
B) 10
C) 3
D) 4
E) 5 
 3. Алюминий зауыты бар қала:
A) Зырян
B) Павлодар
C) Көкшетау
D) Ақтау
E) Жезқазған
 4. Құрылымы ең жақсы топырақ… бай болады.
A) қара шірік, кальциге
B) қаракүңгірт, темірге
C) құмды, кальциге
D) сазға, калийге
E) қоңыр, темірге
 5. Қалпына келетін табиғат ресурсы
A) отын кендері
B) металл рудалары
C) геотермальдық энергия
D) химия кендері
E) су ресурсы
 6. Қазақстан құрамындағы облыс саны:
A) 12
B) 16
C) 15
D) 14
E) 19
 7. Глобуста және картада параллель сызықтар мен меридиандар
бейнесі ... деп аталады
A) Шартты сызық.
B) Градустық тор.
C) Кескіндеу формасы.
D) Ауданын анықтау.
E) Математикалық бағыт.
 8. "Ежелгі дүние" деп  ... айтады.
A) Еуропаны.
B) Оңтүстік Американы.
C) Аустралияны.
D) Антарктиданы.
E) Солтүстік Американы.
 9. Атлант мұхитының ең терең жері :
A) Мариан щұңғымасы
B) Зонд щұңғымасы
C) М.Ломоносов атындағы щұңғыма
D) Пуэро-Рико щұңғымасы
E) Өлі теңіз
10. Қалталы жануарлары көп материк:
A) Солтүстік Америка.
B) Антарктида.
C) Оңтүстік Америка.
D) Австралия.
E) Африка.
11. Географиялық қабықтың құрамына ... кіреді.
A) Атмосфераның жоғарғы қабаты, мантия, гидросфера, магносфера.
B) Биосфера, гидросфера, ядро, жоғарғы мантия.
C) Ядро, мантия, гидросфера, ионосфера.
D) Литосфераның жоғарғы қабаты, гидросфера, биосфера, атмосфера.
E) Мантия, ядро, ионосфера, магносфера.
12. Малдардың қырылуы.
A) Аштық.
B) Дағдарыс.
C) Шығын.
D) Жұт.
E) Құрғақ жел.
13. Каспий теңізінің өзендері.
A) Жайық, Жем.
B) Есіл, Тобыл.
C) Іле, Шу.
D) Ертіс, Сырдария.
E) Сағыз, Қаратал.
14. Синтетикалық каучукты өндіреді.
A) Қарағандыда.
B) Манғыстауда.
C) Теміртауда.
D) Қызылордада.
E) Шымкентте.
15. Еуразиядағы сөнбеген ең биік жанартау.
A) Гекла.
B) Везувий.
C) Ключи  Шоқысы.
D) Авачинск шоқысы.
E) Этна.
16. Жер шарындағы ең терең көл - Байкалдың тереңдігі:
A) 1610 м.
B) 1640 м.
C) 1650 м.
D) 1600 м.
E) 1620 м.
17. Тропосфераның  ең қалың жері
A) Солтүстік полюсте.
B) Полюс үстінде.
C) Қоңыржай ендікте.
D) Тропиктік ендікте.
E) Экватор үстінде.
18. Тауда табиғат зонасының алмасып келуі ... деп аталады.
A) биіктік белдеулілік.
B) зоналылық.
C) таулы зона.
D) ендік зоналылық.
E) табиғат кешендері.
19. Біздің планетада тіршілік пайда болған уақыт.
A) Төрттік кезеңде.
B) Адамның пайда болуымен бірге.
C) 3 млрд. жыл бұрын шамасында.
D) 4 - 4,5 млрд. жыл бұрын.
E) 570 млн. жыл бұрын.
20. Солтүстік Мұзды мұхитының органикалық дүниеге бай бөлігі ... маңында.
A) Солтүстік Америка
B) Солтүстік полюс
C) Атлант мұхиты
D) Греландия маңында
E) Поляр 
21. Баянауыл Ұлттық паркі орналасқан облыс.
A) Шығыс-Қазақстан.
B) Павлодар.
C) Қостанай.
D) Ақмола.
E) Қарағанды.
22. Рудный қаласындағы темір рудасы кен орындары:
A) Қашар, Лисаков.
B) Жезді және Сарыбай.
C) Мақат және Аят.
D) Қаражал, Құлсары.
E) Соколов және Сарыбай.
23. Қазақстандағы жалғыз Шығыс Қазақстан ғана өсіретін мал түрі:
A) Шошқа.
B) Құс.
C) Марал.
D) Жылқы.
E) Түйе.
24. Еуропадағы монархия сақталған елдер
A) Сан-Марино, Гибралтар, Италия, Венгрия , Румыния.
B) Швейцария, Финляндия, Чехия , Ирландия.
C) Бельгия, Ұлыбритания, Нидерланд, Дания, Норвегия, Швеция.
D) Германия, Албания, Польша, Греция, Австрия, Португалия.
E) Франция, Португалия, Македония, Исландия.
25. Антарктиданы қоршайтын теңіздер саны:
A) 5
B) 4
C) 3
D) 1
E) 2
26. Қазақстанның дала зонасының дәрілік өсімдіктері.
A) Бетеге, атқонақ.
B) Қияқ, құрақ.
C) Боз, еркек шөп.
D) Жанаргүл, шайшөп.
E) Бидайық, боз.
27. ’’Түрксіб’’ темір жолы ... экономикалық аудандар арқылы өтеді
A) Шығыс, Солтүстік
B) Оңтүстік, Шығыс  
C) Солтүстік, Батыс
D) Орталық, Солтүстік
E) Батыс, Оңтүстік
28. Табиғатты қорғау туралы алғашқы заң 1273 жылы ... шықты.
A) Италияда
B) Францияда
C) Грецияда
D) Ресейде
E) Англияда
29. Боливиядағы Ла-Пас қаласы теңіз деңгейінен ... метр биіктікте орналасқан.
A) 1500
B) 3630
C) 5050
D) 2440
E) 4500
30. Миллионнан астам тұрғыны бар қала:
A) Ташкент.
B) Ферғана.
C) Душанбе.
D) Бішкек.
E) Самарқанд.
 
 
 
 
11 нұсқа
 
 1. Ірі масштабты анықтаңдар :
A) 1: 5 000
B) 1: 50 000
C) 1: 100 000
D) 1: 10 000
E) 1: 25 000
 2. Жер қыртысы мен үстіңгі мантияның бµліктерінен тұратын қабық
A) литосфера
B) гидросфера
C) атмосфера
D) биосфера
E) географиялық
 3. Халық ең көп қоныстанған дүние бөлігі:
A) Солтүстік Америка
B) Еуропа
C) Азия
D) Африка
E) Оңтүстік Америка
 4. Қазақстан шектеспейтін мемлекет
A) Ресей
B) Өзбекстан
C) Қытай
D) Түркіменстан
E) Монғолия
 5. Қазақстандағы ферроқорытпа зауыттары:
A) Қостанай, Көкшетау
B) Ақсу, Ақтөбе
C) Арал, Алматы
D) Кентау, Ақтау
E) Жезқазған, Жезді
 6. Жер беті ... неғұрлым дұрыс бейнеленген.
A) физикалық картада.
B) экономикалық картада.
C) глобуста.
D) топографиялық картада.
E) саяси картада.
 7. Жыл бойы ауа температурасы жоғары жауын шашын мол жауатын белдеу:
A) тропиктік
B) қоңыржай
C) полярлық
D) экваторлық
E) субтропиктік
 8. Теңіз  сүтқоректілері
A) Маржандар,  сегізаяқтар.
B) Теңіз балдырымен, теңіз капустасы.
C) Дельфиндер, киттер.
D) Кальмарлар, тасбақалар.
E) Акулалар, скаттар.
 9. ... тұрғылықты халық жоқ
A) Оңтүстік Америкада.
B) Антарктидада.
C) Австралияда.
D) Африкада.
E) Солтүстік Америкада.
10. Географиялық қабықтың ырғақтылық заңдылығы:
A) Мұздардың еруі.
B) Желдің соғуы.
C) Өсімдіктердің өсуі.
D) Судың булануы.
E) Күн мен түн ауысуы.
11. Қаратал өзені ... келіп құяды
A) Зайсан көліне.
B) Алакөлге.
C) Балқаш көліне.
D) Теңіз көліне.
E) Қапшағай су қоймасына.
12. Қазақстандағы миллионер-қала.
A) Орал.
B) Алматы.
C) Тараз.
D) Қарағанды.
E) Астана.
13. Шардара су электр станциясы қандай өзенде орналасқан?
A) Тобыл.
B) Ертіс.
C) Іле.
D) Сырдария.
E) Жайық.
14. Ауыл шаруашылығының шикізатын өндейтін салалар.
A) Құрылыс, тамақ.
B) Қағаз, диірмен.
C) Жеңіл, химия.
D) Химия, құрылыс.
E) Жеңіл, тамақ.
15. Жер бетінің әр шаршы сантиметріне ауа қабатының түсіретін салмағы:
A) Шамамен 1 кг 800 г.
B) Шамамен 1 кг 33 г.
C) Шамамен 1 кг 50 г.
D) Шамамен 2 кг 200 г.
E) Шамамен 1 кг 500 г.
16. Топырағы ең құнарлы табиғат зона:
A) дала
B) экв. ормандар
C) тундра
D) шөлейт
E) шөл
17. Биіктік белдеулердің саны ... байланысты
A) қыраттардың орографиясына
B) таулардың мұхитқа жақын орналасуына
C) табиғат кешендерінің азоналылығына
D) таулардың биіктігі мен географиялық орнына
E) ауа массаларына
18. Жаңа Гвинея аралдарының байырғы халқы:
A) Аборигендер.
B) Мулаттар.
C) Негрлер.
D) Папуастар.
E) Самболар.
19. Қазақстанның шөлейт зонасының топырағы:
A) Сұр топырақ.
B) Қара топырақ.
C) Ферралитті топырақ.
D) Сұр, қоңыр топырақ.
E) Ашық қызғылт топырақ.
20. Шөл зонасында орналасқан қорықтың аты:
A) Наурызым.
B) Қорғалжың.
C) Алматы.
D) Марқакөл.
E) Үстірт.
21. Қазақстан қорықтарының саны.
A) 7.
B) 9.
C) 5.
D) 6.
E) 4.
22. «Экономикалық географиялық жағдай» ұғымын география ғылымына енгізген.
A) А.Т.Хрущев.
B) В.Г.Крючков.
C) Н.Н.Баранский.
D) Н.Н.Колосовский.
E) Т.М.Калашникова.
23. Дүние жүзінде робот жасау және пайдаланудан I орында:
A) Канада.
B) Финляндия.
C) Италия.
D) АҚШ
E) Жапония.
24. Халық саны 10 млн. адамнан жоғары АҚШ-тың қалалары.
A) Лос-Анджелес, Нью-Йорк.
B) Чикаго, Вашингтон.
C) Вашингтон, Нью-Йорк.
D) Даллас, Сан-Франциско.
E) Чикаго, Лос-Анджелес.
25. Альпі тауларындағы шыршалы ормандардың биіктік белдеуі ... басталады.
A) 2300 м
B) 700 м
C) 500 м
D) 1500 м
E) 2000 м
26. 1932 жылы ... басқарған экспедиция Солтүстік Мұзды мұхитын бір жүзу маусымында (навигация) өту мүмкіндігін дәлелдеді.
A) Г.Седов
B) И.Д.Папанин
C) Баренц
D) О.Ю.Шмидт
E) Ф.Нансен
27. Әр түрлі ауа массаларының аралығындағы өтпелі аймақтар.
A) Циклон.
B) Атмосфералық фронт.
C) Антициклон.
D) Ауа массалары.
E) Ылғалдану коэффициенті.
28. Кокстелетін көмір, темір  кендері ... қалыптастырады.
A) қара металлургияны
B) түсті металлургияны
C) отын-энергетикасын
D) химия өнеркәсібін
E) машина жасауды
29. Жан басына шаққанда егістік жерлері көп елді ата.
A) Жапония
B) ФРГ
C) Аргентина
D) Болгария
E) Бельгия
30. Астанасы Веллингтон:
A) Жаңа Зеландия.
B) Жаңа Каледония.
C) Бисмарк архипелагі.
D) Мариан аралдары.
E) Жаңа Гвинея.
 
 
 
 
12 нұсқа
 
 1. Грек тілінен аударғанда «география» сөзінің мағынасы :
A) жерді оқу
B) жерді сызу
C) жерді зерттеу
D) жерді сипаттап жазу
E) жерді өлшеу
 2. Мұхиттық аралдардың халқын зерттеген ғалым
A) Н.Миклухо-Маклай
B) Ф.Нансен
C) Р.Амундсен
D) Н.Пржевальский
E) Р.Пири
 3. Замбези өзеніндегі Виктория сарқырамасын ... ашқан:
A) В.В.Юнкер
B) Х.Колумб
C) В.П.Алисов
D) Д.Ливингстон
E) В.Гама
 4. Қазақстан ... материгінде орналасқан:
A) Африка
B) Еуразия
C) Гондвана
D) Аустралия
E) Азия
 5. Қазақ жерінің шығысындағы табиғи ауданы
A) Туран
B) Сарыарқа
C) Орал
D) Алтай
E) Тянь-Шань
 6. Табиғат кешенінде жүретін табиғи үрдістер ... тәуелді.
A) рельефке
B) аумақтың көлеміне
C) жылу мен ылғалға
D) зат пен энергия алмасуына
E) қатерлі жағдайларға
 7. Көлемі жөнінен екінші материк :
A) Евразия
B) Африка
C) Австралия
D) Оңтүстік Америка
E) Солтүстік Америка
 8. Аргентинаның астанасы.
A) Сантьяго.
B) Лима.
C) Буэнос-Айрес.
D) Рио-де-Жанейро.
E) Монтевидео.
 9. Сырдария өзеніндегі су қоймасы.
A) Шардара.
B) Вячеслав.
C) Бұқтырма.
D) Өскемен.
E) Қапшағай.
10. Қазақстан жерінің көпшілік бөлігі мынадай табиғи апатқа бейім
A) торнадоға
B) жер сілкінісіне
C) селге
D) қуаңшылыққа
E) дауылға
11. Каспий қайраңының негізгі байлығы.
A) Мұнай, газ.
B) Темір рудалары.
C) Мыс рудалары.
D) Фосфориттер.
E) Көмір, мұнай.
12. Қазақстандағы миллионер-қала.
A) Астана.
B) Тараз.
C) Орал.
D) Қарағанды.
E) Алматы.
13. Шаруашылықтың өндірістік емес сферасы
A) Үй-жай шаруашылығы.
B) Тоқыма өнеркәсібі.
C) Құрылыс және ауыл шаруашылығы.
D) Химия және қазып шығаратын өнеркәсібі.
E) Тамақ өнеркәсібі.
14. Халықтың тығыздығы ең жоғарғы аймақ.
A) Оңтүстік Америка.
B) Солтүстік Америка.
C) Еуропа.
D) Австралия.
E) Африка.
15. Меридиан доғасының экватордан берілген жерге дейінгі градуспен алынған шамасы:
A) бойлық
B) меридиан
C) экватор
D) ендік
E) параллель
16. Дүниежүзілік мұхиттағы ең терең шұңғыма.
A) Курил-Камчат.
B) Филиппин.
C) Ява.
D) Алеут.
E) Мариан.
17. Антропогендік табиғи кешен дегеніміз:
A) Өзендік жағалаулар.
B) Орман.
C) Шөлдер.
D) Көл және батпақ.
E) Тоғандар және парктер.
18. Мұхиттық жер қыртысы ...жыныс қабаттарынан тұрады.
A) Базальт.
B) Базальт және шөгінді.
C) Гранит.
D) Базальт және гранит.
E) Гранит және шөгінді.
19. Тундра мен орманды тундра зоналарының солтүстігінде орналасқан
A) орманды дала
B) арктикалық шөл
C) тайга   
D)  дала
E) аралас ормандар
20. Антропогендік табиғат кешені.
A) Бөгендер мен демалыс парктері.
B) Көлдер мен батпақтар.
C) Өзен аңғарлары.
D) Орман.
E) Шөлдер.
21. Сауыр-Тарбағатай жотасынан солтүстікке қарай ... орналасқан:
A) Сырдария аңғары
B) Алакөл қазаншұңқыры
C) Іле қазаншұңқыры
D) Зайсан қазаншұңқыры
E) Балқаш маңы қазаншұңқыры
22. ... Үстірт қорығында өсіріліп, көбейтіледі.
A) Марал, таутекелер
B) Голян (көкталма балық) және ускум балықтары
C) Жабайы қой - муфлон
D) Күзен және ақ тышқан
E) Дала барысы, тарлан мысықтар
23. Табиғи газ өндіруден алдыңғы орында:
A) Ресей.
B) Өзбекстан.
C) Ұлыбритания.
D) Индонезия.
E) Канада.
24. Канаданың түсті металлургиясы қандай көрсеткіштерге негізделген:
A) Әуе жолы мен су жолы.
B) Әуе және автомобиль көлігі.
C) Тұтынушылар мен өнеркәсіптер.
D) Ауыл шаруашылығы.
E) Шикізат пен арзан электр энергиясы.
25. Аталғандардың ішіндегі ұлттық дін -
A) будда, ислам.
B) будда, индуизм, ламаизм.
C) христиан, ислам, синтоизм.
D) ислам, христиан.
E) синтоизм, конфуциан, индуизм.
26. Австралияның солтүстік-батыс бөлігін ... алып жатыр:
A) Тар шөлі.
B) Үлкен құмды шөл.
C) Үлкен суайырық жотасы.
D) Үлкен Виктория шөлі.
E) Атакама шөлі.
27. Солтүстік Қазақстанда вегетациялық уақыттың созылуы.
A) 150-160 күн.
B) 130-135 күн.
C) 170-180 күн.
D) 165-170 күн.
E) 140-150 күн.
28. Қант қызылшасы өсіріледі.
A) Іле, Шу өзендерінің аңғарында.
B) Сырдария, Талас өзендерінің аңғарында.
C) Шу, Қаратал өзендерінің аңғарында.
D) Арыс, Келес өзендерінің аңғарында.
E) Нарын, Аягөз өзендерінің аңғарында.
29. Қазақстан аумағын 5 экономикалық ауданға бөлген орыс ғалымы:
A) И.В. Мушкетов
B) Н.Потаин
C) H.Баранский
D) В.Докучаев
E) Л.С. Берг
30. Бокситтің дүниежүзілік қорының 1/3 бөлігі:
A) Еуропада.
B) Солтүстік Америкада.
C) Азияда.
D) Оңтүстік Америкада.
E) Австралияда.
 
 
 
 
13 нұсқа
 
 1. Алғашқы глобусты жасаған
A) Марко Поло
B) Птоломей
C) Эратосфен
D) М.Бехайм
E) Ф.Магеллан
 2. Нәсілдік белгілердің қалыптасуына ... әсер етті:
A) Қоршаған орта
B) Ақыл- ой қабілеті
C) Халықтың дамуы
D) Қоғамның дамуы
E) Экономикалық даму
 3. Жезқазғандағы мыс кенін ашқан
A) Қ.Сәтбаев
B) Ш.Уәлиханов
C) И. Мушкетов
D) Л.Берг
E) П.Семенов
 4. Қазақстанның таулары… бағытында орналасқан.
A) ендік
B) шеңбер
C) бойлық
D) қиғаш
E) доға
 5. Теміртаудағы өнеркәсіптің жетекші саласы
A) кокстелетін көмір
B) түсті металлургия
C) мыс өндіру
D) полиметалл өндіру
E) қара металлургия
 6. Картада объектілерді белгілейді.
A) Жазумен.
B) Суретпен.
C) Шартты белгімен.
D) Фигуралармен.
E) Фотомен.
 7. Тропосферадағы су буы ... пайда болған
A) Ауаның өзінен.
B) Өзен және батпақ суларының булануынан.
C) Су қоймалары мен көлдердің булануынан.
D) Мұхит суларының булануынан.
E) Жер асты суларынан.
 8. Жер шарын бірінші рет айналып шыққан адам-
A) Джон Кабот.
B) Вaско да Гама.
C) Джеймс Кук.
D) Христофор Колумб.
E) Фернан Магеллан.
 9. Қытайлықтар, жапондықтар, корейлер ... нәсілге жатады.
A) аралас
B) европалық
C) эфиопиялық
D) монголоидтық
E) экваторлық
10. Шайдың отаны:
A) Үндістан.
B) Англия.
C) Грузия.
D) Қазақстан.
E) Қытай.
11. Географиялық қабық деп ... айтамыз.
A) атмосфера, гидросфера, литосфера , биосфера және олардың өзара байланысы мен әрекеттесуін.
B) табиғат заңдылықтарын.
C) күн жылуы мен ылғалдың әркелкі болуын.
D) атмосфераның жоғары қабаты, литосфераның жоғары қабаты гидросфераның өзара байланысып, әрекеттесуін.
E) мұхиттардың заңдылығын.
12. Қазақстандағы суы ең лайлы өзен.
A) Шу.
B) Есіл.
C) Ертіс.
D) Сырдария.
E) Іле.
13. Қазақстанның ең ірі су қоймасы
A) Сергеев
B) Бұхтырма
C) Теміртау
D) Шардара
E) Қапшағай
14. АҚШ астанасы.
A) Даллас.
B) Нью-Йорк.
C) Лас-Вегас.
D) Лос-Анджелес.
E) Вашингтон.
15. Үнді мұхитының орташа тереңдігі.
A) 6300 м.
B) 2700 м.
C) 3700 м.
D) 1500 м.
E) 4500 м.
16. Гидросферадағы тұщы су қоры:
A) 52 %
B) 64%
C) 2%
D) 78%
E) 60%
17. Құрлықтағы табиғат зоналарының бір-бірінен айырмашылығы:
A) Батпақтардың болуынан.
B) Жер бетінің сипатынан.
C) Өсімдік жамылғысының сипатынан.
D) Халық санынан.
E) Құрлық пен судың бөлінуінен.
18. Анд елдерінің ең үрейлі   табиғат апаттары:
A) Су басу.
B) Жер сілкіну.
C) Қар көшкіні.
D) Цунамдар.
E) Қуаңшылық.
19. Қант құрағын көп өсіретін мемлекет:
A) Канада.
B) Куба.
C) Сальводор.
D) Мексика.
E) АҚШ.
20. Қазақстанның континенттік ауа-райы ... айқындалады.
A) Температураның қатты тербелісі және жауын-шашын мөлшерінің аздығымен.
B) Теңіз ағысының ықпалымен.
C) Тәуліктік температураның үлкен амплитудасы және жауын-шашын мөлшерінің көптігімен.
D) Жауын-шашын режимі және жел розасымен.
E) Ауа мен температураның жоғары ылғалдығымен.
21. Топырақ туралы білімнің негізін салған орыс ғалымы.
A) П.П.Вавилов.
B) М.П.Лазарев.
C) В.В.Докучаев.
D) П.П.Семенов-Тянь-Шаньский.
E) В.Вернадский.
22. Маңғыстау түбегінің табиғи ресурстарын игеруге қандай жағдайлар кедергі болады?
A) Су ресурстарының тапшылығы.
B) Көмірдің тапшылығы.
C) Құрылыс материалдарының тапшылығы.
D) Транспорттың жетіспеушілігі.
E) Мұнайдың тапшылығы.
23. Шымкенттің фосфор тұздарын өндіретін зауыты шикізатты алады.
A) Арқалықтан.
B) Павлодардан.
C) Қызылордадан.
D) Ақтөбеден.
E) Қаратаудан.
24. Аралдарда  орналасқан  мемлекетер.
A) Ұлыбритания, Үндістан.
B) Мадагаскар, Филиппин.
C) Панама, Италия.
D) Португалия, Сауд Арабиясы.
E) Сомали, Корея.
25. Мұхит суын қозғалысқа келтіретін басты себеп:
A) Тұздылық.
B) Өсімдіктер.
C) Жел.
D) Температура.
E) Жануарлар.
26. Гумустың жиналуы қарқынды жүретін табиғат зонасы.
A) Шөлейт.
B) Тайга.
C) Тундра.
D) Дала.
E) Орманды дала.
27. Қазақстан халқының ұлттық құрамы
A) Бір ұлтты
B) Көп ұлтты
C) Үш ұлтты
D) Аз ұлтты
E) Екі ұлтты
28. Ақтаудағы АЭС салынған жыл:
A) 1980 ж.
B) 1965 ж.
C) 1966 ж.
D) 1960 ж.
E) 1973 ж.
29. Кең-байтақ жеке меншік жер иелігі...
A) Ферма.
B) Латифундия.
C) Эстансия.
D) Фазенда.
E) Ранчо.
30. Қазақстанның Ресеймен шекарасы ... экономикалық аудандары арқылы өтеді.
A) Орталық қара топырақты
B) Орталық, Волга-Вятка
C) Солтүстік-Батыс, Солтүстік
D) Поволжье, Урал, Батыс-Сібір
E) Украина, Кавказ
 
 
 
14 нұсқа
 
 1. Жер бетіндегі мемлекеттер саны.
A) 100
B) 510
C) 420
D) 230
E) 345
 2. Жер бетінде жауын-шашынның әркелкі таралуы ... байланысты.
A) таулардың көптігіне
B) күн сәулесінің аз түсуіне
C) географиялық орнына
D) жазықтардың молдығына
E) күн мен түннің ауысуына 
 3. Хан-тәңірі массивін ашқан:
A) К.А.Северцов
B) И.П.Фальк
C) П.П.Семенов
D) Х.Колумб
E) И.В.Мушкетов
 4. Қазақстан территориясындағы қорықтар саны:
A) 9
B) 8
C) 6
D) 7
E) 5
 5. Үндістан  … мемлекет
A) орта дамыған
B) артта қалған
C) ірі дамыған
D) дамыған
E) дамушы
 6. Ұсақ масштабты картаны ажыратыңыз:
A) 1:20 000.
B) 1:2 000.
C) 1:200 000.
D) 1:200.
E) 1:2 000 000.
 7. Табиғат комплексін өзгертеді:
A) Жануарлар.
B) Адам.
C) Климат.
D) Өсімдіктер.
E) Жел.
 8. Үндістер ... байырғы халықтары.
A) Азияның
B) Австралияның
C) Антарктиданың
D) Европаның
E) Американың
 9. Австралияның қай бөлігінде вулкандар бар:
A) Батысында.
B) Оңтүстігінде.
C) Вулкан жоқ.
D) Шығысында.
E) Солтүстігінде.
10. Солтүстік Американың жер бедерінде басым бөлігі:
A) Жазықтар.
B) Қыраттар.
C) Үстірттер.
D) Таулар.
E) Ойпаттар.
11. Арал теңіз суының азаюының негізгі себебі.
A) Температуралық режимі.
B) Жауын-шашын мөлшерінің азаюы.
C) Арал теңізінің көлемі азаймайды.
D) Аралға құятын өзен суларының азаюы.
E) Теңіз тұзының және су температурасының жоғарылауы.
12. Жер бетінің жоғарғы құнарлы қабаты:
A) Топырақ.
B) Жер бедері.
C) Биосфера.
D) Магма.
E) Литосфера.
13. Қала рөлінің басымдылығы мен қала халқы санының артуы:
A) Мегаполис.
B) Урбандалу.
C) Агломерация.
D) Реурбандалу.
E) Миграция.
14. АҚШ-тың мемлекеттік басқару  формасы
A) Абсолюттік монархия
B) Унитарлы
C) Республика 
D) Теократиялық
E) Конституциялық    монархия
15. Материктер, мұхиттар, теңіздер, аралдар, өзендер, көлдер бейнеленген карта
A) синоптикалық
B) климаттық
C) экономикалық
D) физикалық
E) саяси
16. Температура және қысым әсерінен өз қасиетін өзгерткен тау жыныстары.
A) Химиялық.
B) Шөгінді.
C) Кесек шөгінді.
D) Метоморфоздық.
E) Магмалық.
17. Жыл бойы бағытын 2 рет өзгертіп отыратын жел.
A) Муссон.
B) Циклон.
C) Антициклон.
D) Цунами.
E) Бриз.
18. Қазіргі  материктердің  ең  ежелгі  тегіс  участкілері:
A) Қатпарлар
B) Жоталар
C) Жарықтар
D) Плиталар
E) Платформалар
19. Сұр топырақты орман зонасы:
A) Орманды тундра.
B) Экваторлық орман зонасы.
C) Ылғалды субтропиктер зонасы.
D) Жалпақ жапырақты орман зонасы.
E) Қылқан жапырақты орман.
20. Австралияға тән ерекшелік:
A) Өте ыстық материк.
B) Халқы ең көп материк.
C) Көлемі жағынан ең кіші материк.
D) Ортасынан экватор кесіп тұр.
E) Көлемі жағынан 4-ші материк.
21. Мезозой эрасының дәуірлерін атаңыз.
A) Девон, карбон, пермь.
B) Неоген, бор, ордовик.
C) Бор, триас, юра.
D) Пермь, төрттік, юра.
E) Силурий, девон, триас.
22. Қазіргі кездегі Шығыс-Еуропа жазығының Қазақстан бөлігіндегі қоршаған орта ластануының негізгі көзі
A) Химиялық өнеркәсіп қалдықтары.
B) Мұнай-газ кен орны қалдықтары.
C) Мал шаруашылығының зардабы.
D) Жылу электр станцияларынан ауа бассейнінің ластануы.
E) Ауыл шаруашылығына пайдаланатын жерлерді екінші рет сортаңдау.
23. Барлық түсті металдар ... топқа бөлінеді:
A) 5.
B) 4.
C) 1.
D) 3.
E) 2.
24. Жаңа индустриалды елдер.
A) Гонконг, Ветьнам.
B) Корея, Сингапур.
C) Қытай, Тайланд.
D) Аргентина, Мексика.
E) Бразилия, Уругвай.
25. Географиялық қабықтағы ырғақтылық …
A) табиғат компоненттерінің өзара байланысы мен әрекеттесуі.
B) табиғат кешендерінің қалыптасу тарихы.
C) адамдардың шаруашылық іс-әрекеттері.
D) белгілі бір құбылыстардың уақыт ішіндегі қайталануы.
E) табиғат компоненттері мен кешендерінің өзгеруі.
26. Қазақстан Республикасы аумағында антициклонды  ауа райын қалыптастыратын.
A) Тропиктік теңіздік ауа массалары.
B) Тропиктік ауа массалары.
C) Континентті қоңыржай ауа массалары.
D) Экваторлық ауа массалары.
E) Континентті арктикалық ауа массалары.
27. Қазақстандағы бокситтің мол қоры:
A) Торғайда
B) Көкшетауда
C) Қарағандыда
D) Құсмұрында
E) Жетіқарада
28. Мамандандыру мен кооперативтендіру кең тараған өндіріс саласы.
A) Ауыл шаруашылығы.
B) Машина жасау.
C) Тамақ өнеркәсібі.
D) Көлік.
E) Металлургия.
29. Түсті металлургия кәсіпорындарын Шығыс Қазақстанда орналастырудың негізгі себебін көрсетіңіз.
A) Электр энергиясы арзан.
B) Еңбек ресурстарының болуы.
C) Шығыс Қазақстанда түсті металлургия кәсіпорындары жоқ.
D) Темір жол жақсы дамыған.
E) Басты тұтынушылардың жақын орналасуы.
30. Африкадағы “қоныс аудару капитализм” елі:
A) Сомали.
B) Египет.
C) Нигерия.
D) Алжир.
E) ОАР.
 
 
 
 
15 нұсқа
 
 1. Тірі организмдер қабығы:
A) литосфера
B) тропосфера
C) гидросфера
D) атмосфера
E) биосфера
 2. Түсі мен басқа да сыртқы белгілері µзара ұқсас адамдар тобы
A) монголоидтар
B) нәсіл
C) халық
D) ұлт
E) елді мекен
 3. Мұхит суының тұздылығының әр түрлі болуы ... байланысты.
A) географиялық ендікке
B) атмосфералық желге
C) толқынға
D) жағалығына
E) ауа массаларына 
 4. Тянь-Шань тауларын зерттеген саяхатшы :
A) А.И.Бутаков
B) И.В.Мушкетов
C) Н.А.Северцов
D) П.П.Семенов
E) Г.Н.Потанин
 5. Батыс Сібірдің оңтүстік шығысындағы жазық
A) Зайсан
B) Құланды
C) Алакөл
D) Есіл-Тобыл
E) Іле
 6. М. Бейхам жасаған аспап:
A) нивелир
B) глобус
C) барометр
D) компас
E) карта
 7. Жер бетіндегі ең үлкен шөл:
A) Такла–Макан
B) Атакама
C) Габи
D) Аравия
E) Сахара
 8. Монголоидтардың ...
A) терісінің түсі ашық, шашы толқынды, тік.
B) терісі сарғыш, реңді, көздері қысыңқы, бет сүйегі шығыңқы.
C) терісінің түсі қара, көзі ашық.
D) терісінің түсі сары, шашы тік ашық, көзі жасыл.
E) терісінің түсі сарғыш, шашы бұйра, көзі ашық.
 9. Африкаға бірненше рет саяхат жасаған зерттеуші:
A) Н.И.Вавилов.
B) Васко Да Гама.
C) Д.Ливингстон.
D) А.Веспуччи.
E) В.Юнкер.
10. Солтүстік Американың шығыс жағалауындағы жылы ағыс.
A) Гвиана.
B) Оңтүстік пассат.
C) Калифорния.
D) Гольфстрим.
E) Лабрадор.
11. Жер бетіне келетін тура және шашыранды радиацияның қосындысы.
A) Шағылған радиация.
B) Шашыранды радиация.
C) Жұтылған радиация.
D) Тура радиация.
E) Жиынтық радиация.
12. Қазақстанның ең ірі су қоймасы -
A) Теміртау.
B) Вячеслав.
C) Бұқтырма.
D) Шардара.
E) Қапшағай.
13. Батыс Сібірдің Қазақстан жеріндегі өзендері:
A) Сырдария, Арыс, Шу.
B) Жем, Жайық, Сағыз.
C) Іле, Қаратал, Арыс.
D) Ертіс, Тобыл, Есіл.
E) Ойыл, Нұра, Жетісу.
14. Қазақстанда жетекші орынды алатын көлік-
A) Автомобиль.
B) Әуе.
C) Темір жол.
D) Құбыр.
E) Теңіз, өзен.
15. Жер бетіндегі кез-келген нүктенің орны.
A) Географиялық орны.
B) Географиялық координатасы.
C) Географиялық қашықтығы.
D) Географиялық бойлығы.
E) Географиялық ендігі.
16. Шөгінді тау жыныстары:
A) Күкірт, мыс.
B) Гранит, базальт.
C) Алтын, кварц.
D) Мрамор, кварцит.
E) Құм, гипс.
17. Тырбиып өскен, қисық ағашты орман:
A) Саванна.
B) Арктикалық шөл.
C) Тропиктік орман.
D) Орманды тундра.
E) Тундра.
18. Оңтүстік Американың вулканды аймағы.
A) Бразилия таулы қыраты.
B) Ориноко ойпаты.
C) Гвиана таулы қыраты.
D) Анды тауы.
E) Ла-Плата ойпаты.
19. Адам қай қабықтың бөлігі?
A) Табиғат кешенінің.
B) Биосфераның.
C) Табиғат компонентінің.
D) Гидросфераның.
E) Литосфераның.
20. Топырақтың құрамындағы химиялық элементтер түзіледі
A) Жауын құртының әсерінен.
B) Өсімдіктер мен жануарлардың әсерінен.
C) Минерал бөлшектерінің әсерінен.
D) Құрт – құмырсқалар әсерінен.
E) Микроорганизмдер мен судың әсерінен.
21. Қорық құрудың басты мақсаты.
A) Табиғат нысандарын шаруашылық мақсатта пайдалану.
B) Тек қана емдік бағытта.
C) Табиғат ландшафтарының эталонын (үлгісін) сақтау.
D) Тек қана мәдени бағытта.
E) Тек қана туристік бағытта.
22. Қазақстандағы ас тұзының мол қоры
A) Павлодарда
B) Көкшетауда
C) Маңғыстауда
D) Ақтөбеде
E) Атырауда
23. Қуатты су ресурстары бар елдер:
A) Моңғолия, Египет.
B) Австралия, Сингапур.
C) Қытай, АҚШ.
D) Ирландия, ОАР.
E) Дания, Латвия.
24. Шетелдік Азияда 70-80-ші жылдарда «микроэлектрондық революция» қай елдерде жедел өркендеді:
A) Корея, Монғолия, Тайланд, Мьянма.
B) Тайланд, Сингапур, Қытай, Афганистан.
C) Үндістан, Корея, Мьянма, Пәкістан.
D) Корея, Тайвань, Гонконг,Тайланд.
E) Қытай, Корея, Үндістан, Монғолия.
25. Ірі масштаб:
A) 1:30000000.
B) 1:50000000.
C) 1:40000000.
D) 1:35000000.
E) 1:75000000.
26. Халқының саны басқа елден көшіп келушілердің есебінен өзгеруін ... дейміз.
A) Көшіп-қоныу.
B) Урбандалу.
C) Табиғи қозғалыс.
D) Демографиялық жарылыс.
E) Механикалық қозғалыс.
27. Қазақстандағы ең ірі СЭС:
A) Бұқтарма.
B) Шардара.
C) Өскемен.
D) Бөген.
E) Қапшағай.
28. Өскеменде әйелдер еңбегін пайдалану мақсатында салынған комбинат-
A) Шұлық-трикотаж.
B) Тігін-трикотаж.
C) Жібек маталар.
D) Мақта - мата.
E) Текемет.
29. 4-5 мың шақырымға жететін ұзын құбырлар .... салынған
A) АҚШ.
B) Вьетнам.
C) Жапония.
D) Қытай.
E) Корея.
30. Үлкен Тұзды көл орналасқан мемлекет:
A) АҚШ
B) Мексика.
C) Панама.
D) Никарагуа.
E) Канада.
 
 
 
 
16 нұсқа
 
 1. Жер бетінің табиғаты, халқы және оның шаруашылық әрекеті туралы ғылым :
A) геология
B) география
C) гидрология
D) топография
E) картография
 2. Адамның негізгі нәсілдері
A) 2
B) 5
C) 6
D) 3
E) 4
 3. Анды тауының биіктігі :
A) 5895 м
B) 6194 м
C) 8848 м
D) 6960 м
E) 4807 м
 4. Қазақстан Республикасының астанасы:
A) Астана
B) Алматы
C) Кµкшетау
D) Шымкент
E) Қарағанды
 5. Еңбекке жарамды халықты… деп атайды.
A) халықтың құрамы
B) еңбек ресурстары
C) ұдай өсуі
D) табиғи өсу
E) халықтың саны
 6. Ішкі теңіз:
A) Беринг.
B) Карс.
C) Корал.
D) Чукот.
E) Жерорта.
 7. Желдің бағытын қадағалайтын құрал.
A) Анероид.
B) Анемометр.
C) Барограф.
D) Термометр.
E) Флюгер.
 8. Ең суық материк:
A) Африка
B) Австралия
C) Антарктида
D) Солтүстік Америка
E) Евразия
 9. Он мыңнан астам аралдары бар мұхит:
A) Солтүстік мұзды.
B) Атлант.
C) Мұхит аралдары.
D) Тынық.
E) Үнді.
10. Орал тауы пайда болған кезең.
A) Альпі қатпарлығында.
B) Кайнозойда.
C) Мезозойда.
D) Герцин қатпарлығында.
E) Төрттік дәуірде.
11. Жер сілкінуді зерттейтін ғылым.
A) Экология.
B) Геология.
C) Сейсмология.
D) Биология.
E) Метеорология.
12. Қазақстанның климаттық белдеуі.
A) Тропиктік, субтропиктік.
B) Қоңыржай, субарктикалық.
C) Қоңыржай.
D) Тропиктік.
E) Субтропиктік.
13. Топырақтың су және жел әрекетінен бұзылуы:
A) Эрозия.
B) Кептіру.
C) Денудация.
D) Құнарлығы.
E) Мелиорация.
14. Сыртқа мұнай шығаратын елдер.
A) Бразилия, Алжир.
B) Қытай, Корея.
C) АҚШ, Мексика.
D) Сауд Арабиясы, Кувейт.
E) Үндістан, Египет.
15. Жер бетіндегі бір полюстен екінші полюске қарай шартты түрде жүргізілген сызық:
A) экватор
B) меридиан
C) параллель
D) горизонталь
E) бергштрих
16. Орташа таулардың  биіктігі:
A) 1000м.ден-2000м.дейін.
B) 200м.ден-жоғары.
C) 100м.ден-200м. дейін.
D) 0ден-1000м.дейін.
E) 200м.ден – 300м. дейін.
17. Температурасы жоғары, жыл бойына жауын-шашыны мол, егіншілікке жарамсыз аймақ:
A) Экваторлық орман.
B) Дала.
C) Аралас орман.
D) Тундра.
E) Шөл.
18. Солтүстік Американың Атлант мұхиты жағалауындағы отырықшы халық ... қоныс аударғандар.
A) Үндістаннан
B) Орталық және Оңтүстік Еуропа елдерінен
C) Қытайдан
D) Аустралиядан
E) Скандинавия елдері мен Исландия аралынан
19. Мұхит түбінің үштен бір көлемін құрайтын Үлкен қайраң (шельф) ... орналасқан.
A) Үнді мұхитында
B) Тынық мұхитында
C) Атлант мұхитында
D) Аравия теңізінде
E) Солтүстік Мұзды мұхитында
20. Наурызым қорығы орналасқан облыс.
A) Қостанай.
B) Солтүстік Қазақстан.
C) Ақтөбе.
D) Қарағанды.
E) Ақмола.
21. Республиканың газ қоры шоғырланған жерді атаңыз:
A) Сарыарқада.
B) Маңғыстауда.
C) Шымкентте.
D) Қостанайда.
E) Алтайда.
22. «Құрамдастыру» дегеніміз ...
A) Ірі мамандандырылған комбинаттарды құру.
B) Әртүрлі аймақтың кәсіпорындар арасындағы өндірістік байланысы.
C) Бір кәсіпорынға технологиялық процестер жағынан өзара байланысты бірнеше өндірісті біріктіру.
D) Аймақ бойынша еңбек ресурстарын тарату.
E) Белгілі бір аймақты немесе аумақты шаруашылыққа мамандандыру.
23. Ертіс мыс қорыту заводы орналасқан жер.
A) Октябрьскіде.
B) Глубокое поселкесі.
C) Әуезовте.
D) Ақжолда.
E) Боко поселкесі.
24. Жапонияның ұлттық символы болып табылатын табиғи объектіні көрсетіңіз.
A) Сагами шығанағы.
B) Кисо өзені.
C) Окинава аралы.
D) Фудзияма вулканы.
E) Асахи тауы.
25. Жер бедерінің  алуан  түрлілігінің  себебі:
A) Ішкі  және  сыртқы  күштер
B) Мантияның  қозғалуы
C) Тау  жыныстарының  қозғалуы
D) Плиталардың  алшақтауы
E)  Плиталардың  соқтығысуы
26. Қaзақстанның жер асты суының мол қоры-
A) Павлодарда.
B) Каспий маңы ойпатында.
C) Шығыс Қазақстанда.
D) Орталық Қазақстанда.
E) Мoйынқұм мен Қызылқұмда.
27. Үстірттің Қазақстан территориясындағы бөлігі:
A) Шығыс.
B) Солтүстік.
C) Батыс.
D) Солтүстік-Шығыс.
E) Солтүстік-Батыс.
28. Белгілі бір уақытта белгілі бір қашықтыққа тасымалдайтын жүк мөлшері .. деп аталады.
A) порт
B) көлік торабы
C) жүк айналымы
D) контейнер
E) жүк
29. Еуропаның конституциялық монархиялы елдері.
A) ГФР, Австрия, Ирландия
B) Греция, Португалия,Ұлыбритания
C) Бельгия, Испания, Швеция
D) Италия, Финляндия, Дания
E) Чехия, Словакия, Польша
30. "Шөл падишасы" - деп қай жемісті атайды:
A) Мандарин.
B) Ананас.
C) Лимон.
D) Банан.
E) Құрма пальмасы.
 
 
 
 
17 нұсқа
 
 1. Елді мекендердің негізгі түрлері.
A) қалалық және урбанизациялық.
B) ауылдық.
C) қалалық және селолық.
D) селолық.
E) мегополистік және агломерациялық.
 2. Климаттық белдеулердің ең суығы :
A) тропиктік
B) арктикалық
C) субарктикалық
D) экваторлық
E) қоңыржай
 3. Дүние жүзіндегі ең ірі маржан рифі
A) Үлкен Суайрық
B) Үлкен Тосқауыл
C) Орталық
D) Жаңа Гвинея
E) Үлкен Артезиан 
 4. Қазақстан экватордың қай бөлігінде
A) Батысында
B) Жартысы солтүстікте
C) Шығысында
D) Оңтүстігінде
E) Солтүстігінде
 5. Еңбек бөлінісінің жоғарғы дәрежедегі көрінісін … деп атайды
A) Дүние жүзілік сауда
B) Кредит-финанс қатынасы
C) Туризм
D) Инвестиция
E) Интеграция
 6. Теңіз жолдарының көп бөлігі ... мұхиты  арқылы өтеді
A) Атлант
B) Солтүстік Мұзды
C) Үнді және Атлант
D) Үнді
E) Тынық
 7. Белгілі  жердегі төбенің биіктігін өлшейтін құрал
A) планшет.              
B) компас.
C) теодолит.
D) барометр.
E) нивелир.             
 8. Мұхиттағы табиғат кешендерін ... байланысты айырады.
A) жер бетіне шығып жатқан вулкандарға
B) аралдар мен түбектерге
C) ендікке
D) мұхит түбінің әртүрлі тереңдігіне
E) биіктік белдеуге
 9. Ұлыбританияны материктен бөліп тұрған бұғаз.
A) Татар.
B) Дот.
C) Кильск.
D) Ла-Манш.
E) Лаперуза.
10. Географиялық қабықтың  даму кезеңдері:
A) 3
B) 2
C) 5
D) 4
E) 1
11. Бұқтырма СЭС-і мен Бұқтырма су қоймасы орналасқан өзен.
A) Іле.
B) Жайық.
C) Ертіс.
D) Шу.
E) Сырдария.
12. Кенді Алтайдың пайдалы қазбалары.
A) Мұнай, газ.
B) Полиметалл.
C) Мыс рудалары.
D) Фосфориттер.
E) Көмір.
13. Қорғалжын қорығының көркі.
A) Құлан.
B) Орақ тұмсық.
C) Арқар.
D) Қоқиқаз.
E) Дала қойы.
14. Қазақстанның маңызды рекреациялық аудандары:
A) Атырау, Көкшетау, Ақтау.
B) Көкшетау, Ұлытау, Семей.
C) Алтай, Қостанай, Арқалық.
D) Көкшетау, Іле, Жоңғар Алатауы, Алтай.
E) Қарағанды, Іле, Жоңғар Алатауы.
15. Жер бетінің көрінетін бөлігі.
A) Көкжиек.
B) Түсіріс.
C) Рельеф-жер бедері.
D) Ориентир- бағыттау.
E) Горизонталь.
16. Желдің пайда болуының басты себебі.
A) Мұхит ағысы.
B) Жер шары қыртысының қозғалысы.
C) Атмосфера қысымының өзгеруі.
D) Космостық сәулелер.
E) Жер сілкіністер мен вулкандар.
17. Өтпелі зонаны атаңыз:
A) тропиктік зона.
B) дала зонасы.
C) шөл зонасы.
D) орман зонасы.
E) орманды тундра зонасы.
18. Бұл аралдың атауы испанша «тасбақа» ұғымын білдіреді.
A) Галапагос аралы.
B) Фолкленд аралы.
C) Кіші Антиль аралы.
D) Барбадос аралы.
E) Кокос аралы.
19. Палеозой эрасының дәуірлері
A) Триас, пермь.
B) Кембрий, ордовик.
C) Палеоген, неоген.
D) Бор, карбон.
E) Девон, юра.
20. Ылғалдану коэффициенті бұл - …
A) буланудың температураға қатынасы.
B) жылдық жауын-шашын мөлшерінің булануға қатынасы.
C) жылы және суық күндердің қатынасы.
D) мұндай коэффициент болмайды.
E) жауын-шашынды күндердің ашық күндерге қатынасы.
21. Қазақстан шөлейтінің негізгі топырағы:
A) Сұр.
B) Қызғылт-сары.
C) Ашық қызғылт.
D) Қаратопырақ.
E) Қоңыр.
22. Республикамыздағы ең ірі жылу электр станциялары:
A) Атырау, Арқалықта.
B) Екібастұз, Таразыда.
C) Қарағанды, Астанада.
D) Алматы, Қызылордада.
E) Рудный, Ақсуда.
23. Қазақстандағы газ, хром, никель рудаларын шығаратын аудан
A) Батыс Қазақстан.
B) Кенді Алтай.
C) Қаратау жотасы.
D) Қазақтың ұсақ шоқысы.
E) Солтүстік Қазақстан.
24. Дүние жүзіндегі ірі қой шаруашылығының басты аймағы:
A) Миссисипи ойпаты.
B) Патагония.
C) Ұлы Қытай жазығы.
D) Австралияның даласы мен шөлейті.
E) Ұлы Жазық.
25. Картаға қарағанда глобуста қашықтықты өлшеу дәлірек, себебі ... .
A) глобуста қашықтықты жіппен өлшеуге болады
B) глобус өз осінен айнала алады
C) глобуста меридиандар мен параллельдер көрсетілген
D) глобуста бұрмалау көп
E) глобуста бұрмалау аз
26. Адамның шаруашылық әрекеттерінен жердегі көп өзгерген табиғат кешені:
A) Тоғайлар.
B) Таулар.
C) Ормандар.
D) Шөлдер.
E) Саванналар.
27. Қала халқының үлес салмағы ... көрсеткіші
A) жастардың
B) еңбек тиімділігінің
C) өндіріс құралдарының
D) ұлттық құрамының
E) индустрияландырудың
28. Қазақстанның тәуелсіздігін бірінші болып қолдаған мемлекет:
A) Түркия.
B) АҚШ.
C) Германия.
D) Корея.
E) Үндістан.
29. Дүние жүзіндегі ірі теңіз порттары
A) Сингапур, Лондон, Панама
B) Гавр, Иокогама, Кобе
C) Гамбург, Жаңа Орлеан, Париж
D) Роттердам, Сингапур, Нью-Йорк
E) Марсель, Лондон, Кобе
30. Энергиясының көп бөлігін CЭС-те өндіретін мемлекет:
A) Финляндия.
B) Франция.
C) Норвегия.
D) Дания.
E) Германия.
 
 
 
 
18 нұсқа
 
 1. Таулардың биіктігіне қарай бөлінеді:
A) 5
B) 4
C) 1
D) 3
E) 2
 2. Органикалық заттар массасын ыдыратып, µңдейтіндер
A) сүтқоректілер
B) жыртқыштар
C) балықтар
D) микроорганизмдер
E) құстар
 3. Халықтың саны жөнінен 1- орын алатын ел:
A) АҚШ
B) Аустралия
C) Үндістан
D) Қытай
E) ГФР
 4. XVII ғасырда қазақ жерін бейнелеген карта:
A) Геродоттың
B) Әл-Фарабидің
C) Қашғаридың
D) Птоломейдің
E) “Үлкен сызбада”
 5. Теміртауда …  циклді металлургия зауыты бар.
A) металл сынықтары
B) жартылай комплексті
C) толық
D) комплексті
E) жартылай
 6. Қазақтың тұнғыш географ ғалым:
A) Ш.Уалиханов
B) Әл-Фараби
C) Әл-Бируни
D) Қ.Сатпаев
E) Ұлықбек
 7. Экватордың ұзындығы
A) 20000 км.       
B) 50000 км.
C) 30000 км.      
D) 60000 км.
E) 40000 км.
 8. Мұхит суында ең көп зат:
A) қышқыл зат
B) күкірт
C) ас тұз
D) сутегі
E) оттегі
 9. Қалталы жануарлары көп материк:
A) Австралия.
B) Солтүстік Америка.
C) Антарктида.
D) Оңтүстік Америка.
E) Африка.
10. Африка мен Еуразияны ... бұғазы бөліп жатыр.
A) Дрейк.
B) Ла-Манш.
C) Гибралтар.
D) Татар.
E) Мозамбик.
11. Қазақстанның ірі су қоймалары.
A) Сергеев, Өскемен.
B) Өскемен, Шардара.
C) Вячеслав, Сергеев.
D) Бұқтырма, Қапшағай.
E) Шардара, Кеңгір.
12. Өсімдіктeр, жануарлар мен микроорганизмдердің қалдықтарынан пайда болатын органикалық зат:
A) Қарашірік.
B) Ландшафт.
C) Магма.
D) Каньон.
E) Тақыр.
13. Азиядағы ірі тау жүйесі.
A) Алтай.
B) Тянь-Шань.
C) Карпат.
D) Альпі.
E) Орал.
14. Қаратау жотасында мына кендер көп орналасқан
A) Боксит, мырыш
B) Мыс, молибден
C) Мырыш, магний
D) Алтын, күміс
E) Фосфорит, қорғасын
15. Жер бетінің ең төменгі температура байқалады.
A) Мұхит түбінде.
B) Экваторда.
C) Исландия аралында.
D) Гренландия аралында.
E) Географиялық полюстерде.
16. Тауда табиғат зонасының алмасып келуі ... деп аталады.
A) таулы зона.
B) биіктік белдеулілік.
C) зоналылық.
D) табиғат кешендері.
E) ендік зоналылық.
17. Сауыр-Тарбағатай жотасынан солтүстікке қарай ... орналасқан:
A) Іле қазаншұңқыры
B) Сырдария аңғары
C) Балқаш маңы қазаншұңқыры
D) Зайсан қазаншұңқыры
E) Алакөл қазаншұңқыры
18. Жоңғар Алатауының маңындағы оңтүстік-шығыстан  солтүстік-батысқа қарай соғатын ең күшті жел
A) Ебі.
B) Муссон.
C) Арыстанды-Қарабас.
D) Бриз.
E) Сайқан.
19. Халықтың орналасуына әсер ететін факторлар:
A) Климат-табиғат жағдайы, ғылым.
B) Өнеркәсіптің дамуы, мәдениет.
C) Тарихи, табиғи және экономикалық жағдай.
D) Табиғи өсім.
E) Тарихи жағдайлар.
20. Қазақстанда ауыл шаруашылығы машиналарын шығаратын орталық ... қаласында орналасқан.
A) Астана
B) Алматы
C) Ақтау
D) Ақтөбе
E) Атырау
21. Қазақстандағы жалғыз Шығыс Қазақстан ғана өсіретін мал түрі:
A) Түйе.
B) Құс.
C) Жылқы.
D) Шошқа.
E) Марал.
22. Еуропадағы монархия сақталған елдер
A) Швейцария, Финляндия, Чехия , Ирландия.
B) Бельгия, Ұлыбритания, Нидерланд, Дания, Норвегия, Швеция.
C) Сан-Марино, Гибралтар, Италия, Венгрия , Румыния.
D) Франция, Португалия, Македония, Исландия.
E) Германия, Албания, Польша, Греция, Австрия, Португалия.
23. … туу, өлу, табиғи өсу процестерінің жиынтығы
A) Механикалық қозғалыс
B) Миграциясы
C) Халықтың ұдайы өсуі
D) Халықтың ұлттық құрамы
E) Халықтың жыныстық құрамы
24. Орал экономикалық ауданы темір рудасын ... алады.
A) Түрікменстаннан
B) Қазақстаннан
C) Қырғызстаннан
D) Батыс-Сібірден
E) Өзбекстаннан
25. Жер бедерінің  алуан  түрлілігінің  себебі:
A) Мантияның  қозғалуы
B) Ішкі  және  сыртқы  күштер
C) Тау  жыныстарының  қозғалуы
D)  Плиталардың  соқтығысуы
E) Плиталардың  алшақтауы
26. Дүние жүзіне көп тараған тіл
A) монғол, араб, хинди
B) испан, португал, орыс
C) ағылшын, испан, орыс, хинди
D) араб, қытай, француз
E) ағылшын, француз, неміс
27. Антарктиданы қоршайтын теңіздер саны:
A) 4
B) 2
C) 1
D) 5
E) 3
28. Географиялық қабық компоненттерінің біртұтас болып келу себебі ... байланысты.
A) өсімдіктерден оттегінің бөлінуіне.
B) зат және энергия айналымына.
C) температура режимі мен жауын-шашын мөлшеріне.
D) күнмен түннің ауысуына.
E) жердің орбиталық қозғалысына.
29. Үстірт қорығы ұйымдастырылған жыл.
A) 1983 жыл.
B) 1982 жыл.
C) 1980 жыл.
D) 1981 жыл.
E) 1984 жыл.
30. Боливиядағы Ла-Пас қаласы теңіз деңгейінен ... метр биіктікте орналасқан.
A) 5050
B) 4500
C) 1500
D) 3630
E) 2440
 
 
 
 
19 нұсқа
 
 1. Тәуліктегі ауа құбылысы:
A) Ауа райы
B) Жергілікті желдер
C) Климат
D) Жауын шашын
E) Ауа массалары
 2. Топырақтың мол µнім алуды қамтамасыз ете алатын қабілеті:
A) эррозиясы
B) құнарлылығы
C) қышқылдылығы
D) сулылығы
E) қалыңдығы
 3. Халық ең көп қоныстанған дүние бөлігі:
A) Оңтүстік Америка
B) Африка
C) Солтүстік Америка
D) Еуропа
E) Азия
 4. Тянь-Шань тауларын зерттеудегі еңбегі үшін атаққа ие болған
A) Қ. Сәтбаев
B) Ш.Уәлиханов
C) П. Паллас
D) Л. Берг
E) П. Семенов
 5. Құрылымы ең жақсы топырақ… бай болады.
A) қара шірік, кальциге
B) сазға, калийге
C) қоңыр, темірге
D) қаракүңгірт, темірге
E) құмды, кальциге
 6. Бағытты анықтау (ориентирование) дегеніміз ...
A) Ауа температурасын анықтау.
B) Төбе биіктігін анықтау.
C) Көкжиек тұстарын анықтау.
D) План құру.
E) Затты анықтағанға дейінгі арақашықтықты өлшеу.
 7. Жердің кішірейтілген моделі :
A) карта
B) cурет
C) глобус
D) аэрофотосурет
E) план
 8. Теңіз  сүтқоректілері
A) Акулалар, скаттар.
B) Маржандар,  сегізаяқтар.
C) Дельфиндер, киттер.
D) Теңіз балдырымен, теңіз капустасы.
E) Кальмарлар, тасбақалар.
 9. Қытайлықтар, жапондықтар, корейлер ... нәсілге жатады.
A) монголоидтық
B) экваторлық
C) европалық
D) эфиопиялық
E) аралас
10. Атлант мұхитының тереңдігін, су массасының  қасиеттерін, органикалық  дүниесін зерттеген:
A) Ағылшындар.
B) Испандықтар.
C) Португалдықтар.
D) Гректер.
E) Орыстар.
11. Қазақстанның «Алтын» тауы:
A) Жоңғар Алатауы.
B) Саян.
C) Памир.
D) Алтай.
E) Тянь-Шань.
12. Бұқтырма су қоймасы салынған өзен:
A) Ертiс.
B) Есiл.
C) Орал.
D) Iле.
E) Сырдария.
13. Сарыарқаның биік нүктесі.
A) Ақсоран.
B) Мұзбел.
C) Мұзтау.
D) Хан тәңірі.
E) Бесбақан.
14. Ауыр  өнеркәсіп салалары
A) Аяқ киім және тігін фабрикалары.
B) Машина жасау және отын-энергетика кешені.
C) Тоқыма комбинаты.
D) Тамақ өнеркәсібінің мекемесі.
E) Стадиондар, кинотеатрлар, емханалар.
15. Жер шарындағы ең терең көл - Байкалдың тереңдігі:
A) 1610 м.
B) 1620 м.
C) 1600 м.
D) 1650 м.
E) 1640 м.
16. Биіктік белдеулердің саны ... байланысты
A) ауа массаларына
B) таулардың мұхитқа жақын орналасуына
C) қыраттардың орографиясына
D) табиғат кешендерінің азоналылығына
E) таулардың биіктігі мен географиялық орнына
17. Антропогендік табиғат кешені.
A) Орман.
B) Шөлдер.
C) Көлдер мен батпақтар.
D) Бөгендер мен демалыс парктері.
E) Өзен аңғарлары.
18. ЮНЕСКО өз тізіміне алған, ерекше қорғаудағы батпақты-шөлді қорықтың аты ... қорығы.
A) Наурызым
B) Алматы
C) Ақсу-Жабағылы
D) Үстірт
E) Қорғалжын
19. Рудный қаласындағы темір рудасы кен орындары:
A) Жезді және Сарыбай.
B) Соколов және Сарыбай.
C) Қаражал, Құлсары.
D) Қашар, Лисаков.
E) Мақат және Аят.
20. Шымкенттің фосфор тұздарын өндіретін зауыты шикізатты алады.
A) Қызылордадан.
B) Ақтөбеден.
C) Арқалықтан.
D) Қаратаудан.
E) Павлодардан.
21. Батыс Қазақстанды Солтүстік Кавказдың аудандарымен байланыстыратын жол.
A) Орал-Соль-Илецк.
B) Ақтау-Жаңа Өзен.
C) Мақат-Бейнеу.
D) Орынбор-Ташкент.
E) Атырау-Астрахань.
22. Жер шары халықтарының көпшілігін ... құрайды.
A) американдықтар.
B) орыстар.
C) үнділер.
D) қытайлықтар.
E) ағылшындар.
23. Дүние жүзінде робот жасау және пайдаланудан I орында:
A) Канада.
B) Италия.
C) Жапония.
D) Финляндия.
E) АҚШ
24. Икарус автобусын шығаратын ел:
A) Чехия.
B) Австрия.
C) Bенгрия.
D) Румыния.
E) Польша.
25. Картаға қарағанда глобуста қашықтықты өлшеу дәлірек, себебі ... .
A) глобуста бұрмалау көп
B) глобус өз осінен айнала алады
C) глобуста бұрмалау аз
D) глобуста меридиандар мен параллельдер көрсетілген
E) глобуста қашықтықты жіппен өлшеуге болады
26. Полинезиялық аралдар тобына ... жатады:
A) Жаңа Гвинея.
B) Гавай аралдары.
C) Маршал аралы.
D) Соломонов аралы.
E) Королин аралы.
27. Ең тұңғыш «Ермак»  мұзжарғыш кемесі жасалды:
A) Седовтың жобасымен.
B) С.Макаровтың жобасымен.
C) Ю.Шмидтің жобасымен.
D) Ф.Нансеннің жобасымен.
E) М.Ломоносовтың жобасымен.
28. Қазақстанның солтүстігіндегі қар жамылғысының орташа қалыңдығы.
A) 30-35 см.
B) 10-15 см.
C) 15-20 см.
D) 20-30 см.
E) 25-35 см.
29. Орталық Қазақстанда химия өнеркәсібінің шикізаты.
A) Автокөліктің пайдаланған газы.
B) Мұнай-газ кендерінің қалдығы.
C) Рудалық химиялық шикізат.
D) Рудалық кен орындарымен бірге болатын әртүрлі газдар.
E) Шахталық газ, металлургиялық заводтардан шығатын газдар.
30. АҚШ-тағы  жеміс-көкөніс өсіретін негізгі аудан :
A) Техас.
B) Юта.
C) Мичиган.
D) Калифорния.
E) Небраска.
 
 
 
 
20 нұсқа
 
 1. Мұхиттық аралдардың халқын зерттеген ғалым
A) Р.Пири
B) Н.Пржевальский
C) Р.Амундсен
D) Ф.Нансен
E) Н.Миклухо-Маклай
 2. Жоғары қысым белдеулерінен экваторға қарай соғатын желдер:
A) муссон
B) цунами
C) пассат
D) батыс желдер
E) бриз
 3. Антарктида ежелгі қай материктің құрамында болды
A) Гондвана
B) Лавразия
C) Антарктида
D) Америка
E) Еуразия
 4. Солтүстік Америкадағы ең ірі µзен
A) Юкон
B) Миссисипи
C) Лаврентия
D) Миссури
E) Макензи
 5. «Жоңғария очерктері»-нің авторы:
A) Қ.Сәтбаев
B) М.П.Герасимов
C) Л.И.Бутаков
D) П.П.Семенов
E) Ш.Уәлиханов
 6. Абсолюттік биіктік деп ... айтамыз.
A) теңіз деңгейінен бастап есептегендегі биіктікті
B) жер бетіндегі бір нүктенің екінші нүктеден биіктігі
C) қабатты бояуларды
D) горизонталь сызықтарды
E) көркем суретті
 7. “Оттегі  фабрикалары” болып саналатын организмдер:
A) Фитопланктон.
B) Микроорганизмдер.
C) Өсімдіктер.
D) Жануарлар.
E) Су шөптері.
 8. Табиғат кешенінде жүретін табиғи үрдістер ... тәуелді.
A) қатерлі жағдайларға
B) аумақтың көлеміне
C) рельефке
D) зат пен энергия алмасуына
E) жылу мен ылғалға
 9. Үндістер ... байырғы халықтары.
A) Австралияның
B) Азияның
C) Европаның
D) Американың
E) Антарктиданың
10. Қазақстандағы ең биік шың.
A) Народная.
B) Ақбет.
C) Талғар шыңы.
D) Хан-Тәңірі.
E) Мұзтау.
11. Батыс Қазақстанның ... өзенінде бекіре балықтары тіршілік етеді.
A) Жайық.
B) Сағыз.
C) Ульба.
D) Өзен.
E) Ембі.
12. Қазақстан Алтайындағы қоршаған ортаны ластайтын негізгі көздердің бірін атаңыз.
A) Металлургиялық заводтардағы өнеркәсіп қалдықтары.
B) Автокөлік.
C) Су қоймасы.
D) Қазақстан Алтайында экологиялық проблемалар жоқ.
E) Ауыл шаруашылық қалдықтары.
13. Қазақстанның ... экономикалық ауданында украин, неміс ұлттарының үлесі жоғары
A) Шығыс Қазақстан.
B) Батыс Қазақстан.
C) Солтүстік Қазақстан.
D) Орталық Қазақстан.
E) Оңтүстік Қазақстан.
14. Ғылыми-техникалық прогрестің нәтижесінде қалдықсыз өнім беретін шаруашылықтың бір саласы ...
A) мұнай өндіруші өнеркәсіп.
B) химия өнеркәсібі.
C) тамақ өнеркәсібі.
D) металлургия.
E) көмір өнеркәсібі.
15. Көкжиек тұсының азимуты 1350
A) Оңтүстік.
B) Оңтүстік батыс.
C) Солтүстік батыс.
D) Солтүстік шығыс.
E) Оңтүстік шығыс.
16. Судың толысуы мен қайтуы ... болады.
A) ағыстан
B) жердің әр түрлі қабаттарының температурасынан
C) желден
D) айдын тартуынан
E) жер сілкінісінен
17. Географиялық қабықта болатын процесстер ... энергиясы арқылы жүреді :
A) желдің  
B) күннің
C) судың
D) судың толысуы
E) судың қайтуы 
18. Адам қай қабықтың бөлігі?
A) Биосфераның.
B) Гидросфераның.
C) Литосфераның.
D) Табиғат кешенінің.
E) Табиғат компонентінің.
19. Қазақстан территориясына шамалы жауын-шашын әкелетін ауа массалары.
A) Экваторлық.
B) Тропиктік.
C) Қоңыржай.
D) Арктикалық.
E) Субтропиктік.
20. Құрғақ даланың топырағының түсі қандай?
A) Орманның сұр топырағы.
B) Қызғылт күрең.
C) Күлгін топырақ.
D) Карбонаттық топырақ.
E) Қара топырақ.
21. Қазақстан импорт тауарлардың басым бөлігін әкеледі.
A) Қырғызстан мен Тәжікстаннан.
B) Австрия мен Венгриядан.
C) Қытай мен Ресейден.
D) Швеция мен Бельгиядан.
E) АҚШ пен Канададан.
22. Петропавл өнеркәсіп торабы ... маманданған.
A) боксит кенін өндіруге
B) кен өндіруге
C) тоқыма өнеркәсібіне
D) тамақ және ауыл шаруашылық машиналарын жасауға
E) тамақ және жеңіл өнеркәсіпке
23. Экспертқа көп мөлшерде шығарылатын дақыл
A) Жүзім
B) Кофе
C) Банан
D) Ананас
E) Какао
24. Табиғи газ өндіруден алдыңғы орында:
A) Өзбекстан.
B) Индонезия.
C) Ресей.
D) Ұлыбритания.
E) Канада.
25. Мұхит суын қозғалысқа келтіретін басты себеп:
A) Өсімдіктер.
B) Температура.
C) Жануарлар.
D) Тұздылық.
E) Жел.
26. Торрес бұғазы Австралияны … аралынан бөліп тұр.
A) Жаңа Зеландия
B) Жаңа Гвинея
C) Тасмания
D) Тимор
E) Сулавеси
27. Тянь-Шань тауының ең әдемі өсімдігі.
A) Сарғалдақ.
B) Долана.
C) Көкнар.
D) Еңлікгүл.
E) Итмұрын.
28. Қазақстандағы бокситтің мол қоры:
A) Торғайда
B) Қарағандыда
C) Көкшетауда
D) Құсмұрында
E) Жетіқарада
29. Жүзім жинау мен шарап өндіруден ең алдыңғы қатардағы мемлекет:
A) Германия.
B) Польша.
C) Дания.
D) Италия.
E) Чехия.
30. Астанасы Веллингтон:
A) Бисмарк архипелагі.
B) Мариан аралдары.
C) Жаңа Гвинея.
D) Жаңа Зеландия.
E) Жаңа Каледония.
 
 
 
 
21 нұсқа
 
 1. Дүние жүзінде халқының саны көп мемлекет :
A) Бразилия
B) Қытай
C) Үндістан
D) АҚШ
E) Ресей
 2. Нәсілдік белгілердің қалыптасуына ... әсер етті:
A) Ақыл- ой қабілеті
B) Қоғамның дамуы
C) Қоршаған орта
D) Экономикалық даму
E) Халықтың дамуы
 3. Қазақстан Ғылым академиясының тұңғыш Президенті :
A) Қ. Карпеков
B) Ә. Бейсенова
C) Қ. Сәтбаев
D) А. Қонаев
E) Ш. Уәлиханов
 4. Алюминий зауыты бар қала:
A) Зырян
B) Ақтау
C) Жезқазған
D) Көкшетау
E) Павлодар 
 5. Торғай үстіртіндегі негізгі кен түрі
A) полиметалл
B) мұнай
C) мыс
D) темір рудасы
E) фосфор
 6. Жердің жазықтықтағы сызбасы.
A) План.
B) Шартты белгілер.
C) Масштаб.
D) Глобус.
E) Азимут.
 7. Шығыс бағытына сәйкес келетін азимут:
A) 270°
B) 90°
C) 180°
D) 0°
E) 360°
 8. Екі жарты шардың қоңыржай белдеулер бойымен соғатын желдер:
A) пассаттар
B) бриздер
C) муссондар
D) солтүстік–шығыс желдер
E) батыс желдер
 9. ... тұрғылықты халық жоқ
A) Африкада.
B) Антарктидада.
C) Австралияда.
D) Оңтүстік Америкада.
E) Солтүстік Америкада.
10. Астана және Петропавл қаласы ... өзен жағасында орналасқан
A) Арыс
B) Ақсу.                               
C) Обаған.
D) Есіл.
E) Ертіс.                               
11. Қазақстан аумағындағы негізгі топырақ түрі:
A) Қара
B) Қызыл
C) Сұр
D) Күлгін
E) Қоңыр
12. Қазақстанның ең ірі су қоймасы
A) Сергеев
B) Теміртау
C) Қапшағай
D) Бұхтырма
E) Шардара
13. Қазақстанның ежелгі қалалары.
A) Шымкент, Астана.
B) Екібастұз, Балқаш.
C) Павлодар, Өскемен.
D) Теміртау, Рудный.
E) Түркістан, Тараз.
14. Азиядағы экономикасы жоғары дамыған ел:
A) Қытай.
B) Жапония.
C) Үндістан.
D) Иран.
E) Ауғанстан.
15. Мұхиттан судың  құрамымен, ағысымен және тіршіліктерімен өзгешеленетін мұхиттың бір бөлігі:
A) Өзен.
B) Көл.
C) Сарқырама.
D) Теңіз.
E) Канал.
16. Аң шаруашылығына пайдалануға толығымен босатылған территория.
A) Қорықша.
B) Курорттық зона.
C) Ұлттық парк.
D) Қорық.
E) Ботаникалық бақ.
17. Мұхиттық жер қыртысы ...жыныс қабаттарынан тұрады.
A) Базальт және шөгінді.
B) Базальт.
C) Гранит.
D) Базальт және гранит.
E) Гранит және шөгінді.
18. Тауда табиғат зонасының алмасып келуі ... деп аталады.
A) биіктік белдеулілік.
B) табиғат кешендері.
C) таулы зона.
D) зоналылық.
E) ендік зоналылық.
19. Қазақстан территориясында жауын-шашын көп түсетін жер.
A) Тұран ойпаты.
B) Каспий маңы ойпаты.
C) Жоңғар Алатауы.
D) Орал алды үстірті.
E) Батыс Алтай.
20. Қазақстандағы алғаш ашылған қорық:
A) Ақсу-Жабағылы.
B) Үстірт.
C) Алматы.
D) Қорғалжын.
E) Наурызым.
21. Қазақстанда ауыл шаруашылығы машиналарын шығаратын орталық ... қаласында орналасқан.
A) Ақтау
B) Астана
C) Атырау
D) Алматы
E) Ақтөбе
22. Қазақстандағы жалғыз Шығыс Қазақстан ғана өсіретін мал түрі:
A) Құс.
B) Марал.
C) Жылқы.
D) Түйе.
E) Шошқа.
23. Дүние жүзінде робот жасау және пайдаланудан I орында:
A) АҚШ
B) Италия.
C) Жапония.
D) Финляндия.
E) Канада.
24. Орал экономикалық ауданы темір рудасын ... алады.
A) Қырғызстаннан
B) Өзбекстаннан
C) Қазақстаннан
D) Батыс-Сібірден
E) Түрікменстаннан
25. Альпі тауларындағы шыршалы ормандардың биіктік белдеуі ... басталады.
A) 1500 м
B) 500 м
C) 700 м
D) 2300 м
E) 2000 м
26. Дүние жүзіндегі ең үлкен маржан рифі:
A) Австралияда.
B) Үнді мұхитында.
C) Оңтүстік Америкада.
D) Африкада.
E) Тынық мұхитында.
27. 1932 жылы ... басқарған экспедиция Солтүстік Мұзды мұхитын бір жүзу маусымында (навигация) өту мүмкіндігін дәлелдеді.
A) Ф.Нансен
B) Баренц
C) О.Ю.Шмидт
D) И.Д.Папанин
E) Г.Седов
28. Географиялық қабықтың біртұтастығы – бұл …
A) экваторлық полюске қарай табиғат компоненттері мен кешендерінің өзгеруі.
B) табиғат кешендерінің қалыптасу тарихы.
C) адамның шаруашылық іс-әрекеті.
D) табиғи құбылыстардың уақытылы қайталанып келуі.
E) табиғат компоненттерінің өзара байланысы мен өзара тәуелдігі.
29. Бетпақдаланың биік нүктесі.
A) Ақдым.
B) Мұзтау.
C) Жамбыл.
D) Ақсораң.
E) Абай.
30. АҚШ-тағы  жеміс-көкөніс өсіретін негізгі аудан :
A) Небраска.
B) Техас.
C) Мичиган.
D) Калифорния.
E) Юта.
 
 
 
 
22 нұсқа
 
 1. Органикалық заттар массасын ыдыратып, µңдейтіндер
A) сүтқоректілер
B) балықтар
C) микроорганизмдер
D) құстар
E) жыртқыштар
 2. Жер бетіндегі мемлекеттер саны.
A) 420
B) 510
C) 345
D) 230
E) 100
 3. Жайық, Сырдария өзендері туралы алғашқы мәліметтер қалдырған :
A) Әл-Фараби
B) Геродот
C) М. Қашқари
D) Әл-Идриси
E) Ш. Уәлиханов
 4. Қазақстандағы ферроқорытпа зауыттары:
A) Жезқазған, Жезді
B) Қостанай, Көкшетау
C) Ақсу, Ақтөбе
D) Кентау, Ақтау
E) Арал, Алматы
 5. Солтүстік Қазақстанның өнеркәсіп торабы
A) Жезқазған
B) Теміртау
C) Петропавл
D) Қарағанды
E) Балхаш
 6. Жаңа Жер ашуда ... әсері мол болды.
A) меридиан бойынша Жердің көлемін анықтаудың
B) тұсбағдарды ойлап табудың
C) ағаштан кеме жасаудың
D) жерді сызба арқылы бейнелеудің әсері
E) желкенді кеме жасаудың
 7. Төрт мұхитпен ұласып жатқан материк:
A) Австралия
B) Евразия
C) Солтүстік Америка
D) Африка
E) Оңтүстік Америка
 8. 30-шы ендіктен экваторға қарай соғатын желдер:
A) пассат
B) муссон
C) самум
D) торнадо
E) бриз
 9. Солтүстік Американың ең биік нүктесі
A) Элберт.
B) Митчел.
C) Маста.
D) Уитни.
E) Мак-Кинли.
10. Каспий теңізінің порттары.
A) Қапшағай, Ақтау.
B) Семей, Павлодар.
C) Павлодар, Өскемен.
D) Атырау, Ақтау.
E) Орал, Ақтөбе.
11. Қазақстан жерінің көпшілік бөлігі мынадай табиғи апатқа бейім
A) жер сілкінісіне
B) дауылға
C) селге
D) қуаңшылыққа
E) торнадоға
12. Қазақстан Республикасының солтүстігіндегі ең шеткі облысы.
A) Батыс Қазақстан.
B) Солтүстік Қазақстан.
C) Қарағанды.
D) Ақтөбе.
E) Павлодар.
13. Қала рөлінің басымдылығы мен қала халқы санының артуы:
A) Урбандалу.
B) Агломерация.
C) Миграция.
D) Реурбандалу.
E) Мегаполис.
14. Суармалы егіс егетін негізгі аймақ
A) Еуропа
B) Азия
C) Оңтүстік Америка
D) Австралия
E) Африка
15. Параллель доғасының экватордан берілген жерге дейінгі градуспен алынған  шамасы:
A) ендік
B) меридиан
C) бойлық
D) экватор
E) параллель
16. Аса  ірі цунами толқындары пайда болады
A) Әр түрлі тереңдіктегі су температурасының шұғыл өзгеруі.
B) Дауылды желден.
C) Атмосфералық ортада қысымның шұғыл өзгеруінен.
D) Ірі кеме апаттарының нәтижесінен.
E) Су асты вулкандарының атқылауынан және жер сілкіністерінен.
17.  Атмосфера қысымы төмен жерлер
A) Жазықтарда.
B) Аласа тауларда.
C) Тау жоталарында.
D) Теңіз жағасында.
E) Биік тауларда.
18. Биіктік белдеулердің саны ... байланысты
A) ауа массаларына
B) табиғат кешендерінің азоналылығына
C) қыраттардың орографиясына
D) таулардың биіктігі мен географиялық орнына
E) таулардың мұхитқа жақын орналасуына
19. Солтүстік полюстен Гренланд теңізіне дейін ығып барған экспедиция басшысы
A) И.Д.Потанин.
B) Р.Амундсен.
C) М.Ломоносов.
D) С.Макаров.
E) Г.Седов.
20. Мұхит түбінің үштен бір көлемін құрайтын Үлкен қайраң (шельф) ... орналасқан.
A) Тынық мұхитында
B) Аравия теңізінде
C) Үнді мұхитында
D) Атлант мұхитында
E) Солтүстік Мұзды мұхитында
21. 1977 жылы құрылған Ұлттық табиғи парктің аты:
A) Баянауыл.
B) Алтын Емел.
C) Қарқаралы.
D) Марқакөл.
E) Іле Алатауы.
22. Шымкенттің фосфор тұздарын өндіретін зауыты шикізатты алады.
A) Арқалықтан.
B) Қаратаудан.
C) Павлодардан.
D) Қызылордадан.
E) Ақтөбеден.
23. Батыс Қазақстанды Солтүстік Кавказдың аудандарымен байланыстыратын жол.
A) Орынбор-Ташкент.
B) Орал-Соль-Илецк.
C) Мақат-Бейнеу.
D) Ақтау-Жаңа Өзен.
E) Атырау-Астрахань.
24. Табиғи газ өндіруден алдыңғы орында:
A) Ресей.
B) Өзбекстан.
C) Индонезия.
D) Канада.
E) Ұлыбритания.
25. Аталғандардың ішіндегі ұлттық дін -
A) будда, ислам.
B) христиан, ислам, синтоизм.
C) ислам, христиан.
D) синтоизм, конфуциан, индуизм.
E) будда, индуизм, ламаизм.
26. Антарктиданы қоршайтын теңіздер саны:
A) 4
B) 1
C) 3
D) 5
E) 2
27. Шығыс-Еуропа жазығының Қазақстан бөлігінің климатының құрғақ болу себептерінің бірі.
A) Жауын-шашын режимі мен тәуліктік температураның өзгеруі амплитудасының үлкендігі.
B) Жер бедерінің жазық болуы.
C) Ірі су қоймаларының (көл, батпақ) болмауы.
D) Континентальды ауа массаларының жыл бойы әсер етуі.
E) Ірі ауа массаларының болмауы.
28. Үстірттің Қазақстан территориясындағы бөлігі:
A) Солтүстік-Шығыс.
B) Батыс.
C) Шығыс.
D) Солтүстік.
E) Солтүстік-Батыс.
29. Астанасы Антанариву, аралдағы мемлекет:
A) Калимантан.
B) Камор.
C) Мадагаскар.
D) Бахрейн.
E) Сан-Томе.
30. Бокситтің дүниежүзілік қорының 1/3 бөлігі:
A) Оңтүстік Америкада.
B) Солтүстік Америкада.
C) Австралияда.
D) Еуропада.
E) Азияда.
 
 
 
 
23 нұсқа
 
 1. Топырақтың мол µнім алуды қамтамасыз ете алатын қабілеті:
A) эррозиясы
B) сулылығы
C) қышқылдылығы
D) құнарлылығы
E) қалыңдығы
 2. Түсі мен басқа да сыртқы белгілері µзара ұқсас адамдар тобы
A) монголоидтар
B) ұлт
C) халық
D) елді мекен
E) нәсіл
 3. Антарктида ежелгі қай материктің құрамында болды
A) Антарктида
B) Лавразия
C) Гондвана
D) Еуразия
E) Америка
 4. Солтүстік Америкадағы ең ірі µзен
A) Макензи
B) Миссисипи
C) Миссури
D) Лаврентия
E) Юкон
 5. Шоқан Уәлихановтың досы :
A) Г.Н. Потанин
B) А.И. Бутаков
C) П.К. Козлов
D) И.В. Мушкетов
E) Н.А. Северцов
 6. Материктің  жер  қыртысының  қалыңдығы:
A) 40-60 км
B) 6-15 км
C) 15-20 км
D) 35-70  км
E) 20-25 км
 7. Қазіргі  кезде географиялық қабықты өзгертетін негізгі фактор:
A) Климат.
B) Ішкі процесс.
C) Антропогендік.
D) Сыртқы процесс.
E) Жер бедері.
 8. Қазақстанның «Алтын» тауы:
A) Алтай.
B) Тянь-Шань.
C) Памир.
D) Саян.
E) Жоңғар Алатауы.
 9. Арал алабының өзендері.
A) Сырдария, Келес, Арыс.
B) Лепсі, Тентек.
C) Ертіс, Тобыл.
D) Жайық, Жем.
E) Есіл, Қаратал.
10. Жер бетінің жоғарғы құнарлы қабаты:
A) Топырақ.
B) Магма.
C) Биосфера.
D) Жер бедері.
E) Литосфера.
11. Батыс Сібірдің Қазақстан жеріндегі өзендері:
A) Ойыл, Нұра, Жетісу.
B) Ертіс, Тобыл, Есіл.
C) Жем, Жайық, Сағыз.
D) Сырдария, Арыс, Шу.
E) Іле, Қаратал, Арыс.
12. Қазақстанның маңызды рекреациялық аудандары:
A) Алтай, Қостанай, Арқалық.
B) Атырау, Көкшетау, Ақтау.
C) Көкшетау, Ұлытау, Семей.
D) Қарағанды, Іле, Жоңғар Алатауы.
E) Көкшетау, Іле, Жоңғар Алатауы, Алтай.
13. Қазақстандағы миллионер-қала.
A) Қарағанды.
B) Астана.
C) Тараз.
D) Орал.
E) Алматы.
14. Ауыл шаруашылығының шикізатын өндейтін салалар.
A) Химия, құрылыс.
B) Қағаз, диірмен.
C) Құрылыс, тамақ.
D) Жеңіл, химия.
E) Жеңіл, тамақ.
15. Меридиан доғасының экватордан берілген жерге дейінгі градуспен алынған шамасы:
A) меридиан
B) экватор
C) параллель
D) бойлық
E) ендік
16. Жер бетіндегі бір полюстен екінші полюске қарай шартты түрде жүргізілген сызық:
A) параллель
B) бергштрих
C) экватор
D) меридиан
E) горизонталь
17. Мұхит суының тұздылығы ... өлшенеді:
A) килограммен.
B) граммен.
C) промиллемен.
D) тоннамен.
E) пайызбен.
18. Жыл бойы бағытын 2 рет өзгертіп отыратын жел.
A) Бриз.
B) Цунами.
C) Антициклон.
D) Циклон.
E) Муссон.
19. Жер бетінде тұрақты желдердің пайда болуы:
A) Жер өз осі бойынша айналғандығынан.
B) Жыл мезгілдерінің ауысуынан.
C) Жоғарғы және төменгі қысым болуынан.
D) Күннің түсуінен.
E) Ауа массаларының қозғалуынан.
20. Кіші табиғат кешендеріне ... мысал бола алады.
A) тайга
B) тропикалық шөлдер
C) жар, көл, өзен аңғарлары
D) жалпақ жапырақты ормандар
E) экваторлық ормандар
21. Қазақстанның солтүстігінде шілде айының орташа температурасы.
A) +22 С
B) +14 С
C) +26 С
D) +24 С
E) +16 С
22. Қазақстандағы көне қорықты көрсетіңіз.
A) Марқакөл.
B) Ақсу Жабағылы.
C) Науырзым.
D) Үстірт.
E) Алматы.
23. Ертіс мыс қорыту заводы орналасқан жер.
A) Октябрьскіде.
B) Ақжолда.
C) Боко поселкесі.
D) Глубокое поселкесі.
E) Әуезовте.
24. Ірі су бөгендері көп елдер:
A) Чили, Кувейт, Непал.
B) АҚШ, Канада, Ресей.
C) ОАР, Бутан, Қытай.
D) Мексика, Египет, Алжир.
E) Сауд Аравиясы, Монғолия, Түркменстан.
25. Адамның шаруашылық әрекеттерінен жердегі көп өзгерген табиғат кешені:
A) Таулар.
B) Саванналар.
C) Ормандар.
D) Тоғайлар.
E) Шөлдер.
26. Ең тұңғыш «Ермак»  мұзжарғыш кемесі жасалды:
A) М.Ломоносовтың жобасымен.
B) Ю.Шмидтің жобасымен.
C) Ф.Нансеннің жобасымен.
D) С.Макаровтың жобасымен.
E) Седовтың жобасымен.
27. Мамандандыру мен кооперативтендіру кең тараған өндіріс саласы.
A) Машина жасау.
B) Металлургия.
C) Тамақ өнеркәсібі.
D) Көлік.
E) Ауыл шаруашылығы.
28. Жоғары дәрежеде дамыған аудандар:
A) Калифорния.
B) Орталық Африка.
C) Монғолия.
D) Оңтүстік Италия.
E) Вьетнам.
29. ОАР неге қосарлы экономикалы ел:
A) Еңбекке жарамды адамдардың көп болуы.
B) Халқының санының көп болуы.
C) Қала агломерациясы жоғары дамыған.
D) Оған экономикасы дамыған, дамушы елдердің де белгілері тән.
E) Ауыл шаруашылығы дамыған.
30. Миллионнан астам тұрғыны бар қала:
A) Самарқанд.
B) Ташкент.
C) Бішкек.
D) Ферғана.
E) Душанбе.
 
 
 
 
24 нұсқа
 
 1. География ғылымы ... саладан тұрады:
A) 5
B) 1
C) 4
D) 2
E) 3
 2. Органикалық заттар массасын ыдыратып, µңдейтіндер
A) құстар
B) микроорганизмдер
C) сүтқоректілер
D) жыртқыштар
E) балықтар
 3. Жезқазғандағы мыс кенін ашқан
A) Ш.Уәлиханов
B) Қ.Сәтбаев
C) П.Семенов
D) Л.Берг
E) И. Мушкетов
 4. Алюминий зауыты бар қала:
A) Ақтау
B) Көкшетау
C) Жезқазған
D) Зырян
E) Павлодар 
 5. Еңбекке жарамды халықты… деп атайды.
A) халықтың саны
B) халықтың құрамы
C) еңбек ресурстары
D) ұдай өсуі
E) табиғи өсу
 6. Экватор орналасқан ендік
A) Шығыс.
B) Экваторда 0, ендік болмайды.
C) Батыс.
D) Солтүстік.
E) Оңтүстік.
 7. Табиғат комплексін өзгертеді:
A) Өсімдіктер.
B) Жануарлар.
C) Климат.
D) Адам.
E) Жел.
 8. Экватор ортасынан кесіп өтетін материк:
A) Антарктида
B) Солтүстік Америка
C) Евразия
D) Африка
E) Австралия
 9. ... тұрғылықты халық жоқ
A) Оңтүстік Америкада.
B) Солтүстік Америкада.
C) Африкада.
D) Антарктидада.
E) Австралияда.
10. Географиялық қабықтың құрамына ... кіреді.
A) Литосфераның жоғарғы қабаты, гидросфера, биосфера, атмосфера.
B) Ядро, мантия, гидросфера, ионосфера.
C) Биосфера, гидросфера, ядро, жоғарғы мантия.
D) Мантия, ядро, ионосфера, магносфера.
E) Атмосфераның жоғарғы қабаты, мантия, гидросфера, магносфера.
11. Еуропа мен Азия материктерінің шекарасы өтетін өзен
A) Сырдария
B) Жайық
C) Амудария
D) Еділ
E) Ертіс                     
12. Топырақтың су және жел әрекетінен бұзылуы:
A) Эрозия.
B) Құнарлығы.
C) Денудация.
D) Кептіру.
E) Мелиорация.
13. Кенді Алтайдың пайдалы қазбалары.
A) Көмір.
B) Мұнай, газ.
C) Полиметалл.
D) Фосфориттер.
E) Мыс рудалары.
14. Қаратау жотасында мына кендер көп орналасқан
A) Мыс, молибден
B) Фосфорит, қорғасын
C) Алтын, күміс
D) Мырыш, магний
E) Боксит, мырыш
15. Желдің пайда болуының басты себебі.
A) Космостық сәулелер.
B) Жер шары қыртысының қозғалысы.
C) Атмосфера қысымының өзгеруі.
D) Жер сілкіністер мен вулкандар.
E) Мұхит ағысы.
16. Буряттар, қырғыздар, сахалар (якуттар) ... нәсілдеріне жатады.
A) монголоид
B) аралас
C) орал семья тобына
D) европалық
E) экваторлық
17. Тауда табиғат зонасының алмасып келуі ... деп аталады.
A) ендік зоналылық.
B) табиғат кешендері.
C) зоналылық.
D) биіктік белдеулілік.
E) таулы зона.
18. Біздің планетада тіршілік пайда болған уақыт.
A) 4 - 4,5 млрд. жыл бұрын.
B) 570 млн. жыл бұрын.
C) Төрттік кезеңде.
D) Адамның пайда болуымен бірге.
E) 3 млрд. жыл бұрын шамасында.
19. «Рахманов бұлағы » қорықшасы  ... орналасқан.
A) Алтайда
B) Қазақтың ұсақ шоқыларында
C) Кетмен жотасында
D) Қаратау тауларында
E) Іле Алатауында
20. Қазақстандағы жалғыз Шығыс Қазақстан ғана өсіретін мал түрі:
A) Түйе.
B) Құс.
C) Марал.
D) Жылқы.
E) Шошқа.
21. Батыс Қазақстанды Солтүстік Кавказдың аудандарымен байланыстыратын жол.
A) Орынбор-Ташкент.
B) Мақат-Бейнеу.
C) Ақтау-Жаңа Өзен.
D) Орал-Соль-Илецк.
E) Атырау-Астрахань.
22. Отын энергетикасында көп барланған пайдалы қазбалардың қай түрі
A) Мұнай.
B) Газ.
C) Көмір.
D) Шым тезек.
E) Жанғыш тақта тас.
23. Табынушылар саны жөнінде II орындағы дін.
A) Христиан.
B) Буддизм.
C) Синтоизм.
D) Индуизм.
E) Мұсылман.
24. Орал экономикалық ауданы темір рудасын ... алады.
A) Өзбекстаннан
B) Түрікменстаннан
C) Қырғызстаннан
D) Қазақстаннан
E) Батыс-Сібірден
25. Мұхит суын қозғалысқа келтіретін басты себеп:
A) Температура.
B) Жануарлар.
C) Жел.
D) Өсімдіктер.
E) Тұздылық.
26. Дүние жүзіндегі ең үлкен маржан рифі:
A) Үнді мұхитында.
B) Оңтүстік Америкада.
C) Африкада.
D) Тынық мұхитында.
E) Австралияда.
27. 1932 жылы ... басқарған экспедиция Солтүстік Мұзды мұхитын бір жүзу маусымында (навигация) өту мүмкіндігін дәлелдеді.
A) Баренц
B) Г.Седов
C) И.Д.Папанин
D) Ф.Нансен
E) О.Ю.Шмидт
28. Қазақстанның жазықты аласа таулы бөліктерінде жауын-шашынның таралу заңдылықтары:
A) Оңтүстіктен солтүстікке, батыстан шығысқа қарай жауын-шашын көбейеді.
B) Шығыстан батысқа, солтүстіктен оңтүстікке қарай жауын-шашын көбейеді.
C) Оңтүстіктен-солтүстікке, шығыстан бастықа қарай жауын-шашын көбейеді.
D) Солтүстіктен оңтүстікке қарай азаяды, батыстан шығысқа қарай жауын-шашын мөлшері кемиді.
E) Жауын-шашын біркелкі таралады.
29. Орталық Қазақстанда химия өнеркәсібінің шикізаты.
A) Мұнай-газ кендерінің қалдығы.
B) Шахталық газ, металлургиялық заводтардан шығатын газдар.
C) Автокөліктің пайдаланған газы.
D) Рудалық кен орындарымен бірге болатын әртүрлі газдар.
E) Рудалық химиялық шикізат.
30. Боливиядағы Ла-Пас қаласы теңіз деңгейінен ... метр биіктікте орналасқан.
A) 3630
B) 4500
C) 5050
D) 1500
E) 2440
 
 
25 нұсқа
 
 1. Бірінші глобусты дайындаған :
A) Фалес
B) Эратосфен
C) Бехайм
D) Птолемей
E) Аристотель
 2. Топырақтың мол µнім алуды қамтамасыз ете алатын қабілеті:
A) эррозиясы
B) қышқылдылығы
C) қалыңдығы
D) сулылығы
E) құнарлылығы
 3. Мұхит ағыстарының тууына ... себепші:
A) Ауа температурасы
B) Жауын шашын
C) Ауа массалары
D) Тұрақты желдер
E) Ауа қысымы
 4. Хан-тәңірі массивін ашқан:
A) Х.Колумб
B) К.А.Северцов
C) П.П.Семенов
D) И.П.Фальк
E) И.В.Мушкетов
 5. Түсті металлургия ... комбинаттардан тұрады.
A) жартылай циклді
B) байыту
C) қайта өңдейтін
D) комплексті
E) толық циклді
 6. Ұшақ арқылы түсірілген жергілікті жердің суреті
A) аэрофотосурет
B) космостық сурет
C) план
D) карта
E) глобус
 7. Тропосферадағы су буы ... пайда болған
A) Жер асты суларынан.
B) Су қоймалары мен көлдердің булануынан.
C) Өзен және батпақ суларының булануынан.
D) Мұхит суларының булануынан.
E) Ауаның өзінен.
 8. Ежелгі грек географтары тек қана екі дүние бөлігін ажыратқан-
A) Азия мен Африканы.
B) Еуропа мен Азияны.
C) Аустралия мен Еуропаны.
D) Африка мен Еуропаны.
E) Еуропа мен Американы.
 9. Солтүстік Американың жер бедерінде басым бөлігі:
A) Қыраттар.
B) Ойпаттар.
C) Таулар.
D) Жазықтар.
E) Үстірттер.
10. Географиялық қабықтың ырғақтылық заңдылығы:
A) Күн мен түн ауысуы.
B) Желдің соғуы.
C) Судың булануы.
D) Мұздардың еруі.
E) Өсімдіктердің өсуі.
11. Қазақстандағы ең биік шың.
A) Мұзтау.
B) Ақбет.
C) Талғар шыңы.
D) Хан-Тәңірі.
E) Народная.
12. Арал теңiзiне құятын өзен:
A) Iле.
B) Сырдария.
C) Орал.
D) Есiл.
E) Ертiс.
13. Сыртқа мұнай шығаратын елдер.
A) Бразилия, Алжир.
B) Қытай, Корея.
C) Үндістан, Египет.
D) АҚШ, Мексика.
E) Сауд Арабиясы, Кувейт.
14. Азиядағы мемлекет.
A) Англия.
B) Австралия Одағы.
C) АҚШ.
D) Алжир.
E) Жапония.
15. Бір ендікте жатқан табиғат кешендеріндегі айырмашылықтар ... байланысты.
A) рельефке және мұхиттан қашық орналасуына, климатқа, географиялық ендікке.
B) адамның іс-әрекетіне
C) жер асты суларына
D) тұрақты желге
E) ауа массаларына
16. Биіктік белдеулердің саны ... байланысты
A) ауа массаларына
B) таулардың мұхитқа жақын орналасуына
C) таулардың биіктігі мен географиялық орнына
D) табиғат кешендерінің азоналылығына
E) қыраттардың орографиясына
17. Солтүстік Американың Атлант мұхиты жағалауындағы отырықшы халық ... қоныс аударғандар.
A) Үндістаннан
B) Орталық және Оңтүстік Еуропа елдерінен
C) Скандинавия елдері мен Исландия аралынан
D) Қытайдан
E) Аустралиядан
18. Топырақты табиғи күйінде сақтау.
A) Өсімдіктің өсуіне байланысты.
B) Адамның шаруашылық әрекетіне байланысты.
C) Малдың жайылымына байланысты.
D) Географиялық ендікке байланысты.
E) Климатқа байланысты.
19. Қазіргі уақыттағы экологиялық дағдарыстың негізгі себебін көрсетіңіз.
A) Адамның шаруашылық әрекеті.
B) Ұтымсыз ауыл шаруашылығы.
C) Әскери әрекет.
D) Апатты жағдай.
E) Ғарыштық зерттеулер.
20. Ірі  мұнай – газ кен орындары
A) Доссор, Қосшағыл
B) Орал, Ақтөбе
C) Мақат, Күлсары
D) Ақтау, Атырау
E) Ақтөбе, Маңғыстау
21. Рудный қаласындағы темір рудасы кен орындары:
A) Соколов және Сарыбай.
B) Қашар, Лисаков.
C) Мақат және Аят.
D) Қаражал, Құлсары.
E) Жезді және Сарыбай.
22. Кеңестік Қазақстанда ауыр машина жасау айрықша дамыды
A) Еңбек ресурстарының квалификациялық дайындығынан.
B) Пайдалы қазбалар кен орындарын игеру үшін.
C) Жаңа жұмыс орындарыының қажеттілігінен.
D) Қазақстанның географиялық орнына байланысы.
E) Сол уақыттағы мемлекет басқарушыларының ерікті шешімінен.
23. Шымкенттің фосфор тұздарын өндіретін зауыты шикізатты алады.
A) Қызылордадан.
B) Ақтөбеден.
C) Қаратаудан.
D) Арқалықтан.
E) Павлодардан.
24. Ірі су бөгендері көп елдер:
A) Мексика, Египет, Алжир.
B) ОАР, Бутан, Қытай.
C) Сауд Аравиясы, Монғолия, Түркменстан.
D) АҚШ, Канада, Ресей.
E) Чили, Кувейт, Непал.
25. Халқының тығыздығы ең жоғары материк:
A) Оңтүстік Америка
B) Антарктида
C) Африка
D) Солтүстік Америка
E) Евразия
26. Антарктиданы қоршайтын теңіздер саны:
A) 3
B) 4
C) 1
D) 5
E) 2
27. Ең тұңғыш «Ермак»  мұзжарғыш кемесі жасалды:
A) М.Ломоносовтың жобасымен.
B) Седовтың жобасымен.
C) Ф.Нансеннің жобасымен.
D) Ю.Шмидтің жобасымен.
E) С.Макаровтың жобасымен.
28. Алматы облысының территориясында солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай соғатын қатты жел.
A) Муссон.
B) Ебі.
C) Арыстанды-қарабас.
D) Пассат.
E) Сайқан.
29. Тянь-Шань тауының ең әдемі өсімдігі.
A) Еңлікгүл.
B) Сарғалдақ.
C) Көкнар.
D) Долана.
E) Итмұрын.
30. Темір кен қоры мол мемлекет:
A) Перу.
B) Венесуэла.
C) Бразилия.
D) Мексика.
E) Аргентина.
 
 
 
 
26 нұсқа
 
 1. Глобусты алғаш жасаған ғалым:
A) Ш.Уалиханов
B) Р.Пири
C) Ф.Магеллан
D) Х.Колумб
E) М.Бехайм
 2. Жер бетінің теңіз деңгейінен өлшенетін биіктігі:
A) Горизонталь
B) Вертикаль
C) Жер бедері
D) Абсолюттік
E) Салыстырмалы 
 3. Адамның негізгі нәсілдері
A) 2
B) 5
C) 6
D) 4
E) 3
 4. Солтүстік Америкадағы ең ірі µзен
A) Лаврентия
B) Макензи
C) Юкон
D) Миссури
E) Миссисипи
 5. Тянь-Шань тауларын зерттеген саяхатшы :
A) И.В.Мушкетов
B) Н.А.Северцов
C) П.П.Семенов
D) Г.Н.Потанин
E) А.И.Бутаков
 6. Желдің бағытын қадағалайтын құрал.
A) Барограф.
B) Флюгер.
C) Термометр.
D) Анероид.
E) Анемометр.
 7. Жер бетіндегі ең үлкен шөл:
A) Атакама
B) Сахара
C) Такла–Макан
D) Габи
E) Аравия
 8. Ең суық мұхит:
A) Оңтүстік
B) Үнді
C) Тынық
D) Солтүстік Мұзды
E) Атлант
 9. Африканың ең таяз көлі.
A) Танганьика.
B) Чад.
C) Тана.
D) Ньяса.
E) Виктория.
10. Солтүстік Мұзды мұхит алабының өзендері.
A) Қаратал, Лепсі, Сарысу.
B) Ертіс, Есіл, Тобыл.
C) Жайық, Іле, Қаратал.
D) Сырдария, Шу, Талас.
E) Торғай, Ырғыз, Арыс.
11. Өсімдіктeр, жануарлар мен микроорганизмдердің қалдықтарынан пайда болатын органикалық зат:
A) Каньон.
B) Қарашірік.
C) Тақыр.
D) Ландшафт.
E) Магма.
12. Ауыр  өнеркәсіп салалары
A) Аяқ киім және тігін фабрикалары.
B) Стадиондар, кинотеатрлар, емханалар.
C) Тамақ өнеркәсібінің мекемесі.
D) Тоқыма комбинаты.
E) Машина жасау және отын-энергетика кешені.
13. Тау-кен өндірісімен байланысты қала.
A) Шымкент, Тараз.
B) Қызылорда, Арал.
C) Кентау, Қаратау.
D) Павлодар, Астана.
E) Талғар, Сарқанд.
14. АҚШ астанасы.
A) Вашингтон.
B) Даллас.
C) Лас-Вегас.
D) Нью-Йорк.
E) Лос-Анджелес.
15. Сөнген жанартау.
A) Эльбрус.
B) Гекла.
C) Ключевск шоқысы.
D) Этна.
E) Кракатау.
16. Қазіргі  материктердің  ең  ежелгі  тегіс  участкілері:
A) Жарықтар
B) Платформалар
C) Қатпарлар
D) Жоталар
E) Плиталар
17. Антропогендік табиғат кешені.
A) Көлдер мен батпақтар.
B) Шөлдер.
C) Орман.
D) Бөгендер мен демалыс парктері.
E) Өзен аңғарлары.
18. Сауыр-Тарбағатай жотасынан солтүстікке қарай ... орналасқан:
A) Алакөл қазаншұңқыры
B) Балқаш маңы қазаншұңқыры
C) Зайсан қазаншұңқыры
D) Іле қазаншұңқыры
E) Сырдария аңғары
19. Батыс Сібір жазығының Қазақстан жерінде өсетін ағаштардың түрлері.
A) Қарағай, тал.
B) Шырша, май қарағай.
C) Қайың, көктерек.
D) Емен, қызыл қайың.
E) Сексеуіл, шырша.
20. Маңғыстау облысында орналасқан қорық.
A) Наурызым.
B) Марқакөл.
C) Қорғалжын.
D) Үстірт.
E) Ақсу-Жабағылы.
21. Сирек немесе шашыраңқы кездесетін металдарды көрсетіңіз.
A) Темір, сутегі, қышқыл.
B) Алтын, күміс, платина.
C) Ванадий, молибден, вольфрам.
D) Алюминий, титан, магний.
E) Мыс, қорғасын, мырыш.
22. Қазақстандағы газ, хром, никель рудаларын шығаратын аудан
A) Қаратау жотасы.
B) Солтүстік Қазақстан.
C) Қазақтың ұсақ шоқысы.
D) Кенді Алтай.
E) Батыс Қазақстан.
23. Ірі газ қоры бар елдер:
A) Нидерланды, Германия.
B) Кувейт, Норвегия.
C) Украина, Франция.
D) Ресей, АҚШ.
E) Суринам, Гвинея.
24. Икарус автобусын шығаратын ел:
A) Bенгрия.
B) Польша.
C) Австрия.
D) Чехия.
E) Румыния.
25. Атлас тауларының солтүстік бөлігінің төменгі белдеуін ... табиғат зонасы алып жатыр.
A) субтропиктегі мәңгі жасыл жерорта теңіздік табиғи өсімдіктер
B) тропикалық шөлейт
C) биік таулы
D) альпілік шалғындар
E) антропегендік
26. Дүние жүзіне көп тараған тіл
A) ағылшын, француз, неміс
B) испан, португал, орыс
C) монғол, араб, хинди
D) араб, қытай, француз
E) ағылшын, испан, орыс, хинди
27. Өте сирек кездесетін жыртқыш қалталы пері сақталған жер:
A) Тасмания.
B) Жаңа Зеландия.
C) Жаңа Гвинея.
D) Шри-Ланка аралында.
E) Ява аралында.
28. Әр түрлі ауа массаларының аралығындағы өтпелі аймақтар.
A) Атмосфералық фронт.
B) Антициклон.
C) Ылғалдану коэффициенті.
D) Ауа массалары.
E) Циклон.
29. Мамандандыру мен кооперативтендіру кең тараған өндіріс саласы.
A) Металлургия.
B) Тамақ өнеркәсібі.
C) Көлік.
D) Машина жасау.
E) Ауыл шаруашылығы.
30. Табиғатты қорғау туралы алғашқы заң 1273 жылы ... шықты.
A) Ресейде
B) Италияда
C) Англияда
D) Грецияда
E) Францияда
 
 
 
 
27 нұсқа
 
 1. Жердің күннен алатын жылу мµлшері ... байланысты.
A) мұхиттан алыс-жақындығына
B) теңіз деңгейінен биіктігіне
C) жауын-шашын мµлшеріне
D) күннің кµкжиектен биіктігіне
E) жердің ішкі энергиясына
 2. Елді мекендердің негізгі түрлері.
A) селолық.
B) қалалық және урбанизациялық.
C) ауылдық.
D) қалалық және селолық.
E) мегополистік және агломерациялық.
 3. Қалпына келмейтін табиғат ресурсы
A) орман ресурстары
B) жер, су ресурстары
C) минералды ресурстары
D) климаттық ресурстары
E) жел энергиясы
 4. Шығыс Қазақстанда өсірілетін техникалық дақыл:
A) күнбағыс
B) мақта
C) қыша
D) зығыр
E) қызыл қылша
 5. Үндістан  … мемлекет
A) орта дамыған
B) дамушы
C) дамыған
D) артта қалған
E) ірі дамыған
 6. Қазақстан құрамындағы облыс саны:
A) 14
B) 16
C) 12
D) 19
E) 15
 7. Монголоидтардың ...
A) терісінің түсі қара, көзі ашық.
B) терісі сарғыш, реңді, көздері қысыңқы, бет сүйегі шығыңқы.
C) терісінің түсі сарғыш, шашы бұйра, көзі ашық.
D) терісінің түсі сары, шашы тік ашық, көзі жасыл.
E) терісінің түсі ашық, шашы толқынды, тік.
 8. Австралияның қай бөлігінде вулкандар бар:
A) Шығысында.
B) Оңтүстігінде.
C) Солтүстігінде.
D) Батысында.
E) Вулкан жоқ.
 9. Субарктикалық ендіктен Антарктидаға дейін созылып жатқан, экваторға таяғанда ені тарылып келген жер бетінің сулы бөлігі ... деп аталады.
A) Тынық мұхит
B) Гвинея шығанағы
C) Атлант мұхиты
D) Солтүстік Мұзды мұхит
E) Үнді мұхиты
10. Евразияның оңтүстік шеткі нүктесі:
A) Челюскин.
B) Игольный.
C) Дежнев.
D) Йорк.
E) Пиай.
11. Географиялық қабық деп ... айтамыз.
A) табиғат заңдылықтарын.
B) күн жылуы мен ылғалдың әркелкі болуын.
C) мұхиттардың заңдылығын.
D) атмосфераның жоғары қабаты, литосфераның жоғары қабаты гидросфераның өзара байланысып, әрекеттесуін.
E) атмосфера, гидросфера, литосфера , биосфера және олардың өзара байланысы мен әрекеттесуін.
12. Каспий теңізінің өзендері.
A) Сағыз, Қаратал.
B) Іле, Шу.
C) Жайық, Жем.
D) Есіл, Тобыл.
E) Ертіс, Сырдария.
13. Топырақ картасы арқылы білуге болады
A) Топырақ құрамын.
B) Топырақ түрлерін.
C) Топырақ құнарлылығын.
D) Жер жамылғысын.
E) Топырақтағы қарашірікті.
14. АҚШ-тың мемлекеттік басқару  формасы
A) Конституциялық    монархия
B) Республика 
C) Унитарлы
D) Теократиялық
E) Абсолюттік монархия
15. Жер бетіндегі кез-келген нүктенің орны.
A) Географиялық орны.
B) Географиялық ендігі.
C) Географиялық координатасы.
D) Географиялық бойлығы.
E) Географиялық қашықтығы.
16. Саздың  су өткізбеу себебі:
A) Саз өте тығыз және қатты.
B) Саз вулкандық жыныс болып табылады.
C) Саз цементтелген бөлшектерден тұрады.
D) Саз өте жұқа бөлшектерден тұрады және олардың арасында ешқандай саңылау болмайды.
E) Саз суды жақсы өткізеді.
17. Ішкі теңізі бар материк:
A) Африка.
B) Еуразия.
C) Австралия.
D) Антарктида.
E) Оңтүстік Америка.
18. Жер бетінде тұрақты желдердің пайда болуы:
A) Ауа массаларының қозғалуынан.
B) Жер өз осі бойынша айналғандығынан.
C) Жоғарғы және төменгі қысым болуынан.
D) Күннің түсуінен.
E) Жыл мезгілдерінің ауысуынан.
19. Дүние жүзінде - көлемі жағынан ең ірі табиғат зонасы.
A) Тайга.
B) Таулы зона.
C) Тундра.
D) Шөл.
E) Дала.
20. Қазақстан аумағының ендігі
A) 60* с.е. - 35* с.е.
B) 45*5' с.е.
C) 55*26' с.е. - 40*56' с.е.
D) 66*30' с.е. - 30*56' с.е.
E) 50*05' с.е. - 48*32' с.е.
21. Жер бетіндегі сейсмикалық белдеулер саны:
A) төрт.
B) бес.
C) үш.
D) бір.
E) екі.
22. Экологиялық қауіптілігі орташа сатыдағы аудандарға ... кіреді.
A) ауыл шаруашылықты суармалы жерлер
B) таулы аймақтардағы орман зоналары
C) металлургия заводтар, көмір шахталары
D) дала және орманды дала
E) қайың көп өсетін жерлер
23. Барлық түсті металдар ... топқа бөлінеді:
A) 3.
B) 5.
C) 1.
D) 2.
E) 4.
24. Қазақстан импорт тауарлардың басым бөлігін әкеледі.
A) Қытай мен Ресейден.
B) Австрия мен Венгриядан.
C) АҚШ пен Канададан.
D) Қырғызстан мен Тәжікстаннан.
E) Швеция мен Бельгиядан.
25. Ірі масштаб:
A) 1:30000000.
B) 1:40000000.
C) 1:75000000.
D) 1:35000000.
E) 1:50000000.
26. Солтүстік Қазақстанда вегетациялық уақыттың созылуы.
A) 165-170 күн.
B) 130-135 күн.
C) 170-180 күн.
D) 140-150 күн.
E) 150-160 күн.
27. Ежелгі жануарлар – бөкендер кездесетін табиғат зонасы.
A) Дала.
B) Шөл.
C) Орманды дала.
D) Тундра.
E) Тайга.
28. Қазақстан халқының ұлттық құрамы
A) Екі ұлтты
B) Аз ұлтты
C) Үш ұлтты
D) Көп ұлтты
E) Бір ұлтты
29. Демалыс, туризм, емдік мақсатта пайдаланылатын ресурстар:
A) Мәдени.
B) Археологиялық.
C) Тарихи.
D) Табиғи ресурстар.
E) Рекреациялық.
30. Қытай елінің астанасы жер бедерінің қандай формасында жатыр:
A) Меконг ойпаты.
B) Такламакан шөлі.
C) Месопотамия ойпаты.
D) Ұлы Қытай жазығы.
E) Үнді-Ганг ойпаты.
 
 
 
 
28 нұсқа
 
 1. Ірі масштабты анықтаңдар :
A) 1: 50 000
B) 1: 100 000
C) 1: 5 000
D) 1: 10 000
E) 1: 25 000
 2. Халықтың саны жөнінен 1- орын алатын ел:
A) Аустралия
B) ГФР
C) Қытай
D) Үндістан
E) АҚШ
 3. XVII ғасырда қазақ жерін бейнелеген карта:
A) Қашғаридың
B) Әл-Фарабидің
C) Геродоттың
D) Птоломейдің
E) “Үлкен сызбада”
 4. Қазақстандағы ферроқорытпа зауыттары:
A) Ақсу, Ақтөбе
B) Қостанай, Көкшетау
C) Кентау, Ақтау
D) Арал, Алматы
E) Жезқазған, Жезді
 5. Қазақстан территориясындағы қорықтар саны:
A) 6
B) 5
C) 7
D) 9
E) 8
 6. Ең суық мұхит:
A) Үнді
B) Атлант
C) Солтүстік Мұзды
D) Тынық
E) Оңтүстік
 7. Қытайлықтар, жапондықтар, корейлер ... нәсілге жатады.
A) аралас
B) монголоидтық
C) европалық
D) экваторлық
E) эфиопиялық
 8. Африкадағы ең ежелгі мемлекет:
A) Мозамбик.
B) Египет.
C) Тунис.
D) Марокко.
E) Сомали.
 9. Географиялық қабықтың  даму кезеңдері:
A) 1
B) 5
C) 4
D) 3
E) 2
10. Қазақстан аумағындағы басым ауа массасы:
A) Континетті тропиктік.
B) Континетті арктикалық.
C) Қоңыржай теңіздік.
D) Теңіздік арктикалық.
E) Қоңыржай континенттік.
11. Қаратал өзені ... келіп құяды
A) Зайсан көліне.
B) Қапшағай су қоймасына.
C) Алакөлге.
D) Балқаш көліне.
E) Теңіз көліне.
12. Қазақстанның ... экономикалық ауданында украин, неміс ұлттарының үлесі жоғары
A) Орталық Қазақстан.
B) Шығыс Қазақстан.
C) Батыс Қазақстан.
D) Оңтүстік Қазақстан.
E) Солтүстік Қазақстан.
13. Синтетикалық каучукты өндіреді.
A) Қызылордада.
B) Шымкентте.
C) Теміртауда.
D) Манғыстауда.
E) Қарағандыда.
14. АҚШ астанасы.
A) Даллас.
B) Вашингтон.
C) Лос-Анджелес.
D) Лас-Вегас.
E) Нью-Йорк.
15. Пландағы қашықтықтың жердегі қашықтықтан неше есе кіші екенін көрсететін сан:
A) полюс
B) азимут
C) нивелир
D) флюгер
E) масштаб
16. Жер бедерінің адамның тікелей қатысуымен құрылған формалары
A) Карьер, террикондар.
B) Шағыл, жыра.
C) Жазық таулар, ойпаттар.
D) Төбелер, шоқылар.
E) Қыраттар, сайлар.
17. Ауа райының ауысуының алғашқы нышандары:
A) Бұлттар.
B) Температураның өзгеруі.
C) Желдің бағытымен қысымның өзгеруі.
D) Ауаның және температураның өзгеруі.
E) Ауа мөлшерінің өзгеруі.
18. Бір ендікте жатқан табиғат кешендеріндегі айырмашылықтар ... байланысты.
A) адамның іс-әрекетіне
B) жер асты суларына
C) ауа массаларына
D) рельефке және мұхиттан қашық орналасуына, климатқа, географиялық ендікке.
E) тұрақты желге
19. Қазақстанның шөлейт зонасының топырағы:
A) Сұр топырақ.
B) Ашық қызғылт топырақ.
C) Ферралитті топырақ.
D) Қара топырақ.
E) Сұр, қоңыр топырақ.
20. Қорғалатын ландшафтылық аймақ
A) Ұлттық табиғи парктер
B) Таулар
C) Саябақтар
D) Саяжайлар
E) Жазықтар
21. Қазақстанның хром, никель кендері орналасқан
A) Ұлытауда
B) Алтайда
C) Қаратауда
D) Торғайда
E) Мұғалжарда
22. Қазақстандағы жалғыз Шығыс Қазақстан ғана өсіретін мал түрі:
A) Шошқа.
B) Түйе.
C) Жылқы.
D) Құс.
E) Марал.
23. Петропавл өнеркәсіп торабы ... маманданған.
A) тамақ және жеңіл өнеркәсіпке
B) боксит кенін өндіруге
C) кен өндіруге
D) тоқыма өнеркәсібіне
E) тамақ және ауыл шаруашылық машиналарын жасауға
24. Урбандалудың … белгісі бар:
A) 6
B) 5
C) 3
D) 2
E) 4
25. Литосфералық плиталардың қозғалыс жылдамдығы жылына:
A) 8 см
B) 1 см-ден 6 см-ге дейін
C) 7 см-ден 15 см-ге дейін
D) 1 мм-ден 1 см-ге дейін
E) 10 см ден - 16 см-ге дейін
26. Атлас тауларының солтүстік бөлігінің төменгі белдеуін ... табиғат зонасы алып жатыр.
A) биік таулы
B) тропикалық шөлейт
C) антропегендік
D) субтропиктегі мәңгі жасыл жерорта теңіздік табиғи өсімдіктер
E) альпілік шалғындар
27. Антарктиданы қоршайтын теңіздер саны:
A) 2
B) 5
C) 1
D) 4
E) 3
28. 1932 жылы ... басқарған экспедиция Солтүстік Мұзды мұхитын бір жүзу маусымында (навигация) өту мүмкіндігін дәлелдеді.
A) О.Ю.Шмидт
B) Г.Седов
C) Баренц
D) Ф.Нансен
E) И.Д.Папанин
29. Табиғатты қорғау туралы алғашқы заң 1273 жылы ... шықты.
A) Англияда
B) Грецияда
C) Ресейде
D) Италияда
E) Францияда
30. Қытайда мұнайды 50%-тен астам өндіретін кен орны:
A) Юйминь.
B) Дацин.
C) Чэнду.
D) Далянь.
E) Чуньцын.
 
 
 
 
29 нұсқа
 
 1. Тірі организмдер қабығы:
A) гидросфера
B) биосфера
C) тропосфера
D) литосфера
E) атмосфера
 2. Халық ең көп қоныстанған дүние бөлігі:
A) Африка
B) Солтүстік Америка
C) Еуропа
D) Азия
E) Оңтүстік Америка
 3. Тянь-Шань тауларын зерттеудегі еңбегі үшін атаққа ие болған
A) Ш.Уәлиханов
B) П. Семенов
C) Қ. Сәтбаев
D) Л. Берг
E) П. Паллас
 4. Қазақстанның таулары… бағытында орналасқан.
A) қиғаш
B) бойлық
C) ендік
D) доға
E) шеңбер
 5. Теміртаудағы өнеркәсіптің жетекші саласы
A) кокстелетін көмір
B) мыс өндіру
C) қара металлургия
D) полиметалл өндіру
E) түсті металлургия
 6. Ұсақ  масштаб
A) 1 : 2 000 000.
B) 1 : 1 000 000.
C) 1 : 50 000.
D) 1 : 2 000.
E) 1 : 10 000.
 7. Жер шарының ауданын көрсетіңіз.
A) 510 млн. км2.
B) 149 млн. км2.
C) 1085 млн. км2.
D) 410 млн. км2.
E) 22046 млн. км2.
 8. Үндістер ... байырғы халықтары.
A) Европаның
B) Австралияның
C) Азияның
D) Американың
E) Антарктиданың
 9. Территориясының  көлемі  бойынша  Африка кіші:
A) Оңтүстік  Америкадан
B) Австралиядан
C) Евразиядан
D) Антарктидадан
E) Солтүстік  Америкадан
10. Қазіргі  кезде географиялық қабықты өзгертетін негізгі фактор:
A) Климат.
B) Сыртқы процесс.
C) Антропогендік.
D) Жер бедері.
E) Ішкі процесс.
11. Арал теңіз суының азаюының негізгі себебі.
A) Теңіз тұзының және су температурасының жоғарылауы.
B) Аралға құятын өзен суларының азаюы.
C) Температуралық режимі.
D) Арал теңізінің көлемі азаймайды.
E) Жауын-шашын мөлшерінің азаюы.
12. Азиядағы ірі тау жүйесі.
A) Альпі.
B) Алтай.
C) Орал.
D) Карпат.
E) Тянь-Шань.
13. Қазақстанның ең ірі су қоймасы
A) Шардара
B) Сергеев
C) Теміртау
D) Бұхтырма
E) Қапшағай
14. Қазақстанның ежелгі қалалары.
A) Шымкент, Астана.
B) Екібастұз, Балқаш.
C) Түркістан, Тараз.
D) Теміртау, Рудный.
E) Павлодар, Өскемен.
15. Материктер, мұхиттар, теңіздер, аралдар, өзендер, көлдер бейнеленген карта
A) экономикалық
B) синоптикалық
C) саяси
D) физикалық
E) климаттық
16. Террикондар – бұл:
A) Балкалар.
B) Бұзылған таулар.
C) Карьерлер.
D) Жыралар.
E) Бос тау жыныстарынан құралған төбелер.
17. Табиғат компоненттерінің ұштасуы:
A) Табиғат комплексі.
B) Жер қабығы.
C) Биосфера.
D) Географиялық қабық.
E) Топырақ.
18. Тауда табиғат зонасының алмасып келуі ... деп аталады.
A) биіктік белдеулілік.
B) зоналылық.
C) таулы зона.
D) ендік зоналылық.
E) табиғат кешендері.
19. Жаңа Гвинея аралдарының байырғы халқы:
A) Негрлер.
B) Мулаттар.
C) Аборигендер.
D) Самболар.
E) Папуастар.
20. Топырақтағы химиялық элементтер
A) Өсімдіктерді шірітеді.
B) Суды ерітеді.
C) Тау жыныстарын үгітеді.
D) Шірінді түзеді.
E) Өсімдіктерді қоректендіреді.
21. Баянауыл Ұлттық паркі орналасқан облыс.
A) Ақмола.
B) Қарағанды.
C) Шығыс-Қазақстан.
D) Қостанай.
E) Павлодар.
22. Қазақстанда ауыл шаруашылығы машиналарын шығаратын орталық ... қаласында орналасқан.
A) Алматы
B) Ақтау
C) Ақтөбе
D) Астана
E) Атырау
23. Шымкенттің фосфор тұздарын өндіретін зауыты шикізатты алады.
A) Арқалықтан.
B) Қаратаудан.
C) Қызылордадан.
D) Ақтөбеден.
E) Павлодардан.
24. Халық санының тез өскен кезеңі.
A) XIX ғасырдың аяғы.
B) XX ғасырдың басы.
C) XXI ғасырдың басы.
D) XX ғасырдың екінші жартысы.
E) XVIII ғасырдың аяғы.
25. Мұхит суын қозғалысқа келтіретін басты себеп:
A) Жануарлар.
B) Тұздылық.
C) Жел.
D) Температура.
E) Өсімдіктер.
26. Ең тұңғыш «Ермак»  мұзжарғыш кемесі жасалды:
A) М.Ломоносовтың жобасымен.
B) Седовтың жобасымен.
C) Ф.Нансеннің жобасымен.
D) Ю.Шмидтің жобасымен.
E) С.Макаровтың жобасымен.
27. Қазақстан Республикасы аумағында антициклонды  ауа райын қалыптастыратын.
A) Экваторлық ауа массалары.
B) Континентті арктикалық ауа массалары.
C) Тропиктік теңіздік ауа массалары.
D) Тропиктік ауа массалары.
E) Континентті қоңыржай ауа массалары.
28. Ең басты мәселе – ормандарды сақтап қалу проблемасы тән елдер:
A) Азия.
B) Африка.
C) Антарктида.
D) Еуропа.
E) Солтүстік Америка.
29. Севан көлі бар христиандық ел:
A) Армения.
B) Сирия.
C) Түркия.
D) Молдавия.
E) Грузия.
30. Темір кен қоры мол мемлекет:
A) Бразилия.
B) Аргентина.
C) Мексика.
D) Перу.
E) Венесуэла.
 
 
 
 
30 нұсқа
 
 1. Жер қыртысы мен үстіңгі мантияның бµліктерінен тұратын қабық
A) биосфера
B) гидросфера
C) географиялық
D) литосфера
E) атмосфера
 2. Мұхиттық аралдардың халқын зерттеген ғалым
A) Ф.Нансен
B) Н.Пржевальский
C) Р.Пири
D) Н.Миклухо-Маклай
E) Р.Амундсен
 3. «Жоңғария очерктері»-нің авторы:
A) М.П.Герасимов
B) П.П.Семенов
C) Л.И.Бутаков
D) Ш.Уәлиханов
E) Қ.Сәтбаев
 4. Батыс Сібірдің оңтүстік шығысындағы жазық
A) Есіл-Тобыл
B) Құланды
C) Іле
D) Алакөл
E) Зайсан
 5. Үндістан  … мемлекет
A) орта дамыған
B) дамушы
C) дамыған
D) ірі дамыған
E) артта қалған
 6. Аспан мен жердің түйіскен жері.
A) Көкжиек.
B) Съемка.
C) Жер бедері.
D) Бағдарлау.
E) Горизонталь.
 7. Жыл бойы ауа температурасы жоғары жауын шашын мол жауатын белдеу:
A) тропиктік
B) экваторлық
C) субтропиктік
D) полярлық
E) қоңыржай
 8. Монголоидтардың ...
A) терісінің түсі сарғыш, шашы бұйра, көзі ашық.
B) терісінің түсі қара, көзі ашық.
C) терісі сарғыш, реңді, көздері қысыңқы, бет сүйегі шығыңқы.
D) терісінің түсі сары, шашы тік ашық, көзі жасыл.
E) терісінің түсі ашық, шашы толқынды, тік.
 9. Қалталы жануарлары көп материк:
A) Африка.
B) Австралия.
C) Антарктида.
D) Солтүстік Америка.
E) Оңтүстік Америка.
10. Қазақстанның ең ірі су қоймасы -
A) Бұқтырма.
B) Вячеслав.
C) Шардара.
D) Теміртау.
E) Қапшағай.
11. Сарыарқаның биік нүктесі.
A) Ақсоран.
B) Хан тәңірі.
C) Бесбақан.
D) Мұзбел.
E) Мұзтау.
12. Қазақстан Республикасының солтүстігіндегі ең шеткі облысы.
A) Батыс Қазақстан.
B) Қарағанды.
C) Солтүстік Қазақстан.
D) Ақтөбе.
E) Павлодар.
13. Республикамыздың қай аймағында халық басым қоныстанған:
A) Оңтүстігінде және Солтүстігінде.
B) Солтүстік-батысында.
C) Солтүстігінде, Орталығында.
D) Орталығында.
E) Шығысында, Батысында.
14. АҚШ-тың мемлекеттік басқару  формасы
A) Унитарлы
B) Абсолюттік монархия
C) Теократиялық
D) Конституциялық    монархия
E) Республика 
15. Христофор Колумб экспидиция бастаған жыл:
A) 1521
B) 1821
C) 1492
D) 1892
E) 1700
16. Маусымдық желдер:
A) Батыс желдер.
B) Шығыс желдер.
C) Бриздер.
D) Муссондар.
E) Пассаттар.
17. Планктондардың тіршілік ететін жері:
A) Судың үстіңгі бетінде.
B) Ауада.
C) Судың астында.
D) Құрлықта.
E) Жер қабатында.
18. Биіктік белдеулердің саны ... байланысты
A) табиғат кешендерінің азоналылығына
B) таулардың биіктігі мен географиялық орнына
C) қыраттардың орографиясына
D) таулардың мұхитқа жақын орналасуына
E) ауа массаларына
19. Оңтүстік Американы Отты Жер аралынан бөліп тұрған бұғаз.
A) Юкатан.
B) Флорида.
C) Магеллан.
D) Дрейк.
E) Дот.
20. Солтүстік Мұзды мұхитының органикалық дүниеге бай бөлігі ... маңында.
A) Поляр
B) Атлант мұхиты
C) Греландия маңында
D) Солтүстік Америка
E) Солтүстік полюс 
21. Ең құнарлы топырақ
A) Қара.
B) Күлгін.
C) Сұр.
D) Қызыл.
E) Қоңыр.
22. Қазақстан қорықтарының саны.
A) 7.
B) 6.
C) 4.
D) 5.
E) 9.
23. «Құрамдастыру» дегеніміз ...
A) Ірі мамандандырылған комбинаттарды құру.
B) Аймақ бойынша еңбек ресурстарын тарату.
C) Белгілі бір аймақты немесе аумақты шаруашылыққа мамандандыру.
D) Бір кәсіпорынға технологиялық процестер жағынан өзара байланысты бірнеше өндірісті біріктіру.
E) Әртүрлі аймақтың кәсіпорындар арасындағы өндірістік байланысы.
24. Дүние жүзіндегі ең биікте орналасқан елдер.
A) Эфиопия, Қазақстан.
B) Ауғанстан, Беларусь.
C) Перу, Боливия.
D) Мексика, Украина.
E) Эквадор, Австралия.
25. Жер қыртысының ең қалың болатын жері:
A) мұхит түбі
B) Арабия теңізі
C) Батыс–Сібір жазығы
D) Амазонка ойпаты
E) Гималай
26. Географиялық қабықтың дамуындағы ең ұзақ алғашқы кезең:
A) Антропогендік.
B) Органогендікке дейінгі.
C) Палеогендік.
D) Неогендік.
E) Биогендікке дейінгі.
27. Қазақстанның солтүстігіндегі қар жамылғысының орташа қалыңдығы.
A) 15-20 см.
B) 25-35 см.
C) 10-15 см.
D) 20-30 см.
E) 30-35 см.
28. Мамандандыру мен кооперативтендіру кең тараған өндіріс саласы.
A) Тамақ өнеркәсібі.
B) Металлургия.
C) Машина жасау.
D) Ауыл шаруашылығы.
E) Көлік.
29. Орталық экономикалық ауданда түсті металлургияның даму себебі:
A) Отын-энергетика базасы жақсы дамыған.
B) Кен шахта машинасы шығарылады.
C) Түсті металлургия дамымаған.
D) Шығыс Қазақстан көршілес жағдайы.
E) Түсті металдардың кен қоры мол.
30. Атлас тауы орналасқан монархиялық ел:
A) Лесото.
B) Непал.
C) Иордания.
D) Бутан.
E) Марокко.
 
 
 
 
31 нұсқа
 
 1. Нәсілдік белгілердің қалыптасуына ... әсер етті:
A) Қоршаған орта
B) Қоғамның дамуы
C) Ақыл- ой қабілеті
D) Экономикалық даму
E) Халықтың дамуы
 2. Антарктида ежелгі қай материктің құрамында болды
A) Антарктида
B) Еуразия
C) Гондвана
D) Америка
E) Лавразия
 3. Қазақстан Ғылым академиясының тұңғыш Президенті :
A) Ш. Уәлиханов
B) Ә. Бейсенова
C) Қ. Сәтбаев
D) А. Қонаев
E) Қ. Карпеков 
 4. Түсті металл қоры мол жер
A) Батыс Сібір жазығы
B) Маңқыстау түбегі
C) Іле Алатауы
D) Кеңді Алтай
E) Торғай үстірті
 5. Қазақ жерінің шығысындағы табиғи ауданы
A) Орал
B) Алтай
C) Тянь-Шань
D) Туран
E) Сарыарқа
 6. Дүние жүзін алғаш рет айналып шыққан саяхатшы:
A) Васко да Гама
B) Х. Колумб
C) Ф. Магеллан
D) Н.М.Преживальский
E) Дж. Кук
 7. Жердегі белгілі бір зат пен солтүстік бағыт арасындағы  бұрыш:
A) полюс
B) рулетка
C) нивелир
D) азимут
E) масштаб
 8. Мұхиттағы табиғат кешендерін ... байланысты айырады.
A) аралдар мен түбектерге
B) жер бетіне шығып жатқан вулкандарға
C) биіктік белдеуге
D) ендікке
E) мұхит түбінің әртүрлі тереңдігіне
 9. Көлемі жөнінен екінші материк :
A) Солтүстік Америка
B) Евразия
C) Африка
D) Оңтүстік Америка
E) Австралия
10. Африкадағы ең биік жер.
A) Калиманджаро.
B) Тубкаль.
C) Камерун.
D) Марра.
E) Кения.
11. Каспий қайраңының негізгі байлығы.
A) Фосфориттер.
B) Темір рудалары.
C) Мұнай, газ.
D) Көмір, мұнай.
E) Мыс рудалары.
12. Қазақстандағы миллионер-қала.
A) Қарағанды.
B) Орал.
C) Тараз.
D) Алматы.
E) Астана.
13. Ауыл шаруашылығының шикізатын өндейтін салалар.
A) Жеңіл, тамақ.
B) Жеңіл, химия.
C) Қағаз, диірмен.
D) Құрылыс, тамақ.
E) Химия, құрылыс.
14. Үндістанда ... мемлекеттік тіл бар.
A) 4.
B) 5.
C) 2.
D) 1.
E) 3.
15. Таулардың пайда болу себептері:
A) Сыртқы факторлар процесінен.
B) Жердің ішкі процесстерінен.
C) Космостық сәулелерден.
D) Белгісіз себептерден.
E) Су басуынан.
16. Ыстық құрғақ далалы жерлерде көрінетін белгісіз құбылыстар:
A) Поляр жарығы.
B) Гало (сор тұзды жер).
C) Кемпірқосақ.
D) Сағым.
E) Күннің күркіреуі.
17. Мұхиттық жер қыртысы ...жыныс қабаттарынан тұрады.
A) Гранит және шөгінді.
B) Базальт және гранит.
C) Гранит.
D) Базальт.
E) Базальт және шөгінді.
18. Қылқан жапырақты, ірі жыртқыштар мен жұп тұяқтылар кездесетін табиғат зонасы:
A) Тундра.
B) Орманды тундра.
C) Аралас орман.
D) Дала.
E) Тайга.
19. Біздің планетада тіршілік пайда болған уақыт.
A) 4 - 4,5 млрд. жыл бұрын.
B) 570 млн. жыл бұрын.
C) Төрттік кезеңде.
D) 3 млрд. жыл бұрын шамасында.
E) Адамның пайда болуымен бірге.
20. Қант құрағын көп өсіретін мемлекет:
A) Канада.
B) Куба.
C) Мексика.
D) АҚШ.
E) Сальводор.
21. Адам қай қабықтың бөлігі?
A) Литосфераның.
B) Табиғат компонентінің.
C) Табиғат кешенінің.
D) Гидросфераның.
E) Биосфераның.
22. Қазақстанның континенттік ауа-райы ... айқындалады.
A) Теңіз ағысының ықпалымен.
B) Температураның қатты тербелісі және жауын-шашын мөлшерінің аздығымен.
C) Ауа мен температураның жоғары ылғалдығымен.
D) Жауын-шашын режимі және жел розасымен.
E) Тәуліктік температураның үлкен амплитудасы және жауын-шашын мөлшерінің көптігімен.
23. Қазақстанның шөл зонасының топырағы:
A) Күлгiн топырақ.
B) Сұр, қоңыр топырақ.
C) Таулы топырақ.
D) Қара, қызғылт.
E) Ашық, қызғылт топырақ.
24. Дүние жүзінде робот жасау және пайдаланудан I орында:
A) Финляндия.
B) Канада.
C) АҚШ
D) Италия.
E) Жапония.
25. Терiсi бағалы су аңдары өсірілетін Қазақстан көлі:
A) Балқаш.
B) Алакөл.
C) Марқакөл.
D) Зайсан.
E) Теңiз.
26. Қазақстандағы бокситтің мол қоры:
A) Жетіқарада
B) Торғайда
C) Қарағандыда
D) Көкшетауда
E) Құсмұрында
27. Семей қаласындағы Ертіс өзені арқылы салынған көпір құрылысына техникалық және қаражат жағынан көмек берген ... мемлекеті.
A) Канада
B) Италия
C) АҚШ
D) Үндістан
E) Жапония
28. ’’Түрксіб’’ темір жолы ... экономикалық аудандар арқылы өтеді
A) Оңтүстік, Шығыс  
B) Шығыс, Солтүстік
C) Орталық, Солтүстік
D) Солтүстік, Батыс
E) Батыс, Оңтүстік
29. ТМД құрамына кіретін мемлекеттер.
A) Ауғанстан, Тәжікстан, Түрікменстан, Өзбекстан.
B) Эстония, Латвия, Молдова, Армения.
C) Беларусь, Польша, Түрікменстан, Өзбекстан.
D) Әзербайжан, Грузия, Ресей, Түрікменстан.
E) Қазақстан, Қырғызстан, Литва, Украина.
30. Энергиясының көп бөлігін CЭС-те өндіретін мемлекет:
A) Норвегия.
B) Дания.
C) Франция.
D) Финляндия.
E) Германия.
 
 
 
 
32 нұсқа
 
 1. Органикалық заттар массасын ыдыратып, µңдейтіндер
A) құстар
B) жыртқыштар
C) балықтар
D) микроорганизмдер
E) сүтқоректілер
 2. Жер бетіндегі мемлекеттер саны.
A) 100
B) 345
C) 420
D) 230
E) 510
 3. Жайық, Сырдария өзендері туралы алғашқы мәліметтер қалдырған :
A) Әл-Фараби
B) Әл-Идриси
C) М. Қашқари
D) Ш. Уәлиханов
E) Геродот 
 4. Алюминий зауыты бар қала:
A) Ақтау
B) Зырян
C) Павлодар
D) Көкшетау
E) Жезқазған
 5. Теміртауда …  циклді металлургия зауыты бар.
A) комплексті
B) толық
C) жартылай
D) металл сынықтары
E) жартылай комплексті
 6. Глобуста және картада параллель сызықтар мен меридиандар
бейнесі ... деп аталады
A) Шартты сызық.
B) Математикалық бағыт.
C) Кескіндеу формасы.
D) Градустық тор.
E) Ауданын анықтау.
 7. Табиғат кешенінде жүретін табиғи үрдістер ... тәуелді.
A) қатерлі жағдайларға
B) жылу мен ылғалға
C) зат пен энергия алмасуына
D) рельефке
E) аумақтың көлеміне
 8. Екі жарты шардың қоңыржай белдеулер бойымен соғатын желдер:
A) пассаттар
B) батыс желдер
C) бриздер
D) солтүстік–шығыс желдер
E) муссондар
 9. Африканың  екі  мұхитқа  шығатын  мемлекеті:
A) Алжир
B) Нигер
C) Египет
D) Сомали
E) Марокко
10. Австралияның қай бөлігінде вулкандар бар:
A) Солтүстігінде.
B) Вулкан жоқ.
C) Батысында.
D) Шығысында.
E) Оңтүстігінде.
11. ... тұрғылықты халық жоқ
A) Оңтүстік Америкада.
B) Солтүстік Америкада.
C) Африкада.
D) Антарктидада.
E) Австралияда.
12. Географиялық қабықтың құрамына ... кіреді.
A) Литосфераның жоғарғы қабаты, гидросфера, биосфера, атмосфера.
B) Мантия, ядро, ионосфера, магносфера.
C) Ядро, мантия, гидросфера, ионосфера.
D) Биосфера, гидросфера, ядро, жоғарғы мантия.
E) Атмосфераның жоғарғы қабаты, мантия, гидросфера, магносфера.
13. Ебі желі  соғатын өңір
A) Елдің солтүстік-шығысында.
B) Жоңғар Алатауының шығысында.
C) Солтүстік.
D) Алтай тауының шығысында.
E) Батыс өңірде.
14. Қазақстанның ірі су қоймалары.
A) Бұқтырма, Қапшағай.
B) Вячеслав, Сергеев.
C) Өскемен, Шардара.
D) Сергеев, Өскемен.
E) Шардара, Кеңгір.
15. Материктер, мұхиттар, теңіздер, аралдар, өзендер, көлдер бейнеленген карта
A) физикалық
B) климаттық
C) саяси
D) синоптикалық
E) экономикалық
16. Ресейдегі Ключи Шоқысы  қай түбекте орналасқан:
A) Таймыр.
B) Кола.
C) Чукот.
D) Ямал.
E) Камчатка.
17. Қазіргі  материктердің  ең  ежелгі  тегіс  участкілері:
A) Плиталар
B) Жарықтар
C) Платформалар
D) Жоталар
E) Қатпарлар
18. Тауда табиғат зонасының алмасып келуі ... деп аталады.
A) ендік зоналылық.
B) табиғат кешендері.
C) зоналылық.
D) таулы зона.
E) биіктік белдеулілік.
19. Қазақстанда марганец кен ... өндіріледі.
A) Нарынқол - Кеген.
B) Кендірлі, Мойынқұм.
C) Жезді, Қаражал.
D) Мәметі - Ақадыр
E) Индер, Жарма.
20. Маңғыстау түбегінің табиғи ресурстарын игеруге қандай жағдайлар кедергі болады?
A) Құрылыс материалдарының тапшылығы.
B) Көмірдің тапшылығы.
C) Транспорттың жетіспеушілігі.
D) Су ресурстарының тапшылығы.
E) Мұнайдың тапшылығы.
21. «Рахманов бұлағы» ... орналасқан.
A) Іле Алатауында
B) Қазақтың ұсақ шоқыларында
C) Кетмен жотасында
D) Қаратау тауларында
E) Алтайда
22. Қазақстандағы жалғыз Шығыс Қазақстан ғана өсіретін мал түрі:
A) Құс.
B) Марал.
C) Түйе.
D) Жылқы.
E) Шошқа.
23. … туу, өлу, табиғи өсу процестерінің жиынтығы
A) Халықтың ұлттық құрамы
B) Миграциясы
C) Халықтың жыныстық құрамы
D) Механикалық қозғалыс
E) Халықтың ұдайы өсуі
24. Табиғи газ өндіруден алдыңғы орында:
A) Өзбекстан.
B) Ұлыбритания.
C) Индонезия.
D) Канада.
E) Ресей.
25. Альпі тауларындағы шыршалы ормандардың биіктік белдеуі ... басталады.
A) 1500 м
B) 500 м
C) 2300 м
D) 2000 м
E) 700 м
26. Сауыр және Тарбағатай жоталары орналасқан табиғат зонасы.
A) Дала.
B) Орманды дала.
C) Шөл.
D) Шөлейт.
E) Орман.
27. Өндіріс құралдарын іске қосатын адамдарды
A) Өндіргіш күштер
B) Қызметкерлер
C) Жұмыскерлер
D) Өндірушілер
E) Еңбек қорлары
28. Қазақстанда алыс шетелдермен байланыс жасайтын темір жол магистралі ...
A) Ақтоғай - Достық.
B) Алматы - Ташкент.
C) Достық - Алашанькау.
D) Алматы - Шанхай.
E) Алматы - Стамбул.
29. Жүзім жинау мен шарап өндіруден ең алдыңғы қатардағы мемлекет:
A) Германия.
B) Чехия.
C) Дания.
D) Италия.
E) Польша.
30. Бокситтің дүниежүзілік қорының 1/3 бөлігі:
A) Австралияда.
B) Азияда.
C) Еуропада.
D) Оңтүстік Америкада.
E) Солтүстік Америкада.
 
 
 
 
33 нұсқа
 
 1. Түсі мен басқа да сыртқы белгілері µзара ұқсас адамдар тобы
A) халық
B) ұлт
C) монголоидтар
D) елді мекен
E) нәсіл
 2. Шоқан Уәлихановтың досы :
A) А.И. Бутаков
B) Г.Н. Потанин
C) П.К. Козлов
D) И.В. Мушкетов
E) Н.А. Северцов
 3. Екібастұз көмірінің басты қолдану бағыты:
A) Атырауға тасымалдайды
B) Қостанайға тасымалдайды
C) Металлургия өнеркәсібіне пайдаланады
D) Химия өнеркәсібінде пайдаланады
E) ЖЭС, МАЭС-да жағылады
 4. Қазақ жерінің шығысындағы табиғи ауданы
A) Туран
B) Сарыарқа
C) Тянь-Шань
D) Алтай
E) Орал
 5. Торғай үстіртіндегі негізгі кен түрі
A) мұнай
B) темір рудасы
C) фосфор
D) мыс
E) полиметалл
 6. Ұсақ масштабты картаны ажыратыңыз:
A) 1:2 000.
B) 1:20 000.
C) 1:200 000.
D) 1:200.
E) 1:2 000 000.
 7. Тропосферадағы су буы ... пайда болған
A) Өзен және батпақ суларының булануынан.
B) Ауаның өзінен.
C) Мұхит суларының булануынан.
D) Су қоймалары мен көлдердің булануынан.
E) Жер асты суларынан.
 8. “Оттегі  фабрикалары” болып саналатын организмдер:
A) Өсімдіктер.
B) Фитопланктон.
C) Жануарлар.
D) Су шөптері.
E) Микроорганизмдер.
 9. 30-шы ендіктен экваторға қарай соғатын желдер:
A) муссон
B) пассат
C) бриз
D) торнадо
E) самум
10. Оңтүстік Американың  ежелгі халықтары:
A) Үндістер.
B) Ағылшындар.
C) Испандықтар.
D) Португалдықтар.
E) Европалықтар.
11. Солтүстік Американың ең биік нүктесі
A) Маста.
B) Митчел.
C) Элберт.
D) Уитни.
E) Мак-Кинли.
12. Ауа райын болжайтын адамдар.
A) Экологтар.
B) Геологтар.
C) Синоптиктер.
D) Гляциолоролог.
E) Гидрологтар.
13. Бұқтырма су қоймасы салынған өзен:
A) Орал.
B) Сырдария.
C) Ертiс.
D) Iле.
E) Есiл.
14. Ғылыми-техникалық прогрестің нәтижесінде қалдықсыз өнім беретін шаруашылықтың бір саласы ...
A) химия өнеркәсібі.
B) тамақ өнеркәсібі.
C) көмір өнеркәсібі.
D) мұнай өндіруші өнеркәсіп.
E) металлургия.
15. Көкжиек тұсының азимуты 1350
A) Солтүстік шығыс.
B) Оңтүстік батыс.
C) Оңтүстік.
D) Солтүстік батыс.
E) Оңтүстік шығыс.
16. Орташа таулардың  биіктігі:
A) 0ден-1000м.дейін.
B) 200м.ден-жоғары.
C) 200м.ден – 300м. дейін.
D) 1000м.ден-2000м.дейін.
E) 100м.ден-200м. дейін.
17. Күн жылуының мөлшері мен ылғалдың әркелкілігіне байланысты табиғат зоналарының ауысу заңдылығы -
A) биіктік зоналылық.
B) ендік зоналылық.
C) мұхиттық белдеу.
D) полярлық белдеу.
E) азоналылық.
18. Солтүстік Американың Атлант мұхиты жағалауындағы отырықшы халық ... қоныс аударғандар.
A) Аустралиядан
B) Қытайдан
C) Скандинавия елдері мен Исландия аралынан
D) Орталық және Оңтүстік Еуропа елдерінен
E) Үндістаннан
19. Қазақстанның солтүстiгiнде таралған орманды дала топырағы:
A) Құмды-сазды топырақ.
B) Ферралитті топырақ.
C) Сұр, қара топырақ.
D) Ашық-қызғылт топырақ.
E) Күлгiн топырақ.
20. Қазіргі кездегі Шығыс-Еуропа жазығының Қазақстан бөлігіндегі қоршаған орта ластануының негізгі көзі
A) Мұнай-газ кен орны қалдықтары.
B) Ауыл шаруашылығына пайдаланатын жерлерді екінші рет сортаңдау.
C) Жылу электр станцияларынан ауа бассейнінің ластануы.
D) Мал шаруашылығының зардабы.
E) Химиялық өнеркәсіп қалдықтары.
21. Қазақстанның жылу кезеңі ұзақтау
A) Солтүстігінде
B) Шығысында
C) Батысында
D) Оңтүстігінде
E) Орталығында
22. Халықтың орналасуына әсер ететін факторлар:
A) Тарихи жағдайлар.
B) Климат-табиғат жағдайы, ғылым.
C) Өнеркәсіптің дамуы, мәдениет.
D) Тарихи, табиғи және экономикалық жағдай.
E) Табиғи өсім.
23. Аралдарда  орналасқан  мемлекетер.
A) Панама, Италия.
B) Мадагаскар, Филиппин.
C) Ұлыбритания, Үндістан.
D) Сомали, Корея.
E) Португалия, Сауд Арабиясы.
24. Жер шары халықтарының көпшілігін ... құрайды.
A) орыстар.
B) американдықтар.
C) қытайлықтар.
D) ағылшындар.
E) үнділер.
25. Мұхит суын қозғалысқа келтіретін басты себеп:
A) Тұздылық.
B) Температура.
C) Өсімдіктер.
D) Жел.
E) Жануарлар.
26. Антарктиданы қоршайтын теңіздер саны:
A) 1
B) 4
C) 2
D) 3
E) 5
27. Географиялық қабықтағы ырғақтылық …
A) табиғат компоненттерінің өзара байланысы мен әрекеттесуі.
B) адамдардың шаруашылық іс-әрекеттері.
C) белгілі бір құбылыстардың уақыт ішіндегі қайталануы.
D) табиғат кешендерінің қалыптасу тарихы.
E) табиғат компоненттері мен кешендерінің өзгеруі.
28. Мамандандыру мен кооперативтендіру кең тараған өндіріс саласы.
A) Машина жасау.
B) Тамақ өнеркәсібі.
C) Металлургия.
D) Көлік.
E) Ауыл шаруашылығы.
29. Астанасы Антанариву, аралдағы мемлекет:
A) Мадагаскар.
B) Камор.
C) Бахрейн.
D) Калимантан.
E) Сан-Томе.
30. Үлкен Тұзды көл орналасқан мемлекет:
A) Мексика.
B) Панама.
C) Никарагуа.
D) Канада.
E) АҚШ
 
 
 
34 нұсқа
 
 1. Топырақтың мол µнім алуды қамтамасыз ете алатын қабілеті:
A) құнарлылығы
B) сулылығы
C) қалыңдығы
D) қышқылдылығы
E) эррозиясы
 2. Адамның негізгі нәсілдері
A) 4
B) 3
C) 2
D) 5
E) 6
 3. Ең суық материк :
A) Еуразия
B) Солтүстік Америка
C) Аустралия
D) Антарктида
E) Африка 
 4. Жезқазғандағы мыс кенін ашқан
A) Ш.Уәлиханов
B) П.Семенов
C) И. Мушкетов
D) Л.Берг
E) Қ.Сәтбаев
 5. Солтүстік Қазақстанның өнеркәсіп торабы
A) Петропавл
B) Балхаш
C) Жезқазған
D) Қарағанды
E) Теміртау
 6. М. Бейхам жасаған аспап:
A) глобус
B) компас
C) нивелир
D) карта
E) барометр
 7. Жер беті ... неғұрлым дұрыс бейнеленген.
A) физикалық картада.
B) глобуста.
C) саяси картада.
D) экономикалық картада.
E) топографиялық картада.
 8. Желдің бағытын қадағалайтын құрал.
A) Термометр.
B) Анероид.
C) Барограф.
D) Анемометр.
E) Флюгер.
 9. Жыл бойы ауа температурасы жоғары жауын шашын мол жауатын белдеу:
A) қоңыржай
B) субтропиктік
C) экваторлық
D) тропиктік
E) полярлық
10. Солтүстік Американың жер бедерінде басым бөлігі:
A) Қыраттар.
B) Таулар.
C) Ойпаттар.
D) Үстірттер.
E) Жазықтар.
11. Ауа райы болжамы жасалатын карта.
A) Синоптикалық карта.
B) Топырақ картасы.
C) Ауа температурасы және жауын-шашын картасы.
D) Физикалық карта.
E) Циклон және антициклон қозғалысы картасы.
12. Батыс Қазақстанның ... өзенінде бекіре балықтары тіршілік етеді.
A) Жайық.
B) Өзен.
C) Ульба.
D) Сағыз.
E) Ембі.
13. Қазақстанның ішкі көшіп-қонуы басым қалалары:
A) Алматы, Өскемен.
B) Тараз, Арқалық.
C) Маңғыстау, Тараз.
D) Астана, Павлодар, Алматы.
E) Қостанай, Ақтау, Семей.
14. Ауыл шаруашылығының шикізатын өндейтін салалар.
A) Құрылыс, тамақ.
B) Қағаз, диірмен.
C) Химия, құрылыс.
D) Жеңіл, химия.
E) Жеңіл, тамақ.
15. Дүниежүзілік мұхиттағы ең терең шұңғыма.
A) Курил-Камчат.
B) Ява.
C) Филиппин.
D) Мариан.
E) Алеут.
16. Еуразияның солтүстік орман зонасының өсімдік түрлері:
A) аралас орман.
B) мәңгі жасыл қылқан жапырақты ормандар.
C) жалпақ жапырақты ормандар.
D) бұталар.
E) ылғалды ормандар.
17. Верный қаласындағы күшті жер сілкіну болған жыл.
A) 1888 жыл.
B) 1886 жыл.
C) 1884 жыл.
D) 1887 жыл.
E) 1889 жыл.
18. Қазақстан аумағының ... шөл зонасы алып жатыр.
A) 21 %
B) 25 %
C) 44 %
D) 35 %
E) 55 %
19. Шөл зонасында орналасқан қорықтың аты:
A) Үстірт.
B) Қорғалжың.
C) Марқакөл.
D) Алматы.
E) Наурызым.
20. Қорық құрудың басты мақсаты.
A) Тек қана туристік бағытта.
B) Табиғат нысандарын шаруашылық мақсатта пайдалану.
C) Табиғат ландшафтарының эталонын (үлгісін) сақтау.
D) Тек қана мәдени бағытта.
E) Тек қана емдік бағытта.
21. Қазақстан аумағында ... облыс бар
A) 16.
B) 14.
C) 19.
D) 21.
E) 17.
22. Батыс Қазақстанды Солтүстік Кавказдың аудандарымен байланыстыратын жол.
A) Орынбор-Ташкент.
B) Атырау-Астрахань.
C) Орал-Соль-Илецк.
D) Ақтау-Жаңа Өзен.
E) Мақат-Бейнеу.
23. Жаңа индустриалды елдер.
A) Аргентина, Мексика.
B) Бразилия, Уругвай.
C) Корея, Сингапур.
D) Гонконг, Ветьнам.
E) Қытай, Тайланд.
24. Экспертқа көп мөлшерде шығарылатын дақыл
A) Жүзім
B) Банан
C) Кофе
D) Ананас
E) Какао
25. Аталғандардың ішіндегі ұлттық дін -
A) христиан, ислам, синтоизм.
B) будда, индуизм, ламаизм.
C) ислам, христиан.
D) синтоизм, конфуциан, индуизм.
E) будда, ислам.
26. Австралияның солтүстік-батыс бөлігін ... алып жатыр:
A) Атакама шөлі.
B) Үлкен Виктория шөлі.
C) Үлкен құмды шөл.
D) Үлкен суайырық жотасы.
E) Тар шөлі.
27. 1932 жылы ... басқарған экспедиция Солтүстік Мұзды мұхитын бір жүзу маусымында (навигация) өту мүмкіндігін дәлелдеді.
A) Баренц
B) Ф.Нансен
C) И.Д.Папанин
D) Г.Седов
E) О.Ю.Шмидт
28. Географиялық қабық компоненттерінің біртұтас болып келу себебі ... байланысты.
A) температура режимі мен жауын-шашын мөлшеріне.
B) күнмен түннің ауысуына.
C) өсімдіктерден оттегінің бөлінуіне.
D) зат және энергия айналымына.
E) жердің орбиталық қозғалысына.
29. «Үндістанның Руры» - деп аталған басты көмір-металлургия базасы ...
A) Мангалуру.
B) Мадрас.
C) Бомбей.
D) Калькутта.
E) Дамодар.
30. ОАР неге қосарлы экономикалы ел:
A) Қала агломерациясы жоғары дамыған.
B) Оған экономикасы дамыған, дамушы елдердің де белгілері тән.
C) Халқының санының көп болуы.
D) Еңбекке жарамды адамдардың көп болуы.
E) Ауыл шаруашылығы дамыған.
 
 
 
 
 
35 нұсқа
 
 1. Халықтың саны жөнінен 1- орын алатын ел:
A) Үндістан
B) ГФР
C) Аустралия
D) АҚШ
E) Қытай
 2. XVII ғасырда қазақ жерін бейнелеген карта:
A) Птоломейдің
B) Геродоттың
C) Қашғаридың
D) “Үлкен сызбада”
E) Әл-Фарабидің
 3. Алюминий зауыты бар қала:
A) Жезқазған
B) Көкшетау
C) Павлодар
D) Зырян
E) Ақтау
 4. Еңбекке жарамды халықты… деп атайды.
A) табиғи өсу
B) халықтың құрамы
C) халықтың саны
D) еңбек ресурстары
E) ұдай өсуі
 5. Теміртауда …  циклді металлургия зауыты бар.
A) жартылай
B) толық
C) жартылай комплексті
D) комплексті
E) металл сынықтары
 6. Қазақтың тұнғыш географ ғалым:
A) Әл-Бируни
B) Ш.Уалиханов
C) Әл-Фараби
D) Ұлықбек
E) Қ.Сатпаев
 7. Табиғат кешенінде жүретін табиғи үрдістер ... тәуелді.
A) зат пен энергия алмасуына
B) қатерлі жағдайларға
C) жылу мен ылғалға
D) аумақтың көлеміне
E) рельефке
 8. Экватор ортасынан кесіп өтетін материк:
A) Африка
B) Антарктида
C) Солтүстік Америка
D) Евразия
E) Австралия
 9. Африкадағы ең ежелгі мемлекет:
A) Мозамбик.
B) Марокко.
C) Сомали.
D) Египет.
E) Тунис.
10. Австралияның қай бөлігінде вулкандар бар:
A) Оңтүстігінде.
B) Солтүстігінде.
C) Батысында.
D) Шығысында.
E) Вулкан жоқ.
11. Африка мен Еуразияны ... бұғазы бөліп жатыр.
A) Ла-Манш.
B) Гибралтар.
C) Татар.
D) Мозамбик.
E) Дрейк.
12. Географиялық қабықтың құрамына ... кіреді.
A) Ядро, мантия, гидросфера, ионосфера.
B) Мантия, ядро, ионосфера, магносфера.
C) Атмосфераның жоғарғы қабаты, мантия, гидросфера, магносфера.
D) Литосфераның жоғарғы қабаты, гидросфера, биосфера, атмосфера.
E) Биосфера, гидросфера, ядро, жоғарғы мантия.
13. Қазақстанның ірі су қоймалары.
A) Өскемен, Шардара.
B) Сергеев, Өскемен.
C) Бұқтырма, Қапшағай.
D) Шардара, Кеңгір.
E) Вячеслав, Сергеев.
14. Қаратау жотасында мына кендер көп орналасқан
A) Алтын, күміс
B) Фосфорит, қорғасын
C) Боксит, мырыш
D) Мыс, молибден
E) Мырыш, магний
15. Параллель доғасының экватордан берілген жерге дейінгі градуспен алынған  шамасы:
A) параллель
B) меридиан
C) ендік
D) экватор
E) бойлық
16. Жер шарындағы құрлықтың көлемі ... млн. шаршы км:
A) 150.
B) 149.
C) 190.
D) 146.
E) 194.
17. Жер бетінің ең төменгі температура байқалады.
A) Гренландия аралында.
B) Исландия аралында.
C) Экваторда.
D) Географиялық полюстерде.
E) Мұхит түбінде.
18. Тауда табиғат зонасының алмасып келуі ... деп аталады.
A) табиғат кешендері.
B) зоналылық.
C) биіктік белдеулілік.
D) таулы зона.
E) ендік зоналылық.
19. Біздің планетада тіршілік пайда болған уақыт.
A) 3 млрд. жыл бұрын шамасында.
B) 4 - 4,5 млрд. жыл бұрын.
C) Төрттік кезеңде.
D) 570 млн. жыл бұрын.
E) Адамның пайда болуымен бірге.
20. Қазақстанның шөлейт зонасының топырағы:
A) Қара топырақ.
B) Сұр топырақ.
C) Ашық қызғылт топырақ.
D) Сұр, қоңыр топырақ.
E) Ферралитті топырақ.
21. Қазақстандағы алғаш ашылған қорық:
A) Ақсу-Жабағылы.
B) Наурызым.
C) Қорғалжын.
D) Алматы.
E) Үстірт.
22. Еуропадағы монархия сақталған елдер
A) Франция, Португалия, Македония, Исландия.
B) Бельгия, Ұлыбритания, Нидерланд, Дания, Норвегия, Швеция.
C) Германия, Албания, Польша, Греция, Австрия, Португалия.
D) Сан-Марино, Гибралтар, Италия, Венгрия , Румыния.
E) Швейцария, Финляндия, Чехия , Ирландия.
23. Австралияның халқының саны жағынан екі ірі қаласы.
A) Мельбурн, Сидней.
B) Канберра, Сидней.
C) Алис-Спрингс, Мельбурн.
D) Дарвин, Аделаида.
E) Канберра, Перт.
24. Орал экономикалық ауданы темір рудасын ... алады.
A) Қазақстаннан
B) Өзбекстаннан
C) Қырғызстаннан
D) Батыс-Сібірден
E) Түрікменстаннан
25. Мұхит суын қозғалысқа келтіретін басты себеп:
A) Жануарлар.
B) Температура.
C) Жел.
D) Өсімдіктер.
E) Тұздылық.
26. Қазақстанның жазықты аласа таулы бөліктерінде жауын-шашынның таралу заңдылықтары:
A) Оңтүстіктен-солтүстікке, шығыстан бастықа қарай жауын-шашын көбейеді.
B) Жауын-шашын біркелкі таралады.
C) Шығыстан батысқа, солтүстіктен оңтүстікке қарай жауын-шашын көбейеді.
D) Солтүстіктен оңтүстікке қарай азаяды, батыстан шығысқа қарай жауын-шашын мөлшері кемиді.
E) Оңтүстіктен солтүстікке, батыстан шығысқа қарай жауын-шашын көбейеді.
27. Сауыр және Тарбағатай жоталары орналасқан табиғат зонасы.
A) Шөл.
B) Орман.
C) Дала.
D) Шөлейт.
E) Орманды дала.
28. Қостанай жерінен басталып, Ұлы Сібір магистраліне қосылатын темір жол:
A) Түркістан-Сібір.
B) Орынбор-Ташкент.
C) Трансқазақстан.
D) Оңтүстік Сібір.
E) Орта Сібір.
29. Қазақстанда алыс шетелдермен байланыс жасайтын темір жол магистралі ...
A) Алматы - Ташкент.
B) Алматы - Стамбул.
C) Алматы - Шанхай.
D) Достық - Алашанькау.
E) Ақтоғай - Достық.
30. Континентаралық жолаушылар тасымалдауда 1-ші орындағы көлік түрі:
A) Теңіз көлігі.
B) Автомобиль көлігі.
C) Теміржол көлігі.
D) Өзен көлігі.
E) Әуе көлігі. 

Приложенные файлы

  • docx 22631526
    Размер файла: 197 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий