Социологиядан рубежныйга арналган тест сурактар..


Әлеуметтану
2
қаз
Құрастырушы: Ляпбаева Н.И.
*****
«Әлеуметтану ғылым ретінде»
1.Әлеуметтану – бұл:
А) табиғат, қоғам және ойлаудың жалпы даму заңдары туралы ғылым;
В) жалпы қоғамның ерекше жұмыс істеуі мен дамуының заңдылықтары туралы ғылым;
қоғамның материалдық және рухани дамуындағы қоғам табыстарының жиынтығын зерттейтін ғылым;
D) саяси құбылыстардың пайда болуы мен дамуы, заңдылықтары, жолдары мен формалары туралы қоғамдық ғылым;
Е) адамның объективтік шындықты түйсіну, қабылдау, сезіну формалары мен белсенді түрде бейнелеу үрдісін зерттейтін ғылым.
*****
2. Әлеуметтанудың ғылым ретінде негізін салған кім?
А) И.Кант
В) Г.Спенсер
С) О.Конт
D) Аристотель
E) Платон
*****
3. Әлеуметтану өз алдына ғылым ретінде қай ғасырда пайда болды?
A) 15 ғасырда;
B) 16 ғасырда;
C) 17 ғасырда;
D) 18 ғасырда;
E) 19 ғасырда.
*****
4. «Социология» (әлеуметтану) терминін алғаш қолданған кім?
A) О.Конт;
B) Аристотель;
C) Н.Макиавелли;
D) И.Кант;
E) К.Маркс.
*****
5. Әлеуметтану бойынша алғашқы еңбек қалай аталды?
A) Н.Макиавеллидің «Тақсыры» (Государь);
B) К.Маркстің «Капиталы»;
C) Аристотельдің «Саясаты»;
D) О.Конттың «Позитивтік философия курсы»;
E) Ф.Энгельстің «Семьяның, жеке меншіктің және мемлекеттің шығуы».
*****
6. Микроәлеуметтану нені зерттейді?
А) адамдардың күнделікті өмірдегі жүріс-тұрысын, олардың өзара әрекеттерін және мотивтерін;
В) қоғамды біртұтас организм ретінде;
С) қоғамның әлеуметтік құрылымын;
D) қоғамдағы адам топтарын;
Е) ұжымдық әдеттер мен ережелерді.
*****
7. Макроәлеуметтану нені зерттейді?
А) қоғамдағы адамдардың жүріс-тұрысын;
В) мемлекетті және мемлекеттік құрылысты;
С) қоғамды біртұтас жүйе ретінде, оның әлеуметтік құрылымын және әлеуметтік институттарын;
D) қоғамның моральдық нормаларын, салттары мен дәстүрлерін;
Е) қоғамдағы адамдардың өзара әрекеттерін.
*****
8. Қоғам жөніндегі басқа ғылымдармен салыстырғанда әлеуметтанудың өзіндік ерекшеліктері неден көрінеді?
A) оны тарихи тұрғыдан зерттеуден;
B) оның қоғамды зерттеуінен, оның элементтерін құрайтындардың өзара байланысы мен әрекетінің өмір сүруі мен дамуынан;
C) ондағы «әлеуметтік» және «қоғамдық» ұғымдарының теңестірілуінен;
D) оның зерттеу объектісінің күрделілігінен;
E) әлеуметтанудың, арнайы зерттеу әдісі мен методологиясының болуынан.
*****
9. Әлеуметтанудың объектісі:
A) қоғамда болып жатқан экономикалық процестер;
B) әлеуметтік қауымдастық және адам топтары;
C) қоғамдағы адамдардың қызметі және мінез-құлқы;
D) тұтас жүйе ретіндегі қоғамға тән адамдар арасындағы әлеуметтік байланыстар және қатынастар, оның әлеуметтік құрылымы, сонымен қатар онда жүріп жатқан процестер;
E) біздерге сезіммен берілген объективтік нақтылық (шындық).
*****
10. Әлеуметтанудың кешігіп пайда болу себебін немен түсіндіруге болады?
А) табиғи және нақты ғылымдар әлеуметтік ғылымдардан гөрі аса маңызды болып саналатындығымен;
В) оны қалыптастырудың оншалықты қажеттілігінің болмағандығымен;
С) қоғамды ғылыми зерттеуде әлеуметтік, саяси және экономикалық дағдарыстардың жол бермеуімен;
D) оның пайда болуына дейін жалпы білім дамуы деңгейінің төмен болуымен;
Е) оның зерттеу объектісінің күрделілігімен.
*****
11. Адамдардың қызметімен байланысты туу, өлім-жетім және көші-қон мәселелерін зерттейтін тәсіл қалай аталады?
А) психологиялық; В) мәдениеттанулық; С) демографиялық; D) ұжымдық; Е) интеракционистік. *****
12. Қоғамда әр түрлі топтардың пайда болуын зерттейтін тәсіл қалай аталады?
А) интеракционистік; В) мәдениеттанулық; С) демографиялық; D) ұжымдық; Е) психологиялық. *****
13. Қоғамдық ережелер мен құндылықтар сияқты мәдениеттің элементтері негізіндегі адамдардың тәртібі мен іс-әрекеттерін талдауға көмектесетін тәсіл қалай аталады?
А) ұжымдық; В) мәдениеттанулық; С) психологиялық; D) интеракционистік;
Е) демографиялық. *****
14. Қоғамдық өмірді адамдардың өзара қарым-қатынас жүйесі ретінде зерттейтін тәсіл қалай аталады?
А) психологиялық; В) мәдениеттанулық; С) демографиялық; D) ұжымдық; Е) интеракционистік. *****
15. Көптеген мектептерді, теорияларды, бағыттарды көрсететін, қоғамдық даму ерекшелігін өз ұстанымдары тұрғысынан түсіндіретін әлеуметтанулық деңгейдің аталуы?
А) микроәлеуметтану; В) теориялық әлеуметтану; С) макроәлеуметтану; D) қолданбалы әлеуметтану; Е) эмперикалық. *****
16. Нақты әлеуметтанулық зерттеулермен байланысқан әлеуметтанудың деңгейі қалай аталады:
А) әлеуметтік инженерия; В) теориялық әлеуметтану; С) макроәлеуметтану; D) қолданбалы әлеуметтану; Е) микроәлеуметтану. *****
17. Қоғамдық қатынастарды жақсартатын және жетілдіретін әлеуметтанудың функциясы қалай аталады:
А) болжамдық; В) әлеуметтік бақылау; С) гуманистік;
D) ақпараттық; Е) дүниетанымдық. *****
18. Ақпаратты жинауды, жүйелендіруді және топтастыруды іске асыратын әлеуметтанудың функциясы
А) ақпараттық; В) әлеуметтік бақылау; С) гуманистік;
D) болжамдық; Е) дүниетанымдық.
*****
19. Қоғамның барлық саласында мақсатты бағытталған саясат жүргізу үшін әлеуметтанудың мәліметтерін атқарушы билік органдарына, әртүрлі саяси партиялар мен қозғалыстарға пайдалануға мүмкіндік беретін функция:
А) қайта құрушылық; В) әлеуметтік басқару; С) гуманистік;
D) ақпараттық; Е) болжамдық.
*****
«Әлеуметтанулық ойдың дамуының негізгі кезеңдері»
20. Ғылымға қоғамдық-экономикалық формация терминін енгізген ғалым:
А) Конт О.;
В) Вебер М.;
С) Маркс К.;
D) Руссо Ж.Ж.;
Е) Фурье Ш.
*****
21. «Түсінуші әлеуметтану» тұжырымдамасының авторлары:
А) Зиммель Г., Вебер М.;
В) Гоббс Т., Локк Дж.;
С) Гидденс Э., Дарендорф Р.;
D) Парсонс Т., Мертон Р.;
Е) Маркс К., Энгельс Ф.
*****
22. «Позитивтік философия курсы» еңбегінің авторы:
А) Т. Гоббс;
В) О. Конт;
С) Г. Спенсер;
D) П. Сорокин;
Е) Ю. Хабермас.
*****
23. Позитивизм бағытын (ағымын) негіздеген:
А) Платон;
В) Спиноза;
С) Г. Гегель;
D) О. Конт;
Е) К. Маркс.
*****
24. Адамның қоғамдағы әлеуметтік мінез-құлқының типтерін бөліп көрсеткен ғалым:
А) М.Вебер;
В) Э.Дюркгейм;
С) О.Конт;
D) К.Маркс;
Е) П.Сорокин.
*****
25. Қоғамдағы адамның ауытқыған немесе аномды мінез-құлқын алғашқылардың бірі болып зерттеген, ұжымдық сана теориясының авторы:
А) О. Конт;
В) Г. Спенсер;
С) М. Вебер;
D) П. Сорокин;
Е) Э. Дюркгейм.
*****
26. Қоғамдық келісім-шарт теориясын жасаған кім ?
А) Т. Парсонс, Р.Мертон;
В) Т.Гоббс, Ж. Руссо;
С) А.Смит, Д.Рикардо;
D) О.Конт, Г.Спенсер;
Е) К.Маркс, Ф.Энгельс.
*****
27. Әлеуметтанудағы алғашқы бағыт:
А) материализм;
В) идеализм;
С) позитивизм;
D) субъективизм;
Е) марксизм.
*****
28. Қоғамның революциялық жолмен дамуын жақтаған кім?
А) П. Сорокин;
В) М. Вебер;
С) А.Смит;
D) Д. Рикардо;
Е) К. Маркс.
*****
29. «Әлеуметтік дарвинизм» бағытын негіздеген:
А) Э. Дюркгейм;
В) П. Сорокин;
С) Ж.Ж. Руссо;
D) Г.Спенсер;
Е) Ш. Фурье.
*****
30. Қай ойшылдың ілімі бойынша адам санасы дамудың теологиялық, метафизикалық және позитивтік деп аталатын үш сатысынан өтеді?
А) О.Конт;
В) Т.Гоббс;
С) Г.Спенсер;
D) П.Сорокин;
Е) Ю.Хабермас.
*****
31. «Идеалдық типтер» тұжырымдамасының авторы:
А) Т.Парсонс;
В) Р.Мертон;
С) М.Вебер;
D) Э.Дюркгейм;
Е) Э.Гидденс.
*****
32. «Синтездік философия жүйесінің» авторы:
А) О. Конт;
В) Г. Спенсер;
С) М: Вебер;
D) Э. Дюркгейм;
Е) К. Маркс.
*****
33. Қоғамда тәртіп орнатудың тірегі - орта тап деп есептеген ежелгі грек ойшылы:
А) Платон; В) Аристотель; С) Конфуций ;
D) Спиноза; Е) Мо-зцы.
*****
34. Қоғамның әлеуметтік құрылымын алғаш талдаған ежелгі грек ойшылы:
А) Спиноза; В) Аристотель; С) Конфуций;
D) Платон; Е) Мо-зцы.

*****
35. Қоғам және мемлекет теориясын жасаған жаңа заман ойшылы:
А) Фома Аквинский; В) Николо Макиавелли; С) Томас Мор;
D) Мартин Лютер; Е) Жан Кальвин. *****
36. «Құрылым» және «Функция» ұғымдарын ең алғаш пайдаланған ғалым:
А) О.Конт; В) Г.Спенсер;
С) Э.Дюркгейм;
D) М.Вебер; Е) Г.Зиммель.

*****
37. Айналымға «қоғамдық-экономикалық формация» ұғымын енгізген ғалым:
А) В.Ленин; В) Ф.Энгельс;
С) К.Маркс;
D) Ф.Теннис; Е) М.Вебер.
*****
38. Утопиялық социализм тұжырымдамасының авторын атаңыз:
А) Ш.Фурье және А.де Сен-Симон; В) М.Вебер және Г.Зиммель; С) К.Маркс және К.Маркс D) О.Конт және Г.Спенсер; Е) Дж. Локк және Т.Гоббс.
*****
«Ресейде әлеуметтану ғылымының дамуы»
39. Ресей әлеуметтануының ерекшелігі немен анықталады?
А) Ресейдің Батыс Еуропа елдерінен дамуының жалпы артта қалуынан;
В) ХІХ ғасырдағы Ресей әлеуметтік-саяси дамуының ерекшеліктерімен;
С) Ресей мәдениетінің даму ерекшелігімен;
D) Ресей ғалымдарының жеткілікті білмеуінен;
Е) көптеген мектептер мен бағыттардың болуымен.
*****
40. Қай бағыттың өкілдері қоғам дамуына адам факторы қатты ықпал етеді деп санады?
А) маркстік бағыт;
В) жағырафиялық бағыт;
С) жаңа позитивизм;
D) психологиялық бағыт;
Е) анархиялық бағыт.
*****
41. Анархиялық бағыттың негізін қалаған:
А) М.Бакунин;
В) Г.В.Плеханов;
С) В.И.Ленин;
D) Н.К.Михайловский;
Е) М.М.Ковалевский.
*****
42. Қай еңбекте Ресей әлеуметтануындағы субъективтік идеализмнің негізгі идеялары баяндалды?
А) В. И. Лениннің «Материализм және эмпириокритицизмінде»;
В) Г.В.Плехановтың «Тарихқа монистік көзқараспен қарау мәселесі туралы» енбегінде;
С) П. Л. Лавровтың «Тарихи хаттарында»;
D) М.Ковалевскийдің «Қоғамдық ғылымдар мектептерінің міндеттері» еңбегінде;
Е) П.Сорокиннің «Әлеуметтану жүйесі» еңбегінде.
*****
43. Жағырафиялық бағыттың негізін қалаған, «Өркениет және ұлы тарихи өзендер» атты кітаптың авторы:
А) П.Л.Лавров;
В) П.Крапоткин;
С) Е.В. Де-Роберти;
D) Н.Я.Данилевский;
Е) Л.И.Мечников.
*****
44. Ресейде субъективті әлеуметтанудың іргесін қалаған кім?
А) Н. Я. Данилевский;
В) П. А. Сорокин;
С) Н. К. Михайловский;
D) Н. А. Бердяев;
Е) М. М. Ковалевский.
*****
45. Орыстан шыққан американың XX ғасырдағы атақты әлеуметтанушысы:
А) Н.А. Бердяев;
В) С.М. Соловьев;
С) П.А. Сорокин;
D) В.А. Розанов;
Е) С.И. Трубецкой.
*****
46. П.А.Сорокин өзінің қай еңбегінде қоғамның әлеуметтік жіктелу тұжырымдамасын ашып көрсетті?
А) «Әлеуметтік мобильдік»;
В) «Соцмәдени динамика»;
С) «Стратификация және таптық құрылым»;
D) «Қазіргі қоғам»;
Е) «Мінез-құлықты әлеуметтік реттеудің әлеуметтік мәселелері».
*****
47. П. А. Сорокин қай тұжырымдаманың авторы болып саналады?
А) диалектикалық материализм;
В) тарихи материализм;
С) қоғамнын мәдени-тарихи типтік теориясы;
D) әлеуметтік стратификация мен мобилділік;
Е) субъективтік идеализм.
*****
48. Қызметтің өзара байланысқан екі формасы: 1) ойлап табу, еліктеу, бейімделу және 2) мінез-құлық ережелерінің біртіндеп өсуі мен дамуының көмегімен сипатталатын әлеуметтік өзгеріс әлеуметтанулық зерттеудің пәні болып табылады деп есептеген ғалым:
А) М. Ковалевский;
В) П.Сорокин;
С) Де-Роберти;
D) Н. Михайловский
Е) Н. Мечников.
*****
49. «Қазіргі демократияның шығуы» атты еңбегінде экономикалық құрылысты онда экономика мораль, өнер, дін және ғылым арқылы ықпал ететін саяси-құқықтық құрылыстың базисі ретінде айқындаған кім?
А) Г. Плеханов;
В) Де-Роберти;
С) П. Сорокин;
D) М. Ковалевский;
Е) П. Лавров.
*****
50. 1908ж. Ресейде тұңғыш рет Психоневрологиялық университетте әлеуметтану кафедрасын құрушылардың бірі:
А) Н. Михайловский;
В) В. Ленин;
С) Н. Мечников;
D) П. Лавров
Е) Де-Роберти.
*****
51. Ресейдегі неопозитизмнің авторы:
А) Де-Роберти;
В) М. Ковалевский;
С) П. Сорокин;
D) П. Лавров
Е) Н.Кареев.
*****
52. Конттан кейін әлеуметтану қоғамдық құбылыстарды зерттеудің ғылыми амалдарына негізделуі тиіс деп тұжырымдаған ресейлік ғалымды атаңыз:
А) Де-Роберти;
В) М. Ковалевский;
С) П. Сорокин;
D) П. Лавров
Е) Н.Кареев.
*****
53. Ресейдегі марксизмнің дәстүрлі бастамасы осы ғалыммен байланысты:
А) Н. Кареев;
В) Н. Зибер;;
С) П. Сорокин;
D) П. Лавров
Е) Н. Плеханов.
*****
54. Ғасырлар тоғысында Ресейді көбірек толғандырған проблемалардың бірі:
A) бейбітшілік және соғыс;
B) әлеуметтік прогресс;
C) әлеуметтану пәні;
D) бюрократия;
E) саяси мұрат.
*****
55. Ресейде әлеуметтанудың туындауының бастапқы кезеңі үшін Батыстан әкелінген бір мезетте пайда болған екі бағыт:
A) марксизм және анархизм;
B) анархизм және позитивизм;
C) позитивизм және марксизм;
D) субъективизм және марксизм;
E) субъективизм және анархизм.
*****
56. Ресейдегі органицизм бағытының авторлары:
A) Г. Плеханов және В. Ленин;
B) П. Лавров және Н. Михайловский;
C) А. Щапов және Л. Мечников;
D) П. Лилиенфельд және А. Стронин;
E) Н. Кареев және М. Ковалевский.
*****
57. Де-Робертидің әлеуметтану бойынша жазған іргелі еңбегін атаңыз:
A) «Әлеуметтану»;
B) «Әлеуметтанулық әдіс»;
C) «Әлеуметтанудың жалпы негіздері»;
D) «Әлеуметтанулық әдістің негіздері»
E) «Әлеуметтану ғылым ретінде».
*****
«Қазақстанда әлеуметтік ой-пікірлердің дамуы»
58. Ш. Уәлиханов өзі өмір сүрген қазақ қоғамының кұрылысын қалайша белгіледі?
А) дәстүрлі;
В) патриархалды-феодалдық;
С) индустриалдық;
D) аграрлық;
Е) постиндустриалдық қоғам.
*****
59. Ш. Уәлиханов қазақ қоғамын саяси басқару туралы не айтты?
А) хандар басқарады;
В) патша әкімшілігінің чиновниктері басқарады;
С) халық өзін-өзі басқарады;
D) Батыс елдері билеп-тестейді;
Е) қазақ батырлары басқарады.
*****
60. Ш. Уәлихановтың қоғамды реформалау жөніндегі көзқарасы:
А) реформалар сырттан енгізілген теориялар негізінде жүргізілуі тиіс;
В) революциядан реформаның тиімділігі әлдеқайда артық;
С) басқа халықтың өміріндегі реформаны көшіруге болады;
D) реформалар туралы мәселе аса үлкен сақтықты, терең пайымдауды талап етеді, өйткені олардан халықтың «болу немесе болмауы» шешіледі;
Е) реформа жургізу міндетті іс емес, қоғам табиғи-тарихи жолмен дамуы тиіс.
*****
61. Ш. Уәлиханов халықтың әлеуметтік жағдайы туралы:
А) байлар мен белгілі адамдардың мүдделері бұқараның, халық көпшілігінің мүддесіне қарсы;
В) салыстырмалы түрде тұрақты;
С) мал басының өсуі халықтың әл-ауқатын арттырады;
D) сословиенің сақталуы халықтың әлеуметтік жағдайын жақсартуға ықпал етеді;
Е) қарапайым халықты қанау – тарихи қажеттілік.
*****
62. Ы. Алтынсарин қазақ қоғамының алдыңғы қатарлы өркениеттен артта қалу себептерін неден көрді?
А) мал шаруашылығындағы ескішіліктен;
В) шетелдік инвестицияның болмауынан;
С) дамыған өнеркәсіптің болмауынан;
D) патриархалдық-феодалдық қоғамның сақталуынан;
Е) қазақтар арасындағы оқу-ағарту ісінің болмауынан.
*****
63. Ы. Алтынсарин көшпелі қазақ қауымынық әлеуметтік дамуының басты бағыттары туралы:
А) өндірістік кәсіпорындарды дамыту;
В) жұмысшы табын қалыптастыру;
С) нарықтық экономиканы дамыту;
D) елге сауаттылықты тарату, қол өнерді дамыту, отырықшылыққа көшу, жер шаруашылығына өту жолдарымен қоғамды эволюциялық дамыту;
Е) темір және автомобиль жол тораптарын қалыптастыру.
*****
64. Ы. Алтынсариннің қазақ қоғамының әлеуметтік-таптық кұрылымы туралы көзқарасы:
А) буржуазия, феодал, кедей;
В) шаруалар, кулактар, буржуазия;
С) кедейлер, помещиктер, орта шаруалар;
D) жұмысшылар, капиталистер, батырақтар;
Е) бай-феодалдар, орта шаруа, кедей жатақтар.
****
65. Абай қоғамдағы әлеуметтік әділетсіздіктің себептерін немен түсіндірді?
А) жұт, барымтамен;
В) ру-тайпа аралық тартыстармен;
С) қоғамның байлар мен кедейлерге бөлінуі және олардың мүдделерінің қарама-қайшы болуымен;
D) қабылданған заңдардың, салт-дәстүрлердің жұмыс істемеуімен;
Е) ғылым-білімнің, мәдениеттің артта қалуымен.
*****
66. Абай әдеттегі қазақ құқын жетілдіруде қандай үлес қосты?
А) отбасы-неке қатынастарын жетілдірді;
В) 100-ден аса баптардан тұратын әдеттегі құқықтың жиынтығын құрастырды;
С) әмеңгерлік салтты енгізді;
D) ру аралық қатынастарды нығайту үшін заңдар құрастырды;
Е) 35 баптан тұратын әдеттегі құқық жинағын құрастырды.
*****
67. Абайдың анықтауы бойынша ғылым қандай әлеуметтік рөл атқарады?
А) ғылым адамды қараңғылықтан құтқарады, білімсіздіктен шығудың жолын көрсетеді;
В) ғылымды еңбекпен, ықлас қоюмен меңгеруге болады;
С) практика ғылымсыз бәрін де бере алады;
D) ғылым әлем дүниесінің құпияларын ашуға мүмкіндік береді;
Е) ғылым ғылыми-техникалық прогреске ықпал етеді.
*****
68. Абайдың еңбектің әлеуметтік рөлі туралы көзқарасы:
А) барымта баюдың бірден-бір жолы;
В) еңбектің барлык түрлері пайдалы, сонымен қатар жалдамалы енбек те пайдалы;
С) еңбек адамның жан-жақты дамуына ықпал жасайды;
D) алыпсатарлық, базар, ұрлық баюдың көзі болуы мүмкін;
Е) байлар мен кедейлер еңбек етуі тиіс.
*****
69. Тұлғаның әлеуметтенуіне ықпал ететін Абай айтқан алғышарттар:
А) еріншектік, қызылбайлық;
В) саясат, дін, мектеп;
С) талап, еңбек, терең ой, қанағат, рақым;
D) еңбек, өнеркәсіп;
Е) базар, байлық, жауапкершілік.
*****
70. Байтұрсыновтың қоғамның даму жолдары жөніндегі көзқарасы:
А) қоғамның дамуын революциялық жолмен іске асыру;
В) эволюциялық, реформалық жолмен іске асыру;
С) халықтың мүддесін қорғайтын саяси партия құру арқылы қоғамды дамытуға болады;
D) отаршылдыққа қарсы күрес жүргізу жолымен жетістікке жету;
Е) реформалық жолмен қоғамды дамыту.
*****
71. Ә. Бөкейхановтың кадет партиясынан шығуына себеп болған жағдай:
А) Ресей патшалығы отарлау саясатын жүргізгені үшін;
В) жаңа билік жүйесінде Торғай облысы бойынша комиссар болып тағайындалу үшін;
С) партия бұратана халықтарға, соның ішінде қазақтарға автономия алу мүмкіндігін бермейтіндігін білгендіктен;
D) Семей, Ақмола облыстары уездерінің жерді пайдалану тәсілдерін зерттеп, онда орыс казактарынң қоныс аударуына ғылыми негіз жасау үшін;
Е) қазақтардың этностық қалыптасу процесін зерттеу үшін.
*****
«ХХ ғасыр әлеуметтануы»
72. АҚШ өндірістік кәсіпорындарында әлеуметтанулық зерттеу жүргізген ғалым:
А) Парсонс Т.;
В) Мертон Р.;
С) Мэйо Э.;
D) Сорокин П.;
Е) Парк Р.
*****
73. Эмпирикалық әлеуметтану әлеуметтанымдық зерттеулердің дербес бағыты ретінде қай елде қалыптасты?
А) КСРО-да;
В) Германияда;
С) Англияда;
D) Францияда;
Е) АҚШ-та.
*****
74. 1957 жылы авторитарлық, демократиялық және аралас басқарудың үш стилін ерекшелейтін басқару стилі туралы теорияны жасаған автор:
А) Маслоу А.;
В) Макгрегор Д.;
С) Дэвис Д.;
D) Слоун А.;
Е) Эмерсон Г.
*****
75. Э. Берджес пен Р. Парктың оқулығы эмпирикалық әлеуметтанудың дамуындағы елеулі кезең болды. Онда олар эмпирикалық зерттеулердің өздеріне мәлім принциптері мен әдістемелерінін жиынтығын беруге тырысты. Бұл оқулық қалай аталады?
А) «Европа мен Америкадағы поляк шаруалары»;
В) «Әлеуметтанудың негізделуі»;
С) «Әлеуметтану және қазіргі заман»;
D) «Әлеуметтану және әлеуметтік даму проблемасы»;
Е) «Әлеуметтану ғылымына кіріспе».
*****
76. Құрылымдық функционализм деп аталған құрылымдық-функционалдық әдістің негізін қалаған ғалым:
А) Знанецкий Ф.;
В) Томас У.;
С) Смол А.;
D) Парсонс Т.;
Е) Мертон Р.
****
77. Әлеуметтік интеракция (өзара әрекет) теориясының авторы:
А) Дж. Э. Ландберг;
В) Дж. Мид;
С) Д.Белл;
D) Р.Марш;
Е) Р.Парк.
*****
78. Қазіргі әлемдегі қылмыс себептерінің әлеуметтанулық теориясы – аномия теориясы қай автордың еңбектерінде дамыды?
А) Мертон Р.;
В) Парк Р.;
С) Томас У.;
D) Тейлор Ф.;
Е) Саймон Г.
*****
79. Американ әлеуметтанушысы Л. Козердің тұжырымдамасы бойынша қоғамдық өмірдің негізі болып табылатын не?
А) әлеуметтану бақылауының қажеттігі;
В) өзара әрекеттер, келісімдер;
С) құрылымдық шиеленіс (конфликт);
D) мәжбүр ету;
Е) тұрақсыздық.
*****
80. Тұлғаның базалық (азық-түлікке, киім-кешекке, қауіпсіздікке және т.б.) және өндірістік (әділеттілік, аман-саулық, тәртіп және т.б. қажеттіліктер) қажеттіліктерін екі топқа бөліп, қажеттіліктің иерархиялық теориясын жасаған:
А) Херцберг;
В) Белл Д.;
С) Шмидт К.;
D) Маслоу А.;
Е) Бернштейн Э.
*****
81. АҚШ-тың қай қаласында әлемде тұңғыш рет 1892 ж. А. Смолл жетекшілік еткен, кейін әлемнің ірі ғылыми орталығына айналған әлеуметтану университеті пайда болды?
А) Чикаго;
В) Нью-Йорк;
С) Сан-Франциско;
D) Вашингтон;
Е) Дейтройт.
*****
82. Күнделікті өмірді театрдағы әрекетпен салыстыруды негіз еткен драматургиялық әлеуметтанудың авторы:
А) Э.Гофман;
В) А. Шюц;
С) Г. Гарфинкель
D) У. Томас;
Е) Р. Парк.
*****
83. Этнометодология тұжырымдамасының авторы:
А)М. Вебер:
В) П. Сорокин:
С) К. Маркс;
D) Г. Зиммель
Е) Г. Гарфинкель.
*****
84. Феноменологиялық әлеуметтанудың авторын атаңыз:
А) Дж.Мид; В) А.Шюц;
С) Э.Гофман;
D) Г.Гарфинкель ; Е) Т.Парсонс.
*****
85. Жүріс-тұрыстың сыртқы емес, ішкі механизмін ашатын теорияны атаңыз:
А) драматургиялық әлеуметтану; В) символдық интеракционизм; С) қақтығыс теориясы; D) этнометодология; Е) қажеттіліктер теориясы. *****
86. Адамдардың сый-сияпат алу үшін ұмтылыс жасайтын жақсы мінез-құлқының мотиві жөніндегі әлеуметтік айырбас теориясының авторын атаңыз:
А) Дж.Мид; В) А.Шюц;
С) Э.Гофман;
D) Г.Гарфинкель; Е) Дж.Хоманс.
*****
87. Неміс ғалымының типтеуіне сәйкес қоғамдық қатынастар, типі бойынша үстемдік және аралас және жолдастық болып бөлінеді: Осы ғалымды нұсқаңыз.
А) Э.Дюркгейм; В) А.Шюц;
С) Ф.Теннис;
D) Г.Гарфинкель; Е) Дж. Хоманс.
*****
88. Тарихи үрдістің мәні – бұл жеке меншік пен байлыққа бақылау қою үшін күрес деп санаған «Капитал» атты шығарманың авторын атаңыз:
А) В.Ленин; В) Ф.Энгельс;
С) Г.Плеханов;
D) Ф.Теннис; Е) К.Маркс.
*****
89. К.Маркстен кейін іле-шала әлеуметтік қақтығыс теориясын жасаған және әлеуметтік тұрақсыздықтың негізгі себебі капитал емес, билік деп есептеген неміс ғалымы:
А) Э.Дюркгейм; В) А.Шюц;
С) Р.Дарендорф; D) Р.Мертон; Е) Ч.Миллс.
*****
90. Көбіне көп қазіргі қоғамның бет-бейнесін анықтайтын саяси, экономикалық және әскери институттарда белгілі-бір рөл атқаратын адамдарды яғни билеуші элитаны зерттеу әлеуметтанудың негізгі міндеті болуға тиіс деп есептеген ғалымды атаңыз:
А) Э.Дюркгейм; В) А.Шюц;
С) Р.Дарендорф; D) Р.Мертон; Е) Ч.Миллс.
*****
«Қоғам әлеуметтік жүйе ретінде»
91. Әлеуметтану тұрғысынан қоғам дегеніміз – бұл:
А) бір аймақты мекендеген және бір тілде сөйлейтін адамдардың үлкен тобы;
В) өз қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында адамдардың тарихи формаларымен біріккен, өзара байланыстары мен өзара әрекеттері туындайтын адамдар жиынтығы;
С) бір елде өмір сүретін адамдардың жиынтығы;
D) ортақ мүддемен біріккен адамдар жиынтығы;
Е) өмірде ортақ мақсатпен біріккен адамдардың тобы.
*****
92. Бұл ғалымдар 1967 жылы әлеуметтік біріктірудің: тұрақты аумақ, өзін-өзі өндіру, жоғары дамыған мәдениеттің болуы және саяси тәуелсіздік сияқты жағдайларын анықтап, оны қоғам деп есептеуді ұсынды:
А) Марш Р., Шилз Э.;
В) Уатт Д., Белл Д.;
С) Боултон М., Фултон Р.;
D) Тейлор Ф., Смол А.;
Е) Парсонс Т., Мертон Р.;
*****
93. Қоғам дамуының негізгі жолдары :
А) революциялық;
В) эволюциялық;
С) реформалық;
D) революциялық және эволюциялықтың үйлесімділігі;
Е) секіріп өту жолы.
*****
94. Революция деген - бұл:
А) өмір сүріп отырған әлеуметтік құрылыстың ңегіздеріне тимей, кейбір өмір саласын біршама жетілдіруді бірте-бірте жүзеге асыратын қайта құрулар;
В) саяси режимнің алмасуы;
С) қандай да партияларға біріккен бір топ адамдардың жасаған төңкерісі;
D) бір қоғамдық-экономикалық формациядан екіншісіне өту;
Е) өмір сүріп отырған әлеуметтік құрылыстың негіздерін қиратып қоғамдық өмірдің бүкіл немесе көптеген жақтарын толық немесе кешенді өзгерту.
*****
95. Ескірген техника мен технологияны айырбастау процесі, ғылыми табыстардың есебінен жаңа, мейлінше жетілгенін енгізу қалай аталады?
А) ғылыми-техникалық прогресс;
В) өндірістік революция;
С) ақпараттық революция;
D) әлеуметтік прогресс;
Е) ғылыми ашулар процесі.
*****
96. Қоғамды жүйелік тұрғыда зерттеу деген:
А) қоғамды экономикалық аспектіде зерттеу;
В) қоғамды саяси аспектіде зерттеу;
С) қоғамды құрылымдық аспектіде зерттеу;
D) функционалдық аспектіде зерттеу;
Е) құрылымдық, функционалдық, динамикалық тұрғыда зерттеу.
*****
97. Жаһандық деңгейде қоғам дүниежүзілік жүйеге айналады, оны үш бөлімге: өзекке, жартылай шетаймаққа және шетаймаққа бөлуге болады деп санаған:
А) МарксК.;
В) Дюркгейм Э.;
С) Сорокин П.;
D) Валлерштайн И.;
Е) Маклуэн М.
*****
98. Өмір сүріп отырған құрылыстың негіздеріне тимей өмірдің қайсыбір саласын біршама жетілдіру, бірқатар қайта құрулар қалай аталады?
А) революция;
В) контрреволюция;
С) реформа;
D) келісім;
Е) ынтымақтастық.
*****
99. Әлемдік әлеуметтануда қоғам дамуының алғашқы да жемісті теорияларының бірін «Қоғамдық еңбек бөлінісі туралы» атты шығармада жасаған:
А) Вебер М.;
В) Дюркгейм Э.;
С) Зиммель Г.;
D) Фурье Ш.;
Е) Дарендорф Р.
*****
100. Адамдардың өмірлік маңызды қажеттіліктерін қанағаттандыратын, қоғамда бар ресурстарды өндіріске қосуға және тауарлар мен қызмет көрсетулердің санын көптеп жасауға мүмкіндік беретін саланы атаңыз:
А) әлеуметтік сала;
В) экономикалық сала;
С) саяси сала;
D) рухани сала;
Е) мәдени сала.
*****
101. Бұл саланың міндеті қоғамдағы әлеуметтік тәртіпті қатамасыз ету, қақтығыстарды тоқтату, билікті қорғау және т.с.с.:
А) әлеуметтік сала;
В) экономикалық сала;
С) саяси сала;
D) рухани сала;
Е) мәдени сала.
*****
102. Барлық салада жаңа білімдер ашу, оларды келесі ұрпаққа жеткізу, көркемдік құндылықтарды жасау қай саланың міндеті болып табылады:
А) әлеуметтік сала;
В) экономикалық сала;
С) саяси сала;
D) рухани сала;
Е) мәдени сала.
****
103. Адамның қоғамдағы әл-ауқаты үшін жауап беретін сала – бұл:
А) әлеуметтік сала;
В) экономикалық сала;
С) саяси сала;
D) рухани сала;
Е) мәдени сала.
*****
104. Кезуші аңшылар, көсемдер, мал щаруашылығы мен жер шаруашылығы, неолит революциясы, ежелгі мемлекеттер, аграрлық қоғам, қазіргі заманғы қоғам – бұл:
А) қоғам дамуының жолдары;
В) қоғам дамуының сатылары;
С) қоғам дамуының кезеңдері;
D) қоғам дамуының формасы;
Е) қоғам дамуының типтері.
*****
105. Ұқсас белгілерімен немесе критерийлерімен біріккен қоғам:
А) қоғам дамуының жолдары;
В) қоғам дамуының сатылары;
С) қоғам дамуының кезеңдері;
D) қоғам дамуының формасы;
Е) қоғам дамуының типтері.
*****
106. Әрбір кейінгі даму сатыларына бұрынғыларына қарағанда аз уақыт кетеді деп есептейтін заң – бұл:
А) заңдылық заңы;
В) санның сапаға өзгеру заңы;
С) тарихи уақытты жеделдету заңы;
D) терістеуді терістеу заңы;
Е) қарама-қарсылықтың бірігуі мен күрес заңы.
*****
107. Осы заңдылыққа сәйкес халықтар мен ұлттардың даму жылдамдығы әр түрлі:
А) заңдылық заңы;
В) санның сапаға өзгеру заңы;
С) тарихи уақытты жеделдету заңы;
D) терістеуді терістеу заңы;
Е) қарама-қарсылықтың бірігуі мен күрес заңы.
*****
108. Қоғам қашан пайда болды?
А) 30 мың жыл бұрын;
В) 40 мың жыл бұрын;
С) 50 мың жыл бұрын;
D) 20 мың жыл бұрын;
Е) 10 мың жыл бұрын.
*****
109. Қоғамның өзіндік жетілгендігінің басты белгісі:
А) саяси;
В) рухани;
С) экономикалық;
D) мәдени;
Е) әлеуметтік.
*****
«Әлеуметтік институттар және процестер»
110. Әлеуметтік институттың басты артықшылығы:
А) алдын-ала болжам жасау, сенімділік, тұрақтылық;
В) неғайбылдық, күтпеген шешім жасау;
С) эксперимент мүмкіндігі;
D) кездейсоқтық, тосыннан шешім жасау;
Е) ретсіздік, тұрақсыздық.
*****
111. Әлеуметтік институттар пайымдау үшін мыналарды негіз етіп береді:
А) белгілі бір қажеттіліктің кез-келген жағдайда қанағаттандырылуын;
В) қажеттіліктің белгілі бір жағдайда қанағаттандырылуын;
С) қажеттіліктің сапалық деңгейде қанағаттандырылуын;
D) қажеттілікті қанағаттандыруға тырысудың мағынасы жоқтығын;
Е) қажеттілікті қанағаттандыру мүмкін еместігін.
*****
112. Институт ең алдымен неге негізделеді?
А) мүдделердің сәйкестігіне;
В) қажеттіліктер деңгейінің бірдейлігіне;
С) міндеттемелерді әлеуметтік реттеушілікке;
D) тәжірибе алмасуға;
Е) ара қатынастарды әлеуметтік реттеушілікке.
*****
113. Институттардың тиімділігін арттыруда не мүмкіндік туғызады?
А) жеке жауапкершіліктің жоғарғы деңгейі;
В) еңбек бөлінісі және кәсібилік;
С) материалдық мүдделік;
D) моральдық мүдделік;
Е) санкциялар.
*****
114. Төменде көрсетілген әлеуметтік институттендірілген байланыстардан формальды еместерін бөліп көрсет:
А) достық;
В) шаруашылық қызмет;
С) ғылыми ізденіс;
D) білім;
Е) нарық.
*****
115. Өзінің «Парықсыз тап теориясы» атты кітабында алғашқылардың бірі болып әлеуметтік институт ұғымын анықтаған американ ғалымы және экономисі:
А) Т. Веблен;
В) Р. Миллс;
С) П. Бергер;
D) А. Гелен
Е) Л. Томпсон.
*****
116. Маңызды қоғамдық құндылықтарды біріктіретін, қоғамның негізгі қажеттіліктерін қанағаттандыратын әлеуметтік байланыстар мен нормалардың ұйымдасқан жүйесі – бұл:
А) әлеуметтік ұйым;
В) әлеуметтік топ;
С) әлеуметтік институт;
D) әлеуметтік жүйе;
Е) әлеуметтік басқару.
*****
117. Кейбір қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыру бағытында әрекет етуге қабілетті мәртебелер ме ролдерді, нормаларды, ережелерді анықтау және бекіту, оларды жүйеге келтіру үрдісінің аталуы:
А) үйрену;
В) интериоризация;
С) өзіндік сала;
D) институционалдандыру;
Е) өзін-өзі реттеу.
*****
118. Бұл еңбегінде Торстейн Веблер қоғамның эволюциясын әлеуметтік институттардың табиғи сұрыпталу үрдісі ретінде қарастырған:
А) «Әлеуметтанудың негізгі ұғымдары»;
В) «Әлеуметтік әрекет құрылымы»;
С) «Парықсыз тап теориясы»;
D) «Қоғам және қауымдастық»;
Е) «Әлеуметтану жүйесі».
*****
119. Осы институттың беделін түсуін сипаттайтын кері үрдістің аталуы:
А) институционалдық дағдарыс;
В) институционалдық регресс;
С) институционалдық прогресс;
D) институционалдық құлдырау;
Е) инстиуционалдық рецессия (шегіну).
*****
120. Институттың: а) жүріс-тұрыс ұстанымы мен үлгісі; б) символдық мәдени белгілері; в) утилитарлық мәдени белгілері; г) ауызша және жазбаша кодексі; д) идеология сияқты белгілерін бөліп көрсеткен авторды атаңыз:
А) Р. Аргон;
В) С. Фролов;
С) Н. Смелзер;
D) А. Кравченко;
Е) Ж. Тощенко.
*****
121. Жүріс-тұрысқа соқыр еліктеу жолын жасау арқылы қоғам мүшелері арасындағы өзара қарым-қатынасты реттейтін әлеуметтік интитуттардың функциясы:
А) біріктірушілік;
В) трансляциялау;
С) коммуникативтік;
D) реттеушілік;
Е) қоғамдық қатынастарды бекіту және ұдайы өндіру.
*****
122. Нормалар, ережелер және ролдер негізінде әлеуметтік топ мүшелерінің топтасуын, өзара тәуелділігін және өзара жауапкершілігін қамтамасыз ететін функцияны атаңыз:
А) біріктірушілік;
В) қоғамдық қатынастарды бекіту және ұдайы өндіру;
С) коммуникативтік;
D) реттеушілік;
Е) трансляциялау.
*****
123. Келер ұрпаққа тәрбиені жеткізетін функцияның аталуы:
А) біріктірушілік;
В) трансляциялау;
С) коммуникативтік;
D) реттеушілік;
Е) қоғамдық қатынастарды бекіту және ұдайы өндіру.
*****
124. Қоғам мүшелерінің жүріс-тұрысын бекітіп, қалыпқа келтіретін және бұл жүріс-тұрысты күні бұрын білдіретін функцияның аталуы:
А) біріктірушілік;
В) трансляциялау;
С) коммуникативтік;
D) реттеушілік;
Е) қоғамдық қатынастарды бекіту және ұдайы өндіру.
*****
125. Көптеген әлеуметтік әрекеттерден бөліп көрсетуге болатын бір бағыттық және қайталанбалы әлеуметтік әрекеттердің жиынтығының аталуы:
А) әлеуметтік ауысулар;
В) әлеуметтік ықпал ету;
С) әлеуметтік процесс;
D) әлеуметтік өзгерістер;
Е) әлеуметтік әрекет.
*****
126. Қоры шектеулі және тең бөлінбеген құндылықтарды иемдену үшін индивидтер, топтар немес қауымдастықтар арасындағы күрестің аталуы:
А) кооперация;
В) бәсекелестік;
С) бейімделу;
D) мәміле;
Е) келісім.
*****
127. Жаңа ортаның мәдени нормаларын, құндылықтарын және әрекет эталондарын индивидтің немесе топтың қабылдауы қалай аталады?
А) кооперация;
В) шыдамдылық;
С) бейімделу;
D) бағыну;
Е) келісім.
*****
128. Жаңа мақсаттар мен тәсілдерді толық немесе жартылай қабылдау жолымен индивидтің немесе топтың өзгерген жағдайлар мен мәдениетке келісуін білдіретін бейімделу формасы:
А) мәміле;
В) шыдамдылық;
С) бейімделу;
D) бағыну;
Е) келісім.
*****
129. Барлық қатысушылардың жалпы мәдени үрдіске қатысуы арқылы тұлғалар мен топтардың өзара мәдени араласу үрдісінің аталуы:
А)амальгамизация;
В)бейімделу;
С) шыдамдылық;
D) сіңісу;
Е) бағыну.
*****
«Әлеуметтік құрылым және әлеуметтік стратификация»
130. Әлеуметтік құрылым – бұл:
A) элементтердің жиынтығы;
B) қоғамдағы құбылыстар мен процестердің жиынтығы;
C) қоғамдағы индивидтердің жиынтығы;
D) әлеуметтік позиция және мәртебелер
E) әлеуметтік жүйедегі элементтердің тұрақты байланысы әлеуметтік байланыстар мен қатынастар.
*****
131. Маркстік теория бойынша әлеуметтік құрылымның өзегі:
А) таптар;
В) әлеуметтік қауымдастықтар;
С) әлеуметтік жіктер;
D) әлеуметтік топтар;
Е) әлеуметтік институттар.
*****
132. Қоғамның әлеуметтік құрылымы туралы тұжырымдамаға қарсы тұрған теория:
A) әлеуметтік интеграция;
B) әлеуметтік диспозиция;
C) әлеуметтік стратификация;
D) әлеуметтік бағдар;
E) әлеуметтік мүдделер.
*****
133. П.Сорокиннің теориясына сәйкес әлеуметтік стратификацияның үш түрі бар:
A) кәсіп, табыс, этникалық шығу тегі;
B) білім, билік, табыс;
C) туыстардың жағдайы, білім, этникалық шығу тегі;
D) экономикалық, саяси, кәсіби;
E) байлық, престиж, билік.
*****
134. «Страт» түсінігі нені білдіреді?
А) диспозицияны;
В) жіктерді;
С) топтарды;
D) таптарды;
Е) бағдарды.
*****
135. П.Сорокиннің әлеуметтік стратификация теориясының негізіне адамдардың бірігуі алынған:
А) топтарға;
В) таптарға;
С) институттарға;
D) қауымдастықтарға;
Е) әлеуметтік жіктерге.
*****
136. Әлеуметтік мобилдік терминін 1927 жылы әлеуметтануға енгізген кім?
Г.Зиммель;
В) П.Сорокин;
С) М.Вебер;
D) А.Турен;
Е) Р.Дарендорф.
*****
137. Өндіріс құралдарын меншіктенген немесе меншіктенбеген, қоғамдық еңбек жүйесінде белгілі бір орын алатын және табысты алудың ерекшелікті тәсілімен сипатталатын адамдардың үлкен тобы қалай аталады?
А) жік;
В) қауымдастық;
С) тап;
D) институт;
Е) ұйым.
*****
138. П.Сорокиннің теориясына сәйкес әлеуметтік мобилдік қандай әлеуметтік саты бойынша қозғалуды білдіреді?
A) жоғары және төмен (тік бағытпен);
B) бір қалыпты әлеуметтік деңгейде (көлденең бағытпен);
C) жоғары қарай;
D) тік және көлденең бағытпен;
E) төмен қарай.
*****
139. Индивидтің туғанынан немесе өзінің жеке басының сапасына орай әлеуметтік иерархияда белгілі бір орын алуына мүмкіндік беретін жағдай қалай аталады?
A) мәртебе;
B) ұстаным;
C) бедел
D) деңгей;
E) престиж.
*****
140. Құлдық, касталар, сословиялар, таптар – бұлар.......
А) стратификацияның тарихи түрлері;
В) стратификацияның тарихи формалары;
С) стратификацияның тарихи ұғымдары;
D) стратификацияның тарихи алуан түрлілігі
Е) стратификацияның тарихи типтері.
*****
141. «Страта» ұғымы әлеуметтануға қай ғылымнан ауысты?
А) химия;
В) геология;
С) биология;
D) тарих;
Е) археология.
*****
142. Таптарға анықтама берілген В.Лениннің еңбегін атаңыз:
А) «Философия дәптері»;
В) «Материализм және эмпириокритицизм»;
С) «Ұлы бастама»;
D) «Мемлекет туралы»;
Е) «Пролетариат диктатурасы туралы».
*****
143. К.Маркстің көзқарасына қарсы әлеуметтік теңсіздік туралы өз пікірін айтқан ағылшын ғалымы:
А) Э. Дюркгейм;
В) Г.Спенсер;
С) О. Конт;
D) М. Вебер;
Е) Г.Зиммель.
*****
144. Адамның өзі туғаннан бастап мүшесі болуға міндетті әлеуметтік топты немесе стратты атаңыз:
А) каста;
В) сословия;
С) тап;
D) ұлт;
Е) ұлыс.
*****
145. Дәстүрлерде немесе заңдарда бекітілген және мұраға берілетін құқықтар мен міндеттерге иелік ететін әлеуметтік топты атаңыз:
А) каста;
В) сословия;
С) тап;
D) ұлт;
Е) ұлыс.
*****
146. 20 ғасырдың 30 жылдарында АҚШ-та пайда болған батыс әлеуметтануындағы стратификацияның барынша танымал үлгісін жасаған ғалым:
А) Л. Уорнер;
В) Б.Барбер;
С) У. Уотсон;
D) А.Турен;
Е) Р. Дарендорф.
*****
147. Шаруашылық және қоғамдық дәнекерлікпен байланысқан туысқандар тобы қалай аталады?
А) каста;
В) сословия;
С) тап;
D) клан;
Е) ұлыс.
*****
148. Адамдарды басыбайлылыққа салудың әлеуметтік, экономикалық және заңдық формасы қалай аталады?
А) құлдық;
В) сословия;
С) тап;
D) клан;
Е) ұлыс.
*****
«Тұлғаның әлеуметтанулық сипаттамалары»
149. Жалпы, бүкіл адамдарға тән сапалар мен қабілеттерді сипаттау үшін қолданатын ұғым:
А) тұлға;
В) адам;
С) өзімшіл;
D) индивид;
Е) альтурист.
*****
150. Адамзаттың, топтың немесе әлеуметтік қауымдастықтың бір ғана өкілі болып саналатын:
А) адам;
В) өзімшіл;
С) тұлға;
D) индивидуалшыл;
Е) индивид.
*****
151. Әлеуметтік байланыстарда, әлеуметтік институттарда, мәдениетте т.б. қоғамдық өмірде жүзеге асатын қасиеттер мен сапаларды сипаттау үшін, басқа да адамдармен өзара әрекет процесінде қолданылатын термин:
А) индивид;
В) индивидуалдық;
С) көрнекті тұлға;
D) тұлға;
Е) адам.
*****
152. Тұлғаның рөлдік теориясына сәйкес қоғамдағы адамның жүріс-тұрысын «әлеуметтік мәртебе» және «әлеуметтік рөл» сияқты екі негізгі ұғымдармен бейнелеуге болады деп бірінші жазған:
А) Мид Дж.;
В) Фрейд З.;
С) Кон И.;
D) Ядов В.;
Е) Кули Ч.
*****
153. Әлеуметтану тұрғысынан тұлғаны зерттеу тұлғаның қай қасиетін ерекше бөліп көрсетеді:
А) темпераментін;
В) мінез-құлықын;
С) әлеуметтік сапаларын;
D) моральдық ерік-жігерін;
Е) қабілетін.
*****
154. Ескі жүріс-тұрыстың орнына жаңа жүріс-тұрыстың құндылықтарына, нормаларына, рөлдеріне және ережелеріне оқыту процесі қалай аталады?
А) әлеуметтендіру;
В) деәлеуметтендіру;
С) постәлеуметтендіру;
D) неоәлеуметтендіру;
Е) реәлеуметтендіру.
*****
155. Тұлғаның әлеуметтік мінез-құлқын реттететін диспозициялық теорияның негізін салғандар:
А) Ф. Знанецкий, У.Томас;
В) Ч. Кули, Дж.Мид;
С) Р. Минтон, Р. Мертон;
D) Ф. Знанецкнй, Ч. Кули;
Е) Р. Минтон, Р.Дарендорф.
*****
156. «Айнадағы Мен» теориясының авторы:
А) Дж.Мид;
В) Л.Выгодский;
С) З.Фрейд;
D)Ч.Кули;
Е) А.Петровский.
*****
157. Қоғамда табысты өмір сүру үшін қажетті мінез-құлық үлгілерін, әлеуметтік нормалар мен құндылықтарды индивидтің меңгеру процесі қалай аталады?
А) реәлеуметтендіру;
В) постәлеуметтендіру;
С) әлеуметтендіру;
D) жаңа әлеуметтендіру;
Е) деәлеуметтендіру.
*****
158. Әр адамның жүріс-тұрысын тіл, салт, әлеуметтік институттар, бұқаралық ақпарат құралдары және т.б. әлеуметтік орта арқылы бақылайтын жүріс-тұрыс тұжырымдамасының авторы:
А) З.Фрейд;
В) Т.Парсонс;
С) Ж.Пиаже;
D) Р.Горальд;
Е) Дж.Хоманс.
*****
159. Еліктеу, ұқсастыру, ұят және кінә сезімі сияқты психологиялық механизмдердің көмегімен әлеуметтендіру процесін қарастырған ғалым:
А) Ж.Пиаже;
В) З.Фрейд;
С) Д.Смелзер;
D) Р.Минтон;
Е) Р.Дарендорф.
*****
160. Билік өкілеттілігін пайдаланудың көмегімен қоғамдық тәртіпті қолдаудың ерекше механизмі – бұл:
А) әлеуметтік бақылау;
В) мораль;
С) әлеуметтік нормалар;
D) әлеуметтік ұйғарымдар;
Е) әлеуметтік ережелер.
*****
161. Әлеуметтік бақылау тұжырымдамасының авторы:
А) Э. Мэйо;
В) Э. Гофман;
С) У. Томас;
D) П. Бергер;
Е) Г. Гарфинкель.
*****
162. Адамның ішкі дүниесіне әлеуметтік нормалар мен құндылықтардың ену процесі қалай аталады?
А) білім;
В) бейімделу;
С) тәрбиелеу;
D) интериоризация;
Е) үйрену (адаптация).
*****
163. Индивидтің әлеуметтік-экономикалық жағдайларға, ролдік функцияларға, әлеуметтік нормаларға бейімделуі қалай аталады?
А) білім;
В) бейімделу;
С) тәрбие;
D) интериоризация;
Е) үйрену (адаптация).
*****
164. Тарихи-мәдени мектептің авторы:
А) Ч.Кули;
В) Дж. Мид;
С) Л.Выгодский;
D) З. Фрейд;
Е) Ж: Пиаже.
*****
165. Инстинктвизм теориясының авторы:
А) Ч.Кули;
В) Дж. Мид;
С) Л.Выгодский;
D) З. Фрейд;
Е) Ж: Пиаже.
*****
166. Тұлғаның дәстүрлі, реалистік, идеалистік, фрустрировандық типін, гедонистік материалистер сияқты әлеуметтік типтерін бөліп көрсеткен ғалымды атаңыз:
А) Ч.Кули;
В) Э.Фромм;
С) Л.Выгодский;
D) З. Фрейд;
Е) Ж: Пиаже.
*****
167 Әлеуметтік жүйеде осы мәртебені иемденген адам атқаруға тиісті әрекеттердің жиынтығының аталуы:
А) әлеуметтік роль;
В) әлеуметтік орын;
С) әлеуметтік әрекет;
D) әлеуметтік атқару;
Е) әлеуметтік позиция.
*****
«Девиация және әлеуметтік бақылау»
168. Девианттық мінез-құлықтың көрсететіні:
А) қоғамдық дамудағы қайшылықтар;
В) дене және ой еңбегінің арасындағы қайшылықтар;
С) ресми мойындалған немесе қоғамда қалыптасқан нормаларға сәйкес келмейтін бұқаралық қызметтің формасы:
D) ішкі және сыртқы өмір сүру жағдайына дамудағы жүйелердің әлі де толық бейімделмеуі;
Е) кездейсоқ оқиғалардың байланысы.
*****
169. Девианттық мінез-құлықтың қоғамда болуының басты себебі:
А) экономикалық қатынастарда;
В) саяси қатынастарда;
С) әлеуметтік қатынастарда;
D) отбасылық қатынастарда;
Е) сәйкес емес қатынастарда.
*****
170. Қылмыстарды зерттеудің мәліметтеріне қарағанда енбек пен қылмыстық мінездің арасында:
А) байланыс жоқ;
В) шамалы байланыс бар;
С) тығыз байланыс бар;
D) тікелей байланыс жоқ;
Е) кездейсоқ пайда болған байланыс бар.
*****
171. Еңбектің мазмұны мен қоғамға жат тәртіптің арасындағы байланыс психологиямен және моральмен жанама түрде болғанмен олар қайшылықтар туғызады:
А) дене және ой еңбегінің арасында;
В) қызметкердің қажеттілігі мен оның өндірістік жағдайлары арасында;
С) қала мен ауыл арасында;
D) адам мен қоғам арасында;
Е) болса екен деген тілек пен шындық арасында.
*****
172. Қоғамға жат ауытқушылықтардың пайда болуының қайнар көзі не?
А) тиімді кұқықтық заң шығарудың болмауы;
В) құқықты мемлекеттің болмауы;
С) әртүрлі әлеуметтік топтардың мүдделерінің сәйкеспеуі;
D) қоғам дамуының ақиқат процесі мен адамдардың ізденіс-талап құқын жүзеге асырудың сәйкеспеуі;
Е) тілек пен шындыктың дөп келмеуі.
*****
173. Ішкі шиеленістер немен анықталады?
А) құнды бағдарлардың бір-бірінен алшақтауымен;
В) әртүрлі моральдық жүйелердің қақтығысулары арқылы;
С) жеке бастың моральдық санасының қайшылықтарымен;
D) адамдардың адамгершілік ұстанымдарының әр түрлі болуымен;
Е) адамдардың жеке мәдени деңгейлерінің бір-біріне сай келмеуімен.
*****
174. Адамдардың санасы мен мінез-құлқында болатын мынадай келеңсіз кұбылыстар: немқұрайлылық, дөрекілік, менмендік, қаталдық, арсыздық және т. б. ауытқыған мінез-құлықтың қандай типтік топтарына жатқызылады?
А) адамдар ара қатынасындағы ізгіліктік принциптердің бұзылуына;
В) моральдық принциптерінің бұзылуына;
С) қоғамдық сананы қалыптастырудың бұзылуына;
D) ұлыдержавалық шовинизмге;
Е) діни наным-сенімдерге.
*****
175. Тұлғаның, әлеуметтік институттардың және қоғамның мүддесіне қауіп-қатер төндіретін шектен асқан ауытқыған мінез-құлық:
А) нашақорлық;
В) қаңғыбастық;
С) маскүнемдік;
D) токсикомандық;
Е) қылмыскерлік.
*****
176. Өз бетінше пайда болып, үлкен эмоциональдық пен және конформизммен айрықшаланатын:
А) формальды топтар;
В) стихиялық топтар;
С) формальды емес топтар;
D) қылмыстық топтар;
Е) мүддесіне орай құрылған топтар.
*****
177. Ұжымдық топтармен басқа да әлеуметтік қауымдастықтарға қарағанда стихиялық топтар сана мен мінез-құлықтың бұрмаланған белгілерін қабылдауға тым жақын. Бұл ең алдымен мынамен түсіндіріледі:
А) қоғамдық өмірдің интенсивті саясаттандыру процесімен;
В) топ мүшелерінің психологиялық тұрақсыздығымен;
С) топта қоғамдық пайдалы мақсаттардың болмауымен;
D) индивидтерге нашар топтасқан ұжымдардың тиімсіз ықпалымен;
Е) топ мүшелерінің өмір сапаларының төмендігімен.
*****
178. Делинквентілік неден қолдау таппайды?
А) ұйымдардан;
В) ережелерден;
С) топтардан;
D) заңнан;
Е) қоғамнан.
*****
179. Шетелде ауытқыған мінез-құлық әлеуметтануы қай еңбектен бастау алды?
А) Ф. Тённис. «Қауымдастық және қоғам»;
В) Т. Парсонс. «Әлеуметтік әрекеттің құрылымы»;
С) Э. Дюркгейм. «Өзіне-өзі қол салу»;
D) М. Вебер. «Негізгі әлеуметтанулық ұғымдар»;
Е) Т. Гоббс. «Левиафан».
*****
«Білім әлеуметтануы»
180. Ғылымда «білімді игеру» ілімін түсінудің теориялық негізін қалаған психолог:
А) Д. Лихачев;
В) С. Рубинштейн;
С) Д. Карнеги;
D) А. Леонтьев;
Е) Л. Выготский.
*****
181. Сіңу (ассимиляция) және үйрену (аккомодация) Ж. Пиаженің ойы бойынша нені меңгерудің формалары:
А) білімді;
В) іскерлікті;
С) дағдыны;
D) білімдегі тәжірибені;
Е) өмірлік ұстанымды.
*****
182. Бастапқы схемалардың жаңа объектілерінің құрылымдарын өзгерту арқылы бейімделу дегеніміз;
А) үйрену (аккомодация);
В) сіңу (ассимиляция);
С) оқыту;
D) абстракциялау;
Е) талдап қорыту.
*****
183. Ақпаратты қабылдау процесінде білім тұлғаның өзін дамытып, тұлғалық пішін алады. Мұндай ойлар ілімге қандай тұрғыдан қараудың негізі болады:
А) білімді меңгеру;
В) танымды;
С) тәжірбиені меңгеру;
D) еңбекті;
Е) мәдениетті меңгеру.
*****
184. Ақпаратты қабылдау процесінде білім тұлғаның өзін дамытып, тұлғалық пішін алады. Бұл көзқарастың негізін салған:
А) А. Леонтьев;
В) Ж.Пиаже;
С) Л. Выготский.
D) К.Бернар;
Е) В.Ленин.
*****
185. Толық білім мен білім бөлігі ара қатынасы мынадан көрінеді:
А) білімнің пайда болуы мен қызмет етуі міндеттерін атқаруы әлеуметтендіру және тәрбиенің көмегінсіз мүмкін еместігінен;
В) білім алу процесінде адамның өз қабілетін жүзеге асырудан;
С) «Өзін басқада жалғастыру» қажеттігі тәрбиеші қызметіндегі басты алғы шарт болатындықтан;
D) «Өзін басқада жалғастыру» талпынысы адамның өзінде қаланған;
Е) біріккен қоғамдық қызметте әлеуметтік тіршілікті сақтау қажеттігінің туындауынан.
*****
186. Мектептің пайда болуын ненің шығуы мен дамуы шешті?
А) өнер;
В) әдебиет;
С) техника;
D) білім институттары;
Е) ғылым.
*****
187. Білім институттары жүйесіне кіретін не?
А) отбасы, ғылым, өндірістік кәсіпорын;
В) отбасы, жоғарғы оқу орны, нарық;
С) кәсіптік-техникалық училище, ғылым;
D) отбасы, мектеп, мәдениет орындары, бұқаралық ақпарат құралдары;
Е) мектеп, отбасы, фабрика (завод).
*****
188. Білімнің беделін айқындаушы:
А) материалдық сыйдың деңгейі;
В) қоғамның білімнің маңыздылығын мойындауы;
С) моральдық қанағаттандыру деңгейі;
D) білімнің материалдық жағынан қамтамасыз етілуі;
Е) білімнің жалпылығы, тегін болуы.
*****
189. Білім адамның селекциялық сұрыптау және болжамдық мүмкіндігіне арқа сүйеп жүзеге асырар функциясы:
А) әлеуметтік қорғалу;
В) қоғамның мәдени игілігінің генераторы;
С) әлеуметтік мобилдік;
D) қоғамның мәдени игілігін сақтаушы;
Е) адамның мансапта өсуі.
*****
«Саясат әлеуметтануы»
190. Саясат, саяси билік құбылыстарын және оны ұйымдастыру әдістерін, өмір сүруін, бөлінуін қоғамның күрделі әлеуметтік құрылымы мен процестерін талдау арқылы зерттейтін ғылым:
А) саясаттану;
В) әлеуметтану;
С) саясат әлеуметтануы;
D) антропология;
Е) психология.
*****
191. Саяси өмір саласының бүкіл құрылымдық деңгейінде, барлық әлеуметтік қауымдастықтар мен бірлестіктер деңгейінде белгілі бір функцияларды атқарушы және саяси жүйені құраушы болып табылатын:
А) саясат әлеуметтануының пәні;
В) саясат әлеуметтануының субъектісі;
С) саясат әлеуметтануының құрылымы;
D) саясат әлеуметтануының категориялары;
Е) саясат әлеуметтануының объектісі.
*****
192. Мүмкіндіктен шыға отырып анықтайтын, саяси қызметтің көптеген топтық формаларын сипаттайтын, адамдардың индивидуалдық жүріс-тұрысын сараптайтын саясат әлеуметтануының әдісі:
А) нақты-тарихи;
В) бихевиористік;
С) антропологиялық;
D) құрылымдық;
Е) функционалдық.
*****
193. Саяси жүйенің өзегі, оның орталық элементі болып саналатын:
А) мемлекет;
В) қоғам;
С) қауымдастық;
D) тап;
Е) ұлт.
*****
194. Билік субъектісінің өзінің мақсатына жетуде биліктің ықпалына объектінің бағынбауына қарамастан, күш қолдану немесе қоқанлоқы көрсету жолдарымен және оның бағыну немесе бағынбау аралығын таңдау мүмкіндігінен айырылуы қалай аталады?
А) билік;
В) саясат;
С) үстемдік;
D) күштеу;
Е) теңсіздік.
*****
195. Саяси міндеттерді шешуге және қоғамның оптимальды моделдік әлеуметтік-саяси құрылысын және әлеуметтік-саяси прогресті анықтауға бағытталған саясат әлеуметтануының функциясы:
А) дүниетанымдық;
В) танымдық;
С) тәрбиелік;
D) болжамдық;
Е) практикалық-саяси.
*****
196. Қоғамның тұтас организм ретіндегі өмір сүруін қамтамасыз ететін, орталықтан басқаратын саяси билігі бар, саяси институттардың, рөлдердің, қатынастардың, процестердің жиынтығынан тұратын күрделі түзілім:
А) мемлекет;
В) саяси жүйе;
С) саяси ұйым;
D) саяси институт;
Е) саяси қауымдастық.
*****
197. Саяси жүйе теориясын негіздеуші:
А) К.Маркс;
В) Н.Макиавелли;
С) А.Истон;
D) М.Вебер;
Е) А.Токвиль.
*****
198. Билікті бөлудің жобасын ұсынған бірінші автор:
А) Ж-Ж.Руссо;
В) Т.Гоббс;
С) Аристотель;
D) Дж.Локк;
Е) Н.Макиавелли.
*****
199. Биліктің негізгі тармақтары:
А) заң шығарушы, атқарушы, өндірістік;
В) атқарушы, сот, идеологиялық;
С) заң шығарушы, сот, қоғамдық;
D) заң шығарушы, қоғамдық, атқарушы;
Е) атқарушы, заң шығарушы, сот.
*****
200. Билік қатынастарының субъектісі болып саналатын:
А) адамдар, адам топтары, қоғам;
В) қауымдастық, ұлт;
С) этникалық топтар;
D) әлеуметтік топтар;
Е) қоғам.
*****
201. Қоғамда тәртіпті сақтау үшін биліктің маңыздылығын қамтамасыз ететін биліктің функциясы:
А) ұйымдық;
В) күштеушілік;
С) басқарушылық;
D) идеологиялық;
Е) келісушілік.
*****
202. Саяси жүйенің өмір сүру тәсілі, қызмет жағдайы, саяси қатысудың белгілі дәрежесі мен формалары – бұл:
А) тәртіп;
В) режим;
С) жүйе;
D) құрылым;
Е) форма.
*****
203. Әлеуметтік саяси өмірдің объектілер мен субъектілерінің, әр түрлі элементтерінің қарым-қатынасы мен байланысын ашатын заңдар қалай аталады?
А) даму заңдары;
В) өмір сүру заңдары;
С) сапалы өзгерістер;
D) өту заңдары;
Е) ортақ мүдделерді жүзеге асыру заңы.
*****
204. Саяси институттар мен ұйымдар, саяси принциптер мен нормалар, саяси қатынастар, саяси мәдениет пен сана – бұл:
А) саяси жүйенің элементтері;В) саяси жүйенің әр түрлілігі;
С) саяси жүйенің компоненттері;
D) саяси жүйенің құрылымы;
Е) саяси жүйенің белгілері.
*****
205. Бұл субъектілер жататын қоғамдық нормаларға сәйкес материалдық және рухани құралдар мен мүмкіндіктерді, күштеу арқылы немесе күш қолданбайтын әдістерді пайдаланып, бұл субъектінің басқа бір субъектіге өзінің ерік-жігерін таңу қабілетін сипаттайтын қоғамдық қатынастардың ерекше формасы қалай аталады?
А) билік;
В) саясат;С) күштеу;D) үстемдік ету;Е) қысым жасау.
*****
206. Биліктің негізгі үш легитимдік типін: рационалдық, дәстүрлі, харизматикалық типтерін бөліп көрсеткен ғалымды атаңыз:
А) Н.Макиавелли;
В) ДЖ. Миль
С) Ш: Монтескье;D) М.Вебер;
Е) Дж.Локк.
*****
207. Саяси жүйенің бұл функциясының міндеті: индивидтерді саяси құндылықтарға, қоғамда қабылданған саяси мінез-құлық үлгерімімен жүруге, билік институттарына лояльды қатынаста болуға тарту болып табылады:
А) адаптация функциясы;В) әлеуметтендіру функциясы;
С) керісінше жауап қайтару функциясы;
D) реттеу функциясы;
Е) дистрибутивтік функциясы.
*****
208. Өзекті проблемаларды шешудің неғұрлым тиімді жолдарын табуға және оны қоғамға ұсынуға қабілетті билік субъектілерін дайындау мен іріктеу міндеті:
А) үйрену (адаптация) функциясы;В) әлеуметтендіру функциясы;
С) керісінше жауап қайтару функциясы;
D) реттеу функциясы;
Е) дистрибутивтік функциясы
*****
«Экономика әлеуметтануы»
209. « Үйлесімді әртүрлілік» заңын алғашқы ашқан:
А) А.Смит;
В) Аристотель;
С) Платон;
D) Ф.Аквинский;
Е) Э.Дюркгейм.
*****
210. «Экономика» терминін айналымға енгізген:
А) римдіктер;
В) гректер;
С) египеттіктер;
D) қытайлықтар;
Е) үнділіктер.
*****
211. Еңбек бөлінісі туралы жүйелі ілімді тұңғыш рет ұсынған:
А) М.Вебер;
В) Д.Рикардо;
С) Э.Дюркгейм;
D) А.Смит;
Е) К.Маркс.
*****
212. «Индустриалдық қоғам» терминін ғылыми айналымға енгізген социалист-утопист:
А) А.Сен-Симон;
В) Ш.Фурье;
С) Р.Оуэн;
D) Т.Кампанелла;
Е) Т.Мор.
*****
213. «Әлеуметтік шиеленіс теориясын» жасаған:
А) Ю.Хабермас;
В) Г.Зиммель;
С) М.Шелер;
D) Э.Фром;
Е) К.Маркс.
*****
214. Бүгінде марксизмге қарсы постиндустриалдық өркениет дамуының негізіне жататын «еңбек түрлерінің шкаласын» жасаған және дәлелдеген:
А) М.Шелер;
В) М.Вебер;
С) Г.Зиммель;
D) В.Зомбарт;
Е) Г. Шмолер.
*****
215. Ұтымдылық процесі, яғни бүкіл әлем елдерін өздерінде жоғарғы формадағы тауар-ақша қатынастарын құруға бағыттауды қарастырған, «Протестанттық этика және капитализмнің рухы» кітабының авторы:
А) П.Лаплас;
В) Г.Зиммель;
С) Ф.Теннис;
D) М.Вебер;
Е) А.Мюллер.
*****
216. Өзінің «Экономика және қоғам» атты басты еңбегінде М.Вебер әлеуметтік стратификация теориясын қарастырған, соған сәйкес қоғамның жіктер мен таптарға бөлінуінің негізіне үш фактор ықпал етеді:
А) экономикалық мәртебе немесе байлық, саяси мәртебе немесе билік, престиж;
В) экономикалық, саяси, кәсіби;
С) этникалық шығу тегі, билік, білім;
D) туыстарының орны, билік, табыс;
Е) этникалық шығу тегі, экономикалық мәртебе, билік.
*****
217. Қоғамның тепе-теңдігі мен тұрақтылығын сақтай отырып, қоғамның тұрақтандырушысы болып саналатын тап:
А) жұмысшы табы;
В) жоғарғы тап;
С) төменгі тап;
D) фермерлер табы;
Е) орта тап.
*****
218. Тұйықталған әлеуметтік құбылысқа сәйкес басқа топқа енуге шектеуді білдіретін немесе топтың өз ішінде шектелуін қарастырған:
А) К.Маркс;
В) П.Сорокин;
С) М.Вебер;
D) А.Смит;
Е) Д.Рикардо.
*****
219. «Экономика әлеуметтануы» деп аталатын экономикалық әлеуметтану бойынша ең бірінші шыққан кітаптың авторы:
А) У.Тейлор;
В) Т.Веблен;
С) Г де.Грееф;
D) М.Шелер;
Е) А.Маслоу.
*****
220. Қоғамда шаруашылықты жүргізуді: натуралды, тауарлы емес (ойкономия) және ақшалай (хрематистика) типтеріне бөліп көрсетуге болады деп есептеген ғалым:
А) Платон;
В) Демокрит;
С) Эпикур;
D) Аристотель
Е) Лукреций.
*****
221. Еңбекті ғылыми ұйымдастыру жүйесінің авторы:
А) Э.Мэйо;
В) Д.Макгрегор;
С) А.Маслоу;
D) Т.Веблен;
Е) Ф.Тейлор.
*****
222. «Х» және «У» басқару стилі теориясының авторы:
А) Э.Мэйо;
В) Д.Макгрегор;
С) А.Маслоу;
D) Т.Веблен;
Е) Ф.Тейлор.
*****
223. Қоғам дамуының қанлай да бір деңгейінде экономикалық процестердің әлеуметтік аспектілерінің ерекшеліктерін зерттеу қай функцияның міндеті болып табылады?
А) танымдық функциясы;
В) түсіндіру функциясы;
С) бағалау функциясы;
D) басқару функциясы
Е) білім беру функциясы.
*****
224. Қоғамдағы экономикалық және әлеуметтік процестердің дамуын және ондағы әрекет етіп тұрған әлеуметтік институттарды, оларды адамдардың мүдделері мен қажеттіліктеріне сәйкестігі тұрғысынан талдау мына функцияның міндеті болып табылады:
А) танымдық функциясы;
В) түсіндіру функциясы;
С) бағалау функциясы;
D) басқару функциясы
Е) білім беру функциясы.
*****
225. Қандай да бір әлеуметтік-экономикалық құбылыстар мен процестерді туындататын себептерді зерттеу қай функцияның міндеті болып табылады:
А) танымдық функциясы;
В) түсіндіру функциясы;
С) бағалау функциясы;
D) басқару функциясы
Е) білім беру функциясы.
*****
226. Экономикалық әлеуметтанудың объектісі:
А) экономика мен саяси салалардың өзара әрекетінің нәтижесінде пайда болатын әлеуметтік-экономикалық үрдістердің күрделі динамикалық жүйесі;
В) экономика мен мәдениет салаларының өзара әрекетінің нәтижесінде пайда болатын
әлеуметтік-мәдени үрдістердің күрделі динамикалық жүйесі;
С) экономика мен рухани салалардың өзара әрекетінің нәтижесінде пайда болатын әлеуметтік-рухани үрдістердің күрделі динамикалық жүйесі;
D) экономика мен әлеуметтік салалардың өзара әрекетінің нәтижесінде пайда болатын әлеуметтік-әлеуметтік үрдістердің күрделі динамикалық жүйесі;
Е) экономика мен ғылыми саланың өзара әрекетінің нәтижесінде пайда болатын әлеуметтік-ғылыми үрдістердің күрделі динамикалық жүйесі;
*****
227. Г.Зиммель өзінің ең басты еңбегінде жұмыс күшін дайындау мен көші-қонға, ой еңбегі мен дене еңбегінің арасындағы айырмашылыққа, үстемдік ету мен бағынуға, биржадағы ақша айырбасына, айырбас және тұтыну құнының әрекет ету механизміне терең талдау жасауға талпынған. Сол еңбекті атаңыз:
А) «Протестанттық этика және капитализм рухы»;
В) «Шаруашылық және қоғам»;
С) «Ақша философиясы»;
D) «Капитал»;
Е) «Қоғамдық еңбек бөлінісі туралы».
*****
«Отбасы әлеуметтануы»
228. Отбасының әлеуметтік институт ретінде пайда болған кезі:
A) жаңа заман;
B) антикалық дәуір;
C) орта ғасыр;
D) алғашқы қауымдық құрылыс;
E) қазіргі заман.
*****
229. Отбасы – бұл:
А) күйеуі мен әйелінің, ата-анасы мен балаларының арасындағы қатынастар;
В) бірін-бірі ұнататын адамдардың тобы;
С) ата-бабалары бір адамдардың тобы;
D) бірге тұратын адамдардың тобы;
Е) неке мен қандас туыстықтың негізінде, тұрмыстың ортақтығымен және өзара жауапкершілікпен байланысқан адамдардың бірлестігі.
*****
230. Отбасы өзінің дамуында келесі кезеңдерді басынан өткізді:
А) промискуитет, қандас-туыстық, пуналуальды, жұп, моногамды;
В) жұп, пуналуальды, моногамды, қандас-туыстық, промискуитет;
С) қандас-туыстық, промискуитет, жұп, пуналуальды, моногамды;
D) моногамды, жұп; пуналуальды, промискуитет, қандас-туыстық;
Е) пуналуальды, моногамды, қандас-туыстық, промискуитет, жұп.
*****
231. Отбасының негізгі функциясы:
A) коммуникативтік;
B) дүниеге нәресте әкелу;
C) демалыс өткізу;
D) әлеуметтік бақылау;
E) экономикалық.
*****
232. Отбасы дамуының тарихи формаларына арналған алғашқы еңбектердің авторы кім?
А) Мацковский;
В) Голод;
С) Морган;
D) Конт;
Е) Маркс.
*****
233. Неке мен отбасының мәселелеріне арналған Ф.Энгельстің негізгі еңбектерінің бірі – бұл:
А) Ирокездер лигасы;
В) Ежелгі қоғам;
С) Отбасы әлеуметтік институт ретінде;
D) Семьяның, жеке меншіктің және мемлекеттің шығуы;
Е) Адами отбасының туыстық жүйесі мен қасиеттері.
*****
234. Биліктің құрылымы бойынша болатын отбасы:
А) қарапайым және күрделі;
В) әлеуметтік-біртектес және әлеуметтік-әртектес;
С) эгалитарлық және авторитарлық;
D) әріптестік және авторитарлық;
Е) патриархалдық және эгалитарлық.
*****
235. Адамзат қоғамның бірінші тиым салғаны:
A) өзіндік меншікке қол сұғуға;
B) қан араласуға;
C) эндогамияға;
D) экзогамияға;
E) адам өміріне қол сұғуға.
*****
236. Неке – бұл:
А) тарихи өзгеретін қатынастар формасы;
В) ер адам мен әйел адамның арасындағы қатынастар формасы;
С) ер адам мен әйел адамның ерікті одағы;
D) ер адам мен әйел адамның тең құқықтық одағы;
Е) ер адам мен әйел адамның арасындағы тарихи қатынастар формасы, соның негізінде қоғам олардың ерлі-зайыптылық құқықтары мен міндеттерін реттейді және бекітеді.
*****
237. Бір еркек пен бірнеше әйелдің некеде тұруы қалай аталады?
A) полигиния;
B) полиандрия;
C) полигамия;
D) моногамия;
E) кеңейген, нуклеарлық отбасы.
*****
238. Бір әйел мен бірнеше еркектің некеде тұруы қалай аталады?
А) полигиния;
В) моногамия;
С) кеңейген, нуклеарлық отбасы;
D) полиандрия;
Е) полигамия.
*****
239. Отбасы қарым-қатынас құрылымына қарай қандай түрлерге бөлінеді?
А) патриархалдық және матриархалдық;
В) эгалитарлық және авторитарлық;
С) серіктестік және авторитарлық;
D) қарапайым және күрделі;
Е) патриархалдық және эгалитарлық.
*****
240. Өзінің «Отбасы әлеуметтануына кіріспе» атты еңбегінде бұл автор жыныстардың қарама-қарсылығы – бұл некелік одақ құрудың тек базалық негізі ғана емес, сонымен қатар, отбасындағы адамгершіліктік жақындасудың негізгі себебі деп атап көрсеткен. Еркек пен әйелдің бір-бірін ынтыға іздеуі олардың нақ осы өзгешеліктерімен байланысты. Осы ғалымды атаңыз:
А) Э.Дюркгейм;
В) Ф.Энгельс;
С) Л.Морган;
D) М.Вебер;
Е) Г.Зиммель.
*****
241. Отбасының бұл функциясы өзін-өзі тәрбиелеумен қатар ерлі-зайыптылардың өзара тәрбиесін де қамтиды:
А) репродуктивтік;
В) экономикалық;
С) тәрбиелік;
D) рекреативтік;
Е) коммуникативтік.
*****
242. Отбасының бұл функциясының міндеті отбасында моральдық, психологиялық және материалдық көмек пен қолдауды қамтамасыз ету болып табылады:
А) репродуктивтік;
В) экономикалық;
С) тәрбиелік;
D) рекреативтік;
Е) коммуникативтік.
*****
243. Отбасының бұл функциясы өз мүшелерінің өзге адамдармен, жақындарымен жақсы қарым-қатынасын қамтамасыз етеді:
А) репродуктивтік;
В) экономикалық;
С) тәрбиелік;
D) рекреативтік;
Е) коммуникативтік.
*****
244. «Ирокездер лигасы», «Туысқандық жүйе және адамның отбасының адамдық қасиеті», «Ежелгі қоғам», деген еңбектерінде бұл американдық ғалым отбасылық қарым-қатынастың тарихи дамуының формасын қарастырады:
А) Л.Морган;
B) Ф.Энгельс;
С) Э.Дюкргейм;
D) Т.Парсонс;
Е) Р.Мертон.
*****
245. Бір жағының қалауымен еркін түрде бұзылатын, бір ер адамның бір әйел адаммен әлсіз, тұрақсыз одағының аталуы:
А) қандас-туыстық отбасы;
В) жұптық отбасы;
С) пуналуалды отбасы;
D) моногамды отбасы;
Е) патриархалды отбасы.
*****
246. Отбасының даму сатысына төменгі атаулардың қайсысы жатпайды?
А) қандас-туыстық отбасы;
В) жұптық отбасы;
С) пуналуалды отбасы;
D) моногамды отбасы;
Е) патриархалды отбасы.
*****
247. «Семьяның, жеке меншіктің және мемлекеттің шығуы» атты еңбектің авторын атаңыз:
А)Э Дюркгейм;;
В) Ф.Энгельс;
С) Л.Морган;
D) М.Вебер;
Е) Г.Зиммель.
*****
«Мәдениет әлеуметтануы»
248. Мәдениет – бұл:
А) адамдардың ықпалымен болатын табиғаттағы барлық өзгерістер;
В) генетикалық мұраланбайтын, ерекшелікті тәсілдердің жиынтығы, жүріс-тұрыстың формалары мен үлгілері;
С) ұжымдық жүйеде қолданылатын жүріс-тұрыстың құндылықтары, сенімдері, үлгілері және нормалары;
D) адамның шығармашылықпен іске асуының әмбебап тәсілі;
Е) белгілі бір физиологиялық, әлеуметтік және психологиялық қажеттіліктерді қанағаттандыру тәсілі.
*****
249. Мәдениеттің басты элементі:
А) тіл;
В) салт;
С) дәстүр;
D) құндылықтар;
Е) нанымдар.
*****
250. Топты көпшіліктен айырықшалайтын нормалар мен құндылықтардың жүйесі:
А) поп-мәдениет;
В) жоғары мәдениет;
С) контрмәдениет;
D) жастар мәдениеті;
Е) субмәдениет.
*****
251. Этноцентризмнің ұстанымы:
А) мәдени процесті жалпыадамзаттық ретінде қарастыру;
В) басқа мәдениеттердің абсолюттік өзіндігі;
С) басқа мәдениеттерді өз мәдениеті арқылы бағалау;
D) жақын мәдениеттердің арасындағы жіңішке айырмашылықтарды түсіну;
Е) бір мәдениетті басқа мәдениеттер арқылы толықтыру.
*****
252. Бұқаралық мәдениеттің басты функциясы:
А) адами-шығармашылық;
В) тәрбиелік;
С) коммуникативтік;
D) көңіл-көтеру-компенсаторлық;
Е) құнды-бағдарлық.
*****
253. Мәдени реалитивизмнің ойластыратыны:
А) кез келген мәдениеттің абсолюттік өзіндігі;
В) өз мәдениетін өзінікімен салыстыру;
С) өзгенің мәдениетін қабылдамау;
D) өз мәдениетін басқаның мәдениетінен жоғары қою;
Е) әртүрлі мәдениеттерді салыстыру.
*****
254. «Мәдениет адамды бұзады: оған жетілгендік табиғаттан берілген» деп санаған:
А) Вольтер;
В) Руссо;
С) Дидро;
D) Монтескье;
Е) Сен-Симон.
*****
255. «Адамзат тарихы қайсыбір жабайылық күйден басталады да, тек мәдениет қана адамды «адам етеді»» деп санаған:
А) Дидро;
В) Вольтер;
С) Фурье;
D) Руссо;
Е) Кант.
*****
256. Қазіргі рухани қажеттіліктің жағдайын талдау соңғы кезде мынаны анықтап отыр:
А) тек жаңа қажеттіліктер көрінуі қарқынының артуын;
В) тек ескі қажеттіліктер көрінуі қарқынының артуын;
С) рухани қажеттіліктердің төменгі деңгейдегі бекуін;
D) жаңа және ескі қажеттіліктер жіктелісінің көрінуі қарқынының артуын;
Е) жаңа рухани қажеттіліктердің дамымауын.
*****
257. Өркениет – бұл:
А) материалдық және рухани мәдениеттің қоғамдық даму деңгейі, сатысы;
В) қоғамның деградация және құлдырау деңгейі, сатысы;
С) қоғамның саяси дамуының деңгейі, сатысы;
D) материалдық және рухани мәдениеттің нормальды дамуына кедергі келтіру деңгейі, сатысы;
Е) қоғамдық дамудағы рухани мәдениеттің деңгейі, сатысы.
*****
258. Мәдениет әлеуметтануындағы негізгі еңбектердің бірі:
А) П. Сорокин. «Қазіргі заман дағдарысы»;
В) Э. Дюркгейм. «Әлеуметтану әдісі»;
С) М. Вебер «Негізгі әлеуметтанулық ұғымдар»;
D) А Мель. «Мәдениеттің социодинамикасы»;
Е) Спенсер. «Бастаудың негіздері».
*****
259. Дұрыс жауапты көрсетіңіз:
А) мәдениет өркениеттен бұрын пайда болды;
В) өркениет мәдениеттен бұрын пайда болды;
С) мәдениет пен өркениет бірмезгілде пайда болды;
D) мәдениет өркениеттің негізінде дамыды;
Е) өркениет мәдениеттің негізінде дамыды.
*****
260. Мәдениеттің адамдардың көптеген ұрпағының әлеуметтік тәжірибесін шоғырландыру қабілеті, сөйтіп әлем туралы бай білімді жинақтап және оны игерумен байланысты мүмкіншіліктер жасауы қандай функциямен байланысты:
А) коммуникативтік;
В) гуманистік;
С) танымдық;
D) ақпараттық;
Е) басқарушылық.
*****
261. Бұрынғымен, бүгінгімен және келешекпен байланысты қамтамасыз ететін әлеуметтік тәжірибені тарату функциясы – бұл:
А) коммуникативтік;
В) гуманистік;
С) танымдық;
D) ақпараттық;
Е) басқарушылық.
*****
262. Өзара түсіністіктің дұрыстығын қамтамасыз ететін әлеуметтік қарым-қатынас функциясы, кез-келген түрде ақпарат беру – бұл:
А) коммуникативтік;
В) гуманистік;
С) танымдық;
D) ақпараттық;
Е) басқарушылық.
*****
263. Адамның мінез-құлқын бақылаудағы әлеуметтанудың құралы ретінде көрінетін функция – бұл:
А) коммуникативтік;
В) гуманистік;
С) танымдық;
D) ақпараттық;
Е) басқарушылық.
*****
264. Жоғары мәдениет, халықтық мәдениет, бұқаралық мәдениет, субмәдениет және контрмәдениет – бұл:
А) мәдениеттің түрлері;
В) мәдениеттің типтері;
С) мәдениеттің формалары;
D) мәдениеттің әр түрлілігі;
Е) мәдениеттің деңгейлері.
*****
«Бұқаралық коммуникация әлеуметтануы»
265. Қоғамға ықпал ету мақсатымен ақпаратты беру мен алмасудың, қарым-қатынас процесінің, материалдық және рухани әлемнің кез келген объектілерінің байланыс құралы қалай аталады?
А) ақпаратты беру;
В) коммуникация;
С) хабар формасы;
D) ақпарат тәсілі;
Е) ақпарат әдісі.
*****
266. Қоғамда қабылданған бірқатар әлеуметтік маңызды бағамдаулардың, нақты жағдайлардың, коммуникативтік салалардың және қарым-қатынас нормаларының негізінде құрылған адамдардың коммуникативтік қызметін не зерттейді?
А) психолингвистика;
В) лингвистика;
С) паралингвистика;
D) коммуникация әлеуметтануы;
Е) социолингвистика.
*****
267. Коммуникация саласында қалыптасқан қарым-қатынастың, өзара әрекеттің және ықпалдың ерекшеліктері болып саналады:
А) коммуникация әлеуметтануының пәні;
В) коммуникация әлеуметтануының объектісі;
С) коммуникация әлеуметтануының субъектісі;
D) коммуникация әлеуметтануының формасы;
Е) коммуникация әлеуметтануының тәсілі.
*****
268. Әртүрлі жіктердің көңіл-күй көтеру әлемімен байланысқан утилитарлық сұранысты қанағаттандырудың атқаратын функциясы:
А) коммуникативтік;
В) идеологиялық;
С) жарнама-анықтамалық;
D) мәдени-білімдік;
Е) рекреативтік.
*****
269. Коммуникация әлеуметтануын қандай типтегі тұлға қызықтырады?
А) «homo sapiens» - саналы адам;
В) «homo politicus» - қоғамдық адам;
С) «homo consumens» - тұтынушы адам;
D) «homo liber» - еркін адам;
Е) «homo loguens» - сөйлеуші адам.
*****
270. Алдын ала дайындалған бағдарлама бойынша индивидтің мінез-құлқын өзгертуге әкелетін индивид санасын мақсатты ынталандырудың тәсілі – бұл:
А) жұқтыру;
В) дегеніне көндіру;
С) еліктеу;
D) күшпен кіру;
Е) қызықтыру.
*****
271. Адамдардың қажеттіліктерін қанағаттандыру тұжырымдамасына сәйкес бұқаралық коммуникацияның өз әрекетінде адамдардың қажеттіліктеріне бағыт-бағдар ұстайтындығын негіздеген:
А) Б.Берельсон;
В) У.Шрамм;
С) П.Лазарсфельд;
D) Р.Мертон;
Е) Г.Маклюэном.
*****
272. Мамандандырылған және бұқаралық ақпарат – бұл:
А) әлеуметтік ақпарат тәсілдері;
В) әлеуметтік ақпарат формалары;
С) әлеуметтік ақпарат типтері;
D) әлеуметтік ақпарат деңгейлері;
Е) әлеуметтік ақпарат міндеттері.
*****
273. Өзекті әлеуметтік мәселелер бойынша әлеуметтанулық ақпаратқа қысқаша баспасөз беттерінде түсініктеме шолу жарияланған – бұл:
А) мақала;
В) очерк;
С) сурет салу;
D) эссе;
Е) әлеуметтанулық түйін.
*****
274. Баспасөз, радио, теледидар – бұлар:
А) бұқаралық коммуникацияның ішкі формалары;
В) бұқаралық коммуникацияның салалары;
С) бұқаралық коммуникацияның сыртқы формалары
D) бұқаралық коммуникацияның түрлері;
Е) бұқаралық коммуникацияның тәсілдері.
*****
«Қолданбалы әлеуметтану»
275. Әлеуметтанудың зерттейтіні – бұл:
А) зерттелетін объекті немесе құбылыс жөнінде нақты объективті мәлімет алуды мақсат еткен методологиялық, әдістемелік және ұйымдық-техникалық процедураның логикалық жүйесі;
В) зерттелетін әлеуметтік құбылыстар мен процестер жөнінде салыстырмалы түрдегі түсінікті анықтауға бағытталған процедура жүйесі;
С) зерттелетін пәннің немесе құбылыстың себептік сипатын анықтауға бағытталған процедура жүйесі;
D) зерттелетін пәннің немесе құбылыстың құрылымын қарастыруға бағытталған логикалық процедураның жүйесі;
Е) зерттелетін объектінің немесе құбылыстың сапалық сипаттарын қарастыруға бағытталған процедура жүйесі.
*****
276. Бұл құжат кез келген әлеуметтану зерттеуінің міндетті түрдегі бастауы болып саналады, онда зерттеудің методологиялық принциптері, мақсаттары және міндеттері, оларға жетудің тәсілдері көрсетілген:
А) жоспар;
В) сұрақтама;
С) бағдарлама;
D) анкета;
Е) түйін.
*****
277. Бастапқы ақпаратты жинаудың мақсаттарын, міндеттерін, тәсілдерін, құралдарын анықтау, оны өңдеу және талдау – бұл:
А) әлеуметтану зерттеулерінің процедурасы;
В) әлеуметтану зерттеулерінің кезеңдері;
С) әлеуметтану зерттеулерінің түрлері;
D) әлеуметтану зерттеулерінің типтері;
Е) әлеуметтану зерттеулерінің жолдары.
*****
278. Зерттеу пәнінің тереңдігі мен күрделілігіне талдау жасау әлеуметтануда әлеуметтанулық зерттеулердің келесі түрлерін ерекше көрсетеді:
А) нақтылы, қайталанған, панельді;
В) жаппай, сұрыпталған, локальды;
С) теориялық, эмпирикалық, іргелі;
D) барлау, суреттеме, сараптама;
Е) мониторингтік, экспериментальды, кешенді.
*****
279. Нақты зерттеулердің ерекшеліктеріне, ерекшелікті шешілетін міндеттеріне, зерттелетін құбылыстың ерекшеліктеріне байланысты әлеуметтану зерттеулерінің принциптерін бейімдеу құралы – бұл:
А) талдау;
В) методология;
С) процедура;
D) техника;
Е) әдістеме.
*****
280. Талдамалы зертеудің мақсаты – бұл:
А) белгілі бір құбылыстың немесе процестің құрылымын, формаларын және сипатын анықтау;
В) құбылыстар мен процестердің негізіне жататын мәнді себептерді анықтау;
С) белгілі бір объекті жөнінде алғашқы ақпаратты алу;
D) зерттелетін процесс пен құбылыстың параметрлеріне сандық және сапалық баға беру;
Е) пән жөнінде жалпы мағлұмат алу.
*****
281. Практикалық қызмет пен таным принциптерінің, нормаларының, әдістерінің жиынтығының аталуы:
А) әлеуметтану зерттеуінің процедурасы;
В) әлеуметтану зерттеуінің әдісі;
С) әлеуметтану зерттеуінің амалы;
D) әлеуметтану зерттеуінің құралы;
Е) әлеуметтану зерттеуінің методологиясы.
*****
282. Әлеуметтануға жатпайтын әдіс:
A)сауалнама;
B)бақылау;
C)құжаттарды талдау;
D)тарифтік;
E)эксперимент.
*****
283. Адам жүріс-тұрысын анықтайтын және оларға бақылауды қамтамасыз ететін, ұйымдық құрылымды өзгертуге мақсатты бағытталған қолданбалы әлеуметтану амалдарының жиынтығы – бұл:
А) әлеуметтік инженерия;
В) басқарушылық кеңес;
С) әлеуметтік технология;
D) құрылымдық-функционалдық талдау;
Е) зерттеудің жұмыс жоспары.
*****
284. Ауызша және жазбаша ақпараттың көзі ретінде эмпирикалық зерттеуге қатысушы адам – бұл:
А) әлеуметтанушы;
В) саяси шолушы;
С) респондент;
D) журналист;
Е) публицист.
*****
285. Зерттелетін объектіні мақсатты және жоспарлы түйсіну әдісі – бұл:
А) эксперимент;
В) бақылау;
С) сұрыптау;
D) сауалнама;
Е) құжаттарды талдау.
*****
286. Сұхбатнама және анкеттеу қай әдіске жатады?
А) бақылау;
В) эксперимент;
С) сұрыптау;
D) сауалнама;
Е) құжаттарды талдау әдісі.
*****
287. Объектіні кейбір басқаратын және бақылайтын факторлардың ықпалының нәтижесінде объектінің қызметі мен жүріс-тұрысының сандық және сапалық өзгерістерінің көрсеткіші туралы ақпарат алудың тәсілі – бұл:
А) сұхбатнама;
В) бақылау;
С) верификация;
D) анкеттеу;
Е) эксперимент.
*****
«Қазіргі Қазақстанның әлеуметтік жағдайы»
288. Ел Президентінің «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты жолдауында белгіленген негізгі міндеттердің бірі:
А) қазақстандықтардың өмір сапасының артуы:
В) жаңа қалалар салу;
С) жаңа зауыттар мен фабрикалар ашу;
D) жаңа жол айрықтарын салу;
Е) қоғамдық сананы қалыптастыру.
*****
289. Қазақстанның дамуының жаңа кезеңі –
А) жаңғыртуды жеделдету;
В) шетелдік инвестицияларды тарту;
С) рухани саланы қаржыландыруды күшейту;
D) өзара ынтымақтастық;
Е) энергоресурстарды бақылау.
*****
290. ХХІ ғасыр деңгейіндегі білім беру мен кәсіптік даярлаудың басты міндеті:
А) шетелде білім алуға жағдай жасау;
В) оқулықтардың сапасын артттыру;
С) әлемдік стандарттар деңгейінде білім беру;
D) реформаларды одан әрі тереңдету;
Е) педагогтардың әл-ауқатын көтеру.
*****
291. Қазақстанның әлемдік экономика мен қоғамдастыққа табысты кірігуінің кілті –
А) бәсекеге қабілеттілік, Қазақстан тауарлары мен қызметтерінің озық халықаралық стандарттардың сапалық деңгейіне шығуы;
В) нарықтық қатынасқа жергілікті әкімшіліктің араласуын тоқтату;
С) кадрларды дайындау мен өсірудің жүйесін жақсарту;
D) стратегиялық жоспарлау, қаржылық бағдарлау, территориялық жоспарлау
Е) шетел инвестицияларын көбірек тарту.
*****
292. Жаңа Қазақстанды құрудың аса маңызды факторлары –
А) есірткіге қарсы күресті күшейту;
В) қазақстандық патриотизм мен саяси ерік-жігер
С) жеке капиталды тарту;
D) географиялық факторлардың ұтымдылығы;
Е) азаматтарды салауатты өмір салтына дайындау.
*****
293. Қазіргі заманғы әлеуметтік саясаттың басты назарда ұстағаны:
А) экономиканы әртараптандыру және шикізаттық емес секторды дамыту;
В) бизнесті дамыту және азаматтардың шығасысын кеміту;
С) қоғамдық сананы қалыптастыру;
D) еркін азаматтар мен жеке секторлар үшін тиімді шараларды қолдануға жағдайлар жасау;
Е) адамдардың сұранысы мен қажеттіліктері және жұмыс орындарын жасақтау.
*****
294. Білім беру мен кәсіптік қайта даярлаудың халықаралық стандарттарын қамтамасыз етуге бағытталған мемлекеттік саясат нені қамтиды?
А) мектептерге ағылшын тілінің шетелдік оқытушыларын тартуды;
В) педагогтардың жалақысын көтеруді;
С) білім мен тәжірибені ұштастырылуын;
D) қоғамның білімнің маңыздылығын мойындауын;
Е) білімнің жалпылығы, тегін болуын;
*****
295. XXI ғасырдың алғашқы ширегіндегі Қазақстанды сипаттайтын негізгі ұғымдар:
А) саяси тұрақтылық, егемендік;
В) құқықтық мемлекет, құқықтық қорғалу;
С) патриотизм және ұлтшылдық;
D) барлық қазақстандықтардың өркендеуі, қауіпсіздігі мен тұрмыс халін жақсарту;
Е) ұлттық менталитет, ұлттың денсаулығы.
*****
296. Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясының басты негіздерінің бірі......... болып табылады.
А) көші-қон ағымына бақылау жасау;
В) барлық діндердің тең құқықтылығына кепілдік беру, конфессияаралық келісімді қамтамасыз ету;
С) нарықтық экономиканы одан әрі дамыту;
D) барлық негізгі шешімдерді қабылдау;
Е) жарнамаларды күшейту.
*****
297. Әлеуметтік саланы одан әрі жаңартудың барынша басым бағыттарының біріне не жатады?
А) тұрғын үй құрылысын және жылжымайтын мүлік рыногын дамыту
В) шағын және орта бизнестің көкжиегін кеңейту мен нығайту;
С) алдыңғы қатарлы технологияны дамыту;
D) табиғат ресурстарын пайдалану;
Е) салық саясатын жүргізуді қадағалау.
*****
298. Әлеуметтік қолдау көрсету жүйесінің нарықтық экономика талаптарына сай қайта жасалуының негізгі талаптарының бірі:
А) әлеуметтік қызмет көрсетудің мемлекеттік стандарттарын енгізу;
В) тұрғын үйді жалға беру рыногын дамыту;
С) ипотекалық несиелеу жүйесін қалыптастыру;
D) жеке сектордың әлеуметтік қызмет көрсету жүйесін күшейту;
Е) кәсіпкерліктің әлеуметтік жауапкершілігін арттыру.
*****
299. Қазақстан мемлекетінің өз дамуындағы жаңа серпіліс жасауының басты негіздерінің бірі....... болып табылады.
А) еркін, ашық әрі демократиялық қоғам орнату;
В) қоғам ішінде конфронтацияға жол бермеу;
С) есірткімен күресті күшейту;
D) саяси сананы қалыптастыру;
Е) коммуникация жүйесін дамыту.
*****
300. Халықаралық стандарттарға сәйкес қоршаған ортаны қорғау мен экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің негізгі шарттарының бірі :
А) осы заманғы және бәсекеге қабілетті көлік-коммуникация инфрақұрылымын дамыту;
В) жалпыұлттық кешенді экологиялық бағдарлама құру;
С) көршілес Орта Азия мемлекеттерімен ынтымақтастықты дамыту
D) табиғат ресурстарын тиімді пайдаланудың, қоршаған ортаны қорғаудың жаңа бағдарламаларын құру;
Е) жаңа қорықтар салу.
****

Приложенные файлы

  • docx 26672958
    Размер файла: 91 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий