Жуманов жауап


2 жане 5 сурак жауабы бір
1. КТ механизмдеріндегі жұмыс процесі кезіндегі жүктемелер

Көлiк техникасы атқарылатын технологиялық үдерiстерге, техникалық-экономикалық көрсеткiштерге сәйкес келуi керек. Алайда бұл көрсеткiштердi жоғарылату жұмыс органдарының қозғалыс жылдамдығының ұлғаюына, олардың жылдамдығының өсу периодын және тежелуін қысқартуға әкеліп соғады. Осы факторлар машина құралымы элементтерiндегi динамикалық жүктемелерін ұлғайтуға және салмағын төмендетуге кедергі келтіруге және басқа көрсеткiштердiң жақсаруына мүмкіндік береді.
Көліктік технка жұмыс режимі бойынша көтеру тасымалдау,жер қазушы-тасымалдау, құрылыс жол машиналары, тракторлар және автомобильдер болып бөлінеді. Көтеру тасымалдау машиналары екі негізгі класқа бөлінеді: жүк көтергіш машиналар - периодты режимде жұмыс істейтін және жүктерді тігінен орын ауыстыруға және қызмет көрсетілген машинаның белгілі бір нүктесінен екіншісіне беруге арналған машиналар; үздіксіз тасымалдайтын машиналар – берілген трасса бойынша жүктерді тасымалдауға және басқа да жұмыстарға арналған.Жер қазуға арналған тасымалдау машиналары қарапайым түрде қолданылады, бірақ жер, құрылыс, тау-кен және өнеркәсіптің басқа да салаларында жоғары тиімділікті механизациялау құралдары ретінде пайдаланылады. Оған бульдозерлер, скреперлер, автогрейдерлер жатады.
Көптеген көлiк техника тетiктерiнің динамикалық жүктемелер шешушi мәндердi алады. Нақты жүктемелердi бiлу жақсартылған параметрлерi бар машиналардың сенiмдi конструкцияларын құруға мүмкiндiк бередi, пайдалану кезінде - берiктiк және қуат резервтерiн қисынды қолдану арқылы ең үлкен өнiмдiлiкке жетуге болады.
2, 5) Автомобильдердің вертикальды және бойлық бұрыштық тербелісінің дифференциалдық теңдеуі

Автокөліктің подрессорлы массасының серпімділік центрінің бос вертикаль тербелісінің дифференциалды теңдеуі (тербеліс жүйесінде кедергі болмағанда):
md2z/dt2 + (C1+C2)z = 0 (15.2)
мұндағы m –автокөліктің подрессор бөлігінің массасы; d2z/dt2 –серпімділік центрінің үдеуі; C1 + C2 –алдыңғы және артқы аспалардың қосынды келтірілген қатаңдық коэффициенті; z – вертикальды ығысу.
Берілген теңдеу серпімділік центрінің ығысуы кезінде заң бойынша сақталады:
z = A·sin
серпімділік центрінің бос тік тербелісі мына жиілікте болады:
ω =
(C1+C2)/m=ω2 болғандықтан , (15.2) теңдеуін былай жазамыз:
d2z/dt2 + ω2z = 0

3) Іске қосу кезіндегі шындырдағы динамикалық күш:
Sд.п = mk·D·ε/(2Up), (9.1)
Мұнда: mk – конвейердің жетекші массасы; D – жұлдызша диаметрі; Up –бәсеңдеткіштің беріліс саны ; ε- жетектің бұрыштық үдеуі:
4) 4. Машинаның динамикасын зерттеудегі физикалық модель

Нақты машина динамикасын зерттеу үшiн (арқандар, бiлiктер, таспа тағы басқалар) серпiмдi массасыз байланыс бiрлескен бiрнеше шоғырланған (қозғалтқыштың роторы, тежегiш шкив, жұмыс буындары) массалардың өзiмен ұсынатын физикалық үлгiлермен алмастырылады. Сыртқы жүктемелердiң серпiмдi элементтерi (электр қозғалтқышы және тежеуiш, жұмыс машинасының кедергiлерiнiң моменттерi) әсерлерімен деформацияланады, машиналардың шоғырланған массалары негiзгi қозғалыстан басқа аз тербелiстердi жасайды.
Көптеген көлiк техника тетiктерiнің динамикалық жүктемелер шешушi мәндердi алады. Нақты жүктемелердi бiлу жақсартылған параметрлерi бар машиналардың сенiмдi конструкцияларын құруға мүмкiндiк бередi, пайдалану кезінде - берiктiк және қуат резервтерiн қисынды қолдану арқылы ең үлкен өнiмдiлiкке жетуге болады.
6) 6.Берілетін керу қондырғысы бар конвейер үшін қозғалыс теңдеуі
Берілітін керу қондырғысы бар конвейер үшін қозғалыс теңдеуі:
mпр·dυ/dt + c1ρ1υ = Fд,
мұнда c1 – таспаның жүктелген тарамындағы толқынның таралу жылдамдығы; ρ1 –таспаның жүктелген тарамының қозғалыс бөлігінің пагонды тығыздығы; υ –атанақ ободының сызықтық жылдамдығы; c1ρ1υ = Sнб – жүріс нүктесіндегі таспадағы күш; mпр-конвейердің қозғалыс бөлігінің массасы,атанақ ободына келтірілген:
mпр = δ(Jp+Jм)Up2·٤п/R2. (8.2)
Мұнда Jp және Jм – тез жүрісті біліктегі қозғалтқыш және муфтаның роторының инерция моменттері ; uр –бәсеңдеткіштің беріліс саны; ٤п –іске қосу периодындағы жетектің ПӘК-і; R – атанақ радиусы
7) 7. Динамикалық есептеу схемасын құрудағы ескерілетін физикалық параметрлер
Динамикалық есептеу машинаның есептi динамикалық сұлбасының құрастырылуы және сұлбаны кiретiн массалардың қозғалысының теңдеулерiмен бастайды. Есептi динамикалық сұлбаға нақты машиналардан сол нақты есептi тәртiп үшiн алатын физикалық факторлар маңызды емес. Есептiк сұлба таңдау жұмыс есептеудiң есебiмен анықталады. Есептi динамикалық сұлбадағы машиналардың нақты параметрлерi (масса, қаттылық, көнбістiктiң коэффициенттерi тағы сол сияқтылар), сонымен бiрге сыртқы жүктемелер есептi теңдеулердiң жеңiлдетуi және олардың арақатынасы келтiрiлген шамалармен алмастырады. Параметрлер және жүктемелердiң келтiруi келтiрiлген жүйенiң теңдiк негiзiнде ортақ энергиялары өндiрiп алады. Келтiру iлгерiлемелi қозғалысқа немесе тетiк массаларының айналма қозғалысынан да өндiрiп алады.
Келтiрiлген күштер өздері ауыстыратын жұмыс шартты теңдеуінің сол жұмыс күштерінің қосындысымен анықтайды, яғни

Мұндағы - келтiрiлген күш, - і-ші буынға әсер ететін күштің осы буын қозғалыс центр бағытына әсер ету проекциясы, - і-ші буынға әсер ететін момент.
Бұл теңдеуден табамыз:
(2.1)
Келтiрiлген масса және келтiрiлген инерция моментi оны алмастыратын массалардың кинетикалық энергияларының қосындысына кинетикалық энергияның теңдiк шартынан анықтайды. Бұл ережелер аналитикалық теңдеулермен өрнектеледi:


мұндағы mпр және ωпр - келтiрiлген масса және келтiрiлген инерция моментi; және - сызықты және бұрыштық келтiру үзбелер жылдамдығы; mi және Ji - масса және тетiктiң і-ші буынының инерция моментi; және - тетiктiң і-ші буынының бұрыштық және сызықтық жылдамдығы.
8.Массаның серпімділік центрі
Серпімділік центрінің ығысуы кезінде берілген теңдеу сақталынып келесі заңдылық анықталады:
z=Asinc1+c2tmА-тербеліс амплитудасы
t-тербеліс басталғаннан қарастырылып отырған моментке дейнгі уақыт
Серпімділік центрі деп кез келген ресорланған жүйедегі келесідей қасиеті бар нүктені айтады. Егерде берілген нүктеге вертикальды күшті келтірсек онда барлық жүйе тек вертикальды жылжитындай болады. Ол нүктені еркіндіктің бір дәрежесі ретінде қарастырады. Егер туындайтын күш серпімділік центрінен тыс жерде келтірілсе онда жүйе вертикальдан тыс бұрышқа ұшырайды.
9. Кранмен қармап жүкті көтеру
Қармап жүктi көтеру
Бұл жағдайда кран конструкциясының қаттылығын ғана ескереді Кк , яғни кран массасын mk және жүк массасын mг тек бір масса ретінде қарастырады. (4.2-шi сурет, b).

4.2-шi сурет. Жүктi қармап көтеруде динамикалық жүктеудiң сұлбасы: а - жебелі кран; б - көпірлік кран типтес; в - бiр массалы жүйенiң есептік схемасы; г - екi массалы жүйенің есептік схемасы.
Лагранждың қағидасын қолдана отырып, қозғалыстың теңдеуiн аламыз
(4.3)
Шешімі –
Мұндағы: статикалық жүктемеден конструкцияның иiлiмi; жүкті көтеру жылдамдығы; еркiн тербелiстердi айналу жиiлiгі.
sin pt= -1 болғанда максимал динамикалық күшi

10.Динамикалық есептеу схемасын қанағаттандыратын талаптар
Динамикалық есептеу схемасы яғни нақты жүйе моделі негізінен 2 талапты қанағаттандыру қажет. 1.Нақты жүйеден барынша пара-пар болу және есептелетін жүйенің физикалық қасиеттерін толықтай аша алу қажет. 2.Есептеу схемасы динамикалық есептеу шешімінің еңбек сыйымдылығы жоғары болмайтындай өте күрделі болмауы қажет.Қабылданған есеп схемасының дұрыстығының критериясы болып эксперимент нәтижесімен теориялық есепті салыстыру болып саналады.
11. Автомобильдің вертикальды тербелісінің дифференциалдық теңдеуі
Автокөліктің рессорланған массасының серпімділік центрінің бос тік тербелісінің дифференциалды теңдеуі (тербеліс жүйесінде кедергі болмағанда):
md2z/dt2 + (C1+C2)z = 0 (15.2)
мұндағы m –автокөліктің подрессор бөлігінің массасы; d2z/dt2 –серпімділік центрінің үдеуі; C1 + C2 –алдыңғы және артқы аспалардың қосынды келтірілген қатаңдық коэффициенті; z – тік ығысу.
12. Кранмен салмақпен жүк көтеру
Салмақтан жүктi көтеру (4.1-шi сурет)
Бұл жағдайда кран конструкцияцының жүйесін арқан қаттылығын Kп және К к кран конструкциясының қаттылығын келтірілген қаттылықпен К к алмастыра отырып екі массалыққа келтіруге болады.
К = Кп.Кк/(Кп + Кк).
4.1-шi сурет. Салмақпен жүктi көтеруде динамикалық жүктеудiң сұлбалары: а-жебелі кран;б- көпірлі кран типтес; в-есептеу сұлбасы.
Сонда ықшамдалған жүйені екi массадан тұратынын көрсетуге болады: mр - қозғалтқыш роторының массалары және көтеруге келтірілген механизм массасы; mr – жүк массасы,келтiрiлген қаттылығы бар элемент пен өзара серпiмдi элемент арсындағы байланыс.
Кран жүйесінiң қозғалысының теңдеулерiнiң құрастырулары үшiн әмбебап Лагранждың қағидасын қолданамыз. Xp мен массасы mp және Xr мен массасы mr қоса есептегенде кинетикалық және потенциалдық энергия мынаған тең болады:
П=K(xp-xг)2/2.
Осы теңдеулер жүйесiн Лагранждың теңдеуiне қойып мына теңдеуді аламыз:

(4.1)
Мұндағы Тизб – қозғалтқыштың артық жүктемесі.
(4.1 ) осы теңдеу жүйесін оңай түрге келтіріп, теңдеуді түрде аламыз:
(4.2)
Мұндағы x=xp – xr; m=1/mp+1/mr; p - серпiмдi буынның айналмалы тербелiс жиiлiгi.
Теңдеудің толық шешімі (4.2)
X = Qст + 2Tизб(1- cos pt) / (kmmp).
cospt= -1 болғанда серпiмдi буындағы максимал күш мынадай болады:
Pmax = k.x = Qст+ 2Tизб.mr/(mr+ mp).

13.Күштерді және күштік моменттерді келтіру теңдеулері
Келтiрiлген күштер өздері ауыстыратын жұмыс шартты теңдеуінің сол жұмыс күштерінің қосындысымен анықтайды, яғни

Мұндағы - келтiрiлген күш, - і-ші буынға әсер ететін күштің осы буын қозғалыс центр бағытына әсер ету проекциясы, - і-ші буынға әсер ететін момент.
Бұл теңдеуден табамыз:
(2.1)
Mпрωпр=ƩPi υi +ƩMiωi Mпр=ƩPi υiωпр +ƩМi ωiωпр14.Автомобиль аспасы мен шинасының жалпы қаттылық коэффициенті
Аспа мен шинаның біріккен деформациясын ескеретін жалпы қатаңдық коэффициентін G жүгі әсерінен олардың қосынды иілу шартынан анықтауға болады:
f = fп + fш = G/Cп + G/Cш
мұндағы fп –аспаның иілуі; fш –шинаның иілуі.
Осыдан қатаңдықтың жалпы коэффициентін табамыз:
С = G/f = G/(G/Cп + G/ Cш) = Cп Cш/( Cп + Cш).

15. Драглайн қозғалысын Лагранж тәсілімен анықтау

-5715180975

16. Күштер мен моменттердің келтірілу ережелері
Қозғалтқыш білігіне атқарушы орган бағытына қарай күштік режим кезінде жетек жұмысына әсерлерді(күш пен момент) келтіргенде оны қозғалтқыштың келтірілген буын арасындағы беріліс саны мен беріліс ПӘК-не көбейтеміз.
17.Рессорланған массалар коэффиценті
Рессорланған массалар коэф. деп-рессорланған массалардың рессорланбаған массаларға қатынасын айтады.
μм= m/(m1+m2),
Мұндағы;m1,m2-алдыңғы және артқы дөңгелектің рессорланбаған массасы
m- рессорланған массасы

Бұл тербеліс жүйесінің басты сипаттамасы болып табылады. Подрессорленбеген масса салмағы төмендегенде подрессорлы массамен берілетін түрткі күші азаяды. Ал салмақ өскенде олардың берілген түрткіге сезімталдығы азаяды.
18.Драглайн қозғалысын Даламбер тәсілімен анықтау


19. Инерция моменттері мен массаларын келтіру теңдеулері
Келтiрiлген масса және келтiрiлген инерция моментi оны алмастыратын массалардың кинетикалық энергияларының қосындысына кинетикалық энергияның теңдiк шартынан анықтайды. Бұл ережелер аналитикалық теңдеулермен өрнектеледi:



мұндағы mпр және ωпр - келтiрiлген масса және келтiрiлген инерция моментi; және - сызықты және бұрыштықкелтiру үзбелер жылдамдығы;
және Ji - масса және тетiктiң і-ші буынының инерция моментi; және - тетiктiң і-ші буынының бұрыштық және сызықтық жылдамдығы.
Бұл теңдеулерден табамыз


20. Автомобильдің тербелу жүйесі
Ол тербелісті сезінетін массалардан,серпімді элементтерден,тербеліс әсерін қабылдайтын және жұмсартатын элементтерден тұрады. Автомобильдің тербелу жүйесінің схемасы.

Мұндағы; Cп1 жәнеCп2-алдыңғы және артқы аспалардың қаттылық коэф.

Cш1 және Cш2 -алдыңғы және артқы шиналардың қаттылық коэф.
m-машинаның рессорланған массасы
m1,m2-алдыңғы және артқы дөңгелектің рессорланбаған массасы
Ка1,Ка2-ТЕРБЕЛІСТІ ӨШІРГІШ АМОРТИЗАТОР
Кш1,Кш2-тербелісті өшіргіш шиналар
21.Біліктің с 1 және с 2 қаттылықтарын с пр қаттылығына келтіру
Қаттылықтардың келтiрілуi жүйенің потенциалды энергиясы нақты серпiмдi жүйенiң потенциалдық энергиясына тең болатындайетіп алынады. Қаттылық1-ші бiлiкке келтiрілу керек.

1/Cпр = 1/C1 +U2/C2 және Cпр = C1 . C2 / (С1U2 + C2).
Мұндағы; C1 жәнеC2 –қаттылық
Cпр –келтірілген қаттылық
М-момент
22.Инерция моменттері мен массаларын келтіру ережелері
Жалпы жағдайда егер келтіру орны ретінде қозғалтқыш пен атқарушы орган арасындағы кез келген элемент таңдалса,онда келтірілген орынға дейінгі қозғалтқыш жағынан орналасқан элементтердің динамикалық параметрлерін сәйкесінше беріліс сандарының квадратына көбейтеміз.
Ал келтірілген орыннан атқарушы орган жағында орналасқан элменттер параметрлерін сәйкесінше беріліс санының квадратына бөлеміз.

23.Автомобиль қозғалысының тербелістерінің түрлері

Автокөлік тербелісінің түрлері (а)
Автокөліктің подрессорлау бөлігі кеңістіктегі әр бос дене секілді, бостандықтың 6 деңгейінен тұрады және келесі тербелу қозғалысынан тұрады ( 15.1,а-сурет):
сызықтық:
z-z –осі бойымен секіру,
x-x –осі бойымен тарту,
y-y –осі бойымен шайқалу;
бұрыштық:
y-y- осі бойымен галорирлену,
x-x – осі бойымен тербелу,
z-z –осі бойымен выляние (рыскание).
24.Кран бұрылу бөлігінің инерция моменті
, (6.1)
Мұндағы: m г – жүктiң массасы; lО - бұрылатын бөлiктiң айналу өстерiне жүктiң ортасынан қашықтығы; JО - бұрылатын кранның бiр бөлiгiнiң айналу өстерiнің инерция моментi; ; ω0және ωg - кранның бұрылатын

бөлігі мен қозғалтқыш роторының бұрыштық жылдамдығы; u - механизмнің беріліс саны; tР – механизмнің айналу уақыты.
25.Қаттылықтарды келтіру
Қаттылықтардың келтiрілуi жүйенің потенциалды энергиясы нақты серпiмдi жүйенiң потенциалдық энергиясына тең болатындайетіп алынады. Қаттылық бiлiкке 1 келтiрілу керек.

2.1-шi сурет. Бiр бiлiктiң қаттылығына тiстi берiлiстің бар екi бiлiктерiнiң қаттылығына келтiру сұлбасы.
26. Автомобиль тербелісінде қарастырылатын массалар
Автокөліктің подрессорлы массасының серпімділік центрінің бос тік тербелісінің дифференциалды теңдеуі (тербеліс жүйесінде кедергі болмағанда):
md2z/dt2+(C1+C2)z=0 (15.2)
мұндағы m –автокөліктің подрессор бөлігінің массасы; d2z/dt2 –серпімділік центрінің үдеуі; C1 + C2 –алдыңғы және артқы аспалардың қосынды келтірілген қатаңдық коэффициенті; z – тік ығысу.
Автокөлік тербелісіне масса таралу коэффициентімен сипатталатын оның подрессорлы массаларының таралуы едәуір әсер етеді:
ε= ρ2/(ав).
Егер ε = 1, яғни ρ2 = ав, онда өздік байланыс коэффициенті К1= 0 және К2=0,ал жиіліктер парциалдарға тең: ƍ1= ω1; ƍ2 = ω2 .
ε = 1 болғанда
ω1=C1а+в2/[mа2+ав]=C1(а+в)/(mа)=C1g/G1=g/f1; ω2=g/f2Егер массаның таралу коэффициенті ε=1 болса, онла автокөліктің алдыңғы және артқы остерінің тербелісі бір-біріне тәуелсіз болады, ал бұл тербеліс жиіліктері бос тербелістің сәйкес жиіліктеріне тең болады. Зерттеулер көрсеткендей, бұл автокөлік тербелісінде қолайлы болады.
Қазіргі заманғы жеңіл автокөліктер үшін ε = 0,9…1,0. ε коэффициентін белгіленген шекке дейін көтеруі басты күйде подрессорлы масса инерциясының радиусының үлғаюы арқылы жетті.
Жүк автокөлігінің массасының таралу коэффициенті кең мөлшерде тасымалданатын жүк массасына және оның платформада орналасуына байланысты өзгеруі мүмкін.
27..........................................................
28. Қаттылықтарды келтіру ережесі
Ережеге сәйкес келтірілген қаттылығы :
Cпр= М1/ φ пр = М1/( φ 1 +φ 2.U).
Осы теңдеуді мына мәнге қойып М1 = φ1.С1 және
φ2 =φ 1C1U/C2, алатынымыз 1/Cпр = 1/C1 +U2/C2 және Cпр = C1 . C2 / (С1U2 + C2).
29. ЖҚТМ деформациясын анықтау
ЖҚТМ элементіне динамикалық жүктемені анықтауға есептік сұлбаларды құру кезінде кедергі қатаңдығын және жұмыс жабдығының қатаңдығын білу қажет.
1/Сп= 1/Смк+1/Спр
30. Бір массалы жүйенің дифференциалдық теңдеуі
mx+kx=Pp-Pc=Pизб
Iφ+ cφ=Mp
31. Жүйе қозғалысының Даламбер тәсілі
;
,
32.Бульдозер жұмыс органына әсер ететін жүктемені анықтау
жұмыс органына түсетін жүктеме:

33. Келтірілген инерция моментінің теңдеуі


34.Жүйе қозғалысының Лагранж тәсілі
,
;
;
(6)

немесе .
35..ЖҚТМ массаларын келтіру
Массаларды кезекті қозғалыс массаларына келтіру кезінде агрегаттың қосынды келтірілген массаларын анықтау келесі түрде болады:
Mпр=1nJzi2rk2 +m
36. Келтірілген момент теңдеуі
Mпрωпр= i=1kPI vi/ωпр+i=1kMIωi/ωпр
36-42 Меруерт36. Келтірілген момент теңдеуі
39. Келтірілген масса теңдеуі
Келтiрiлген масса және келтiрiлген инерция моментi оны алмастыратын массалардың кинетикалық энергияларының қосындысына кинетикалық энергияның теңдiк шартынан анықтайды. Бұл ережелер аналитикалық теңдеулермен өрнектеледi:


мұндағы mпр және ωпр - келтiрiлген масса және келтiрiлген инерция моментi; және - сызықты және бұрыштық келтiру үзбелер жылдамдығы; mi және Ji - масса және тетiктiң і-ші буынының инерция моментi; және - тетiктiң і-ші буынының бұрыштық және сызықтық жылдамдығы.
Бұл теңдеулерден табамыз
(2.2)
(2.3)

37.Таспалы конвейердің S1 - S 5 керілулерін анықтау

ST=S1. ST=S13ST – жетекші барабаннан түсу нүктесіндегі таспа керілуі.
S1…S13 – cәйкесінше 1 ден 13 нүктелеріндегі таспаның керілуі.
S2=S1+W1W1,W2,W3 – ауытқушы барабандардағы таспа иілуінің кедергілері
S3=S2+q0+qp`∙qL1ωq0 – бір метр резиналық ткандық таспаның таратылған массасы.
qp` - төменгі тармақтың айналатын бөліктерінің таратылған массасы.
ω – роликтік тіреулердегі кедергі коэффициенті.
S4=S3+W2S5=S4+q0+qp`∙qL2ω-q0gH38. Бульдозер аспалы жабдығының қаттылығын төмендету жолдары
ЖҚТМ өте жауапты және қымбат тұратын бөлшектерінің бұзылуын алдын алу қажет. Бульдозер аспалы жабдықтарының бекітілген жерлеріндегі әсер етуші қапуіпті динамикалық жүктемелерді төмендету үшін. Ол жерлердің қаттылығын төмендету жолында арнайы элементтерге металл құрастырылымдарға тізбектеліп енгізілген серіппелер жатады. Сол себептен алдын ала С шамасына тең болатын бульдозердің тартымдық рамасының металл құрылымының жалпы келтірілген қаттылығын анықтау қажет. ЖҚТМ жұмысы кезінде кедергілер қаттылығы грунтпен кездесетін кедергі дефформациясы ескерілуі мен эксперименттік жолмен анықталады.
40 Таспалы конвейердің S6 - S 13 керілулерін анықтау
S6=S5+W3S7=S6+q0+qр∙qL3ω+q0gН1qр – жоғарғы тармақтың айналатын бөліктерінің таратылған массасы.
S8=S7+Wз.уS9=S8+q0+qр+q∙qL4ω+q0+qH-H1gq – Тасымалданатын жүктің таратылған массасы
S10=S9+Wқ.сWқ.с – қисық сызықты учаскелердегі кедергі күші
S11=S10+q0+qр+q∙qL5ωS12=S11+qghTCб2Сб – бір барабандағы таспа қозғалысының коэффиценті
S13=S12+q0+qр+q∙qL6ω13 – нүкте жетекші барабанға ену нүктесі.
S13=Se41. Майыспалы аспалы жүкті арбашаның қозғалыс теңдеуі
Арбашаның қозғалыс теңдеуі
m1x1∙m2gx1-x2l=Fдв-WГоризонтальды бағыттағы жүк қозғалысының теңдеуі келесі түрде болады.
m2x2+m2gx2-x1l=042. Келтірілген күш теңдеуі
Күштерді келтіру жұмысының теңдік шартымен ауыстыратын күштер қосындысымен анықталады.Рпр∙vпр=i=1kPi∙vi+i=1kMi∙ωiPпр=i=1kPivivпр+i=1kMiωiωпрМұндағы Мпр,Рпр – келтірілген күшпен, келтірілген момент.
Pi – иіндік буынға әсер етуші күші.
Mi – иіндік буынға әсер етуші момент
vпр, ωпр – келтірілген буынның сызықтық және бұрыштық жылдамдықтары.
43. Екі массалы жүйе жетек берілісіндегі серпімділік күш моменті
44. Іске қосу кезіндегі жетек желісіндегі максималды динамикалық жүктемелер
1) еркiн тербелiстердi айналу жиiлiгі.
sin pt= -1 болғанда максимал динамикалық күшi

2)динамическая максимальная нагрузка Р, кг, колеса на рельс определяется по формуле
                                            ,                                                               (2.5)
где Рср – среднее значение вертикальной нагрузки колеса на рельс, кг; l – нормирующий множитель, определяющий вероятность появления Р; S – среднее квадратическое отклонение динамической вертикальной нагрузки колеса на рельс, кг.
Для расчетов принята вероятность события (возникновения Р), равная 0,994, т. е. из 1000 случаев прохода колеса в расчетном сечении только в 6 случаях возможно превышение Р, при этом значение l =2,5.
2. Среднее значение вертикальной нагрузки Pcp, кг, колеса на рельс рассчитывается по формуле
                                    Рср=Рст+0,75 Ррmax,                                                          (2.6)
где Рст – статическая нагрузка колеса на рельс, кг (прил.1 табл.1); Ррmax – динамическая максимальная нагрузка колеса на рельс, возникающая за счет колебания кузова на рессорах, кг.
3. Динамическая максимальная нагрузка колеса на рельс, кг, возникающая в результате колебания кузова на рессорах определяется как
                                                Ррmax=Ж zmax,                                                         (2.7)
где Ж – жесткость рессорного подвешивания, приведенная к колесу, кг/мм (прил. 1 табл. 1); zmax – динамический прогиб рессорного подвешивания, мм (прил. 1 табл. 3).
4. Среднее квадратическое отклонение динамической вертикальной нагрузки колеса на рельс от вертикальных колебаний, кг, определяется по формуле композиции законов распределения его составляющих
45.Кран бұрылу бөлігінің айналымы кезіндегі инерциялық кедергілер
Бұрылатын кранның бiр бөлiгiнiң айналуы орнатпайтын күйiнде бiрге жебе тәрiздi жұмыс жабдығы және жүктi инерциямен инерция кедергiлерi, оның бұрылатын бөлiгiнiң мерзiмдi инерциялары пайда болады. Бұл кедергiлерді мына теңдеу бойынша анықтауға болады:
, (6.1)
Мұндағы: m г – жүктiң массасы; lО - бұрылатын бөлiктiң айналу өстерiне жүктiң ортасынан қашықтығы; JО - бұрылатын кранның бiр бөлiгiнiң айналу өстерiнің инерция моментi; ; ω0 және ωg - кранның бұрылатын бөлігі мен қозғалтқыш роторының бұрыштық жылдамдығы; u - механизмнің беріліс саны; tР – механизмнің айналу уақыты.

6.1-сурет.Жебелік кранның схемасы.
,
Мұндағы:mс және mп - жебе және теңестiрушi салмақтың массалары; ρu и xПр жұмыстың тарту күшінің массасының айналу осіне қатынасы.
Қозғаушының бiлiгiнде iске қосқыш моментi M П айналулар тетiктiң таратып жiберуiнде M с моментi, жиiрек ерiксiз келтiру айналмалы кедергi келтiру моменттерiнiң инерциясынан шығады:
(6.2) Айналу тетігінің ұзындығын берiлiс санына және КПД айналу механизміне көбейтіп MП , мынаны аламыз: . (6.2 ) өрнектер есепке алумен кранның бiр бөлiгi таратып жiберу бұрылатын жұмыс iстейтiн динамикалық моменттi аламыз:
, (6.3)Мұндағы: ωО - бұрылатын машинаның бiр бөлiгiнiң бұрыштық жылдамдығы.
Бұрылатын бөлігіне әсер ететін максималды динамикалық момент:
(6.4)
Кранның бұрылатын бөлігінің тежеу кезіндегі тежелу моменті
Мұндағы: және - беріліс саны,КПД және айналу механизмінің тежеу уақыты.
Тежеу кезіндегі машинаның бұрылу бөлігінің максимал динамикалық моментi,
(6.6)
46. Ілгерілемелі қозғалысты бір массалы жүйе схемасы, дифференциалдық теңдеуі

1) Лагранж формуласында қозғалыс теңдеуін масса 1 (14.2,а-сурет) тербелісінің дифференциал теңдеуін алу мақсатында құрамыз:
ddt (ðkðq)- (ðkðq)=Qоб, (14.1)
Мұндағы К –айалу массасының 1кинетикалық энергиясы; К = Jgʹ · ωk2/2; q – кез-келген уақытта масса 1 күйін анықтайтын жалпыланған координата; обобщённая координата, q = ψ (ψ –масса 1 бұрылу бұрышы).
ψ = ωk, болса,онда
ddt (ðkðωk)= Jдʹ · dωkðt); ðkðq=0; Qоб=Мк-Мм.
Алынған туындылар мен мәндерді Лагранж теңдеуіне қойып, түрленуден кейін масса 1 тербелісінің дифференциал теңдеуңн аламыз:
Jд · iтр ·dωk/dt= Мк - Мм (14.2)
ωk · iтр= ωд болса, яғни қозғалтқыштың иінді білігінің бұрыштық айналу жылдамдығы,онда
Jдd ωд /dt = Мк - Мм
Осыған ұқсас массалар 2, 3, 4, және 5тербелісінің теңдеуін алады. Бұл теңдеу жүйесі келесідей :
Jдd ωд/dt = Мк-Мм
Jx1·dωx1/dt = Мм- (ψ2 - ψ3)/Ɩ23; (14.3)
Jx2·dωx2/dt = (ψ2 - ψ3)/Ɩ23 - (ψ3 - ψ4)/Ɩ34;
Jk·dωk/dt = (ψ3 - ψ4)/Ɩ34 – Mвед.φ;
JMTA·dωk/dt = Mвед.φ - Mсопр;
Мұндағы ψ2, ψ3, ψ4 – массалар 2, 3 және 4 біліктерінің айналма бұрышы.
Бұл теңдеу жүйесін шешіп, трансмиссияның кез-келген білігіндегі айналу моментінің мәнін, масса тербелісінің жиіліктерін анықтауға және резонансты аймақтарын табуға болады.
2) Онда орындалмаған қозғалыста Mвед.н = Mсопр бұл моментінің мәнін бір массалы үлгі қозғалысының теңдеуінен анықтаймыз:
Jпрʹdωк/dt = Мсопр – Мкʹ (14.4)
Мұндағы Jпрʹ= mМТА · rk2+ Jпр –машинаның барлық айналу және кезекті қозғалыс массасының келтірілген инерция моменті.
(14.4)теңдеуден жетекші момент мәнін табамыз:
Mведн= Mсопр= Mk · iтр · εтр+ ( mМТА · rk2+ Jпр)dωк/dt.
mМТА · dv/dt = Pj болса, онда
Mведн = Mвед.φ+ δвр · Pj· rk, (14.5)
Мұндағы δвр = 1+ Jпр/( mМТА · rk2) – машинаның айналу массаларын ескеру коэффициенті.
(14.5) теңдеуде, орындалмаған жүктеме кезінде қосымша айналу моменті Mjk= δвр·Pj·rk әсер ететіні көрінеді.
47.Металлқұрылымды серпімді элементтің келтірілген қаттылығы
Кедергіні аса қатты деп есептеп, иілгіш элементімен, тартқыш рама металлқұрылымының жалпы келтірілген қаттылығын келесі формулмен табуға болады:
(1)
Осы жерден иілгіш элементтің қаттылығы:
(2)
Мұндағы - ЖҚТМ металл құрылымының қаттылығы.

Сурет 1 Жер қазатын тасымалдау машинасының жүктемелері
Керек иілгіш элементке келесідей қаттылықты және деформацияны есептеу сұлбаны ұсынуға болады:
48. Кран бұрылу бөлігінің инерция моменті
Қозғалысқа келтірілген кездегі бұрылу бөлігінің инерция моментін есептейміз:

49. Айналмалықозғалыстыбірмассалыжүйесхемасы, дифференциалдықтеңдеуі
lefttop
Айналмалы массалы айн.өсіне қатысты инерция моменті бар жүйе. (сурет)
Айналмалы массалы инерция моменті бар Iжүйесіне қозғалмалы момент Мр әсер етеді. Ойша серпімділік байланысын қиып қарастырып массаға олардың әсерін серпімділік күшінің моментін МТ=с∙φ. Х және φ жалпыланған орын ауыстырулар және оларға сәйкесінше mxкүші мен Iφ моментін қосып осындай жолмен алынған есептік схема нәтижесінде қозғалыстың дифференциалдық теңдеулерін құрастырамыз.
Iφ+cφ=Мр50.Бульдозердің динамикалықсхемасы


(сурет) бульдозердің динамикалық сұлбасы
51. Кранның айналмалы тербеліс жасайтын екі массасының дифференциалдық теңдеуі

Айналмалы тербеліс жасайтын екі массалы жүйенің дифференциалдық теңдеуі келесі түрде жазуға болады.
I1φ+Cφ1-φ2=M1I1φ2+Cφ1-φ2=-M2Мұндағы I1 –жетектің айналатын массаларының(ротор, тежеу шкивы, муфта) жалпы инерция моменті
I2– кранның ілгерілмелі айналмалы қозғалысын бөліктері екінші массаның қозғалтқыш білігіне келтірілген инерция моменті.
φ1 және φ2 – 1ші және 2ші массалардың бұрылу бұрыштары.
С – келтірілген айналмалы қаттылық.
М1 – электр қозғалтқыштың (тежеуіштің) іске қосу (немесе тежеу) моменті
М2 – кран қозғалысына кедергі момент, сондықтан таңба терісболады.
52...............................................................
53. Майыспалы аспалы жүкті жылжымалы механизмнің есептік схемасы
Жүк көтеру машиналарының жұмысы кезінде көтерілетін жері арқан арқылытартылғанда оныңтербелісі пайда болады. Ол тербеліс арбаша мен жылжымалы кран механизмінің қозғалысының тепе-теңдігінің бұзылуын тудырады. Сондықтан жүк көтеру максимал тексерімдік есептеуші жүк.
Кранға (көпірлік, төрттағанды) қатынасты жүктің маятниктік тербелісінің жиілігі мен жылжымалы механизм трансмиссиясы мен кран метал құрылымының серпімді тербелісінің жиілігінің едәуір төмен болып келеді. Осыған байланысты жүктің маятниктік тербеліс кранның серпімділік тербелісіне тәуелсіз. Сондықтан оны бөлек есептеуге болады. Аспалы жүктің майысуын бағалау үшін және оның жылжымалы механизм динамикасына әсерін білу үшін есептік сұлбасын екі массалы жүйе ретінде қарастырамыз.

(сурет) майыспалы аспалы жүкті жылжымалы механизмінің есептік сұлбасы а) негізгі б) келтірілген
m1 – жүктің массасы
m2–ілгерілмелі жылжитын арбашаға немесе кранға келтірілген жылжымалы мех-н кранның немесе арбашаның массасы.
х1 - m1массаның горизотальды жыфлжуы
х2 – жүктің абсолютті горизонтальды жылжуы.
φ1 – вертикальды аспалы жүктің ауытқу бұрышы.
l – аспалы жүктің ұзындығы
w – арбашаның немесе кранның жылжуына кедергі күші.
Fдв – кранды немесе арбашаны қозғалтуға әсер.

54. Екпін алу кезіндегі кран қозғалтқыш білігіндегі іске қосу моменті

Мұндағы: l0- жүк центрінен бұрылыс бөлігінің айналу өсіне дейінгі қашықтық.
tp – айналу механизмінің екпін алу уақыты.
mг- жүктің салмағы
ωg - кранның бұрылатын бөлігі мен қозғалтқыш роторының бұрыштық жылдамдығы
JО - бұрылатын кранның бiр бөлiгiнiң айналу өстерiнің инерция моментi
u - механизмнің беріліс саны
55. Айналмалы және ілгерілемелі қозғалатын массалардың кинетикалық және потенциалдық энергия
Айналмалы және iлгерлемелi қозғалатын массалардың кинетикалық энергиясы

Мұндағы және инерция моментi, кез келген айналмалы элементтiң бұрылу бұрышы және бұрыштық жылдамдығы; m, S және сәйкесiнше қаралатын жүйенiң кез келген iлгерлемелi қозғалатын элементiнiң масса, жол және сызықты жылдамдығы.
Жүйенiң потенциалдық энергиясы

56 Таспалы конвейердің есептік схемасы

57. Екпін алу кезіндегі кран бүрылыс бөлігінің динамикалық момент
Айналу механизмнін Екпін алу кезіндегі қозғалтқыш білігінің іске қосу моментi M П статикалык моментi M с және жетектің айналу бөлігінің инерциясынын кедергi моментiн келесиз анықталады


Бұл шаманы берiлiс санына және механизмнін КПД көбейтіп Екпін алу кезіндегі бүрылыс бөлігіне әсер етуші динамикалық моменттi аламыз:
,
Мұндағы: ωО - бұрылатын машинаның бiр бөлiгiнiң бұрыштық жылдамдығы.
58. Таспалы конвейердің тартымдық есебі

59. Қозғалыстың жалпыланған күші
Жалпыланған X координат ұғыммен жалпыланған күш Px-тың ұғыммен тiкелей байланысты. жалпыланған күші пен жалпыланған координатты шексіз кiшi үстемесі С/Христос көбейтіндісі жүйеге әсер етуші барлық сыртқы күш және iшкi күштер пайда болатын dAның жұмысына тең болады. Яғни
dA = dA×dx.
Px = dA/dx.
60. Екпін алу кезіндегі кран бүрылыс бөлігінің максималды динамикалық моменті
:

61. Машина мен механизмдердің динамикасының жалпы теңдеулері
Механизм және машиналардың серпiмдi элементтерiндегi динамикалық жүктемелерi массалардың қозғалысының дифференциалды теңдеулерiнен анықтайды, және де теңдеулердiң саны, жүйенiң бостандық дәрежесiнiң санына тең болатын бiрлескен шешiмге тең. Жүйенiң қозғалысының дифференциалды теңдеулерi әр түрлi әдiстермен құрауға болады, яғни Эйлер-Ньютон, Даламбер және т.б. қағидаларымен.
Даламбердiң қағидасына сәйкес, кез келген уақытта инерция күштердiң тепе-теңдiгi, белсендi сыртқы күштері және байланыс реакция күштері орын алады, жүйе қозғалыста болады. Осы жағдайда қажеттi және жеткiлiктi тепе-теңдiк шарттары A-ның кез келген нүктесi туралы күштердiң геометриялық қосындысы және бұл күштердiң моменттерiнiң қосындысының нөлiне тең болып табылады, яғни (3.1)
(3.2)
Мұндағы Pu = mi. ai - инерция күшi; Pi - белсендi күш; Ri – байланыс реакциясы.
Лагранж әдiсi арқылы қозғалыстың дифференциалдық теңдеулерiн алу үшiн таңдаулы қорытылған координаталардың функциясындағы жүйенiң кинетикалық және потенциалдық энергиясы үшiн өрнек құру керек. X-тың қорытылған координатасы үшiн Лагранждың теңдеуi төмендегідей болады
(3.3)
Мұндағы жалпылама жылдамдық; К және П - сәйкесiнше зерттелетiн жүйенiң кинетикалық және потенциалдық энергиясы; Px - қозғаушы жалпылама күш.
62. Серпімді айналмалы буынды машина моделі. ( точно билм жоқтан бар )))))


63. Тежелу кезіндегі кран бұрылу бөлігінің динамикалық моменті


64. Жебелі кранның айналу механизмінің схемасы

65. Тежелу кезіндегі кран бұрылу бөлігінің максимальды динамикалық моменті
𝑀𝑡= 𝑀𝑒ˊ+𝑚2𝑙02+ 𝐽0+ 𝜎𝐽д 𝑢2ή 𝜔0ˊ𝑡𝑡
66. Динамикалық жүктемелердің салдары
Қазiргi көлiк техниканың 60% ақаулары, негiзiнде, жүк көтергiш металлоконструкциялар және механизм бөлшектерiн қажып қиратуға ретсiз қалдық деформациялардың пайда болуына, үйкелетiн элементтердiң жоғары тозуына алып келетін динамикалық жүктемелермен және т.б. байланысты.
Нақты машина динамикасын зерттеу үшiн (арқандар, бiлiктер, таспа тағы басқалар) серпiмдi массасыз байланыс бiрлескен бiрнеше шоғырланған (қозғалтқыштың роторы, тежегiш шкив, жұмыс буындары) массалардың өзiмен ұсынатын физикалық үлгiлермен алмастырылады. Сыртқы жүктемелердiң серпiмдi элементтерi (электр қозғалтқышы және тежеуiш, жұмыс машинасының кедергiлерiнiң моменттерi) әсерлерімен деформацияланады, машиналардың шоғырланған массалары негiзгi қозғалыстан басқа аз тербелiстердi жасайды.
Көптеген көлiк техника тетiктерiнің динамикалық жүктемелер шешушi мәндердi алады. Нақты жүктемелердi бiлу жақсартылған параметрлерi бар машиналардың сенiмдi конструкцияларын құруға мүмкiндiк бередi, пайдалану кезінде - берiктiк және қуат резервтерiн қисынды қолдану арқылы ең үлкен өнiмдiлiкке жетуге болады.
Динамикалық есептеу машинаның есептi динамикалық сұлбасының құрастырылуы және сұлбаны кiретiн массалардың қозғалысының теңдеулерiмен бастайды. Есептi динамикалық сұлбаға нақты машиналардан сол нақты есептi үшiн алатын физикалық факторлар маңызды емес. Есептiк сұлба таңдау жұмыс есептеудiң есебiмен анықталады. Есептi динамикалық сұлбадағы машиналардың нақты параметрлерi (масса, қаттылық, көнбістiктiң коэффициенттерi тағы сол сияқтылар), сонымен бiрге сыртқы жүктемелер есептi теңдеулердiң жеңiлдетуi және олардың арақатынасы келтiрiлген шамалармен алмастырады. Параметрлер және жүктемелердiң келтiруi келтiрiлген жүйенiң теңдiк негiзiнде ортақ энергиялары өндiрiп алынады. Келтiру iлгерiлемелi қозғалысқа немесе тетiк массаларының айналмалы қозғалысына келтіріледі.
67. Тербелетін жүктің арбашаға динамикалық әсері
Арбаның қозғалысының теңдеуi

Fgl–арбашаны н/е кранды козгалтуга әсері
68. Автомобиль тербеліс жүйесінің схемасы

69.Бульдозердің жұмыс органына әсер ететін жүктемелер
Пайдалану жағдайында ЖҚТМ-ге әсер ететін жүктемелерді қалыпты, кездейсоқ және апатты деп бөлеміз.
Қалыпты деп машинаны кәдімгі пайдалану шартында пайда болатын жүктемелерді айтамыз. Қалыпты күштер машина элементтерін тозған беріктікке есептеу негізі болып табылады.
Егер күштің дұрыс емес комбинациясының туу ықтималдылығы үлкен екені анықталса, онда жүктеме кездейсоқ категорияға жатады және онымен машинаның статикалық беріктікке есептеуі жүргізіледі.
Апатты жүктеме кезінде ЖҚТМ құрылымы жұмысқа қабілетсіз жағдайға келеді.
Қазіргі заманғы ЖҚТМ жұмысы ауыспалы жүктеме шартында жылдамдығының едәуір диапазонында ауыспалы жылдамдықта және белгіленбеген қозғалыс режимдерінде жүргізіледі. Кедергінің өсуінен болған жылдамдық тербелістері ЖҚТМ жабдығын қозғалысқа келетін жұмыс жабдығы мен конструкциясының күштік элементіне динамикалық жүктеменің пайда болуына әкеліп соғады.
71. Бульдозердің ілгерілемелі қозғалатын массаларын келтіру
Массаларды кезекті қозғалыс массаларына келтіру кезінде агрегаттың қосынды келтірілген массаларын анықтау келесі түрде болады:
Mпр=1nJzi2rk2 +m
72. Екі массалық айналмалы механизм схемасы

4.2-шi сурет. Жүктi қармап көтеруде динамикалық жүктеудiң сұлбасы: а - жебелі кран; б - көпірлік кран типтес; в - бiр массалы жүйенiң есептік схемасы; г - екi массалы жүйенің есептік схемасы.
73. Келтірілген күш теңдеуі


76. Даламбер тәсіліне мысал келтіріңіз, оның кемшілігі
Даламбердiң қағидасының кемшiлiгi инерция күшi және жұмыс iстейтiн үдеулердi әрдайым бағыты оны қолдану қажеттілігі үшiн керек болып табылады. Еркiн емес жүйелер үшiн динамиканың есептерiнiң шешiмдерi жалпылама және қарапайым әдiске негізделген.
77. Қаттылықтар түрлері
Бұрыштық және сызықтық

Приложенные файлы

  • docx 26448192
    Размер файла: 3 MB Загрузок: 0

Добавить комментарий