Тағамтану гигиенасы бойынша


Тағамтану гигиенасы бойынша
тест сұрақтары
***
Тағам гигиенасы бұл://
+сау және науқас адамның тамақтануын үйлесімді ұйымдастырудың негіздері мен заңдылықтары жайында ілім//
сау адамның профилактикалық тамақтануын ұйымдастыру жайында ілім//
сау және науқас адамның тағам рационын қалыптастырудың заңдылықтары жайында ілім//
организмге түсетін тағамдық заттар мен энергияның минималді физиологиялық деңгейін қамтамасыз ететін тағамтану туралы ғылым//
тамақтануды ұсынылған тәртіп және жағдаймен ұйымдастырудың принциптері
***
Үйлесімді тамақтану концепциясының авторы://
+ А.А.Покровский//
М.М.Экземплярский//
О.П.Молчанова//
А.А. Хрусталев//
К.С. Петровский
***
Ғылым саласы мен академиялық пәнді айқындау үшін «тағам гигиенасы» атауын алғаш ұсынған ғалым және педагог://
А.А.Хрусталев//
К.С.Петровский//
+ А.В.Рейслер//
К.С. Петровский//
А.А. Покровский
***
Тиімді тамақтану теориясына сәйкес барлық коректік заттар жіктеледі://
+ алмастырылмайтын (эссенциалды) және алмастырылатын//
қорытылатын және қорытылмайтын//
сіңірілетін және сіңірілмейтін//
қалыпты және қалыпты емес//
макронутриенттер және микронутриенттер
***
Тиімді тамақтанудың бір бөлшегі болып табылады://
энергияның тиімді жұмсалуы//
энергияның тиімсіз жұмсалуы//
энергияның негізгі алмасуға жұмсалуын есептеу//
энергияның ауыр жұмысқа жұмсалуын есептеу//
+ негізгі қоректік заттар бойынша тиімделу
***
Тамақ режимінің негізгі бөлшегін көрсетіңіз://
нәруыздарды қажетті мөлшерде қолдану//
майларды қажетті мөлшнрде қолдану//
дәрумендермен қамтамасыздандыру//
микроэлементтермен қажетті мөлшерде қамтамасыздандыру//
+ тағамның бөліп қабылдануының мөлшерлік үлестірілуі
***
Тағамның мөлшерлік сипаттамасын анықтайды://
жануар ақуыздары//
өсімдік майлары//
қарапайым көмірсулар//
дәрумендер//
+ калория
***
Нақты тамақтануды бағалағанда зерттелінеді://
+тамақтанудың жағдайы, тамақтану режимі, азық-түлік жиынтығы, нутриенттік құрамы//
азық-түлік жиынтығы, нутриенттік құрам, нутриенттік тепе-теңдіктің бұзылысы белгілері//
тамақтанудың жағдайы, тамақтану режимі, азық-түлік бағасы//
өндірістік қоржын бағасы, тағамдық заттар, тамақтану тәртібі//
тағамдық заттар, нутриенттік құрам, тамақтану тәртібі
***
Тағамдық статусты сараптағанда бағалайды://
рационның нутриенттік құрамы, физикалық даму мәліметтері, асқазан-ішек жолдары бойынша шағымдар, созылмалы патологиялардың болуы//
+ физикалық даму мәліметтері, микронутриенттік дисбаланс симптомдары, организмнің нутриенттермен қамтамасыз етілуінің зертханалық және клиникалық маркерлері//
физикалық даму мәліметтері, зат алмасудың зертханалық көрсеткіштері, асқазан-ішек жолдары бойынша шағымдар //
өнім жиынтығы, нутриенттік құрам, тамақтану режимі, тағам қабылдау жағдайы//
өнім жиынтығы, нутриенттік құрам, нутриенттік дисбаланс симптомдары
***
Қатты қалдықтар контейнердің мынанша бөлігі толғанда шығарылады://
4/4 бөлігі//
+ 2/3 бөлігі//
3/3 бөлігі//
1/3 бөлігі//
3/ 4 бөлігі
***
Ұйымдастырылған нақты тамақтануды бағалаудың тәсілдері://
сауалнамалық, жазу, қайта туындату//
+ мәзір сараптамасын жасау, сауалнамалық, зертханалық//
жазу, қайта туындату, зертханалық//
ас мәзірін талдау, лабораторлық мәліметтерді талдау//
сауалнамалық және ас-мәзірін талдау әдістері
***
Бірдей рацион қабылдайтын ұжымдарда ұйымдастырылған тамақтануды зерттейтін тәсіл://
+ мәзір сараптамасы//
баланстық//
бюджеттік//
сауалнамалық//
таразылық
***
Тұрғындардың тамақтануын баланстық тәсілмен зерттеудің мәні://
белгілі бір топтағы тұрғындардың тамақтануының сипаты мен ерекшеліктері жайында мәлімет алу//
дұрыс тамақтанбауға байланысты туындаған ауруларды жоюға бағытталған іс-шаралардың тиімділігін анықтау//
+ әр тұрғынның әрбір тағам түрлерін қолдануының орташа көрсеткішін
Анықтау//
әр түрлі топтағы тұрғындардың тұрмыс жағдайы динамикасы мен деңгейі жайында ақпарат алу//
тамақтану сипатындағы өзгерістерді анықтау
***
Аталған әдістердің қайсысында жалпы статистикалық есеп беру материалдары қолданылады://
зертханалық//
сұрау-таразылау//
анкеталық//
+ баланстық//
таразылау
***
Жарма, ұн, макарон, қант, тұз сақталатын сөре еденнен мынадай ара қашықтықта болады://
20 см//
30 см//
40 см//
+ 15 см//
50 см
***
Нутриентке индивидуальды қажеттілік://
минимальды физиологиялық қажеттілік мөлшеріне тең//
ас мәзірлік шығын мөлшерінен физиологиялық қажеттілік артық болғанда//
+ қосымша бейімделу шығыны мен физиологиялық қажеттілік мөлшерімен анықталады//
еңбек іс-әрекеті мен физиологиялық қажеттілік мөлшеріне тең //
максимальды физиологиялық қажеттілік мөлшеріне тең
***
Тағамдық статустың түрлерін көрсетіңіз://
оптимальды, артық, жеткіліксіз//
оң, теріс//
+ жағымды, жағымсыз//
қалыпты, қалыпты емес//
жеткілікті, жеткіліксіз
***
Тағамдық нысандар территориясында қатты қалдық контейнерлері нысаннан және тұрғын үй терезесі мен есігінен мынадай ара қашықтықта орналасу керек://
50 м//
40 м//
+ 25 м//
10 м//
100 м
***
Зат алмасу мына қарама-қарсы және бір мезетте өтетін процестерден тұрады://
ыдырау өнімдерінің тотығуы мен шығарылуы//
қажетті заттардың синтезі мен олардың сіңірілуі//
заттардың ыдырауы және энергияның түзілуі//
+ ассимиляция және диссимиляция//
жаңа құрылымдардың дамуы мен биосинтезі
***
Энергетикалық шығынның басқарылмайтын түріне қандай энергия шығыны жатады://
еңбек ісіне жұмсалатын //
спортпен айналысу кезінде жұмсалатын //
ой еңбегі кезінде жұмсалатын //
белсенді демалыс кезінде жұмсалатын//
+ негізгі зат алмасуда жұмсалатын
***
Ет турамасы мынадай температурада 3 сағат сақталады://
+ + 2 0 С//
+50 С //
+10 0 С //
0 0 С //
+7 0С
***
Адамның энергия шығыны жіктеледі://
оң//
теріс//
басқарылмайтын//
басқарылатын
+ аралас
***
Картоп және түйінді жемістер мына температурадан жоғары жерде сақталмауы тиіс://
+ 2 0 С//
+50 С //
+ +10 0 С //
15 0 С //
+7 0С
***
Энергия жұмсалудың бақыланатын түріне жатады://
ішкі мүшелердің жұмысына//
ағзада қоректік заттарды түзуге жұмсалатын//
ыдырау өнімдерінің тотығуы мен шығарылуына//
ағзада қажетті заттардың синтезіне//
+ ой және қол еңбегін атқаруға
***
Қоректік заттар мен энергияға қажеттілік мөлшерлерін мына факторларды есепке ала отырып анықтайды://
+ жынысы, жасы және еңбек түрі//
кәсіби патологиясы//
сыртқы ортаның әсер етуі//
зат алмасудың қарқындылығы//
тек еңбек түріне қарай
***
Өндіріс толық автоматизацияланған жағдайда жұмысшылардың энергия жұмсауы мына қарқынды еңбек тобына жатады://
+ ой еңбегі жұмыскерлеріне//
жеңіл қол еңбегімен айналысатындарға//
орташа еңбек түрінің жұмыскерлеріне//
ауыр қол еңбегімен айналысатындарға//
аса ауыр қол еңбегімен айналысатындарға
***
«Ассимиляция процесі» түсінігіне дұрыс анықтама беріңіз://
заттардың ыдырау процесі, олардың оттегімен тотығуы және ағзадан шығарылуыС//
ішкі ағзалардың жұмысына жұмсалатын энергия //
+ ағзаға қажетті заттардың синтезделу процесі және олардың ағзаның өсуіне, дамуына, іс-әрекетіне қолданылу//
органикалық заттардың ыдырауы және олардың ағзаға түсуі//
ақуыздардың ыдырау процесі
***
Дені сау ересек адамның тәуліктік рационының энергиясы толығымен қамтамасыз ету қажет://
негізгі зат алмасу, тағамдық термогенез және ой мен дене еңбегіне біртіндеп кететін шығынды //
біртіндеп негізгі зат алмасу мен ой және дене еңбегіне кететін шығынды//
+ негізгі зат алмасу, тағамдық термогенез және ой мен дене еңбегіне кететін шығынды //
негізгі зат алмасу, тағамдық термогенез //
негізгі зат алмасу
***
Энергия тасымалдаушы нутриенттердің үйлесімділік параметрлері (рационның энергия құндылығының % үлесі)://
ақуыздар 5-10%, майлар 30% кем емес, көмірсулар 60-65%//
+ ақуыздар 10-15%, майлар 30% артық емес, көмірсулар 55-65%//
ақуыздар 20% артық емес, майлар 40% кем емес, көмірсулар 40% кем емес//
ақуыз – 25%, май – 35%, көмірсу – 40%//
ақуыз – 30%, май – 30%, көмірсу – 40%
***
Ұзақ теріс энергия балансының нәтижесінде мынадай ауыр дерт пайда болады://
семіздік//
+ маразм//
атеросклероз//
гипертония ауруы//
қант диабеті
***
Ұзақ оң энергия балансының нәтижесінде мынадай ауыр дерт пайда болады://
алиментарлы дистрофия//
маразм//
квашиоркор//
пеллагра//
+ гипертония ауруы
***
Ересек, еңбекке қабілетті тұрғындардың рационында ақуыз, май және көмірсулар арасында мынадай тиімді қатынас болуы керек://
1:0,8:4//
+ 1:1,2:4,6//
1:1:3//
1:2:5//
1:3:7
***
Өсімдіктекті ақуыздардың жануартекті ақуыздардан айырмашылығы://
+ бірқатар алмастырылмайтын аминқышқылдарының жетіспеушілігі//
барлық алмастырылмайтын аминқышқылдарының жетіспеушілігі //
бірқатар алмастырылмайтын аминқышқылдарының артықшылығы //
барлық алмастырылмайтын аминқышқылдарының артықшылығы //
барлық алмастырылмайтын аминқышқылдарының болуы
***
Дефростерде еттің ерітілуі мынадай температурада жүргізіледі://
10 0 -нан 22 0 С дейін//
18 0 –нан 30 0 С дейін//
+0 0 –нан 6 0 С дейін//
2 0 -нан 10 0 С дейін//
15 0 –нан 25 0 С дейін
***
Адам тағамында алмастырылмайтын липидтік қосылыстар мыналар://
олеин және стеарин май қышқылдары//
+ линол және линолен май қышқылдары //
фосфолипидтер, холестерин, лаурин май қышқылы//
линол, линолен, арахидон май қышқылдары//
олеин, стеарин және пальмитин май қышқылдары
***
Өсімдік майларында жануар майларына қарағанда://
ҚМҚ, МҚМҚ, холестерин көп мөлшерде болады//
+ ПҚМҚ, фитостериндер, токоферолдар көп мөлшерде болады//
ҚМҚ, каротиноидтер, лецитин аса көп болады//
каротиноидтер көп болады//
ПҚМҚ көп болады
***
Жануар текті көмірсуды көрсетіңіз://
фруктоза//
сахароза//
мальтоза//
+гликоген//
галактоза
***
Ішек перистальтикасын күшейтетін көмірсу://
глюкоза//
галактоза//
сахароза//
срахмал//
+тағамдық талшық
***
Ағзада энергияға қажеттілік мына тағамдық заттармен қамтамасыз етіледі://
ақуыздар//
майлар//
+көмірсулар//
витаминдер//
минералды заттар
***
Мына көмірсу асқазан – ішек жолдарында ыдырамағандықтан, энергия көзі болып табылмайды://
+ тағамдық талшық//
Крахмал//
Гликоген//
Фруктоза//
лактоза
***
Тек сүт және сүт өнімдерінде кездесетін көмірсу://
глюкоза//
крахмал//
+лактоза//
пектин//
тағамдық талшық
***
Зиянды еңбек жағдайы бар өндірістерде емдік және алдын алу мақсатында қандай көмірсу қолданылады://
+ пектин//
сахароза//
фруктоза//
мальтоза//
лактоза
***
Етті ерітеді://
бөлме температурасындағы суда//
кез келген микроттолқынды пештерде//
духовкада//
+ ет цехтарында өндірістік үстелдерде//
плита жанында
***
Мына көмірсу холестеринді организмнен шығаруға қатысады://
фруктоза//
+ тағамдық талшықтар//
мальтоза//
сахароза//
галакоза
***
Ішектің пайдалы микрофлорасының қалыптануында қандай көмірсу маңызды орын алады://
мальтоза//
галактоза//
+ клетчатка//
фруктоза//
сахароза
***
Ыстық тағамдар таратылғанда температура мынадан кем емес болу керек://
80 0 С//
65 0 С//
70 0 С//
85 0 С//
+ 75 0 С
***
Рибофлавин жеткіліксіздік симптомын ата://
фоликулярлы гиперкератоз, құрғақ тері, тіс тазалаған кездегі қызыл иектің қанауы //
+ ангулярлы стоматит, хейлоз,цилиарлы инъекция//.
тіс тазалағанда қызыл иектің қанауы, хейлоз,тіл емізікшелерінің гипертрофиясы//
фолликулярлы гиперкератоз, ангулярлы стоматит//
терінің құрғауы, тісті тазалағанда қызыл иектің қанауы
***
Мына шағымдарды негіздей отырып, болжам диагноз қойыңыз: беттегі, шынтақ буынының айналасындағы фолликулярлы гиперкератоз, сан терісінің құрғауы, астыңғы қабықтағы жағымсыз сезім, «Қараңғылыққа бейімделу» ұзақтығы 10 сек://
ретинол әлсіз дефициті//
+ ретинолдың көптеп жеткіліксіздігі//
аскорбин қышқылының әлсіз жеткіліксіздігі//
аскорбин қышқылының көптеп жеткіліксіздігі//
ретинол мен аскорбин қышқылының әлсіз жеткіліксіздігі
***
Витамин С жеткіліксіздігінде қандай ауру дамуы мүмкін://
+ цинга//
рахит//
бери-бери//
пеллагра//
ксерофтальмия
***
Ағзада Д дәрумені жетіспегенде қандай ауру дамиды://
ксерофтальмия//
пеллагра//
бери-бери//
+ рахит//
цинга
***
Тез бұзылатын тағамдық өнімдер мынадй температурада тасымалдану керек: //
10 0 –нан 22 0 С дейін//
18 0 –нан 30 0 С дейін//
+ 0 0 –нан 6 0 С дейін//
2 0 – нан 10 0 С дейін//
5 0 –нан 25 0 С дейін
***
Микронутриент жеткіліксіздігінің негізгі себептері://
тағамда негізгі микронутриенттердің аз болуы//
организмде қорғаныс-адаптационды процестерге микронутриенттердің шығыны жоғарылайды//
микронутриенттер метаболизімінің бұзылуы//
энергетикалық алмасудың бұзылыстары//
+ аталғандардың барлығы
***
Тағамдық талшықтар (анықтамасы) ://
+ ащы ішекте тез қорытылмайтын және ауыр сіңірілетін тағамның айырылмас бөлігі, бірақ тоқ ішекте толық ферменттеледі//
крахмалды емес полисахарид жататын, ащы ішекте ауыр қорытылатын тағамның алмастырылмайтын бөлігі//
тағамның қажет емес компоненті, көмірсу және полифенолдарға жатады, нәжіс массаларын құруға қатысады//
ащы ішекте ауыр қорытылатын тағамның алмастырылмайтын бөлігі//
тағамның қажет емес компоненті, көмірсу және полифенолдарға жатады
***
Осы биомикроэлемент организмде артық жиналғанда флюороз пайда болады://
кобальт//
мыс//
марганец//
йод//
+фтор
***
Осы биомикроэлементтер қан түзуге қатысады://
марганец//
күкірт//
фосфор//
калий//
+темір
***
Құрамында Д витамині жоғары болатын өнім://
сүт өнімдері//
ет өнімдері//
+ балық өнімдері//
жеміс-жидек//
дәнді-дақылдар
***
Құрамында калий көп өнімді ата://
ет, ет өнімдері//
балық өнімдері//
+ кептірілген жеміс-жидек (шабдалы, өрік)//
нан өнімдері//
барлық өнімдерде калий жоғары
***
Неге қарт адамдардың тағамында тез сіңірілетін көмірсуларды шектеу керек://
зат алмасуды төмендету үшін//
ас қорытылуын төмендету үшін//
көмірсу алмасуының бұзылуынан//
тез сіңірілетін көмірсуларды шектеуге болмайды//
+ ішек микрофлорасына жағымсыз әсер етеді.
***
Сүт және сүт өнімдерінде көмірсудың осы түрі бар://
глюкоза//
крахмал//
+ лактоза//
пектин//
тағамдық талшықтар
***
Осы элементтін жеткіліксіздігінен эндемиялық ауру дамиды://
күкірт//
кальций//
магний//
+ йод//
хлор
***
Осы топтағы адамдарға құрамында Д витамині бар тағамдарды беру қажет://
қоғамдық тамақтану саласының жұмыскерлері//
спортпен айналысатындар//
жер астында жұмыс істейтіндер //
жас өспірімдер//
+ емшек жасындағы балалар
***
Мына өнім құрамында кальций мөлшері жоғары://
щавель мен шпинат//
+ сүт және сүт өнімдері//
нан //
ет //
жұмыртқа
***
Тағаммен фтордың жеткіліксіз түсуінен дамитын ауру://
көздің қасаң қабығының дерті//
уров ауруы//
рахит//
+ тіс жегісі//
флюороз
***
Осы өнімде темір сіңірілмейтін күйде кездеседі://
ет//
жұмыртқа//
балық//
сүт//
+ дәнді-дақыл//
***
Мына өнімдердегі темір адам ағзасында жеңіл сіңіріледі://
+ ет//
саңырауқұлақтар//
жармалар//
дәнді-дақылдар//
көкөніс
***
Ересек ер кісілерге қажет темірдің тәуліктік мөлшері ://
1мг//
2-3мг//
3-5мг//
5-7мг//
+ 10мг
***
Ересек әйелдерге қажет темірдің тәуліктік мөлшері://
1мг//
2-3мг//
3-5мг//
5-7мг//
+ 18мг
***
Гемдік темірдің ең көп мөлшері кездесетін тағам түрі://
+ ет пен балық//
жемістер//
көкөністер//
саңырауқұлақтар//
сусындар
***
Осы өнімде гемдік емес темірдің көп мөлшері анықталады://
ет және ет өнімдері//
қант//
+ көкөніс және жемістер//
балық//
жұмыртқа
***
Фтордын тағаммен көп мөлшерде түсуінен дамитын ауру://
алиментарлы токсиндік алейкия//
көздің қасаң қабығының ауруы//
стронциилі рахит//
Уров ауруы//
+ флюороз
***
Тағаммен фтор түсуі жеткіліксіз жағдайда дамитын ауру://
алиментарлы токсиндік алейкия//
көздің қасаң қабығының ауруы//
стронциилі рахит//
Уров ауруы//
+тіс жегісі
***
Йод жекіліксіздігінің алдын алу мақсатында мына тағам өнімдерін байытады://
ұн//
+ тұз//
қант//
ет//
жарма
***
Организмде осы биомикроэлементтің жеткіліксіздігі тіс жегісін тудырады://
марганец//
кобальт//
+ фтор//
мыс//
йод
***
Қандай тағам өнімі калиийге қажеттілікті қамтамасыз етеді://
қарақұмық жармасы//
+ картоп//
қырыққабат//
бұршақ//
жұмыртқа
***
Меланж мынадан көп емес температурада сақталады://
минус10 0 //
минус 8 0//
+ минус 6 0//
0 0//
плюс 2 0
***
Тағам өнімдерінің сапасын қандай көрсеткіштер анықтайды://
тағамдық құндылығы//
биологиялық құндылығы//
зиянсыз көрсеткіші//
тағам өнімдерінің сандық және сапалық жақтарын бейнелейтін көрсеткіш//
+ тағам өнімдерінің толыққұндылық көрсеткіші көрсетілген сертификаттың болуы
***
Жұмыртқа–глазуньін дайындау үшін шығарылған күннен мынанша тәулікке дейінгі жұмыртқа қолданылады://
+7 тәулік//
5 тәулік //
3 тәулік //
10 тәулік //
12 тәулік
***
Тағам өнімдерінің қорытылуы (анықтамасы) ://
+ тағамның химиялық құрамының ағзаның ферменттік жүйесіне сәйкестігі//
шикі өнім компоненттері мен аспаздық өңдеуден өткен өнім ферменттері деңгейлерінің салыстырмалы айырмашылығы//
өнімдегі дәрумендердің ағзаның ферменттік жүйесіне сәйкестігі//
өнімдегі минералды заттардың ағзаның ферменттік жүйесіне сәйкестігі//
балластты заттардың түзілуі
***
Араластырылмаған салаттар мынадай температурада сақталады://
плюс 15 0 С//
плюс10 0 С//
+ плюс 4 0 С //
0 0 С//
минус 2 0 С
***
Адамға тағам арқылы берілетін вирус://
құс тұмауы//
+ аусыл (ящур)//
В гепатиті//
қызылша//
қызамық
***
Тағам өнімдерінде ұсынылған санитарлық көрсетілген микроорганизмдер://
+ мезофильді аэробты факультативті анаэробты микроорганизмдер, ішек таяқшасы тобындағы бактериялар, энтерококктар//
протей, ішек таяқшасы, стафилококтар, көгеру беретін саңырауқұлақтар бактериялараның туыстары //
ішек таяқшасы тобына жататын бактериялар//
мезофильді аэробты және факультативті анаэробты микроорганизмдер //
стафилококктар мен энтерококктар
***
Афлатоксин М1 регламенттеледі://
ет өнімдерінде//
теңіз балығында//
+ сүтте//
дәнді дақылдарда//
консервілерде
***
Студень мына уақыт аралығында қолданылуы керек://
4 сағат//
5 сағат//
+ 6 сағат//
12 сағат//
24 сағат
***
Азық-түлік өндіріс процесінде белгілі бір мақсатта қолданылатын тағамдық өнімдердің химиялық қауіпті факторлары://
улы элементтер, нитрозаминдер, нитраттар//
+ пестицидтер, өсуді реттегіштер, тағамдық қоспалар//
улы элементтер, тағамдық қоспалар//
пестицидтеер, нитрозаминдер//
ауыр металлдар тұздары
***
Өсімдіктекті тағамдар тағамтануда ең негізгі табиғи өнімдер көзі болып табылады://
+ крахмал, крахмалды емес полисахаридтер, витаминов С, Е,
бифлавоноидтар//
ақуыз, НЖК, кальций, темір, селен, витамин В12 //
витамин D, А, К//
ПНЖК и витамин D//
фосфор, йод
***
Дәнді өнімдер: ұн және жарма, мыналардың көздері болып табылады://
моно- и дисахаридтер, В12, В2 дәрумендері, кальций, селен, йодтың//
+ өсімдіктекті ақуыз, крахмал, В1, В6, РР дәрумендері, фолий қышқылы, магнийдің//
жануартекті майлардың//
жануартекті ақуыздардың//
барлық алмастырылмайтын аминқышқылдардың
***
Жоғары және1 сортты ұнның, жарманың өндірістік дәстүрлі технологиясы негіздейді://
+ тағамдық ташықтардың, дәрумендердің, минералды заттардың жоғалуы//
тағамдық талшықтармен, витаминдермен, минералды заттармен байытылуы//
витаминдердің жоғалуы//
минералды заттардығ жоғалуы//
тағамдық талшықтардың жоғалуымен
***
Тағам нысандарында дайындауға рұқсат://
омлетті//
+ флотша дайындалған макарон //
студень//
өсімдік майы қосылған салат //
кисель
***
Дәнді өнімдердің биологиялық құндылығы жарма, қамыр және макарон өнімдері мыналардың қайсысымен қосылғанда артады://
сары маймен, қантпен, джеммен//
көкөністермен, жемістермен, жидектермен//
+ етпен, жұмыртқамен, сүзбемен//
сүтпен//
жаңғақпен
***
Дәнді-дақылдардың, жарманың, қамырдың, макарон өнімдерінің биологиялық құндылығын арттыру үшін келесі ара - қатынасы қажет://
сары май, қант, джеммен//
азық-түлікпен, жеміс жидектер//
+ етпен, жұмыртқамен, ірімшікпен//
сүтпен//
қаймақпен
***
Жануар нәруыздарымен салыстырғанда бұршақ нәруыздарының (асбұршақ, үрмебұршақ, соя) қасиеті://
сондай биолоиялық құндылыққа ие//
жақсы сіңірілетін жоғары биологиялық құндылыққа ие //
+ күкірт түзетін аминқышқылдарының жеткіліксіздігіне сәйкес төмен биологиялық құндылыққа ие //
алмаспайтын аминқышқылдардың үйлесімділігіне байланысты жоғары биологиялық құндылыққа ие//
ешқандай құндылығы жоқ
***
Бұршақтар жақсы тағам көзі ретінде құрамындағы ... есептеледі: //
+ нәруыз, ПҚМҚ, токоферол, фолий қышқылы, калий, магний//
крахмал, МҚМҚ, аскорбин қышқылы, мырыш, кальций //
нәруыз, крахмал, калий, магний//
ПҚМҚ, токоферол, аскорбин қышқылы, мырыш, кальций//
МҚМҚ, крахмал, фолий қышқылы
***
Көкөністер мен жеміс-жидектер алмаспайтын нутриенттер көзі болып есептеледі: //
+ аскорбин қышқылы, β-каротин, биофлавоноид, тағамдық талшық//
аминоқышқыл, А және Е витаминдері, кальций//
аскорбин қышқылы, кальций, В2 витамині, ПҚМҚ//
тағамдық талшық, аминқышқыл, А және Е витаминдері, кальций//
ПҚМҚ, биофлавоноид, В2 витамині
***
Жаңа көкөністер мен жемістерде аз мөлшерде кездеседі://
+ май, натрий, хлор//
су, тағамдық талшық, калий//
органикалық қышқыл, эфир майы, су//
органикалық қышқыл, эфир майы, тағамдық талшық//
су, май, натрий
***
Көкөністер мен жемістер күнделікті рационның негізгі бөлігі болып табылып, мыналарды қамтамасыз етеді://
+ организмге алмаспайтын нутриенттер түсіп, асқазан-ішек секреті мен моторикасы қалыптасады, пребиотикті әсер етеді//
балласты заттар, моно- және дисахаридтер түсіп, жылдам тою сезімін
шақырады, диурез жоғарылап, ішекте лактобактериялар жиналады//
моно- және дисахаридтер асқазан-ішек жолдарының қызметін
белсендіреді, жылдам тойыну сезімін шақырады//
пребиотикті қасиетке ие, лактобактериялар ішекте шоғырлануға бейім, организмге балласты заттар түседі//
алмаспайтын нутриенттер түсіп, диурез жоғарылайды
***
Жеміс-көкөністі өнімдерді өсіруде минералды қоспалар мен пестицидтерді
кеңінен қолданады, ол жеміскөкөністерді регламенттеу қажеттігін
анықтайды://
микотоксин, нитрозамин//
радионуклид, полихлорлы бифенил//
+ нитрат, ГХЦГ изомері//
микотоксин, радионуклид//
нитрозамин, полихлорлы бифенил
***
Жаңғақтар мен тұқымдардың тағамдық құндылығын анықтайды://
+ жоғары энергиялық құндылық, ПҚМҚ аз мөлшерде кездесуі, токоферол, калий, магний//
төмен энергиялық құндылық, ПҚМҚ аз мөлшерде кездесуі, токоферол, калий, магний//
жоғары энергиялық құндылық, ҚМҚ аз мөлшерде кездесуі , ретинол,
аскорбин қышқылы//
төмен энергетикалық құндылық, токоферол, калий, магний аздаған
мөлшері//
жоғары энергетикалық құндылық, ретинол, аскорбин қышқылының аздаған мөлшері
***
Рационда жаңғақтар, ұрықтар және оларды құрайтын өнімдерді (мюсли, құрғақ таңғы ас) сүт өнімдерімен мынадай мақсатта бірге қолданады://
сіңірілудің жоғарылауы//
+ биологиялық құндылықтың жоғарылауы//
энергетикалық құндылықтың төмендеуі//
сіңірілудің төмендеуі//
дәмінің жақсаруы
***
Адамның тағамында өсімдік текті майлардың негізгі көзі болып://
омега-3 туыстығына жататын ПҚМҚ, ретинол, биофлавоноид, фолий
қышқылы//
+ омега-6 туыстығына жататын ПҚМҚ, токоферол, β-ситостерин//
МҚМҚ, ретинол, аскорбин қышқылы, холестерин//
ретинол, биофлавоноид, МҚМҚ, холестерин//
фолий қышқылы, β-ситостерин, аскорбин қышқылы, ПҚМҚ, омега-3 туыстығы
***
Асхана жағдайында өсімдік майларын ұзақ уақыт қыздырғанда
туындайтын қатер://
+қышқыл және сілтілі деңгейдің жоғарылауы, токоферол мен фосфолипидтердің бұзылуы//
қышқыл және сілтілі деңгейдің азаюы, май қышқылдарының
изомерленуі//
май қышқылдарының изомері, токоферол және фосфолипид бұзылысы//
қышқыл сілтілі санның жоғарылауы, май қышқылдарының изомері//
қышқыл сілтілі санның төмендеуі, токоферол және фосфолипид бұзылысы
***
Сұйық майлардың (маргарин өндірісінде) гидрогенизациясы кезінде түзіледі://
фосфолипидтер//
β-ситостериндер//
+май қышқылының транс-изомерлері//
май қышқылының цис-изомерлері//
холестерин
***
Жануар текті өнімдер организмді қамтамасыз етеді:
көмірсулармен, аскорбин қышқылымен, ПҚМҚ, тағамдық талшықтармен
+алмаспайтын аминқышқылдармен, кальций және темірмен,
ретинолмен, мырышпен
көмірсулармен, аскорбин қышқылымен, фосформен, магниймен, йодпен
холестеринмен, ПҚМҚ, крахмал, фосфор, магний, йод
ПҚМҚ, тағамдық талшықтармен, алмаспайтын аминқышқылдармен, ретинолмен, мырышпен
***
Сүт және сүт өнімдері бай
+кальций, В2 және А витамині
кальций, темір, натрий, В1 витамині
магний, аскорбин қышқылы және биофлавоноидтар
калий, натрий, МҚМҚ, Е витамині
йод, магний, селен, стронций
***
Сүттің минералды құрамы сипатталады:
кальций мен фосфордың жоғары деңгейімен және үйлесімділігімен, темір және натрийдің жоғары деңгейімен
+фосфор мен кальцийдің жоғары деңгейімен және қажеттіліктің оңтайлы үйлесімділігімен, темір және натрийдің төмен деңгейімен
калий, кальций, темір, натрийдің төмен деңгейімен
калий, кальций, темір, натрийдің жоғары деңгейімен
йод, магний, селен, стронцийдің жоғары деңгейімен
***
Сүт өнімдері жасырын май, қант және басқада заттардың көзі болып табылады, тек
қоюландырылған сүт
+кефир
қатты ірімшік
кептірілген жемістермен дайындалған сүзбе
қаймақ
***
Ауру малдардан алынған сүтті тағамға қолдануға тиым салынады:
бруцеллезбен, аусылмен, туберкулинді сынамаға оң көрсеткіш болса +клиникалық көрінісі айқын туберкулезбен ауру, мастит, сібір жарасы
тениидоз, бруцеллез, аусыл
трихинеллёз, тениидоз, бруцеллез
дифиллоботриоз, трихинеллёз, аусыл
***
Сүттің қатаң микробиологиялық нормативі://
сүт зауытына қабылдау кезінде//
+сүт зауытында пастеризацияны аяқтаған соң//
қаптау//
тасымалдау кезінде//
сату кезінде
***
Ересек дені сау адамның тәуліктік тағамында ет өнімдерінің ішінде аталған өнім мөлшері көп болуы қажет://
+майсыз ет және құс еті//
шұжық өнімдері//
мұздатылған жартылай фабрикаттар//
консервілер//
пресервтер
***
Ет өнімдерінің минералды құрамы сипатталады://
кальций, темір, магний, калийдің жоғары мөлшері//
+темір, фосфор, мырыш, калийдің жоғары мөлшері//
кальций, темір, магний, калийдің төмен мөлшері//
темір, фосфор, мырыш, калийдің төмен мөлшері//
кальций, темір, селен, йодтің жоғары мөлшері
***
Шұжық өнімдерінің құрамы аталғандардың барлығымен сипатталады, тек://
нәруыз : май жағымсыз қатынасымен//
ас тұзының жоғары деңгейлі мөлшерімен//
+майдың аз мөлшерімен//
кальций мен фосфордың үйлесімсіздігімен//
тағамдық қоспалардың болуымен
***
Қораптағы жұмыртқа бөлме ішінде мынадан жоғары емес температурада сақталуы тиіс://
30 0 С//
25 0 С//
+20 0 С//
15 0 С//
0 0 С
***
Ауру малдың етін қолданғаннан кейін дамитын адам организміндегі ауру://
+сібір жарасы, туберкулез, бруцеллез, аусыл, трихинеллез//
сібір жарасы, мастит, бруцеллез, аусыл, описторхоз//
сібір жарасы, бруцеллез, туберкулез, дифиллоботриоз//
туберкулез, аусыл, описторхоз, пестицид//
мастит, трихинеллез, сальмонеллёз
***
Ет өнімдері жеуге жарамсыз деп есептелінеді және анықталған жағдайда жоюға жіберіледі://
+трихинелланың бір жұмыртқасы, 40 см2 аумақта шошқа цепені жұмыртқасының 1 фині анықталған жағдайда//
40 см2 аумақта шошқа цепені жұмыртқасының 2 фині анықталған жағдайда//
эхинококк//
альвеококк//
шошқа цепені жұмыртқасының финдері, эхинококк, альвеококк анықталған жағдайда
***
Патогенді микроорганизмдер 25 г сүт және ет өнімдерінің құрамында анықталмауы қажет://
+сальмонелла, листерия//
стафилококк, клостридия//
шигелла, йерсиния//
ішек таяқшасы, энтерококк//
протей, клебсиеллалар
***
Балық өнімдері тағамдағы маңызды заттардың көзі://
алмаспайтын аминқышқылдары, С және Е витаминдері, калий, магний, марганец//
алмаспайтын аминқышқылдары, β -ситостерин, кальций, темір, фтор//
+алмаспайтын аминқышқылдары, А, В6 және РР витаминдері, селен, хром//
алмаспайтын аминқышқылдары, С және Е витаминдері, селен, хром//
алмаспайтын аминқышқылдары, А витамині, калий, магний
***
Теңіз балықтары тағамда ... көзі болып табылады://
ҚМҚ, МҚМҚ, йод, кальций, натрий, Е, Д витаминдері//
омега-6 туыстығының ПҚМҚ, йод, кальций, А, Д витаминдері//
ҚМҚ, йод, калий, Е, Д витаминдері//
+омега-3 туыстығының ПҚМҚ, йод, фосфор, А, Д витаминдері//
МҚМҚ, калий, Е, Д витаминдері
***
Балық емес теңіз өнімдері ерекшеленеді://
нәруыз, май және йодқа бай және фософордың мөлшері төмен//
+майдың мөлшері төмен және нәруыз, иод, мырыш және мысқа бай//
майдың мөлшері жоғары және нәруыз, иод, мырыш және мысқа бай емес//
нәруыз, май аз мөлшерде және йод, мырыш, мыс жоғары мөлшерде кездеседі//
нәруыз, май, йод, мырыш, мыс жоғары мөлшерде кездеседі
***
Күнделікті тағамда балық өнімдерін қолдану нәтижесінде байқалады://
төмен биологиялық құндылық//
жоғары энергетикалық құндылық//
+жалықтырады//
төмен сіңімділік//
энергетикалық құндылығы төмен
***
Балық пресервтері, консервілермен салыстырғанда://
+алдын ала стерилденуге жатпайды, себебі консерванттарға бай,
0°С –8°С сақталады//
алдын ала стерилденеді, себебі консерванттар жоқ, +2°С +8°С сақталады//
алдын ала стерилденуге жатпайды, себебі консерванттар жоқ, +2°С +8°С сақталады//
алдын ала стерилденеді, консервант жоқ +2°С +8°С сақталады//
алдын ала стерилденеді, себебі консерванттарға бай, 0°С –8°С сақталады
***
Балықтар адам организмінде келесі құрттардың даму көзі болып табылады://
тениидоз, описторхоз//
+дифиллоботриоз, описторхоз//
дифиллоботриоз, трихинеллез//
описторхоз, трихинеллез//
тениидоз, трихинеллез
***
Балықтар мен теңіз өнімдерінің регламенті://
нитрат, нитрит, нитрозамин, улы элементтер, микотоксиндер//
+полихлорлы бифенилдар, улы элементтер, радионуклидтер//
нитрозамин, полихлорлы бифенилдар, улы элементтер//
микотоксин, радионуклид, нитрат//
нитрат, нитрит, полихлорлы бифенилдар
***
Жұмыртқа тамақтану көзі болып табылады://
толыққұнды белок, ПҚМҚ, кальций, В1, Е витаминдері//
толыққұнды белок, МҚМҚ, калий, В6, К витаминдері//
+толыққұнды белок, лецитин, темір, В2, А витаминдер//
толыққұнды белок, ПҚМҚ, В1,В6,Е витаминдер//
толыққұнды белок, МҚМҚ, лецитин, темір
***
Суық суда тазартылған картоп, түйінді жемістер және т.б мынадан көп емес уақыт сақталады://
30 мин//
+2 сағат//
12 сағат//
тәулік//
3 сағат
***
Осмостық қысымды жоғарылату арқылы консервілеу://
+өнімге ас 10%-дан және қантты – 60% -дан жоғары мөлшерде қосу, яғни тағамда күнделікті қолдану мүмкіндігін шектейді//
өнімге ас 20%-дан және қантты – 40-50% -дан жоғары мөлшерде қосу, яғни тағамда күнделікті қолдану мүмкіндігін кеңейтеді//
өнімге ас тұзын12% және қантты60% жоғары қолдану, тағамды күнделікті қолдану мүмкіндігін кеңейтеді//
өнімге ас тұзын 15% және қантты 60% жоғары қолдану, тағамды күнделікті қолдану мүмкіндігін шектейді//
өнімге ас тұзын 25% және қантты 40-50% жоғары қолдану, тағамды күнделікті қолдану мүмкіндігін кеңейтеді
***
Функционалды тағамдық өнімдер (анықтамасы)://
+қарапайым нутриенттердің әсерінсіз организмнің физиологиялық қызметін, денсаулық деңгейін жоғарылататын және ауру қаупін төмендететін өнімдер//
жеткіліксіз нутриенттер орнын толтыру барысында денсаулық деңгейін жоғарылататын және ауру қаупін азайтатын өнімдер//
теріс алиментарлы қасиетке ие заттарды жою арқылы денсаулық деңгейін жақсартатын және ауру қаупін азайтатын өнім//
теріс алиментарлы қасиетке ие заттарды жою және жеткіліксіз нутриенттер орнын толтыру арқылы денсаулық деңгейін жақсартатын және ауру қаупін азайтатын өнім//
қарапайым нутриенттердің көмегімен организмнің физиологиялық қызметін, денсаулық деңгейін жоғарылататын және ауру қаупін төмендететін өнімдер
***
Тағамға қолданылатын биологиялық белсенді заттар (анықтамасы)://
+жеткіліксіз нутриенттермен, биологиялық белсенді заттармен,
пробиотиктермен және пребиотиктермен тағамдық өнімдерді байыту
мақсатында қолданылатын табиғи зат//
физиологиялық қажеттілікті жоғарылату арқылы емдік тағам ретінде
қолдануға бағытталған табиғи зат//
тағамның органолептикалық қасиетін, сақталу мерзімін ұзартуға,
технологиялық процесті белсендіру мақсатында қолданылатын жасанды
заттар//
сақталу мерзімін ұзарту мақсатында тағаммен бірге қолдануға арналған
табиғи зат//
технологиялық процесті белсендіру мақсатында тағамдық өнімдердің
құрамына қосылатын жасанды қосылыстар
***
Нанның физико-химиялық көрсеткішіне жатады://
+ылғалдылық//
дәмі//
піскендігі//
иісі//
консистенциясы
***
Нанның физико – химиялық қасиетінің көрсеткіші://
+ылғалдылығы//
дәмі//
қатты пісірілуі//
иісі//
консистенциясы
***
Нанның органолептикалық құндылығын беретін көрсеткіш://
қышқылдығы//
кеуектілігі//
ылғалдығы//
+түсі//
майлылығы
***
Амбарлы зиянкестерге қандай жәндіктер жатады://
сыр шыбыны//
колорад қоңызы//
+ ұн кенесі//
құмырсқа//
тарақан
***
Картоп ауруының алдын – алу шараларына жатады://
ұнды дәрумендермен байыту//
антибиотиктерді қосу//
ұнды микроэлементтермен байыту//
ұнды алмаспайтын амин қышқылдарымен байыту//
+нанды тез мұздату
***
Жоғары сіңімділікті қөрсететін ұн://
+ жоғары сұрыпты ұн//
дәруменделген ұн//
II сұрыпты ұн//
қара бидай ұны//
қара бидайдан жасалған
***
Нанның негізгі физико – химиялық көрсеткіші://
сыртқы түрі//
дәмі//
+қышқылдығы//
иісі//
тығыздығы
***
Сүттің жаңа дайындалғандығын сипаттайтын көрсеткіш://
тығыздығы//
майлылығы//
құрғақ қалдығы//
түсі//
+қышқылдығы
***
МЕСТ–пен қалыптандырылатын сүттің физико – химиялық көрсеткіші://
+тығыздығы//
консистенциясы//
түсі//
иісі//
сыртқы түрі
***
Сүт заводында сүтті қалыптандырады://
сары маймен//
құрғақ сүтпен//
қайнатылған сумен//
+кілегеймен//
айранмен
***
МЕСТ – пен қалыптандырылатын сүт өнімдерінің физико – химиялық көрсеткіші://
консистенция//
+майлылығы//
жаңа дайындалғандығы//
иісі//
түсі
***
Сүтті крахмалмен мына жағдайда фальсификациялайды://
қышқылдығын төмендету үшін//
+консистенциясын жоғарылату үшін//
залалсыздандыру үшін//
майлылығын жоғарылату үщін//
пастерилизация сапасы үшін
***
Фальсификация кезінде сүтке соданы мына мақсатпен қосады://
заласыздандыру//
майлылығын жоғарылату//
+қышқылдығын төмендету//
пастерилизация сапасы//
консистенциясын жоғарылату
***
Сүт майлылығы мына бірлікпен өлшенеді://
+пайыз (процент)//
Ккал//
грамм//
Тернер градусы//
Цельсия градусы
***
Сүт қышқылдығы мына бірлікпен өлшенеді://
пайыз//
ккал//
грамм//
+Тернер градус//
цельсия градусы
***
Ауру малдың етін жегенде, мына гельминт беріледі://
лямблиоз//
листериоз//
дифиллоботриоз//
описторхоз//
+эхинококкоз
***
Ет дайындаудың технологиялық процесінің мына сатысы эвентрация деп аталады://
жануарды өлтіру//
қансыздандыру//
+ішкі органдарды алып таста//
еріту//
мұздату
***
Ауру малдың етін қолданғанда берілетін ең қауіпті инфекция://
ящур//
+сібір жарасы//
туберкулез//
бруцеллез//
мастит
***
Балықтан берілетін гельминтоз://
финноз//
трихинеллез//
эхинококкоз//
листериоз//
+описторхоз
***
Балықтың физико – химиялық зерттеуіне жататындар://
+бос аммиакты анықтау//
түсін анықтау//
жаңа дайындалғандылығын анықтау//
гельминттер бар екендігін анықтау//
иісін анықтау
***
Балық мына гельминт инвазиясының көзі://
Тениидоз//
+Дифиллобатриоз//
Трихинеллез//
Фасциолез//
Листериоз
***
Дифиллоботриоздың радикальді алдын – алу шаралары://
суық ыстау//
балықты мұздату//
жайылма түрінде жұқа пластарларды (тіліктерді) қыздыру//
суық және ыстық ыстау//
+жақын тұрғындарды дегельминтиздеу
***
Балықтың жаңа дайындалғандығын анықтайтын физико – химиялық көрсеткіші://
күнге күюі//
майлылығын анықтау//
қышқылдығын анықтау//
иісін анықтау//
+аммиакқа реакциясы
***
Балықтың күнге күюі://
балықтың терісінде пигмент түзуші бактерияның дамуымен
шақырылатын қызыл жабын//
+омыртқа бойымен сіңген қан әсерінен бұлшықет терісінің қараюы//
майдың тотығуы әсерінен балық терісінің бұлыңғыр түсі//
балықтың сыр шыбынының жұмыртқасын жұқтыруы//
ашық – қызыл түсті желбезек
***
B. serratia salinaria галлофильді микробы мына балықты зақымдайды://
тірі//
сүрленген//
ысталған//
+тұздалған//
буланған
***
Балық «тотығы» деген не://
балықтың терісінде пигмент түзуші бактерияның дамуымен
шақырылатын қызыл жабын//
омыртқа бойымен сіңген қан әсерінен бұлшықет терісінің қараюы//
+майдың тотығуы әсерінен балық терісінің бұлыңғыр түсі//
балықтың сыр шыбынының жұмыртқасын жұқтыруы//
секіртпемен балықтың зақымдалуы
***
Описторхоздың радикальді алдын – алу шаралары://
+балық қоймаларын гельминт жұмыртқаларымен ластану мүмкіндігін болдырмау//
балықты мұздату//
жайылған түрде жұқа пластарды қыздыру//
суық және ыстық ыстау
***
Жұмыртқа меланжы://
+мұздатылған жұмыртқа массасы//
шикі жұмыртқа//
жұмыртқа сарысы//
жұмыртқа ақуызы//
құрғақ жұмыртқа ұнтағы
***
Инкубатордан алынған техникалық жарамсыз, тұқым бермейтін жұмыртқа://
жұмыртқа//
+мираждық//
асханалық//
диеталық//
асшеберлік(кулинарлық)
***
Тағам өнімдерінің санитарлы – эпидемиялық мінсіздігінің көрсеткіші://
жалығу//
қайнатуға жеңілдігі//
дәрумендік құрамы//
сапалылығы//
+зиянсыздығы.
***
Дәннің мына бөлімінде дәрумендер көп мөлшерде жиналады://
қабықтар, эндосперм//
эндосперм//
+ұрық, қабықтар//
ұрық//
қабықтар
***
Амбарлы зиянкестер://
сыр шыбыны//
+ұзын мұрындылар//
секіртпе/
софор//
қастауыш
***
Дәнді өнімдердің талшығы, минералды заттары мен витамин құрамына әсер ететін фактор://
амбарлы зиянкестермен заладану дәрежесі//
дәннің ылғалдылығы//
+сыртқы қабығын алу дәрежесі//
ұсақтау дәрежесі
дәннің температурасы
***
Ұнның нан пісіру қасиетін көрсететін маңызды сапа көрсеткіші
май құрамы://
+клейковина (жабысқақ) құрамы мен қасиеті//
алмасатын және алмаспайтын амин қышқылдарының құрамы//
дәруменделу дәрежесі//
дәнді техникалық өңдеу дәрежесі
***
Ұнды витаминдендіру://
дәмін жоғарылату//
+биологиялық толыққандылығын жоғарылату//
ылғалдылығын жоғарылату//
минералды заттар құрамын жоғарылату//
астың құндылығын жоғарылату
***
Биологиялық тұрғыдан нан мынадай ұннан құнды болып саналады://
+тұтас дәннен жасалған ұн//
жоғары сұрыпты ұн//
ерекше тартылған ұн//
I сұрыпты ұн//
жоғары және I сұрыпты ұн(аралас)
***
Нан мынадай витамин көзі://
+В тобы//
С витамині//
К витамині//
Д витамині//
А витамині
***
Пигмент түзуші бактериясымен залалданған нандарды ... деп есептейді://
тағамдық мақсатта жарамды//
техникалық жаңа өңдеуге бағыттау//
+тағамдық мақсатта жарамсыз//
ветеринарлық бақылау рұқсатымен малға азық ретінде бағыттау//
термиялық өңдеуден кейін тағамдық мақсатта жарамды.
***
Нанның тағамдық құндылығын сипаттайтын көрсеткіш://
+жалығудың болмауы//
қанығу//
сіңірілімділігі//
пісіруге жеңілділігі//
ақуыздың жоғары биологиялық құндылығы
***
Сүт өнімдері мен сүтте мына белок кездеседі://
миоген//
эластин//
глобулин//
овоглобулин//
+лактоальбумин
***
Бруцеллезбен ауыратын сиырдан алынған сүттерді пайдаланады://
жою//
ветеринарлық қадағалаудың келісімі бойынша қара мал қорегіне беру//
+шаруашылықтағы алдын – ала (5 минут ішінде) қайнатудан кейінгі
шартты жарамдылығын мойындау//
сепарациялық жолмен майды бөліп алғаннан кейінгі шартты
жарамдылығын мойындау//
шектеусіз іске асыру
***
Екінші тағамдар және гарнирлер таратылуда мынадан кем емес температурада іске асырылуы керек://
75 0 С//
+65 0 С//
85 0 С//
70 0 С//
80 0 С
***
Жұмыртқаны өңдейді://
бір секциялы ваннада //
екі секциялы ваннада //
үш секциялы ваннада //
төрт секциялы ваннада//
+бес секциялы ваннада
***
Сүттегі бактерияның көбею деңгейін көрсететін қандай фермент://
фосфотаза//
перонсидаза//
+редуктаза//
лактаза//
мальтаза
***
Қандай ферменттер мөлшері, сүттің пастерлеу тиімділігін көрсетеді://
+фасфатаза, пероксидаза//
перонсидаза//
педуктаза//
лактаза//
мальтаза
***
Сүт микрофлорасының жетілу фазасын атаңыз://
+бактерицидті фаза, аралас микрофлора фазасы, сүт қышқылды фаза//
бактериостатистикалық фаза//
сүтті фаза//
сүтқышқылды фаза//
аралас микрофлора фазасы
***
Аз өндірістік нысандарда көкөністерді сақтау рұқсат етіледі://
тәулік//
2 тәулік//
+3 тәулік//
4 тәулік//
5 тәулік
***
Қандай өнімдер ұсақ сауда желісі арқылы реализациялауға рұқсат етілмейді://
нан–тоқаш өнімдері//
+ыстық ысталған балық //
балмұздақ//
пончиктер//
салқын ысталған балық
***
Туберкулездың жергілікті формасымен ауыратын жануарлардан алынған етті қолдану жолын көрсетіңіз://
ветеринарлық қадағалаудың рұқсат етілген жануарларды жеуге жібереді//
+жергілікті ошақты жойғаннан кейін тағамға қолдану//
арнайы өңдеуден кейін тағамға қолдану//
шектеусіз қолдану//
техникалық мақсатта
***
Қандай цехтарда бактерицидті шамдар қолданылмайды://
+ыстық тағамдарды дайындауда//
салқын тағамдарды дайындауда//
жұмсақ балмұздақтарды дайындауда //
кондитерлік цехтарда//
кондитерлік кремдерді дайындау цехтарында
***
Тағам тарататын тақтайлар қандай материалдан дайындалу керек :/
пластиктен//
шыныдан//
жұмсақ ағаштардан//
+қатты ағаштардан//
керамикадан
***
Жалпылама тағам және сауда желілерінде қандай құстардың жұмыртқасы шикі түрінде өткізілмейді://
тауық//
+қаз, үйрек//
күрке тауық//
бөдене//
үйрек
***
Дайын тағам өнімдерді сақтау үшін қолданылатын ыдыс://
+тот баспайтын болаттан жасалған//
аллюминийден жасалған//
дюраллюминийден//
керамикадан жасалған//
пластиктен жасалған//
***
Жұмыртқа қандай аурулар көзі болып табылады://
туберкулез//
+сальмонеллез//
бруцеллез//
сібір жарасы//
аусыл
***
Дайын бірінші және екінші тағамдар плитада дайындалған соң мынадан көп емес уақыт тұрады://
30 мин//
1 сағат//
+2 сағат//
3 сағат//
4 сағат
***
Қалыпты ішек микрофлорасын қалыптастыруда және холестериннің ағзадан шығуын жақсартатын көкөністермен дәнді дақылдардағы қандай зат бар://
қант//
минералды элементтер//
дәрумендер//
+талшықтар//
органикалық талшықтар
***
Картопта қандай көмірсу бар://
гликоген//
+крахмал//
пектин//
талшық//
глюкоза
***
185. Жетілмеген ұрықтың қаттылығын қамтамасыз етеді://
+протопектин//
фитоицидтер//
пектин//
талшық//
органикалық талшықтар
***
Саңырауқұлақтардың құрамында қандай минералды элементтер бар://
кальций//
магний//
темір//
+фосфор, мырыш//
мырыш, қорғасын
***
Кілегейлі сары май қандай өнімдерден дайындалады://
сүт//
сепарацияланған сүт//
+кілегей//
қаймақ//
қоюланған сүт
***
Ыдыстардың қандай түрі гигиеналық талаптарға сай://
пластмассалық//
+шыныдан жасалған//
алюминийден жасалаған//
қыштан жасалған//
керамикалық
***
Сусындарды көмір қышқыл газымен қанықтыру жүргізіледі://
сепараторларда//
пастеризаторларда//
+сатураторларда//
сүзгіштерде//
барокамераларда
***
«Тағамдық концентраттардың» толық анықтамасын көрсет://
бұл – тағамдық өнімдерді кептірген қоспа//
тағамдық өнімдері технологиялық дайын, тез дайындауға арналған қоспа//
герметикалық оралған тағам өнімдерінің құрғатылған қоспа//
герметикалық оралған, тез дайындалатын, технологиялық дайын тағам
өнімдерінің қоспасы//
+герметикалық оралған, дайындауға технологиялық дайын, арнайы құрғатылған тағам қоспасы
***
Қандай температурада жұмыртқаны жібіту іске асырылады://
40 0 С-тан жоғары емес//
25 - 35 0 С//
20 - 30 0 С//
30 - 40 0 С//
+40 - 50 0 С
***
Қандай уақыт аралығында жұмыртқаның дезинфекциялық өңделуі жүргізіледі://
12 сағат//
1 сағат//
24 сағат//
+5 мин//
20 мин
***
Ет және ет өнімдерін өндіру цехындағы жұмысшыларды тексеру жүргізіледі://
үш күнде бір рет//
+күнделікті//
апта сайын//
айына бір рет//
жарты жылда бір рет
***
Май кемшіліктерінің бірі://
көгеру//
бөлшектену//
ашу//
+тұздануы//
шіру
***
Тек сүзгіштен өткен май аталады://
+шикі//
рафинирленбеген//
рафинирленген//
сүзгіштен өткізілмеген//
сүзгіщтен өткізілген
***
Жануар майының құрамындағы қатты қанның қышқылдардың басымдығы://
органолептикалық қасиеті//
биологиялық бағалылығы//
+жоғары температурада еруі, жай еруі//
тағамдық бағалылығы//
төменгі температурада еруі
***
Балалар қоспаларының сақтау уақыты://
1 ай//
+ 6 ай – дан көп емес//
1 жыл//
2 жыл//
3 жылға дейін
***
Салқындатылған сусындарға қосатын иістендіргіш://
тағамдық қышқылдар//
қосымша тағамдар//
+жеміс-жидекті тағамдық эссенциялары//
тағамдық концентраттар//
тағамдық бояғыштар
***
Шырынды дайындау жолы://
қайнатылған жеміс – жидек сусынынан//
қайнатылған арнайы қойылтқыш заты бар сусыннан//
+қайнатылған 60% қанты бар сусыннан//
қайнатылған сусынға суды қосу арқылы//
қайнатылған консервант қосылған сусыннан
***
Алкогольсіз сусындарды дайындайтын су://
қайнатылған//
минерализацияланған//
+сүзілген//
тығыздығын төмендету арқылы//
рН-ты қалпына келтіру арқылы
***
Бірнеше шырындардың қоспасы (негізгі шырынға 35% басқа түрлерін қосады)://
аралас шырындар//
+біріктірілген шырындар (купожированные)//
купождалған шырындар//
араластырылған сусындар//
витаминделген шырындар
***
Кондитерлік өндірістік жұмысына жібермейтін ауруы бар адамдар://
жүрек қантамыр жүйесінің аурулары барлар//
қант диабетімен ауыратындар//
тірек-қимыл аппарытының аурулары//
созылмалы пиелонефрит//
+тыныс алу жүйесінің аурулары
***
Кондитерлік цех қызметкерінің қолынан іріңді ауруда анықтағанда қолданылатын шара://
жұмыстан шығару//
санаториялық емге жіберу//
+өнім шығармайтын басқа жұмысқа ауыстыру//
барлық технологиялық операцияны қолғаппен жүргізу//
қолды зарарсыздандырып, жұмысқа жіберу
***
Жаншу (пресервтер) бұл://
арнайы қораптағы стерильденген өнім//
жақсы жабылған стерильденген өнім//
қораптағы стерильді емес өнім//
+жақсы бекітілген стерильді емес өнім//
сақтау мерзімі шектелген өнім
***
Тағамдық қоспалардың анықтамасы://
тағамдық өнімді дайындау кезінде табиғи заттарды қосу//
арнайы сапасын жоғарылату үшін тағамдық өнімді дайындау кезінде табиғи және синтетикалық заттарды қосу//
+арнайы сапасын жоғарылату үшін тағамдық өнімді дайындау кезінде табиғи және синтетикалық заттарды қосу//
дәм және иіс беретін өсімдік текті өнімдер//
тағамдық өнімнің тұрақтылығын жоғарылататын өнім
***
Тағамдық қоспаларды дайындауда қолданылатын негізгі шарт://
токсикалық қасиетінің болмауы//
концерогенді қасиетінің болмауы//
кейін пайда болатын салдардың болмауы//
+халық денсаулығына толық зиянсыз болу//
тағамдық қосымшаларды қолдану шектелмеген
***
Жұмыртқа мен сырды белгілеу үшін қолданылатын бояғыш://
шафран//
тартразан//
индиго кармин//
ультрамин//
+фуксин
***
Қосымша тағам дайындағанда ферментті препараттарды қолдану мақсаты://
миоглобин фиксаторы//
+технологиялық үрдістің интенсификациясы//
бояғыш//
консервант//
дәм беру
***
Шұжық дайындауда нитритті қолдану мақсаты://
дәмді жақсарту үшін//
+түсті жақсарту үшін//
иісті жақсарту үшін//
консервілеу үшін//
консистенциясын жақсарту үшін
***
Шұжықты дайындауда крахмалды қолдану мақсаты://
дәмді жақсарту үшін//
түсті жақсарту үшін//
иісті жақсарту үшін//
консервілеу үшін//
+консистенциясын жақсарту үшін
***
Бояғыштармен бояуға болмайтын тағамдық өнім://
вино//
кисель//
+нан//
кондитерлік өнімдер//
шырындар
***
Көпіршікті эхинококкозбен зақымдалған етті пайдалану жолы://
технологиялық қайта өңдеу//
шектеусіз пайдалану//
+көпіршікті жойған соң пайлану//
күйдіру арқылы жою//
утилизацияға жіберу
***
Шошқа бұқтырмасын трихинемоскоппен қарағанда трихинелла табылғанда қолданылатын шара://
технологиялық қайта өңдеу//
шектеусіз пайдалану//
көпіршікті жойған соң пайдалану//
+жойып тастау//
утилизацияға жіберу
***
Жануар етінде жұмыртқалардың (финканың) жиі орналасатын жері://
бауыр//
жамбас бұлшықеттері//
өкпе//
жүрек//
+қабырға аралық бұлшықеттер
***
Шошқа эвентрациясы кезінде міндетті түрде жүргізілген зерттеулер://
биологиялық//
+трихинеллоскопия//
органолептикалық//
физико – химиялық//
бактериологиялық
***
Маститпен ауыратын сиырдан алынған сүттен пайда болатын ауру көзі://
холецистит//
ботулизм//
+стафилококкты токсикоз//
яшур//
трихинеллез
***
Тағамның қауіпсіз екенін көрсететін көрсеткіш (биологиялық, химиялық, механикалық контаминанттың болмауы)://
көгеру//
+гельминттің жұмыртқасы//
тұздану//
ашыту//
шіріп кету
***
Мынадай жағдайда санитарлы мекемелерде тағамдық өнімге экспертиза жүргізілмейді://
бактериальды ластану//
пестицид санының көбеюі//
органолептикалық өзгеріс//
витаминді құрамының өзгеруі//
+амбарлы зияндылармен зақымдалу
***
Патогенді микроағзалар мен токсині бар тағамды пайдалану жолы://
+жойып тастау//
ТМД елдерінің халқына пайдалану//
балаларды тамақтандыруға рұқсат бермеу//
термиялық өңдеу//
жануарларды тамақтандыру
***
Тағамдық құндылығы азайтылған өнімдерді қалай реализациялауға болады://
қолданыстан алу және жою//
+қолданылуы халықтың жеке контингентімен шектеледі//
тағамдық мақсатта щектеусіз қолдану//
техникалық мақсатта қайта өңдеу//
балалар тамақтануына қолдануды ұсыну
***
Шартты жеуге болатын тағамды пайдалану://
ауруханада қолдануды тағайындау//
шектеусіз пайдалану//
балаларды тамақтандыруда қолдану//
+арнайы өңдеуден соң пайдалануға беріледі//
жойып тастау
***
Органолептикалық көрсеткішке жатпайтыны://
өнімнің сыртқы түрі//
түсі//
иісі//
консистенциясы//
+қышқылдық
***
Өнімдердің санитарлы – эпидемиологиялық экспертиза кезінде сол өнімді анықтауда қажетті құжаттар://
«ҚР халқының санитарлы-эпидемиологиялық» заңы//
белгілі өнімді өндіргендегі нормативті құжаттар//
тағамдық өнімнің санитарлы-эпидемиологиялық экспертизасының қорытындысы//
+қажетті құжаттар тізбесі (накладная)//
тағамдық өнімнің сапасы мен қауіпсіздігі туралы заңы
***
Иіс пен дәмді анықтау үшін органолептикалық зерттеулер жүргізіледі://
ет – майшабақ – қант//
шұжық – жарма – сүт//
+қант – ұн – ет – тұздалған майшабақ//
ет – қант – ұн//
тұздалған майшабақ – ұн - қант
***
Тағамдық өнімнің органолептикалық көрсеткіші://
+өнімнің сыртқы түрі//
химиялық қоспалардың болуы//
микробиологиялық көбеюі//
шіріп кету//
қышқылдану
***
Тағамды қарағанда ашылатын көлем, егерде партия бірнеше орыннан тұрса (5 ед. дейін)://
барлық партияның 2 %//
барлық партияның 4 %//
барлық партияның 5 %//
барлық партияның 7 %//
+барлық партия ашылады
***
Стандарт жоқ болған жағдайда тағамның партиясын қараған кезде ашылатын орын://
2%//
4%//
+5%//
7%//
20%
***
Тағамның иісін анықтауда қолданылатын әдіс://
иісін иіскеп білу//
+ «шпилька» әдісі//
лабораториялық зерттеу//
трихинеллескопия//
редуктазды сынама
***
Тағамның дәмінің өзгергенін анықтау үшін қолданылатын сынама://
пышаққа//
«шпилька»//
редуктазды сынама//
лабораториялық зерттеу//
+дәмін көру
***
Сүттің тығыздығын өлшеу үшін қолданылатын прибор://
термометр//
психрометр//
+лактан//
жиромер//
хроматограф
***
«Емдік тағам» деген түсінікке сәйкес келетін анықтама://
асқынуы жоқ, созылмалы ауруларды тамақтандыру//
әртүрлі ауруларда қалыпты тамақтанумен айналысатын медицинаның бір бөлімі//
+ауру адамдарды арнайы құрастырылған рационмен және тамақтану тәртібін емдік және (профилактикалық) алдын – алу мақсатында қабылдау//
жынысына, жасына, мамандығына және т.б. факторларға байланысты қалыпты физиологиялық тамақтану//
сау және ауру адамдардың тамақтың сіңірілуін анықтайтын биохимиялық тұрғыдан құрастырылған тамақтану
***
Жүрек – қантамыр жүйесінің ауруы кезінде рационнан алып тастайтын тағам://
буланған ет үгітпелері//
+табиғи сүт қосылған кофе//
көкөніс қосылған аршылған арпа сорпасы//
қайнатылған балық//
айран
***
№1 емдәмді түзету (асқазанның жара ауруы) қарсы көрсетілген тағам://
жармадан жасалған сүтті сорпалар//
сиыр етінен қайнатылып жасалған тағамдар//
көкөністен қайнатылып жасалған салаттар//
+маринатталған көкөністер//
шай
***
№4 емдәмді (деарея) түзету: қарсы көрсетілген тағам://
кальцийленген ірімшік//
+қуырылған балықтың үгітпелері//
судағы күрішті ботқа//
кисель//
картопты езбе
***
№4 емдәмде берілетін тағам (ішектің созылмалы аурулары)://
қақтырылған балық//
маринадталған балық//
+жұмыртқа//
көкөністен жасалған салаттар//
булап пісірген картоп
***
Семіздік кезінде шектеу қажет://
қант алмастырғыштарды//
тағамдық талшықтарды//
дәруменге бай өнімдерді//
+тұзды//
жемістерді
***
Ыстық бірінші және екнінші тағамдардың термостарда сақталу мерзімі аспау керек://
1 сағат//
2 сағат//
+3 сағат//
6 сағат//
24 сағат
***
Ауылшаруашылығы жұмысшыларының қандай контингенттеріне емдік-алдын алу тамақтануына қажеттілік туады://
+ пестицидтермен жұмыс істейтіндер//
жануар баптайтындар//
механизаторлар//
мақташылар//
күрішшілер
***
Ыстық цехтарда жұмысшыларының рационына мынандай мақсатпен жергілікті мөлшерде май қосылады://
дәрумен жеткіліксіздігінің дамуы//
майлар аз мөлшерде болуы қажет//
зәрмен аминоқышқылдар мен креатинмен шығарылуының төмендеуі майды көп мөлшерде қолданғанда жылу өндіру 30-40% жоғарылайды//
+майлар эндогенді судың қосымша көзі болуы мүмкін және суды үнемді қолдануға әсер етеді
***
Ауылшаруашылығы еңбегінің ерекшелігін көрсетіңіз://
иондаушы радиацияның әсері//
жылдың барлық мезгіліндегі ауыр физикалық еңбек//
+жылдың әртүрлі мезгілінде еңбек қарқындылығының біртекті еместігі//
атмосфера қысымының әсер ету жағдайында жұмыс істеу//
тұрақты жоғары температура әсері
***
Емдік – профилактикалық тамақтануды ұйымдастыруды бақылайды://
цех бастығы//
ауысым бастығы//
кәсіпорынның жетекшісі//
+медициналық қызметкер//
тағам блогының жұмысшысы
***
Егде жастағы адамдардың тамақтануына ұсынатын өнімдер://
майлы ет//
+сүт өнімдері//
жеңіл сіңетін көмірсулар//
шошқа майы//
үй жағдайында дайындалған тұзды май
***
Сұрастыру – таразылау әдісінде тұрғындардың тамақтануын зерттеу мынадай жүргізіледі://
анкеталық сұрастыру жыл бойы жүргізіледі//
тағамдық өнімдерді, желінген тамақ қалдықтарынан//
мөлшерін таразыда өлшеу//
тұрғындарды арнайы дайындалған зерттеушілер сұрастырады//
+күнделікті қолданылатын тағамдық өнімдерді тіркеу сұрастыру// жолымен өлшеу арқылы жүргізіледі. Тәуліктік рационды лабораториялы зерттеу
***
Микробтың таралу дәрежесін жоғарылататын тағамдық өнімдерді өңдеудің технологиялық әдісі://
тұздау//
қайнату//
пісіру//
маринадтау//
+механикалық ұсақтау
***
Тағамдық уланудың ошағының пайда болуында тағам өнімдерінің фекальды ластануының негізгі микроорганизмдерін көрсетіңіз://
пигмент түзуші бактериялар//
стафикокктар//
споралылар//
+протей//
стрептококктар
***
Тағамдық улануды тудыратын өнімдер://
ас бұршақ//
бадам жаңғақтары//
+мөлшері өскен картоп//
құрғақ жемістер//
қышқыл сүт өнімдері
***
Тағаммен улануларға жататын ауруды көрсетіңіз://
улармен әдейі улану//
тағамдық аллергия//
алкогольмен улану//
+тағам токсикозы//
көп мөлшерде дәрумен қолдану әсерінен дамитын улану
***
Тағам бактерия токсикозына жататын қоздырғыштар:
ішек таяқшасы//
Aspegillus туысындағы саңырауқұлақтар//
фузариум туысындағы саңырауқұлақтар//
+ Cl.botulinum//
протей
***
Ботулизм тағаммен уланудың қай түріне жатады:
тағам токсикоинфекциясы//
+тағам бактериялық токсикозы//
ішек инфекциясы//
микотоксикоздар//
микстер
***
Тағам токсикоинфекциясына жататын қоздырғыштар:
Cl.botulinum//
Споралылар//
Стрептококктар//
+энтерококктар//
энтеротоксинді стафикокктар
***
Мөлшерінің көп болуынан дамитын тағаммен улануды шақыратын химиялық заттардың қоспасын атаңыз:
картоп соланині//
асбұршақ фазині//
+ауыр металл тұздары//
натрий хлориді//
ас содасы
***
Этиологиясы анықталмаған тағаммен улануларға жататын ауруды атаңыз:
+гафф ауруы//
Ботулизм//
тағам токсикоинфекциясы//
инфекциялық улану//
эрготизм
***
Тағаммен улануды тудыратын улы саңырауқұлақтардың құрамындағы затты көрсетіңіз:
+мускарин//
Фазин//
Солонин//
Амигдалин//
фагин
***
Тағам микотоксикозына жататын ауруды атаңыз:
гафф ауруы//
ботулизм//
митилизм//
+афлатоксикоз//
микстер
***
Тағаммен улануды тудыратын шартты – патогенді микроорганизмдерді көрсетіңіз//
ботулизм таяқшасы//
сальмонелла//
холера виблионы//
+Proteus туысының бактериялары//
стафилококктар
***
Қандай шартты-патогенді микроорганизмдер тағамдық улануды шақырады://
ботулизм таяқшасы//
сальмонеллалар//
холера вибрионы/
+Proteus туысы бактериялары//
стафилококктар
***
Шұжық өнімдерінің піскендігінің аяқталғаны батон ішінің температурасымен анықталады://
20 – 30 0 С//
60 0 С//
+70 – 72 0 С//
82 – 92 0 С//
90-100 0 С
***
Емдеу-алдын алу мекемелерінің тағам блогында ас дайындалған соң қанша уақыт аралығында таратылуы тиіс://
30 мин//
1 сағат//
+2 сағат//
3 сағат//
4 сағат
***
Емдеу-алдын алу мекемелерінде диетолог-дәрігер қызметіне жұмыс өтілі мынадан аз емес терапевт дәрігерлер тағайындалады://
1 жыл//
2 жыл//
+3 жыл//
4 жыл//
5 жыл
***
Емдеу-алдын алу мекемелерінде тағам блогы жұмысына жауапты://
+ диетолог-дәрігер//
аға медбике//
бөлім меңгерушісі//
қоймашы//
аспаз
***
Емдеу-алдын алу ұйымдарында диеталық тағамдарды дайындауда күнбағыс майы алмастырылуы мүмкін://
+жүгері майымен//
пальма майымен//
сиыр майымен//
құрғақ кілегей//
құйрық маймен
***
Туберкулезге қарсы ауруханалар мен бөлімшелерінде қымыз бен шұбатты бір науқас есебінде басқа сүтқышқылды өнімдерімен алмастырып тағайындауға болады://
0,5 л//
1 л//
+1,5 л//
2 л//
2,5 л
***
Емдеу-алдын алу ұйымдарында көмірсу бойынша 100 г картоп алмастырылуы мүмкін://
+25 г макарон//
100 г нан//
70 г манка жармасы//
100 г сүт//
100 г сиыр еті
***
Емдеу-алдын алу ұйымдарында ақуыз бойынша100 г сиыр еті алмастырылуы мүмкін://
+110 г жартылай майлы сүзбе//
100 г сүт//
50 г балық //
10 г ірімшік//
100 г картоп
***
Емдеу-алдын алу ұйымдарында ақуыз бойынша 100 г сүт алмастырылуы мүмкін://
100 г сиыр еті//
100 г балық//
1 жұмыртқа//
+10 г ірімшік//
100 г макарон
***
Ботулизмге тән симптом://
сілекейдің ағу//
температураның жоғарылауы//
іш өту//
+афония, диплопия//
құсу, бас ауруы
***
Рационмен артық мөлшерде түскендетүскенде гиперхолестеринемиялық әсерге ие және қанда тығыздығы төмен липопртеидтердің жоғарылауына әкелетін май қышқылдарын атаңыз:
миристинді, стеаринді, олеинді//
пальмитинді, стеаринді, линолеинді//
+лауринді, миристинді, пальмитинді//
олеин, линолен, пальмитин//
линол, линолен, арахидон
***
Гипохолестеринемиялық қасиетке ие:
+ПҚМҚ, МҚМҚ, β-ситостерин//
фосфолипидтер, ҚМҚ//
қысқатізбекті май қышқылдары//
β-ситостерин, фосфолипидтер//
ПҚМҚ, қысқатізбекті май қышқылдары
***
Гликемиялық индексті жоғарылататын тағамдық өнімдер:
+банан, жүгері жармасы, күріш, картоп//
алма, цитрус, бұршақ//
сүт және сүт өнімдері//
ет және ет өнімдері//
балық және балық өнімдері //
***
Тағамдағы майдың шамадан тыс көп болуы қатерлі ісіктердің дамуына әкеледі:
Өкпеде//
Бауырда//
Асқазанда//
+сүт бездерінде//
ұйқы безінде
***
Канцерогенді белсенділік қасиеті бар тағамдық өнімдердегі зат:
қорғасын //
нитрат//
пестицид//
антибиотик//
+ афлатоксин
***
Тағамдық микотоксикоздарға жатады://
ботулизм//
стафилококкты токсикоз//
сальмонеллез//
+ эрготизм//
гелиотропты токсикоз
***
Этиологиясы аралас (микстер) тағамдық уланудың қоздырғышы://
+энтеротоксигенді стафилококктар және Proteus туысының бактериялары//
ішек таяқшасы мен салмонеллалардың энтеропатогенді серотиптері//
споралы аэробтар және энтерококктар//
споралы анаэробтар и патогенді галлофильдер//
микотоксикоздар
***
Қандай табиғаты улы өсімдіктектес өнімдер тағамдық улануларды шақырады://
жасыл картоп өскіні//
шабдалының тұқымының ащы ядросы//
ағаш жаңғағы//
+бозғылт «поганка»
***
Тамаққа тәуелді жұқпалы емес аурулардың пайда болуы мен дамуының негізінде жатыр://
туа пайда болған зат алмасу бұзылыстары//
тағамдық аллергия//
бірқатар өнімдерге төзімсіздік//
+тамақтану дисбалансына байланысты тағамдық статус параметрлерінің бұзылыстары //
тағам өнімдерінің микробиологиялық ластануы//
***
Артық дене салмағы пен семіздіктің қалыптасуын анықтайтын факторлар (дәлелденген)://
тағамның төмен гликемиялық индексі, бөліп тамақтанудың көбеюі, ұзақ уақыттық жүйке-эмоциональды стресс//
+төмен физикалық белсенділік, жоғары калориялы өнімдерді (тәтті және айлы) тұрақты қолдану//
тағамның төмен гликемиялық индексі, төмен физикалық белсенділік
ұзақ уақыттық жүйке-эмоциональды стресс, жоғары калориялы өнімдерді (тәтті және майлы) тұрақты қолдану//
тағамның төмен гликемиялық индексі, бөліп тамақтанудың көбеюі
***
2-ші типті қант диабеті дамуының алиментарлы қауіп факторлары://
көмірсуларды, ақуыздарды, артық қолдану және ω6 тобына жататын ПҚМҚ, D дәрумені, мыстың жетіспеушілігі//
+жалпы майларды, ҚМҚ, май қышқылдарының транс-изомерлерін артық қолдану және тағамдық талшықтардың, ω3 тобына жататын ПҚМҚ, Е дәруменінің, хромның, магнийдің жетіспеушілігі//
көмірсуларды, жалпы майларды, ҚМҚ артық қолдану, тағамдық талшықтардың жетіспеушілігі//
ақуыздарды артық қолдану және ω6 тобына жататын ПҚМҚ, D дәрумені, мыстың жетіспеушілігі//
ω3 тобына жататын ПҚМҚ, Е дәруменінің, хромның, магнийдің жетіспеушілігі
***
Жүрек-қантамыр ауруларының дамуын анықтайтын қауіп факторлары (дәлелденген)://
+артық салмақ және семіздік, артық салмақ, аз қозғалыс белсенділігі, ҚМҚ , май қышқылдарының транс-изомерлерін, натрийді артық қолдану//
аз дене салмағы, жоғары дене жүктемесі, ПҚМҚ, МҚМҚ және калийді артық қолдану//
аз дене салмағы, ҚМҚ мен калийді артық қолдану//
артық салмақ , артық салмақ, ПҚМҚ артық қолдану//
семіздік, аз қозғалыс белсенділігі, май қышқылдарының транс-изомерлерін, натрийді артық қолдану//
***
Рационмен артық мөлшерде тускенде гиперхолестеринемиялық эффектке ие және қанда аз тығыздықты липопротеидтердің артуына алып келетін май қышқылдары://
миристин, стеарин, олеин//
пальмитин, стеарин, линолен//
+лаурин, миристин, пальмитин//
олеин, линолен, пальмитин//
линолен, линолен, арахидон
***
Гипохолестеринемиялық эффектке ие://
+ПҚМҚ, МҚМҚ, β-ситостерин//
фосфолипидтер, ҚМҚ//
қысқа тізбекті май қышқылдары//
β-ситостерин, фосфолипидтер//
ПҚМҚ, қысқа тізбекті май қышқылдары
***
Жоғары гликемиялық индексі бар тағам өнімдері://
+банандар, жүгері мақтасы, күріш, картоп //
алмалар, цитрусты, бобовые//
сүт және сүт өнімдері//
ет және ет өнімдері//
балық және балық өнімдері
***
Рациондағы майдың артық болуы қандай ісіктің пайда болуына алып келеді://
өкпе//
бауыр//
асқазан//
+сүт безі//
ұйқы безі
***
Қарқынды канцерогенді белсенділікке ие, тағам өнімдерінде нормаланатын зат://
қорғасын//
нитраттар//
пестицидтер//
антибиотиктер//
+афлатоксиндер
***
Тұрмыстық тоңазытқыштың стандартты температурасында (4+2˚С) көбейіп сақталатын патогенді микроорганизмдер://
+ішек таяқшасы О157:Н7//
сальмонеллалар//
клостридиялар//
энтерококктар//
стафилококктар
***
Тағамдық улануларға не жатады://
+алкогольмен (этанолмен), тағамдық аллергия//
фазинмен, соланинмен улану//
пестицидтермен, нитраттармен улану//
ауыр металл тұздарымен улану //
Гафф ауруы
***
Тағамдық токсикоинфекцияның клиникалық формасын шақыратын шартты-патогенді бактериялардың саны (КОЕ/г продукта)://
102-103//
103-104//
+105-106//
107-108//
109-1010
***
Қандай тағамдық заттарды пайдаланғанда ботулизм жағдайы көбейеді://
+үй жағдайында дайындалған консервіленген және ысталған тағамдар //
үй жағдайында дайындалған салаттар//
зауытта дайындалған шұжық өнімдері//
сүт өнімдері//
шырындар мен сусындар
***
Бөлме температурасында стафилококкк энтеротоксині табалдырықты дозасына дейін 3-4 сағатта жинала алатын тағам://
маринадталған көкөністермен бұқтырылған ет//
қышқылды орамжапырақтан жасалған щи//
лимон соусында пісірілген балық//
+картоп езбесі қосылған котлет, флотша жасалған макарон, сүт ботқасы//
жұмыртқа қосылған бифштекс
***
Тағамда микроорганизмдердің көбеюіне жағымсыз жағдай://
рН < 5,4, су белсенділігі < 0,95//
+рН < 4,4, су белсенділігі < 0,85//
рН > 4,4, су белсенділігі > 0,85//
рН > 6,0, су белсенділігі> 0,95//
рН < 3,4, су белсенділігі < 0,85
***
Тағамда 15-20 минут сайын мезофильді шартты патогенді микроорганизмдер саны 15-20 минут сайын екі есе артатын температура интервалы://
0˚ - 2˚С//
4˚- 6˚С//
8˚ - 14˚С//
+15˚ - 45˚С//
50˚ - 60˚С
***
Тоңазытқышта 4+2˚С температурада тағамдық өнімдер мен тағамдардың сақталуы://
микроорганизмдердің жойылуына әкеледі//
токсиндердің инактивациясына әкеледі//
+мезофильді микроорганизмдер санын тұрақтандырады және токсин түзілуіне кедергі жасайды//
мезофильді микроорганизмдер санын тұрақтандырады//
токсин түзілуіне кедергі жасайды//
***
Тағам рецепінде су белсенділігін төмендетуге қол жеткізеді://
ас тұзын қосу арқылы //
қант қосу арқылы//
қатырумен//
+ыстаумен//
натрий нитритін қосу арқылы
***
Екінші тағам мен гарнирлерде микроорганизмдердің жиналуының
алдын алу санитарлық ережелерге сәйкес жүзеге асу керек://
+1-3 сағат ішінде, температура 65˚ С-тан кем емес//
3-4 сағат, температура 75˚ С-тан кем емес//
0,5-1 сағат, температура 40˚ С-тан кем емес//
2 сағат, температура 75˚ С-тан кем емес//
0,5-1 сағат, температура 100˚ С-тан кем емес
***
Тағам өнімдерінде бактериялардың жиналуының (қарқынды көбею есебінен) негізгі себептері://
біріншілікті азық-түлік шикізаттары мен дайын өнімдердің микробпен ластануы//
өнімдерді сақтау кезінде тауар реттілігін сақтамау//
тағамдық нысандарда қызметкерлердің жеке бас гигиенасын сақтамауы//
+температура режимі мен сақтау мерзімінің, белгіленген рецептурасының сақталмауы//
белгіленген рецептурасының сақталмауы
***
Тағам өнімдерінің микробты ластануының мүмкін болатын себептері://
тағамдық нысанда технологиялық процесс ағымдылығының бұзылуы//
тағамдық нысан қызметкерлерінің жеке бас гигиена ережелерін сақтамауы//
өнімдер мен тағамдарды дайындау технологиясының (рецептурасын) бұзылуы//
+өнімдер мен тағамдарды сақтау мерзімі мен температурасының сақталмауы//
дайын тағамдарды сақтау мен реализациялау ережелерінің бұзылуы
***
«Тағамдық уланудың» соңғы диагнозы мынадан соң қойылады://
+аурудың алғашқы симптомдарының анализінен соң//
тағамдық анамнез жинағаннан және «күдікті» тағамдық анамнезді анықтағаннан соң//
зертханалық зерттеу нәтижелерін алған соң//
эпидемиологиялық жағдай анализінен соң//
тағамдық нысанның санитарлық-эпидемиологиялық зерттелуінен соң
***
Емдеу – алдын алу ұйымдарында 100 г бидай наны ақуыз және көмірсу бойынша алмастырылуы мүмкін://
+70 г макарон//
100 г қара бидай наны//
100 г манка жармасы//
10 г ірімшік //
100 г сүт
***
Канцерогенді белсенділігі бар микотоксин://
афлатоксин//
патулин//
+дезоксиниваленол//
фуманизин//
фузариотоксин
***
Фузариотоксин концентрациясын төмендететін тағамдық технология://
+дәнді ұнға, жармаға, крахмалға өңдеу//
экструзионды өндіріс//
сыра өндірісі//
нанды пісіру//
дәнді жармаға өндіру
***
Пестицидтердің гигиеналық классификациясы есепке алады://
химиялық құрылымын//
қолдану мақсатын, әсер ету механизмін//
улылығы/
+улылығы, кумуляция деңгейі, қоршаған орта нысандарында тұрақтылығы//
кумуляция деңгейі, қоршаған орта нысандарында тұрақтылығы//
***
Фосфорорганикалық пестицидтермен ластанған өнімдерді қайта өңдеу кезінде, мынаған көңіл аудару қажет://
+ыстық температуралы өңдеумен және уақытпен салыстырғанда ФОП тұрақтылығы төмен//
ыстық температуралы өңдеумен және уақытпен салыстырғанда ФОП
тұрақтылығы жоғары//
берілген уақытта тұрақтылығы төмен//
берілген уақытта тұрақтылығы жоғары //
ыстық температуралы өңдеуге тұрақтылығы төмен
***
Хлорорганикалық пестицидтермен ластанған өнімдерді қайта өңдеу кезінде, мынаған көңіл аудару қажет://
өнімнің ерітілген мөлшеріндегі ХОП концентрациясы бар//
ыстық температуралы өңдеумен және уақытпен салыстырғанда ФОП т
тұрақтылығы төмен//
+ерімейтін тағам өнімдері мен майларда ХОП концентрациясы және ХОП ыстық температуралы өңдеу уақытына тұрақты //
ерімейтін және майлы тағам өнімдерінде ХОП концентрациясы бар//
ХОП ыстық температуралы өңдеу уақытына тұрақты
***
Тікелей метгемоглобинтүзушілер://
нитраттар//
+нитриттер//
нитрозаминдер//
бенз(а)пирен//
пестицидтер
***
Нитраттардың максимальды рұқсат етілген мөлшері
ұсынылады://
+қорғалған грунт жағдайында өсірілген көкөністердің ерте сұрыптарына//
ашық грунт жағдайында өсірілген көкөністердің кеш
сұрыптарына//
қорғалған грунт жағдайында өсірілген көкөністердің кеш
сұрыптарына//
ашық грунт жағдайында өсірілген көкөністердің ерте
сұрыптарына//
ет пен ет өнімдеріне
***
Тағам өнімдеріндегі нитрат концентрациясын төмендетуге://
+тазалау, жібіту, жылулық өңдеу, ашыту//
кептіру, мұздату, тұздау, ыстау//
тұздау, ыстау//
жылулық өңдеу, ашыту//
тазалау
***
Канцерогенді акриламид түзіледі және жиналады://
+120˚С жоғары температурада пісіру және қуыру//
100˚С температурада қайнату//
суық ыспен ыстау//
200˚С температурада қайнату//
250˚С температурада қайнату
***
Тағаммен уланудың қандай жағдайларында жоғарыдағы инстанцияларға хабарлама жіберіледі://
жапа шеккендердің саны 5- тен аз болса//
+жапа шеккендердің саны 5- тен көп болса //
жапа шеккендердің саны 1 адам//
жапа шеккендердің саны 2 адам //
жапа шеккендердің саны 3 адам
***
Тағаммен улану ошағын тексеру кезінде жоғары тұрған инстанцияға қосымша мәліметтерді УСЭН қандай мерзімде жіберу керек://
3 күн//
5 күн//
+7 күн//
10 күн//
15 күн
***
Тағамдық микробты улану кезінде қандай лабораторлы зерттеулер жүргізіледі://
органолептикалық//
физико-химиялық//
микроскопиялық//
+бактериологиялық//
токсикологиялық
***
Ішек инфекцияларының тағамдық токсикоинфекциядан ерекшелігі://
+тағамды аз мөлшермен зақымдайды, бірақ патогенді қасиеті жоғары// эпидемиялық қауіпті өнімді қолданудан алып тастағаннан кейін өршудің төмендеуі//
қоздырғыштардың көп мөлшерімен ластануы//
аурудың массивті өтуі//
қысқа инкубациялық кезіңде аурудың бірден дамуы
***
Белгілі бір жағдайларда улы қасиетке ие болатын қандай өсімдік тектес өнімді пайдаланғанда тағамдық улану болады://
болигол//
дурман//
белена//
софора//
+өнген картоп
****
Клиникалық көрінісінде, көз көрудің, жұтудың, тыныс алу мен жүрек қызметінің нашарлауы болатын тағамдық улану немен байланысты://
+ботулизм таяқшасының токсині//
стафилококк//
сальмонелла//
цинкпен улану//
ішек таяқшалары
***
Стафилококкты интоксикацияның болуы қандай тағамды пайдаланумен байланысты://
+кремі бар кондитер өнімдері//
үй жағдайында дайындалған саңырауқұлақ//
шырындар//
шұжықтар//
консервілер
***
Тағамдағы пестицидтердің максимальды рұқсат етілген мөлшері://
өмір бойына ағзаға күнделікті түсіп, зиянды әсер көрсетпейтін мөлшері//
зерттелген тағамнан табылған пестицидтің нақты құрамы//
+ағзаға қауіпсіз мөлшерде тағамда болатын пестицидтердің гигиеналық нормасы (мг/кг, мг/л)//
пестицидтердің ағзаға қауіпті мөлшерінің тағам өнімдеріндегі қалдық мөлшері (мг/кг, мг/л)//
қоршаған орта объектілерінде пестицид мөлшерін шектейтін белгілі деңгей
***
Қоймаға түсетін және шығарылатын пестицидтер қандай журналда тіркеледі://
пестицидтерді қабылдауды есепке алатын журнал//
ауылшаруашылық жануарларды, өсімдіктерді және құстарды өңдеуден өткізетін пестицидтерді тіркеу журналы//
ұрықтарды улауды тіркейтін журнал//
+пестицидтердің кіріс, шығысын есепке алатын журнал//
тағамдардағы пестицид қалдығын зерттеу нәтижелерін тіркейтін журнал
***
Адам ағзасына көп мөлшерде пестицидтердің түсу жолы://
сумен//
атмосфералық ауамен//
топырақпен//
+тағам өнімдерімен//
тасымалдау жағдайы бұзылғанда
***
Гигиеналық жағынан пестицидтің қандай қасиеті аса қауіпті://
+сыртқы ортаға тұрақтылығының жоғары болуы//
аллергенді қасиеті//
холинэстеразалық белсенділігі//
ұшқыштығы//
ерігіштігі
***
Қоймадағы дәндерді сақтауға пайдаланылатын пестицид://
репелленттер//
гербицидтер//
+фумиганттар//
десиканттар//
лимацидтер
***
Пестицидтердің қандай қасиеті адам ағзасында созылмалы улануды тудырады://
жоғары улылығы//
жануарлардың сүті арқылы ағзадан шығу қасиеті//
суда ериді//
+ерекше кумулятивті қасиеті//
сыртұы ортада тез ыдырау қасиеті
***
Тағам арқылы ағзаға түскен пестицидтің қандай қасиеті жедел улану тудырады://
+қатты әсер ететін пестицидтер//
орта улы заттар//
сыртқы ортаға тұрақтылығының жоғарылығы//
ағзада ұзақ уақыт болуы//
тұрақты майлы эмульсия түзу қасиеті
***
Қандай пестицид температуралық әсерге тұрақсыз://
хлорорганикалық//
+фосфорорганикалық//
сынап қоспасы бар//
мышья қоспасы бар//
карбаматтар
***
Қандай пестицидтер температуралық әсерге тез ыдырайды://
карбоматтар//
ртутьсодержащие//
+фосфорорганикалық//
құрамында мышьяк бар//
хлорорганикалық
***
Өсімдіктердің бактериальды ауруымен күресуге пайдаланатын пестицидті көрсетіңіз://
гербицидтер//
аттрактанттар//
дефолианттар//
+бактерицидтер//
фумиганттар
***
Сүтке зерттеу жүргізгенде хлорорганикалық пестицидтердің мөлшері ПДК 2 есе көп. Осындай сүт қалай пайдаланылуы керек://
сұрыптауды пайдалану керек//
шектеусіз пайдалануға болады//
толықтай жою керек//
малдардың тамақтануына падаланады//
+майсыз құрғақ сүт алуға қолданады
***
Жоғары мөлшерде хлорорганикалық пестициді бар балықты қалай пайдалануға болады://
техникалық қажеттілікке//
+балық, жеміс консервілерін//
сату желісіне жіберіледі//
жоюға жіберіледі//
жануарларды қоректендіруге жібереді
***
Құрамында хлорорганикалық пестициді рұқсат етілген мөлшерден көп картопты пайдалануға болады://
+ техникалық крахмал жасауға//
сауда желісі арқылы реализациялау//
шектеусіз//
жою //
малдарды қоректендіруге
***
Сүт көп мөлшерде фосфорорганикалық пестицидпен зақымданған.Сүтті қалай пайдалануға болады://
жою//
шектеусіз пайдалану //
малдарды қоректендіруге//
+қайнатып болған соң пайдалануға болады //
бактериологиялық зерттеуге жіберіледі
***
Фосфорорганикалық пестицидтердің қалдық мөлшері бар дінді қайда пайдалануға болады://
техникалық мақсатта//
ұнның жоғар сұрыпын өңдеуге//
+жақсылап желдету керек//
техникалық өңдеуге жіберіледі//
егуге пайдаланады
***
Қызанақ партиясына санитарлы –эпидемиологиялық экспертиза жасағанада, токсикологиялық құжатта, көшетті 4 апта бұрын фосфорорганикалық пестицидпен өңделгені анықталды. Қызанақты қолдану жолын көрсетіңіз://
жою//
тұздауға жіберу//
термиялық өңдеудге жіберу//
техникалық өңдеуге жіберу//
+тамақтануға шектеусіз пайдалануға
***
Құрамында фосфорорганикалық пестицидтер рұқсат етілген деңгейден аз мөлшерде асып кеткен сүт қолданылуы мүмкін://
+қайнатылғаннан кейін //
жануарлар қорегіне//
сауда жүйесінде реализациялау//
жою//
майсыздандырылған сүт өнімдерін
***
Фосфорорганикалық пестицидтердің негізгі ерекшеліктері://
+аз улылығы//
айқын кумуляция//
жоғары тұрақтылығы//
тұрақты майлы эмульсияның түзілуі//
сауылатын жануарлар сүтімен бөлінеді
***
Сынапорганикалық пестицидті ауылшаруашылығында қандай мақсатта пайдаланады://
жәндіктерді үркіту үшін//
+дәнді өңдеу үшін//
саңырауқұлақпен күресу//
кеміргештермен күрес//
егінді көтеру үшін
***
Тағаммен улану ошағын зерттеу акті неше бөлімнен тұрады
2 //
3 //
4 //
+5 //
6
***
Тағаммен улану ошағын зерттеу алгоритмі неше бөлімнен тұрады://
2//
3//
4//
+5 //
6
***
Ситуациялық жоспарда қандай зона бөлінеді://
өндірістік//
қоймалық//
шаруашылық //
әкімшілік-тұрмыстық//
+селитебті
***
Сауда мекемелерін санитарлы күнге қанша жиілікте жабады://
аптасына1 рет//
аптасына 2 рет//
+айына1 рет//
декадасына1 рет//
кварталына1 рет
***
«Тез бұзылатын тағам өнімдері» түсінігі://
+регламенттелген мерзіміне сай реализациялауды, сақтауды және тасымалдануды қажет ететін тағам өнімдері //
шартты жарамды тағам өнімдері//
арнайы тасымалдауды қажет етпейтін, бірақ қатаң сақтауды және реализациялауды керек ететін тағам өнімдері//
бір апта ішінде реализациялауды талап ететін тағам өнімдері//
герметикалы қапталған тағам өнімдері
***
Тағам гигиенасынан дәрігер жұмысының қай бөлігінде тағам мекемелері желісін дамыту жоспарымен танысады://
ағымды санитарлы қадағалау//
+ұйымдастыру-әдістемелік жұмыс//
ескертпелі санитарлы қадағалау//
санитарлы- ағарту жүмысы//
ғылыми- тәжірибелік жұмыс
***
Базарда сүт өнімдерін тарату үшін қандай құжат қажет://
сапа сертификаты//
горинспекцияның шешімі//
ЦСЭЭ лабораториясының қорытындысы//
ветеринарлық құжат//
+ет-сүт лабораториясының қорытындысы
***
Базарда сатылатын тағам өнімдерінің сапасын кім қадағалайды://
госторгинспекция//
госсанэпидқадағалау органдары//
базар администрациясы//
+ет-сүт бақылау станциясы ( лаборатория )//
врач-диетолог
***
Ересек адам ағзасына қажет тәуліктік фосфорға (Р) қажеттілік://
600 мг/тәу//
800 мг/тәу//
1000 мг/тәу//
1200 мг/тәу//
1400 мг/тәу
***
Қоғамдық тамақтану орнында жұмыс жасайтын жұмысшылардың флюорографияны өту жиілігі://
квартал сайын//
жарты жылда бір рет//
+жылына бір рет//
екі жылда бір рет//
бес жылда бір рет
***
Базарда қандай тағамды таратуға тыйым салынады://
сүт//
жұмыртқа//
сүзбе//
+үй жағдайында дайындалған тағамдар//
сусындар
***
Жаз мезгілінде тасып сатылуға тыйым салынатын тағам://
жемістер//
+кремі бар кондитер өнімдері//
салқын сусындар//
көкөністер//
консервілер
***
Қоғамдық тамақтану орындарында қабылдауға рұқсат берілмейтін өнім://
ластанған жемістер мен көкөністер//
ластанған жұмыртқа//
жануар майы//
+этикеткасы жоқ консервілер//
кондитерлік өнімдері
***
Қоғамдық тамақтану орындарына қабылдауға тыйым салынған тағам өнімі://
консервілер//
+амбарлы зиянкестермен зақымдалған жармалар
макаронные өнімдері//
жұмыртқа//
сүт өнімдері
***
Шикі өнімдерді қораптар мен қаптарда сақтау үшін еденнен қандай арақашықтықта стеллаждарды орналастыру керек://
10-15 см//
15-20 см//
+25-30 см//
30-40 см//
50-100см
***
Аймақтың генералды жоспарына не кіреді://
мекеме салынайын деп жатқан аумақтың климат жағдайлары//
тұрғындардың денсаулығына нашар әсер ететін факторлардың болуы//
+аймақтың өлшемі мен конфигурациясы//
құрылыс материалдары мен конструкциясы туралы мәліметтер//
мекеме құрамы
***
Проектінің санитарлы техникалық бөлігіне экспертиза жасағанда бақылау жүргізіледі://
аймақтың жасылдану проценті//
мекеме құрамы мен олардың байланысы//
құрал жабдықтармен жабдықталуы//
шаруашылық зонаның орналасуы//
+су құбыры мен кәріз жүйесі
***
Ұсақ сауда желісінің қозғалмалы сауда объектілері://
палаткалар//
+арбалар//
павильондар//
киоскілер//
дүңгіршектер
***
Ұсақ сауда желісінің стационарлы сауда объектілері://
+палаткалар//
автоарбалар//
кәрзеңкелер//
супермаркет//
дүңгіршектер
***
БСЭҚ-нің (УСЭН) тіркеу-есеп беру құжаттарына кіреді://
бұйрықтар, инструкциялар//
СНиП, ТУ//
СанПиН, ГОСТ//
+зерттеу актілері//
ҚР ДСМ қаулылары
***
БСЭҚ (УСЭН) нормативті құжаттарына жатады://
жасалған жұмыс туралы есеп//
зерттеу актілері//
ҚР ДМ қаулысы//
инструкциялар, заңдар//
+ГОСТ, ТУ
***
БСЭҚ тағам гигиенасы бөлімінде пайдаланатын заңды құжатты көрсетіңіз://
+бұйрықтар, инструкциялар//
зерттеу актілері//
СанПиН, СНиПтер//
ГОСТ, ТУ//
есептер
***
Тағам мекемесі аймағының генералды жоспары деген не://
өнеркәсіптік мекеме жоспары//
жергілікті жердің оқиғалық жоспары//
мекеменің қабаттық сызбасының жоспары//
аймақ территориясының 2 км радиустағы жоспары//
+мекеме территориясының жоспары
****
ҚР аймағында мемлекеттік санитарлы қадағалауды кім жүргізеді://
мемлекеттік іздеу комитеті//
хабарлау жолдарының ведомствалық санитарлы қызметі//
азаматтық авиация ведомствалық санитарлы қызметі//
+ҚР ДСМ санитарлы-эпидемиологиялық қызметі//
госторгинспекция
***
Тамақтануға жарамайтын өнімдерді жоюға рұқсат етілген қаулыны шығаруға құқығы бар адам://
БСЭҚ тағам қауіпсіздігі мен сапасын қадағалау бөлімінің басшысы//
+басты мемлекеттік санитарлы дәрігер//
БСЭҚ тағам гигиена бөлімінің бас маманы//
БСЭҚ тағам гигиенасы бөлімінің маманы//
сауда объектісінің басшысы
***
Гигиеналық нормаларға сай тағам мекемелерін эксплуатациялауға қорытынды беруге құқығы бар тұлға://
БСЭҚ тағам қауіпсіздігі мен сапасын қадағалау бөлімінің маманы//
БСЭҚ тағам қауіпсіздігі мен сапасын қадағалау бөлімінің бас маманы//
тағам өнеркәсібінің басшысы//
+басты мемлекеттік санитар дәрігер//
БСЭҚ тағам қауіпсіздігі мен сапасын қадағалау бөлімінің басшысы
***
Аймақтың генералды жоспарын санитарлы-эпидемиологиялық экспертиза жасау://
+құрылыс тығыздығы//
тағам мекемелерінің қауіпті класы//
құрылыс материалы//
мекеме құрамы//
тағам мекемесінің ауданы
***
Остеопороз дамиды://
Pb//
Fe//
+Ca//
Zn//
Mg
***
Проектіге санитарлы- техникалық бөліміне санитарлы- эпидемиологиялық эспертизасын бақылауға жатады://
аймақтың жасылдану проценті//
мекеме құрамы мен оның байланысы//
аймақтың жасылдануы//
+жылыту жүйесі//
грунт суы жағдайының биіктігі
***
Балық ақуызында болмайды://
+оксипролин//
метионин//
аргинин//
глутамин//
цистеин
***
Тиімді тамақтану(анықтамасы)://
+зат алмасудың оптимальды деңгейін қамтамасыз ететін және адам ағзасына қажет мөлшерде ұйымдастырылған түрлегі тамақтану//
ағзаға минималды физиологиялық деңгейді қамтамасыз ететін тамақтану//
ағза минималды физиологиялық энергияға қажет мөлшерді қамтамасыз ететін тамақтану//
ұсынылған режим мен жағдайларға сай ұйымдастырылған тамақтану//
ұсынылған режим мен жағдайларға сай және қажетті мөлшерді қамтамасыз ететін тамақтану
***
Тәуліктік энерги шығынынан асу үшін тағам калориясы неше пайызға көп болу керек://
5% //
20% //
+10% //
25%//
15%
***
Тәуліктік ақуызға қажеттілік://
75 – 80 г//
230 – 250 г//
+85 – 90 г//
400 – 500 г//
120 – 150 г
***
Тәуліктік энергия шығыны 3500 – 4000 ккал./тәу сай келетін мамандықтар://
бірінші (аз жүктеме) //
+үшінші (жоғары жүктеме) //
екінші (орташа жүктеме) //
төртінші (өте жоғары жүктеме) //
бесінші (шектеусіз) //
***
1 гр. ақуызға сай калориялық коэффициентті көрсетіңіз://
+4,1 ккал//
9,3 ккал//
5,2 ккал//
11,7 ккал//
8,2 ккал//
***
Тәуліктік көмірсуға қажеттілік://
85 – 90 г//
300 – 350 г//
90 – 100 г//
+400 – 500 г//
200 – 300 г
***
1 г. көмірсудың калорический коэффициент көрсетіңіз://
+4,1 ккал//
11,7 ккал//
8,2 ккал//
14,9 ккал//
9,3 ккал
***
Тәуліктік майға қажеттілік://
85 – 90 г//
230 – 250 г//
+90 – 100 г//
400 – 500 г//
120 – 150 г
***
Орташа жүктемеге сай келетін мамандық түрі://
2500-2800 ккал//
+3200 – 3500 ккал//
2800 -3000 ккал//
3500 – 4000 ккал//
3000 – 3200 кккал
***
1 г. майдың калорический коэффициентін көрсетіңіз://
4,1 ккал//
11,7 ккал//
8,2 ккал//
14,9 ккал//
+9,3 ккал
***
Майда еритін витамин түрлері://
1. А тобының витаминдері 5. Е тобының витаминдері
2.В тобының витаминдері 6. F тобының витаминдері
3. С тобының витаминдері 7. К тобының витаминдері
4. Д тобының витаминдері 8. Р тобының витаминдері
1, 2, 3, 6, 8//
1, 4, 5, 6, 7//
3, 5, 6, 7//
+4, 6, 7, 8//
1, 4, 5, 6, 7
***
Цинга ауруының дамуына алып келетін витамин тобы://
А//
D//
B//
E//
+C
***
Рахит ауруының дамуына алып келетін витамин тобы://
А//
+D//
B//
E//
C
***
«Тауық соқыр» ауруының дамуына алып келетін витамин тобы://
+А//
D//
B//
E//
C
***
Барлық емдік профилактикалық мекемелерде пайдаланылады://
үш реттік тамақтану//
+төрт реттік тамақтану//
бес реттік тамақтану//
бес, алты реттік тамақтану//
алты реттік тамақтану
***
Тағам өнімдері мен шикі өнімдерді тасымалдауға арналған көлікке беріледі://
санитарлы құжат//
арнайы рұқсат//
жол жүру парағы//
санитарлы парақ//
+санитарлы паспорт
***
Гарнирларды жуу жүргізіледі://
суытылған қайнатылған суменх//
суық қайнатылмаған сумен //
+ыстық қайнатылған сумен//
гарнирлерді жууға тыйым салынады //
бөтелкедегі сумен
***
Картоп езбесін жасауға қолданады://
бульон//
майонез//
+сүт//
қайнатылған сүт//
жылы сүт
***
Адекватты тамақтану теориясының авторы://
+А.М. Уголев//
Э. Каризе//
Г. Шелтон //
П. Брэгг//
Г.С. Шаталова
***
Г. Шелтон осы теоряның авторыи://
адекватты тамақтану//
«тірі энергия»//
тамақтанудың классикалық теориясы//
«ұпайлы диета»//
+бөліп тамақтану
***
Асханалық таза құралдар арнайы жәшік кассетерде сақталады://
+саптарын жоғары қаратып//
саптарын төмен қаратып//
табаққа шашып//
тарату сызығынан бір метр арақашықтықта//
тарату сызығынан екі метр арақашықтықта
***
Тамақтану статусы (анықтамасы)://
+адекватты нақты тамақтануды көрсететін жиынтық//
ағзаның физикалық дамуын және нақты тамақтану көрсеткіштерінің жиынтығы//
физикалық даму көрсеткіштерінің жиынтығы//
нақты тамақтану көрсеткіштерінің жиынтығы//
зат алмасудың лабораторлы көрсеткіштері, физикалық даму көрсеткіштері, рационның нутриенттік көрсеткіш жиынтығы
***
Тамақтанудың санын көрсетіңіз://
жануарлар ақуызы//
өсімдік майы//
жай көмірсулар//
витаминдер//
+калориялығы
***
Ашық табақтарда тасымалдауға қатаң тыйым салынады://
ет өнімдері//
+кремді кондитер өнімдері//
ұн өнімдері//
сүт өнімдері//
балық
***
Тамақтануды зерттеудің балансталған әдісі://
жеке топтардың тамақтану ерекшеліктері туралы мағлұмат алу//
дұрыс емес тамақтануға қарсы жүргізілетін алдын алу жұмыстарының әсерлілігін анықтау//
+тұрғындардың тағам өнімдерін өнімдерін пайдаланудың орташа деңгейін анықтау//
тұрғындар арасында өмір сүру жағдайларының деңгейі мен динамикасы туралы ақпарат алу//
тамақтану салтын өзгерту
***
Туралған етке толы батондар цехта сақталу уақыты://
+2 сағат//
3 сағат//
4 сағат//
5 сағат//
6 сағат
***
Негізгі алмасуға қандай фактор әсер етеді://
бұлшықет жұмысының ауырлығы//
жұмыс жасау ерекшелігі//
спортпен шұғылдануы//
+орталық жүйке жүйесінің жағдайы//
түрлі үй шаруашылығы
***
Негізгі зат алмасуға қандай энергия жұмсалады://
ағзада тағамдық заттарға айналуға жұмсалатын//
еңбек ету процессіне жұмсалатын//
+негізгі өмір сүруді қамтамасыз ететін жүйелер қызметіне жұмсалатын//
зат алмасу процессінде ыдырайтын//
физикалық ауыртпалыққа жұмсалатын
***
Өнеркәсіпті толық автоматтандырғанда жұмысшылардың энергия шығыны қай топқа жатады://
+ақыл ой еңбегімен айналысатындар//
жеңіл физикалық еңбекпен айналысатындар//
орташа еңбекпен айналысатындар//
ауыр физикалық жұмыспен айналысатындар//
өте ауыр физикалық жұмыспен айналысатындар
***
Энергия тасымалдайтын нутриенттердің балансталған көрсеткішьері (рационның энергия құндылығы %)://
ақуыздар – 5-10%, майлар – 30% аз емес, көмірсулар – 60-65%//
+ақуыздар – 10-15%, майлар – 30% көп емес, көмірсулар – 55-65%//
ақуыздар – 20% көп емес, майлар – 40% аз емес, көмірсулар – 40% аз емес//
ақуыздар – 25%,майлар - 35%, көмірсулар - 40%//
ақуыздар- 30%,майлар - 30%, көмірсулар - 40%
***
Қай тағамның ақуызы түрлі тағамдардық ақуыздарды анықтау үшін халықаралық эталон ретінде пайдаланады://
+жұмыртқа ақуызы//
сүт ақуызы//
құс етінің ақуызы//
сиыр еті ақуызы//
балық ақуызы
***
Адам тамақтануындағы алмастырылмайтын липидті қосылыстар://
олеинді және стеаринді май қышқылы//
+линолды және линоленді май қышқылы//
фосфолипидтер, холестерин, лауринді май қышқылы//
линолды, линоленді, арахидонды май қышқылы//
олеинді, стеаринді және пальмитинді май қышқылы
***
Шығу тегі жануар тектес майды көрсетіңіз://
фруктоза//
сахароза//
мальтоза//
+гликоген//
галактоза
***
Қандай көмірсу асөазан ішек жолында ыдырамайды және энергия көзі бола алмайды://
+жасымық//
крахмал//
гликоген//
фруктоза//
лактоза
***
Қандай көмірсу ішек пристальтикасын күшейтеді://
галактоза//
мальтоза//
сахароза//
+жасымық//
фруктоза
***
Келесі шағымдар мен симптомдарға сүйеніп диагноз қойыңыз: шынтақ буынының аймағында және бөксенің сыртқы беткейінде фолликулярлы гиперкератоз, қастың төменгі жағында жағымсыз сезім, «қараңғылыққа бейімделу» уақыты10 с://
аз мөлшердеретинол жетіспеушілік белгілері//
+б) көп мөлшерде ретинол жетіспеушілік белгілері//
аз мөлшерде аскорбин қышқылының жетіспеушілігі//
көп мөлшерде аскорбин қышқылының жетіспеушілігі//
ретинол және аскорбин қышқылының жетіспеушілік белгілер
***
Мұздатылған көкөністер мен жемістерді осындай температурада сақтайды://
10°C//
18°C//
10°C//
+18°C//
20°C
***
Д витаминін көп мөлшерде кездесетін өнім://
сүт//
ет//
+балық//
жас көкөністер мен жемістер//
бұршақтар
***
Қандай тағамдарда темір сіңірілмейтін күйде болады://
ет//
жұмыртқа//
балық//
сүт//
+бұршақ
***
Ересек әйелдердің тәуліктік темірге қажеттілігі://
1 мг//
2-3 мг//
3-5 мг//
5-7 мг//
+18 мг
***
Тағаммен фтор көп мөлшерде ағзаға түскенде дамитын ауру://
алиментарлы-токсикалық алейкия//
көз қабықшасының ауруы//
стронцилы рахит//
Уров ауруы//
+флюороз
***
Қандай элементтің жетіспеушілігінен тіс жегісі дамиды://
марганец//
кобальт//
+фтор//
мыс//
йод
***
Қандай көрсеткіштер тағам сапасын анықтайды://
тағамдық құндылығы//
биологиялық құндылығы//
қауіпсіздік көрсеткіштері//
тағамның сапалық және сандық жағын көрсететін көрсеткіштер//
+тағам өнімінің толық құндылығын көрсететін сертификаттың болуы
***
Тағам өнімдерінің сіңімділігі://
тамақтану кезіндегі субъективті тою жылдамдығы//
+тамақты пайдалану мен теріс динамикалық стереотипті таңдау жылдамдығы//
тағам өнімдерінің органолептикасына жағымды арақатынастың қалыптасу жылдамдығы//
тағам өнімдерінің органолептикасына жағымсыз арақатынастың қалыптасу жылдамдығы//
тамақты пайдалану мен оң динамикалық стереотипті таңдау жылдамдығы//
***
Афлатоксин М1 ұсынылады://
ет өнімдерінде//
теңіз балығы//
+сүт//
бұршақ//
консервілер
***
Өсімдік тектес өнімдер тамақтануда жалғыз табиғи көз болып табылады://
+крахмалдың, крахмалды емес полисахаридтердің, витамин С, Е,
биофлавоноидтардың//
ақуыздың, НЖК, кальцидың, темірдің, селеннің, витамина В12//
витамин D, А, К//
ПНЖК и витамин D//
фосфордың, йодтың
***
Нан мен жарманың энергетикалық құндылығы крахмалмен анықталады, ал кондитер өнімдерінде қалай анықталады://
ақуызбен крахмал//
+майлар мен моно- және дисахаридтермен//
жеңіл сіңірілетін көмірсулармен//
тағам талшықтары//
аминоқышқылдарымен
***
Бұршақ тұқымдастардың ақуызы жануар ақуызымен салыстырғанда://
аналогиялық биологиялық құндылығы бар//
жақсы сіңірілетін болғандықтан жоғары биологиялық қасиетке ие//
+күкіртті аминоқышқылдары аз болғандықтан биологиялық құндылығы төмен//
алмастырылмайтын аминқышқылдары баласталған болғандықтан, жоғары биологиялық қасиетке ие//
ешқандай құндылығы жоқ
***
Жас көкөністер мен жемістерде аз мөлшерде кездеседі://
+майлар, натрий, хлор//
су, тағам талшықтары, калий//
органикалық қышқылдар, эфир майлары, су//
органикалық қышқылдар, эфир майлары, тағам талшықтары//
су, май, натрий
***
Жаңғақтар мен дәндердің тағамдық құндылығы://
+энергетикалық құндылығы жоғары , ПҚМҚ, токоферол, калий, магний//
энергетикалық құндылығы төмен, ПҚМҚ, токоферол, калий, магний //
энергетикалық құндылығы жоғары, НЖК, ретинол, аскорбин қышқылы//
энергетикалық құндылығы төмен, токоферол, калий, магний//
энергетикалық құндылығы жоғары, ретинол, аскорбин қышқылы
***
Өсімдік майын тағам дайындауда көп рет қыздырғанда болады://
+қышқылдылықтың жоғарылауы, токоферол мен фосфолипидтердің бұзылуы//
қышқылдылықтың төмендеуі, май қышқылдарының изомерленуі//
май қышқылдарының изомерленуі, токоферол мен фосфолипидтердің бұзылуы//
қышқылдылықтың жоғарылауы, май қышқылдарының изомерленуі//
қышқылдылықтың төмендеуі, токоферол мен фосфолипидтердің бұзылуы
***
Сүт пен сүт өнімдері тамақтануда осы заттардың көзі болып табылады://
+кальций, витамин В2 және А//
кальций, темір, натрий, витамин В1//
магний, аскорбин қышқылы және биофлавоноидтар//
калий, натрий, МНЖК, витамин Е//
йод, магний, селен, стронций
***
Сүт өнімдері жасырын майдың немесе қанттың көзі, осы онімнен басқа://
қойытылған сүт //
+кефир//
ерітілген ірімшік//
қатты ірімшік//
құрғақ жемістермен ірімшікті масса//
қаймақ
***
Қайнатылған шұжық үшін етті камерада ұстау уақыты://
10-12 сағат//
12-24 сағат//
24-36 сағат//
+24-48 сағат//
24-36 сағат
***
Тамақтану мекемелерінде дезинфекция мен жинауды жүргізеді://
аптасына бір реттен аз емес//
+айына бір рет аз емес//
айына екі реттен аз емес//
күнделікті//
екі аптады бір рет
***
25 г сүт пен ет өнімдерінде болмау керек патогенді микроорганизмдер://
+сальмонеллалар, листериялар//
стафилококктар, клостридиялар//
шигеллалар, йерсиниялар//
ішек таяқшалары, энтерококктар//
протейлер, клебсиеллалар
***
Күнделікті тағам рационына балықты қоса алмаймыз://
биологиялық құндылығы төмен//
энергетикалық құндылығы жоғары//
+сіңімділігі жоғары//
сіңіміділіг төмен//
энергетикалық құныдылығы төмен
***
Жоғары (азуақытты) пастеризация осы режимде жүргізіледі://
66 - 68°С//
+76- 78 °С//
86-88°С//
96- 98°С//
106 -108°С
***
Жұмыртқа ұнтағы сумен араластырғанда кулинарлық өңдеуден қай уақыт аралығында жасалу керек://
10 мин//
2 сағат//
жарты сағат//
1 сағат//
+бірден
***
Нанның органолептикалық көрсеткіші немен анықталады://
қышқылыдылығы//
саңылаулығы//
ылғалдылығы//
+түсі//
майлылығы
***
Қандай ұнның сіңімділігі жоғары://
+жоғары сұрыпты ұн//
витаминделген ұн//
2 сұрыпты ұн//
үшінші сұрыпты ұн//
қара бидай ұны
***
Сүттің қандай физико-химиялық көрсеткіші ГОСТ нормаланады://
+тығыздығы//
консистенциясы//
түсі //
исі//
сыртқы түрі
***
Сүтті крахмалмен қандай мақсатта фальсификациялайды://
қышқылдылығын төмендету үшін//
+консистенциясын жоғарылату үшін//
сусыздандыру мақсатында//
майлылығын жоғарылату үшін//
пастеризация сапасын арттыру үшін
***
Сүт майлылығын қандай бірлікпен өлшейді://
+процент//
Ккал//
грамм//
градус Тернера//
градус Цельсия
***
Етті алудың технологиялық процессінің қай сатысын эвентрация деп атайды://
малды сою//
қансыздандыру//
+ішкі мүшелерін алу//
мұздату//
салқындату
***
Балықты физико-химиялық зерттеуге не жатады://
+бос аммиакты анықтау//
түсті анықтау//
консистенциясын анықтау//
гельминттер болуын анықтау//
иісін анықтау
***
Балықтың балауса екенін көрсететін физико-химиялық көрсеткіш://
дәмін анықтау
майлылығын анықтау//
қышқылдылығын анықтау//
иісін анықтау//
+аммиакқа реакциясын анықтау
***
Қандай балықты галлофильды микроб В. serratia salinaria зақымдайды://
тірі//
ыдыраған//
қақталған//
+тұздалған//
буланған
***
Описторхозға қарсы қандай алдын алу жұмыстары радикалды болып саналады://
балықты тұздау//
+балықтары бар су қоймаларын гельминт жұмыртқаларымен ластанудан алдын алу//
балықты мұздату//
жұқалап қуыру//
ыстық және салқын ыстау
***
Тағам өнімдерінің санитарлы-эпидемиологиялықкөрсеткіші//
сіңімділігі//
энергетикалық құндылығы//
витаминді құндылығы//
сапалы//
+қауіпсіз
***
Ұнның нан пісіруге сапалы көрсеткіші://
май құрамы//
+желімділігінің сапасы мен құрамы//
алмаспайтын және алмасатын амин қышқылдарының болуы//
витаминді дәрежесі//
дәнді технологиялық өңдеу дәрежесі
***
Нан қандай витаминдердің көзі болып табылады://
+В тобы витминдері//
витамин С//
витамин К//
витамин Д//
витамин А
***
Нанның қандай көрсеткіші тағамдық құндылығын сипаттайды://
+сіңімділігінің болмауы//
сіңімділігі//
қорытылуы//
құнды//
ақуыздың биолгиялық құндылығының жоғары болуы
***
Сүттің қандай көрсеткіші ГОСТпен нормаланады://
+тығыздығы//
майлылығы//
құрғақ заттар//
майсыз құрғақ заттар//
бактериалардың болуы
***
Қандай ферменттердің болуы сүттің жақсы пастеризацияланғанын көрсетеді://
+фосфотаза, пероксидаза //
пероксидаза//
редуктаза//
лактаза//
мальтаза
***
Локальды туберкулезбен ауырған малдардың етін қалай таратады://
ветқадағалаудың шешімімен малдарды қоректендіруге жібереді://
+орналасқан жерін алып тастағаннан кейін тамақтануға қолдану//
арнайы өңдеуден кейін тамақтануға жіберу//
шектеусіз қолдануға болады
техниккалық мақсатта
***
Қандай құстың жұмыртқалары шикі түрде қоғамдық тамақтану орындарына таратуға рұқсат етілмейді://
тауық//
+қаз, үйрек//
түйетауық//
бөдене//
үйрек
***
Тауықтың қандай жұмыртқасы тамақтануға рұқсат етілмейді://
сырты зақымдалған//
+жұмыртқадағы қан ұйындылары, іші толық немесе аздап аққан //
сырты ластанған//
қабық астындағы дақ//
сынған жұмыртқа
***
Картопта қандай көмірсу көп://
гликоген//
+крахмал//
пектин//
жасымық//
глюкоза
***
Қандай ыдыс гигиеналық жағынан пайдалануға ыңғайлы://
пластикті//
+шыны//
алюминді//
гончарлы//
керамикалық
***
Көкөністер мен жемістерде кездесетін қандай зат ағзадан холестеринді шығарады және ішек микрофлорасына пайдалы://
қант//
минералды элементтер//
витаминдер//
+жасымық//
органикалық қышқыл
***
Тек фильтрациядан өткен май://
+шикі//
рафинирленбеген//
рафинирленген//
фильтірленген//
дефильтірленген
***
Салқын суларға ароматтау мақсатында қосады://
тағамдық қышқылдар//
тағамдық қоспалар//
+тағамдық көкөністік эссенциялар//
тағамдық концентраттар//
тағамдық бояғыштар
***
Қандай ауруы бар тұлғаларды кондитерлік өндіріске жібермейді://
жүрек қан тамыр жүйесінің аурулары//
қант диабетімен ауыратындар//
қаңқа бұлшықет аппаратының аурулары//
созылмалы пиелонефритпен//
+жоғары тыныс алу жолдарының қабынуы
***
«Тағамдық қоспаларға » түсінік://
тағам дайындау кезінде қосатын табиғи заттар//
синтетикалық заттар//
+сапасын жақсарту үшін және дайындау кезінде қосылатын табиғи және синтетикалық заттар//
тағамға ароматты және дәмді қасиет беретін өсімдік тектес тағамдар//
тағам өнімдерінің тұрақтылығын жақсартатын заттар
***
Ферментті препараттарды қандай мақсатта тағамдық мақсатта қолданады://
миоглобин фиксаторлары//
+технологиялық процестың интенсификациясы//
бояғыш//
консервант//
дәмдеуіш
***
Қандай тағамдарды бояуға болмайды://
вино//
кисель//
+нан//
кондитер өнімдері//
шырындар
***
Шошқа эвентрациясы кезінде міндетті түрде жүргізілетін зерттеу://
биологиялық//
+трихинеллоскопия//
органолептикалық//
физико-химиялық//
бактериологиялық
***
Қандай жағдайда санитарлы қадағалау органдары тағамдарға экспертиза жүргізбейді://
бактериалды ластанғанда//
МРД (МДУ) асатын пестицидтердің болуы//
органолептикалық өзгерістерде//
витаминдік құрамы өзгергенде//
+амбарлы қоздырғыштармен ластанғанда
***
Тағамдарға санитарлы эпидемиологиялық экспертиза жасағанда қандай құжат қажет://
денсаулық сақтау жүйесі мен халық денсаулығы туралы ҚР кодексі//
белгілі тағам өндірісінде қолданатын нормативті құжат//
тағам өнімдерінің санитарлы-эпидемиологиялық экспертизасы//
+ілеспе құжат//
тағам қауіпсіздігі мен сапасы туралы заң
***
Партияда тағамды тексеру кезінде партияда әр жерде орналасса қандай көлемін ашады (5 бірлікке дейін)://
барлық партияның 2%//
барлық партияның 4% //
барлық партияның 5% //
барлық партияның 7% //
+барлық партия ашылады
***
Тағам дәмі өзгерсе сынаманы қалай алады://
«пышақпен»//
«шпилька әдісі»//
редуктазалы сынама//
лабораторлы зерттеу//
+дәмін көру
***
Жүрек қан тамыр жүйесі ауыратын науқастарға қандай тағам беруге болмайды://
буланған котлет //
+табиғи кофе сүтпен//
көкөніс сорпасы//
қайнатылған балық//
айран
****
Семіздікте шектеу керек://
қант алмастырғыштары//
тағам талшықтары//
витаминдерге бай өнімдер//
+тұз//
көкөністер
***
Ыстық цех жұмысшыларына қандай мақсатта рациондарына май қосады://
витамин жетіспеушілігі дамығанда//
майлар аз мөлшерде болу керек//
зәрдегі амин қышқылы мен креатин азаяды//
көр мөлшерде май қолданса жылу бөлу 30-40% артады//
+майлар өосымша эндогенді судың көзі болып табылады және оны үнемді пайдалануға алып келеді
***
Қарт кісілердің тағамдарына қандай өнімдерді қосу ұсынылады://
майлы ет//
+сүт өнімдері//
жеңіл сіңірілетін көмірсулар//
шошқа майы//
үйде жағдайында тұздалған май
***
Тағаммен улану ошағындағы негізгі фекальды микроорганизмдерді атаңыз://
пигменттүзуші бактериялар//
стафилококктар//
споралар//
+протейлер//
стрептококктар
***
Ботулизм қандай тағамдық улануға жатады://
тағамдық токсикоинфекциялар//
+тағамдық бактериалды токсикоздар//
ішек инфекциялары//
микотоксикоздар//
миксттер
***
Саңырауқұлақта болатын қандай улы зат тағам улануын тудырады://
+мускарин//
фазин//
солонин//
амигдалин//
фагин
***
Тағаммен улануда қандай токсиннің улау қасиеті жоғары//
фузаритоксин//
стафилококкты энтеротоксин//
+ботулотоксин//
эрготоксин
***
Тағамдық бактериалды токсикозға жатады://
сальмонеллез//
+ботулизм//
эрготизм//
“мас нанмен” улану//
гафф ауруы
***
Тағамдық микотоксикозға жатады://
ботулизм//
стафилококкты токсикоз//
сальмонеллез//
+эрготизм//
гелиотропты токсикоз
***
Алиментарлы тәуелді инфекциялы емес аурудың негізі неде://
зат алмасудың туа пайда болған бұзылысы//
тағамдық аллергия//
тағамдарға непереносимость ряда продуктов//
+тамақтану дисбалансымен байланысты тағам статусының бұзылысы
дисбактериоз
***
Қант диабетінің екінші түрі дамуының алиментарлы факторы://
көмірсуларды және ақуызды артығымен пайдалану, ПНЖК, витамин Д,
цинк жетіспеушілігі//
+майды, НЖК, транс-изомерлі май қышқылдарын артығымен пайдалану және тағам талшықтарының, ПНЖК, витамин Е хром, магний жетіспеушілігі//
көмірсуларды, майды НЖК, артығымен қолдану және тағам талшықтарының жетіспеушілігі//
ақуыздың артық болуы және ПНЖК, Витамин Д, цинк жетіспеушілігі//
ПНЖК, витамин Е, хром, магний жетіспеушілігі
***
Қандай май қышқылдары рационмен гиперхолестеринемия әсері бар және қанда тығызыдығы төмен липотпротеидтердің болуына алып келеді://
миристинді, стеаринді, олеинді//
пальмитинді, стеаринді, линоленді//
+лауринді, миристинді, пальмитинді//
олеинді, линоленді, пальмитинді//
линолды, линоленді, арахидонды
***
Жоғары гликемиялық индексі бар тағам өнімдері://
+банандар, жүгері, күріш, картоп//
алма, цитрустар, жемістер//
сүт және сүт өнімдері//
ет және ет өнімдері//
балық және балық өнімдері
***
Тұрмыстық тоңазытқышта (4+2˚С) сақтағанда көбейетін және өмір
сүре беретін патогенді микроорганизмдер://
+ішек таяқшалары О157:Н7//
сальмонеллалар//
клостридиялар//
энтерококктар//
стафилококктар
***
Стафилококкты энтеротоксин бөлмедегі температурада табақта 3-4
сағат
ішінде табалдырықты көрсеткішке жететін мөлшері://
маринадталған жемістермен бұқтырылған ет//
қышқыл орамжапырақпен жасалған щи//
лимон соусында жасалған балық//
+картоп езбесімен котлет, флотша дайындалған макарон, сүт ботқасы//
жұмыртқамен бифштекс
***
Тағамдарды температурасы 4+2˚С тоңазытқышта сақтау://
микроорганизмдердің өлуіне алып келеді//
токсиндердің инактивациясына алып келеді//
+мезофилді микроорганизмдердің санын қалыптастырады және токсин түзуге кедергі жасайды//
мезофилді микроорганизмдердің санын қалыптастырады //
токсин түзуге кедергі жасайды
***
Тағам өнімдерінде бактериялардың жиналу себебі://
шикі өнімдердің және дайын өнімдердің микробпен ластануы//
өнімдерді сақтау кезінде көршілестікті сақтамау//
қоғамдық тамақтану орындарындағы жұмысшылардың жеке бас гигиенасын сақтамауы//
+сақтау мерзімді,температулық режимді және жасалған рецепті сақтамауы//
жасалған рецепті сақтамауы
***
Тағам объектілерінде жылу бөлу интенсивтілігі жұмыс орындарында аспау керек://
200 Ватт//
250 Ватт//
150 Ватт//
100 Ватт//
+70 Ватт
***
Фосфорорганикалық пестицидпен ластанған тағамдарды деконтаминационды өңдеу кезінде, ескеру қажет://
+жоғары температураға және уақытқа ФОП тұрақсыздығы//
жоғары температураға және уақытқа ФОП тұрақты//
ФОП уақытқа аралығына тұрақсыз//
ФОП уақытқа аралығына тұрақты //
жоғары температураға ФОП тұрақтылығы төмен
***
Тікелей метгемоглобинтүзуші//
нитраттар//
+нитриттер//
нитрозаминдер//
бенз(а)пирен//
пестицидтер
***
Канцерогенді акриламид түзіледі және жиналады://
+120˚С жоғары температурда пісіру және қуыру//
100˚С температурада пісіру және қайнату //
салқын ыспен ыстау//
200˚С температурада пісіру және қайнату //
250˚С температурада пісіру және қайнату
***
Этиологиясы микробты тағаммен улануда қандай лабораторлы зерттеу жүргізеді://
органолептикалық//
физико-химиялық//
микроскопиялық//
+бактериологиялық//
токсикологиялық
***
Белгілі жағдайларда улы қасиетке ие өсімдік тектес қандай тағамдарды пайдаланғанда тағамдық улану болады://
болигол шұбары//
дурман//
белена//
софора//
+өнген картоп
****
Тағамдардағы пестицидтердің максимально- рұқсат етілген деңгейі://
өмір бойына күнделікті ағзаға түсіп зиянды қасиет көрсетпейтін мөлшері// б) зерттеліп жатқан тағамнан табылған пестицидтің нақты мөлшері//
+ағзаға қауіпті мөлшерін тағаммен түсуін шектейтін гигиениеналық норматив (мг/кг, мг/л)//
ағзаға қауіпті деңгейде тағамнан табылған пестицидтердің қалдық мөлшері (мг/кг, мг/л)//
қоршаған ортада болмау керек шектелген деңгей
***
Пестицидтердің көп мөлшерде ағзаға түсетін кең таралған жолы://
сумен//
атмосфералық ауамен//
топырақпен//
+стағам өнімлерімен//
тасымалдау жағдайы бқзылғанда
***
Пестицидтің қандай қасиеті адам ағзасында созылмалы улану тудырады://
жоғары улылық//
сүт беретін жануарлар сүтімен сыртқа шығу қасиеті//
суда ериді//
+жоғары кумулятивті қасиеті бар//
сыртқы қоршаған ортада тез арада тез ыдырайды
***
Пестицидтердің қай тобы температураға тұрақсыз://
хлорорганикалық//
+фосфорорганикалық//
құрамында сынап бар//
құрамында мышьяк бар//
карбаматтар
***
Өсімдіктердің бактериалды ауруымен күресуге пайдаланатын пестицид://
гербицидтер//
аттрактанттар//
дефолианттар//
+бактерицидтер//
фумиганттар
***
Құрамында көп мөлшерде хлорорганикалық пестициді бар балықты қалай пайдаланады://
техникалық қажеттілікке//
+көкөніс және балық консервілерін дайындауға//
сауда желісіне жіберіледі//
жояды//
жануарларды қоректендіруге
***
Құрамында фосфорорганикалық қалдық пестициді бар дәндер қандай мақсатта пайдаланылады://
техникалық қажеттілікке//
жоғары сұрыпты ұнға пайдаланады//
+жақсылап желдету керек//
техникалық утилизацияға жіберіледі//
егінге пайдаланады
***
Құрамындағы фосфорорганикалық пестицидрРұқсат етілген мөлшерден асып кеткен сүтті қандай мақсатта колданады://
+қайнатқаннан кейін тамаққа//
жануарларды қоректендіруге//
сауда желісінде реализациялауға//
жояды//
майсыз сүт өнімдерін алу үшін
***
Тағаммен улану ошағын зерттеу актысы неше бөлімнен тұрады://
2 //
3 //
4 //
+5 //
6
***
Сауда мекемесі неше рет санитарлы күнге жабылады://
аптасына 1 рет //
аптасына 2 рет//
+айына1 рет//
декадасына1 рет//
кварталына1 рет
***
Тағам гигиенасы бөліміндегі дәрігер жұмысының қай бөлімінде тағам мекемелері желісімен танысады://
ағымды санитарлы қадағалау//
+ұйымдастыру-әдістемелік жұмыс//
ескертпелі санитарлы қадағалау//
санитарлы- ағарту жұмыс//
ғылыми- тәжірибелік жұмыс
***
Ыстық тағамдар осы температурада таратылуы керек://
55°С//
65°С//
+75°С//
85°С//
95°С
***
Силос://
+ұн сақтауға арналған металл ыдыс//
өндіріске жіберілетін жұмыртқаны дайындауға арналған мекеме//
газдалған суды араластыруға және суытуға арналған жабық ыдыс//
өндіріске қажет механизмдер жиынтығы//
ұн илеуге арналған технологиялық құрал жабдық
***
Жібітілген макарон өнімдерін қанша уақыт сақтайды://
3-4 сағат//
+5-6 сағат//
7-8 сағат//
8-9 сағат//
9-10 сағат
***
«Картоп» ауруымен зақымданған нан://
+тамақтануға жіберілмейді//
өңдеуге жіберіледі //
тамақтануға жіберіледі//
қатқан нан жасайды//
жояды
***
Сүтті пастеризациялап болған соң құю алдында неше температураға дейін суытады://
+4 - 6°С//
6- 8 °С//
8-10°С//
10- 12°С//
12 -14°С
***
Барлық балалар өнімі қапталған түрде неше көлемде шығарылу керек://
100 мл/г//
150 мл/г //
+200 мл/г //
250 мл/г //
300 мл/г
***
Жоғарғы температурамен консервілеу://
күнмен ысыту//
лиофилизация//
+пастеризация//
ыстау//
вакуумды ыстау
***
Жабық тарада құрғақ қоспалар сақталады://
5 тәулік//
10 тәулік//
15 тәулік//
+20тәулік//
25 тәулік
***
Сиропты сақтау температурасы://
+6°С//
8°С//
10°С//
12°С//
14°С
***
Ұн қоймасындағы температура://
6°С//
8°С//
10°С//
12°С//
14°С
***
Бастундар://
ұнды илеуге арналған техникалық құрал //
ұннан, жұмыртқадан, қанттан, түрлі бояғыштардан жасалған тағам өнімдері//
+ұзын макарон өнімдерін іліп, кептіретін құралдың қосымша бөлігі//
нормативті техникалық нормативке сай қамыр өнімдерін дайындау температурасы//
өнеркәсіп жұмысына арналған механизмдер жиынтығы
***

Приложенные файлы

  • docx 26622791
    Размер файла: 101 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий