51-100


51.Ми қанайналымыныңжітібұрылысыныңжіктелуін, клиникалықсиндромдарын, асқынуларын, диагностикасынжазыңыз.
52.Ми қанайналымыжітібұзылысындаауруханағадейінгіэтаптаалғашқыдәрігерліккөмекалгоритмінжазыңыз.
53.Комалардыңжіктелуін, Глазго шкаласыбойыншанауқассанасыныңдәрежесінанықтауынсипаттапжазыңыз.
54.Комаларкезіндеауруханағадейінгіэтаптаалғашқыдәрігерліккөмекалгоритмдерінжазыңыз.
55.Жітіжүрекшамасыздығы, жүрекастмасыныңдиагностикалықкритерийлерінсипаттапжазыңыз.
51.Ми қанайналымыныңжітібұрылысыныңжіктелуін, клиникалықсиндромдарын, асқынуларын, диагностикасынжазыңыз.
Тромбоз немесе қан тамырлардын спазмының нәтижесінде жедел бас ми қан айналым бұзылысы дамиды – Инсульт.
Жіктелуі:
-геморрагиялық инсульт,
-ишемиялық инсульт,
-өтпелі ми қан айналым бұзылысы 24 сағат ішінде көрініс береді,(транзиторлы ишемиялық атака).
Геморрагиялық инсульт – қан тамырдың бүтіндігінің бұзылуына байланысты ми тініне н/е қарыншаларына қан құйылу.
Клиникасы:
-есін жоғалтып,құлап қалу,
-қан құйылуға қарама-қарсы жақта парез ж/е параличтер дамуы,
-АҚҚ басында жоғары болады, кейіннен төмендейді,
-тыныс алуы шулы,
-беті күрең түстес (богровый цвет)
- паралич жағында - ауыз бұрышының төмен қарай асылып қалуы және ауыз мұрын үш бұрышының тегістелуі байқалады,
-бұлшық ет тонусының төмендеуі.
Ишемиялық инсульт –қан тамырларының тромбозы немесе спазмы әсеріне мидың белгілі бір бөлігінде қан айналымның бұзылысы әсерінен бас миының инфаркты дамиды.
Клиникасы:
Предвестники:
-бірнеше күн н/е сағаттар бойы бас ауруы,
-уақытша көру және сөйлеу бұзылыстары,
-сезімталдықтын аз уақыттық бұзылыстары.
Ишемиялық инсульт:
-есі сақталады н/е кейде сақталмауы мм,
-тері қабаттарының бозарув және акрацианоз,
-зақымдалудың қарама-қарсы жағында – гемипарез,
-ошақ сол жақ жарты шарда болғанда афазия б-ды,
-АҚҚ қалыпты н/е жоғары болады.
Өмірге маңызды отралықтардың зақымдалуы кезінде өліммен аяқталады.
Диагностика:
Обьективті және физикальды тексерулер.
Госпитализациядан кейін:
Бас миының КТ, МРТ, рентгенографиясы, ангиография ишемиялық инсульт кезінде, УДЗ.
52.Ми қан айналымы жіті бұзылысында ауруханаға дейінгі этапта алғашқы дәрігерлік көмек алгоритмін жазыңыз.
-науқасты шалқасынан, бас жағын көтеріп, босын оң жақ бүйіріне бұрып жатқызамыз,
-Клофелин 0,01% 1.0 + 0,9%NaCl 5.0 бірге көк тамырға, дибазол 1% 4.0мл көк тамырға.
-Нифедипин 10мг тіл астына, есі бар кезде,
-Реланиум 2.0 б/е,
-Анальгин 50% 2.0 б/е немесе к/т,
-Эуфиллин 2,4% 10.0 к/т, инсульттың алғашқы сағаттарында.
Науқасты неврологиялық н/е нейрохирургиялық бөлімшеге госпитализациялау.Транспортировка: лежа на носилках. Науқасты терең кома н/е агональды жағдайында транспортировка жасауға болмайды.
53.Комалардың жіктелуін, Глазго шкаласы бойынша науқас санасының дәрежесін анықтауын сипаттап жазыңыз.
Кома (грек тілінен аударғанда терең ұйқы) оянбайтындай, ешқандай сыртқы әсерлерге ( ыстық, суық,жарыс, дауыс) жауап реакциясы болмайтын жағдай.
Сана сезім жағдайының түрлері:
-Ашық сана
-Бұлыңғыр сана науқас сұраққа дұрыс жауап бергенмен, қоршаған айналасын анықтай алмайды.
-Ступор ( stupor) науқас қоршаған ортасын түсіне бермейді, сұраққа салбырт жауап береді. -Сопор (sopor) науқас үнемі жатады да, тек қатты дыбыстан не айғалағанда ғана жауап береді.
-Кома (coma) науқастың ес түссіз, санасыз күйі, кейде рефлекстер мүлдем жоғалады.
Кома түрлері:
Цереброваскулярлы кома
Травматикалық кома
Диабеттік кома (гипергликемиялық кома,гипогликемиялық кома)
Алкогльді кома
Апоплексиялық кома
Эпилепсиялық кома
Менингоэнцефалдық кома
Гипертензиялық кома
Бауырлық кома
Бүйректік кома
Токсикалық кома(СО2, барбитураттармен улану)
Есірткімен улану кезіндегі кома.
Команыңсатылары:
1 саты (жеңілтүрі) бұлкездеестіңболмауы, жарық пен дауысқареакциясыжоқ, бірақауырсыну мен нашатырьға реакция бар. Көздіңфотореакциясыәлсіз,бұлшықет тонусы бұзылған,жұтынуықиын,еріксізқимылдарбайқалады.
2 саты (орташасаты) бұлкезде де сананыңбұлыңғыртболуы, сіңіррефлекстерікүрттөмендеген,көз фоторецепторы әлсіреген,жамбасағзалардыңқызметібұзылған, патологиялықдемалубайқалады.
3 саты (атониялық кома) сананыңтолықтайжоғалуы, рефлекстердіңмүлдемболмауы, патологиялықдемалуболады.
4 саты (асқынған кома) өздігінендемалубұзылған, бас миыныңбиоэлектрлікбелсенділігібұзылғанынабайланыстыжүрекқантамырқызметі де бұзылған.
Апоплектикалық кома. Бас миыныңқантамырларыныңжеделбұзылыстарынан. Геморрагиялық инсульт кезінде де байқалады. Миғақанқұйылғандаболады, аурудыңбетікүреңтартып, демалысытереңдеп, шуылпайдаболады.
Гипоксиялық кома. Жүрек миокард инфарктінде, оттегіжетіспеушіліктенжәнеқұнарлызаттаржетіспеушілігіненболады. Комадағынауқастыңмойны, аяққолдарыкөгереді,науқасбірнеше минут ішіндеөліпкетуімүмкін.
Уремиялық кома. Бүйрекауруларында (пиелонефрит, жеделбүйрекжетіспеушілігі) кездеседі.
Бауырлық кома. Бауырқызметіәлсірегеншақтадамиды. Алдыменпсихикалықаурулар (невроз,ұйқыбұзылуы,эйфория,депрессия) ретіндебайқалуымүмкін.
Маскүнемдік кома. Маскүнемдік (алкоголдік) кезіндеаурудыңаузынанарақтыңиісішығыптұрады.
Эпилепсиялық кома. (Қояншықкомасы) қояншықауруыболғаннауқастардаауруларыныңасқынунәтижесіндедамитынпатологиялықүрдіс.
Гипергликемиялық кома. Инсулин жеткіліксіздігі, соныңнәтижесіндетіндердіңглюкозанышығаруыныңбұзылуы.
Диабеттіккоманыңбіртүріболыпгипергликемиялық, гиперосмостық, кетогендікемес, кома есептеледі. Бұл кома инсулингетәуелсіз диабет кезіндеұлғайғаннауқастардадамиды. Олорганизмніңсусыздануымен, тырыспа-селкілдекұстамаларыменжәнекомаменсипатталады.
Гипогликемиялық кома. Гипогликемиялықкоманытудыратыннегізгісебеп бас миыныңкөмірсутегініңжеткіліксіздігіненқызметініңнашарлауыболыптабылады. Оны тудыратынжағдайларға: улану (хлорпропамид, тобутамид), ұйқыбезініңөспесі (инсулома), асқазанрезекциясынанкейінгі демпинг синдромы, нефрогендіксебептер, бүйрекқызметініңжеткіліксіздігі, организмніңәртүрлісебептеріменкөмірсутегініңқажеттімөлшерден аз түсуі.
Токсикалық кома Экзотоксикалық. Қоршағанортадан ағзағақандай да бір токсиндердің енуіненпайдаболады. (инекцияарқылыт.б) Эндотокскалық. Ағзаныңулы токсин дердіқандай да бір себептергебайланыстыбөліпшығаруы.
Инфекциялық кома. Ағзағасытқыортаданинфекциялықвирустар мен бактериялардыңтүсуіненпайдаболатын кома.
Команыанықтау ГЛАЗГО шкаласықолданылады.

Команыанықтауүшінарналғанглазгошкаласы Глазго шкаласыбойыншанәтижесінбағалау: 
15 балл анық сана
13-14 балл бұлыңғыр
9-12 балл сопор
4-8 балл кома
3 балл соңғы кома
Коматоздыжағдайдағынауқастардаайқын гипоксия байқалады. Жүрекқантамырауруларындагипоксияныңбірнешетүрлерінажыратады.
54.Комаларкезіндеауруханағадейінгіэтаптаалғашқыдәрігерліккөмекалгоритмдерінжазыңыз.
Жүрек-өкпелік реанимация;
Тыныс жолдарының өткізгіштігін қамтамасыз ету;
Оксигенотерапия ИВЛ
Орталық гемодинамиканы қолдау АҚҚ коррекциялау(Поддержание центральной гемодинамики коррекция артериальной гипотензии или АГ);
Орталық гемодинамиканы қолдау АҚҚ коррекциялау
Қандайда бір травмаға күдік кезінде мойын омыртқа бөлімін иммобилизациялау.
Симптоматикалық терапия.Комның түріне байланысты арнайы терапия жүргізу:
Гипогликемиялық комада глюкоза 40% 20.0 к/т
Алкогольды комада В1 ж/е В6 витаминдері 0,05% 10,0 к/т. Деген сияқтығо общем.

55.Жітіжүрекшамасыздығы, жүрекастмасыныңдиагностикалықкритерийлерінсипаттапжазыңыз.
Жүректік астма – өкпе тамырларында қанның іркілісінен тұншығумен көрініс беретін, жүректің насостық қызметінің төмендеумен жүретін патологиялық жағдай.
Себепші факторлар:
-митральды стеноз
-үлкен көлемді кардиосклероз
-жедел миокард инфаркты
-сол жақ қарыншаның аневризмасы
-гипертониялық криздер.
Клиникасы:
-науқастың мәжбүрлі қалыпта болуы ,
-тыныс алу жиілігі 30 және одан жоғары болады,
-тыныш қалыптағы аралас ентігу,
-тұншығу ұстамасы,
-көпіршікті қақырықпен кейде алқызыл түспен жөтел,
-мұрын, қол, құлақ, аяқ ұштарының акроцианозы.
Аускультацияда:
-екі жақты бірдей өкпенің төменгі бөліктеріндегі ылғалды сырылдар,
Жүректі тыңдаған кезде, негізгі ауруға тән өзгерістер:
-митральды қақпақ ақауы (жүрек ұшында систолалық шу),
-миокард инфакты кезінде (жүрек тондарының тұйықталуы, АҚҚ төмендеуі),
-гипертониялық ару кезінде (аорта үстінде II тон акценті АҚҚ жедел көтерілуі),
-жыбыр аритмиясында (тахикардия және пульс жеткіліксіздігі),
-суық акроцианоз.
Диф. Диагностика бронхтық астмамен жүргізіледі.
Белгілері Бронхиальды астма Жүректік астма
Анамнез Өкпелік патология Журек ауруы
Ентігу Экспираторлық Аралас
Қақырық Тұтқыр,шыны тәрізді, суда шөгеді Көпіршікті алқызыл түсті, суда шөкпейді, бетінде қалқиды
Цианоз Диффузный теплый Холодный акроцианоз
Сырылдар Құрғақ ысқырықты ұзақтан естілетін Ылғалды, өкпенің төменгі бөліктерінде крепитация.
2 11 Жіті жүрек шамасыздығында алғашқы дәрігерлік көмек алгоритмін сипаттап жазыңыз.
Жедел жəрдем көрсету тактикасы 
ЖСҚЖ-те көрсетілетін жедел жəрдем алгоритмі: 
1. Мұрын катетері арқылы спирттің буымен ингаляция (көпіршік түзілумен күрес). Оттегін берудің бастапқы жылдамдығы ( 96°С этил спирті арқылы) 2-3 л/мин, бірнеше минут ішінде (10-ға дейін). Шырышты қабат газдардың тітіркендіргіш əсеріне үйренгенде, жылдамдықты 9-10 л/мин-на дейін көбейтеді. Ингаляцияны 30-40 мин жалғастырады, 10-15 мин үзіліспен. 
2. «Тыныстық үрейді» наркотикалық анальгетиктермен басу: морфин 1,0 мл 1% ерітіндіні 20 мл 0,9% хлорид натрийде еріту жəне көк тамырға бөлшектеп енгізу 4-10 мл (немесе 2-5 мг) əрбір 5-15 мин-та ауыру сезімі мен ентікпе басылғанша. 
3. Гепарин 5000 ЕД к/т-ға жылдам. 
1-3 ПУНКТТЕР МІНДЕТТІ ТҮРДЕ! 
4.Қалыпты артериалық қысым кезінде:
- науқастың аяғын төмен түсіріп отырғызу;
- нитроглицерин тіл астына (0,5-1 мг), немесе аэрозоль, немесе спрей (0,4-0,8 мг немесе 1-2 доза); немесе к/т 0,1% спирт ерітіндісін 10 мг-ға дейін 100 мл изотоникалық натрий хлориді ерітіндісінде тамшылатып, енгізу жылдамдығын 25 мкг/мин эффект болғанша дейін, АҚ-ды бақылау;
- фуросемид 40-80 мг к/т жылдам;
- диазепам к/т-ға бөлшектеп эффект болғанша дейін немесе жалпы дозасы 10 мг-ға жеткенше. 
5. Артериальды гипертензияда:
- науқастың аяғын төмен түсіріп отырғызу;
- нитроглицерин таблеткалар (аэрозоль жақсырақ) 0,4-0,5 мг сублингвальды, бір рет;
- фуросемид 40-80 мг к/т жылдам;
- нитроглицерин к/т 0,1% спирт ерітіндісін 10 мг-ға дейін 100 мл изотоникалық натрий хлориді ерітіндісінде тамшылатып, енгізу жылдамдығын 25 мкг/мин эффект болғанша дейін, АҚ-ды бақылау немесе 30 мг натрий нитропруссиді 300 мл 5% декстроза ерітіндісінде к/т тамшылатып, біртіндеп енгізу жылдамдығын 0,3 мкг/(кгхмин)-нан эффек болғанша дейін жоғарылатып;
- диазепам к/т-ға бөлшектеп эффект болғанша дейін немесе жалпы дозасы 10 мг-ға жеткенше 6. Шамалы гипотензияда (систолалық қысым 75 – 90 мм с.б.);
- науқастың басын көтеріп жатқызу;
- 250 мг допаминді 250 мл изотониялық натрий хлориді ерітіндісінде, енгізу жылдамдығын 5 мкг/(кгхмин)-нан АҚ қалпына келгенше жоғарылатады;
- фуросемид 40-80 мг к/т жылдам. 
7. Айқын артериялық гипотензияда:
- науқастың басын көтеріп жатқызу;
- 200 мг допаминді 400 мл 5% декстроза ерітіндісінде к/т тамшылатып, енгізу жылдамдығын 5 мкг/(кгхмин)-нан АҚ минимальді мөлшерде қалпына келгенше;
- артериялық қысым көтерілгенде, өкпе ісінуінің күшеюімен бірге жүргенде – қосымша нитроглицерин к/т тамшылатып, 1% 10 мг спирт ерітіндісін 100 мл изотониялық натрий хлориді ерітіндісінде, енгізу жылдамдығын 25 мкг/мин-нан АҚ бақылап отырып эффект болғанша дейін;
- фуросемид 40-80 мг к/т жылдам, тек АҚ қалпына келгеннен кейін. 
8. Организмнің өмірлік маңызды функцияларына монитор жүргізу (кардиомонитор, пульсоксиметр).
2 12 Жүрек ырғағы және өткізгіштігі бұзылыстарының өмірге қауіп тудыратын түрлерін, пароксизмальді қарынша үстілік және қарыншалық тахикардияның ЭКГ белгілерін сипаттап жазыңыз.
Жүрек ырғағының бұзылуы деп жүректің автоматизмі, қозғыштығы,
өткізгіштігі жəне жиырылу функциясының бұзылу нəтижесінде дамитын қалыпты
физиологиялық жиырылу реттілігінің өзгеруін айтады. Мұндай бұзылыстар
патологиялық жағдайлардың, жүректің жəне онымен байланысты жүйе
ауруларының жеке өзіндік клиникалық маңызы бар жəне кейде шұғыл шара қолдануды қажет ететін симптом болып саналады.
Жедел жəрдем мамандарының жоспарында жүрек өткі згі шті гі бұзылысының мəні зор, себебі олардың қауіпті лігі жоғары сондықтан анықталған уақыттан бастап науқасты тез арада ауруханаға жеткізу қажет. Периарестті тахикардияның үш түрін ажыратады: кең QRS комплексті тахикардия, тар QRS комплексті тахикардия жəне жүрекше фибриляциясы. Бі рақ та барлық аритмиялардың негі згі емдеу принципі ортақ.Осы себептен барлығы бір алгоритм – тахикардияны емдеу алгоритмі не бірікті рілген.
Жіктелуі:
Периарестті аритмия(жүрек тоқтап қалу қаупі бар аритмиялар - ЖТҚА), ERC,
UK, 2000. (қан жүруі күрт азайып кететін аритмиялар )
Брадиаритмия:
Синустық түйін əлсі здігі синдромы,
(ІІ дəрежелі атриовентрикулярлық блокада, əі ресе Мобитц II типті, ІІ дəрежелі
атриовентрикулярлық блокада )
Кең QRS комплексті ІІІ дəрежелі атриовентрикулярлық блокада)
Тахикаритмия:
Пароксизмальды қарыншалық тахикардия,
Torsade de Pointes,
Кең QRS комплексті тахикардия
Тар QRS комплексті тахикардия
Жүрекше фибрилляциясы
ПЖК – Лауну (Lawm) бойынша қаупі жоғары дəрежелі экстрасистолия
Айқын тахикардия. Тəждік қанайналым диастола кезі нде жүзеге асады. Жүрек
ырғағының шамадан тыс жиі леуі нен диастола уақыты айтарлықтай қысқарады. Ол
тəждік қан айналымның азаюына жəне миокард ишемиясына алып келеді. Осындай
бұзылыстарда ырғақ жиі лігі таркомплексті тахикардияда 1 минутта 200-ден жоғары,
кеңкомплексті тахикардияда 1 минутта 150-ден жоғары болады. Кеңкомплексті
тахикардияны жүрек ауыр көтереді.
Пароксизмальді қарынша үстілік :
ЖЖЖ 220-250 рет минутына
QRS жіңішке ,деформацияланбаған
Р және Т тісшесі бір-біріне қосылып кеткен
1. Ритмнің 140-220 1 мин жиілеуі.
2. QRS комплексінің кеңеюі және деформациясы
3. Жүрекше және қарынша жұмысының  диссоциациясы.
Қарыншалық тахикардия:
ЖЖЖ 180 нен төмен
Р тісшесі өзгермедеген
QRS кеңейген,деформацияланған
ЭКГ-да амплитудасы мен биіктігі;
әртүрлі, ырғақсыз аласа толқындар болады
2 13 Пароксизмальді тахикардия ұстамасында, қарыншалар фибрилляциясында алғашқы дәрігерлік көмек алгоритмін, өкпе-жүрек реанимациясын және госпитализацияға көрсеткіштерін сипаттап жазыңыз.
. Кең ретті QRS комплексін қарыншалық тахикардия деп есептейміз.
a. Венаға амиодарон 300 мг 10 – 20 мин і ші нде
b.Амиодарон 900 мг 24 сағат і ші нде
c. Тар комплексті тахикардия кезі ндегідей тармақша блокадасымен жүретін айқын
суправентрикулярлы тахикардия кезі нде венаға аденозин енгі зу.
2. Кең, ретсіз QRS комплексі(көмекке қарқынды терапияны немесе реанимациялық
эксперт бригаданы шақыру) болатын бұзылыстар:
a. Шоғырдың блокадасымен жүретін жүрекше фибриляциясы)
b. Б)Экстрасистолиямен болатын жүрекше фибрилляциясы- амиодарон қолдануды
ойлан.
c. Полиморфты қарыншалық тахикардия, Torsade de Pointes – венаға 2 г магний
сульфаты 10 минут і ші нде
3. Ретті тар QRS комплексі :.
a. вагусқа əсер ету тəсі лін қолдан(күшену сынағы, демін шығармай ұстап тұру,
Вальсава тəсілі немесе альтернативті əдістер қолдану – бір жақ каротит синусын
басу немесе шприцтің поршенін күштеніп үрлеп шығару əдісі)
b. аденозин 6 мг тез венаға енгі зу,
c. əсері болмағанда -12мг– аденозин венаға енгі зу
d. ЭКГ - мониторингты жалғастыру
e. егер синустық ырғақ қалпына келсе,онда ол ПВТ болуы мүмкін,сондықтан ЭКГ
синустық ырғақтағы 12-жалғамды жазу керек, ПВТ рецидиві нде тағы да 12мг
аденозин енгі зу қажет,аритмияның алдын алу үшін альтернативті заттардың біреуін
таңдау қажет
f. егер синустық ритм қалпына немесе онда эксперт көмегі қажет,стационарлық
жағдайда ырғақты β-блокаторлармен бақылау қажет.
4. Тар QRS комплексті ретсіз тахикардияда – жүрекше фибриляциясы болуы
мүмкін.
a. ырғақты β-блокаторлармен бақылау
b. немесе дигоксин, егер тахикардия 48 сағат бұрын басталса.
c. амиодарон 300 мг əр 20 - 60 мин. сайын к\т
d. ары қарай амиодарон 900 мг 24 сағ і ші нде
e. маман кеңесі.
Показания к госпитализации: Желудочковая тахикардия - плановое и экстренное. Преждевременная деполяризация желудочков – плановая. Фибрилляция и трепетание желудочков – экстренная и/или плановая Внезапная сердечная смерть – экстренная и/или плановая
Қарыншалық фибрилляция:
1. Тиімді қанайналымның тоқтаған уақыты 30 сек.асып кетпесе, прекордиальдық соққыны дефибрилляторды жұмысқа дайындау кезінде жүргізеді. Есте сақтаңыздар, прекордиальдық соққының өзі асистолия мен ЭМД дамуын тудыруы мүмкін!
2. Көкірек компрессиясы (1 мин 60-80 рет).
3. ӨЖЖ алдымен Амбу қапшығымен «ауыздан-ауызға» дем беру. Кеңірдек интубациясынан кейін 100% оттек қолдану.
4. Венепункция немесе венокатетеризация.
5. ЭКГ.
6. Тек ірітолқынды фибрилляция кезінде дефибриллятор разряды: 200 Дж – 300 Дж – 360 Дж беріледі. Разрядтар бірінен кейін бірі ЖӨМР жалғастырусыз жəне пульсті тексерусіз жүргізілуі керек.
7. Нəтижесі болмаса: эпинефрин (0,1%) венаға 1,0 мл (1 мг) 10 мл изотониялы ерітін. NaCl, сонан соң ЖӨМР жүргізіледі жəне ЭИТ қайталанады – 360 Дж.
8. Нəтижесі болмаса: амиодарон (кордарон) 300 мг 20 мл 5% глюкоза ерітіндісін венаға құяды; амиодарон болмаған жағдайда - лидокаин 1,5 мг/кг венаға құю. ЖӨМР - ЭИТ (360 Дж). ҚФ себебін іздеу.
9. Нəтижесі болмаса: эпинефрин 3,0 мг венаға, натрий бикарбонаты 2 мл 4% ерітіндісін 1 кг (1 ммоль/кг) венаға, амиодарон 300 мг 20 мл 5% глюкоза ерітін. (лидокаин 1,5 мг/кг венаға) СЛМР – ЭИТ (360 Дж).
10. Нəтижесі болмаса: магний сульфаты 5-10 мл 25% ерітіндісін венаға жəне/немесе пропранолол 0,1% - 10 мл венаға ЖӨМР – ЭИТ (360 Дж).
11. Нəтижесі болмаса: торакотомия, дəрілік ем мен ЭИТ қосып жүрекке ашық массаж жүргізу.
12. Егер ҚФ жойылса: гемодинамиканы бағалау, постконверсиялық ритмнің сипатын анықтау. Оң əсер берген, аритмияға қарсы жүргізіліп жатқан инфузияны жалғастыру. 
Пульссіз қарыншалық тахикардия: қарыншалық фибрилляция еміне ұқсас.
2 14 Өмірге қауіп тудыратын брадиаритмиялардағы синдромдардың ЭКГ көріністерін сипаттап жазыңыз.
Синустық түйін əлсі здігі синдромы,
(ІІ дəрежелі атриовентрикулярлық блокада, əі ресе Мобитц II типті, ІІ дəрежелі
атриовентрикулярлық блокада )
Кең QRS комплексті ІІІ дəрежелі атриовентрикулярлық блокада)
Атриовентрикулярлы блокаданың II сатысының электрокардиографиялық көрінісі.
АВ-блокада 2 дәрежелі Мобитц I типі
Синусты ритм сақталады.
Р-Q(R) интервалының бір комплекстен екінші комплекске қарай ұзаруы, QRS-T қарыншалық комплексінің түсіп қалуымен сипатталады.
Р тісшесі сақталады.
QRS-T комплексі түсіп қалғаннан кейін қалыпты немесе аздап ұзарған Р-Q(R) интервалы анықталады.
АВ-блокада 2 дәрежелі Мобитц II ю
Ритм синусты
тұрақты немесе ретсіз QRS-T комплексі түсіп қалуы
Тұрақты Р-Q(R,) интервалының болуы
Атриовентрикулярлы блокаданың III сатысының электрокардиографиялық көрінісі.
АВ-блокада 3 дәреже:
ЭКГ белгілері:
1. Атриовентрикулярлы диссоцияция
2. P-P және R-R интервалдары тұрақты, бірақ P-P интервалы R-R аралығынан аз.
3. Қарыншалар жиырылуы 40- 60 қа дейін минутына.
4 QRS . комплексі деформацияланған және кеңейген.
Синоартриалды блокаданың сатылары бойынша электрокардиографиялық көрінісі.
I тип: ЭКГ да өзгерістер көрінбейді
II тип:Дұрыс емес синустық ритм, P, QRS-комплекстерінің периодты түрде түсіп қалуы
Пауза кезіндегі ұзарған P-P интервалдар 2-3 қалыпты P-P интервалдарына тең
P-P интервалының ұзақ паузадан кейінгі қысқаруы
III.Синоатриальды түйін арқылы импульс өткізілмейді
2 15 Асистолия кезінде алғашқы дәрігерлік көмек алгоритмі сипаттап жазыңыз.
1.Осуществлять основные реанимационные мероприятия (ИВЛ мешком Амбу, закрытый массаж сердца). Интубация трахеи (комбитюб, ларингиальная маска). Венозный доступ. ЭКГ (подтвердить отсутствие электрической активности не менее чем в двух отведениях)\
2.Наружная ЭКС с одновременным введением лекарств (при наличии соответствующего оборудования)
3. Атропин 1 мг (1 мл 0,1% раствора) в/в струйно (но не более 3-х раз), чередовать с эпинефрином 1 мг (1 мл 0,18% раствора) в/в струйно быстро каждые 3-5 минут. Повторная запись ЭКГ.
4. Искать устранимую причину и попытаться её купировать: - гипоксия (оксигенотерапия под контролем SpO2); - ацидоз (алкогольное отравление тяжелое, длительная СЛР более 20 мин) – 8,4 % раствор натрия гидрокарбоната в/в по 20 мл; - передозировка лекарственных средств (при уточнении введение имеющихся антидотов); - гипотермия (согревание теплыми инфузионными растворами в/в, внешнее обогревание).
Асистолия:
1. Егер асистолия анықталса немесе оған күдік болса, прекордиальдық соққыны қолдануға болмайды!
2. Көкірек компрессиясы (60-80 1 мин).
3. ӨЖЖ. Алдымен Амбу қапшығы арқылы «ауыздан ауызға». Кеңірдек интубациясынан  кейін 100% оттек қолдану.
4. Венепункция немесе венокатетеризация.
5. ЭКГ.
6. Эпинефрин (0,1%) венаға 1,0 мл (1 мг) 10 мл NaCl изотониялық еріт. (əр 3 мин сайын қайталау). Мөлшерін 3 мг, сонан соң 5 мг, сонан соң 7 мг көтеру, егер стандартты терапияның əсері болмаса, ЖӨМР инъекциялар арасында.
7. Атропин (0,1%) венаға 1,0 мл (1 мг), əр 3 мин сайын қайталау. Мөлшерін 3 мг көтеру, егер стандартты емнен немесе болмаса, 0,04 мг/кг суммарлы мөлшерге дейін көтеру. ЖӨМР.
8. Асистолия туындатушы себептерді (гипоксия, ацидоз, гипокалиемия жəне гиперкалиемия, дəрілерді мөлшерден тыс қабылдау жəне т.б.) жою.
9. Аминофиллин (2,4%) венаға 10 мл 1 мин ішінде. ЖӨМР.
10. Сыртқы электрокардиостимуляция миокард функциясы сақталған жағдайда ғана тиімді.
11. Егер асистолия ацидоз фонында дамыса, натрий бикарбонаты (4%) еріт.
12. 1 ммоль/кг венаға жіберіледі.
Жедел коронарлы синдромның ЭКГ-коринистери, ангинозды синдром, тропонинди тест
Жедел коронарлы синдром-тұрақсыз стенокардияға немесе жедел миокард инфарктісіне күдік тудыратын симптомдар немесе клиникалық белгілер жиынтығы. Жедел коронарлы синдромға жедел миокард инфарктісі, ST–жоғарылауымен миокард инфарктісі, ST-жоғарылауынсыз миокард инфарктісі, биомаркерлер бойынша, немесе ЭКГ белгілері бойынша, ферменттер өзгерісі бойынша анықталған миокард инфарктісі және тұрақсыз стенокардия жатады.
ЖКС - ST жоғарылауынсыз
ST жоғарылауынсыз жедел коронарлы синдромға кеудесіндегі ауырсыну және элекрокардиограммада жедел ишемия белгілерінің болуы, бірақ ST сегментінің жоғарыламауы тән. Бұл науқастарда ST сегментінің тұрақты немесе өтпелі депрессиясы, Т тісшесінің инверсиясы, тегістелуі болуы мүмкін. Түскен кезде ЭКГ қалыпты болуы да мүмкін. ST жоғарылауынсыз жедел коронарлы синдромда тромб таж артериясын толық бітемейді. Бұл науқастарда ишемияны және симптомдарды жою, ЭКГ-ны қайталап түсіріп бақылау және миокард некрозының маркерлерін (жүрек тропониндері, креатинфосфокиназа) анықтау қажет. Мұндай науқастарды емдеуде тромболитиктер қолданбайды.
ЖКС - ST жоғарылауымен
ST жоғарылауымен жедел коронарлы синдромға кеудесіндегі ауырсыну немесе дискомфорт және электрокардиограммадағы ST сегментінің тұрақты жоғарылауы немесе «жаңа» (алғаш пайда болған немесе пайда болуы мүмкін) Гисс шоғыры сол аяғының толық блокадасы тән. ST сегментінің тұрақты жоғарылауы коронарлы артерияның жедел толық бітелуін көрсетеді.Бұл жағдайда емдеудің негізгі мақсаты тамыр бітелуін тез және тұрақты жою. Осы мақсатта тромболитиктер қолданылады (егер қарсы көрсеткіштері болмаса).
Тұрақсыз стенокардия
Тұрақсыз стенокардия-ауырлығы және ұзақтығы миокард некрозын тудыруға жеткіліксіз жедел миокард ишемиясы. ЭКГ-да ST жоғарылауы жоқ, қанда миокард инфарктісі диагнозын қоюға жеткілікті мөлшердегі миокард некрозының биомаркерлері жоқ.
Жүрек бұлшық етінің зақымдануының тереңдігіне байланысты:
-Q-қалыптасатын (транс-муральды немесе ірі ошақты). Аурудың алғашқы сағаттарында ST жоғарылауымен және кейіннен Q тісшесінің қалыптасуымен сипатталады.
-Q- қалыптаспайтын (трансмуральды емес немесе ұсақ ошақты).Q тісшесінің қалыптасуы тән емес, теріс Т тісшелерімен сипатталады.
Ангинозды синдром
Ангинозды синдром дамуының негізінде көбінесе тәж артерияларында қан айналымның жіті бұзылуы жатыр. Стенокардия устамасы тәж артерияларының спазмынан немесе кан тамырлардың склероздық өзгерістерінен дұрыс кеңімеуі. Кейде стенокардия устамасында коронарогенді емес генезде рөл аткарады. Оттегінің жеткіліксіздігі миокардқа оның жеткізілуінің бұзылуынан емес немесе тәж артерияларының спазмынан емес, керісінше журек булшык етінің оттегиге суранысының артуынан да болады. Бул миокардқа адреналин, норадреналиндердің көптеп жиналуынан болады осы кезде миокардтын оттегиге суранысы артады ал бул суранысты калыпты келип жаткан оттеги қанықтыра алмайды. Ангинозды устама қан құрамының өзгеруінен анемия, гипогликемиялық жагдайларменде байланысты болуы мумкин. Кейде рефлекторлы стенокардиялық синдром дамиды аскорыту жуйелерине байланысты оттас ауруында, асказан жара ауруы, асказан обыры, панкреатитте. Ангинозды синдромды журектің басқа мінезді ауруларымн диф диагностика жургизу кажет- кабыргааралык невралгиялар, перикардиттер, пневмония, невроздар т.б.
Тропонинди тест
Кардиомиоциттер некрозына көбіне спецификалық маркерлер жəне сезімтал болып, I жəне Т тропониндерінің концентрациясының жоғарлауы болып табылады. Қалыпты жағдайда кардиоспецификалық тропониндер қанда анықталмайды немесе олардың концентрациясы минимальды белгілерден аспайды. Кардиомиоциттердің некрозы салыстырмалы түрде I жəне Т тропониндерінің концентрациясы тез жəне айқын жоғарлаумен жүреді. Ангинозды ұстамадан кейін тропониндер деңгейінің жоғарғы шекарадан 2-6 сағаттан кейін жоғарлауы жəне жоғарғы деңгейде инфаркт басталғаннан 1-2 апта бойы сақталынып тұрады.
Диабетикалық команың клиникасын, диагностикасына сипаттама жазыңыз
Гипергликемиялық кома. Клиникасы;
Басталуы біртіндеп
Наукас есін жогалткан
Терісі құрғақ, муздай, қасу іздерімен тін тургоры төмендеген
Тынысы сирек, шулы. Куссмауль тынысы немесе жиі үстіртін
Тынысынан ацетон иісі шығады
Синусты тахикардия немесе карыншалық экстрасистолия
Артериальды гипотензия
Қан құрамында кант мөлшері 16ммоль/л-ден жогары
Диагностикасы: Гиперосмолярлы комада – ауызынан ацетон иісі сезілмейді кетонемия болмайды. Кетоацидоздық комада – көбіне жасы улкен, анамнезинде миндетти турде диабет болады және дегидратация симптомдары мен психоневрологиялық бұзылыстар болады, куссмауль тынысы болмайды. Бауырлық кома - көбіне сарғаюлар мен жүреді және анамнезинде созылмалы бауыр аурулары аныкталады. Уремиялық комада – анамнезинде буйрек аурулары созылмалы және аммиак иісі сезіліп тұрады. Объективті физикалды зерттеп шыгамыз, наукас ес туссиз жатса глюкозметр аркылы канындагы глюкоза молшери аныкталады.
Диабеттик комада шұғыл жардем алгоритмі
Регидратация жасалынады дегидратация жағдайында: ол ушин 0,9% NaCl к/т сагатына 0,5-1л жылдамдыкпен, егер айкын дегидратация жагдайында 0,45% NaCl жогарыдагы жылдамдыкпен
Инсулинотерапия тек 100% инсулин еритиндилеримен жасалынады, актрпид МС, актрапид НМ. Бастапкы доза улкендер ушин – 20ЕД к/т, арыкарай -10ЕД кандагы кант молшерин аныктай отырып
Тактика – госпитализция стационардың эндокринология немесе реанимация болимшесине.
Гипогликемиялық команың клиникасы мен диагностикасы
Клиникасы :
- Тез басталады
- санасы бұзылган
- тери катпары ылгалды
- тахикардия, кейде жогарылаган не томендеген АГ
- булшык ет тонусы жогарылаган, клоникалык тоникалык талма
- тін тургоры норм
- кан курамындагы кант молшери 2,78-3,3 ммоль/л томен
- ацетон иісі жок
Диагностикасы: клиникалык картинкасы манызды рол аткарады-дірілдеу, тахикардия, карны ашу сезими, терлегиш, булшык ет тонусының жогары болуы, бирден естен тану осы диабеттин туринде болады. Глюкозметр аркылы кантты тексергенде 3,88ммоль/л томен болады, ацетонга реакция терис.
Гипогликемиялык комада шугыл жардем
Кок тамырга 40-50мл 20-40% глюкоза еритиндисин жиберемиз, эффект жок болса кайталаймыз егуди, гипогликемиялық жагдайды купировать ету ушин тери астына 1мг адреналин ексекте болады.
Наукас есин жиган сон комирсуга бай тагамдар беру керек-булка, нан, картошка т.б, гипогликемиянын алдын алу ушин.
Тактика гипогликемиялық жағдайдан шыгарылган сон госпитализация жасалынбайды.
2 21 Бауыр комасы, клиникасы, диагностикасына сипаттама жазыңыз.
Бауырлық кома бауыр қызметтері жеткіліксіздігінің ең ауыр көрінісі. Ол терең нервтік-психикалық бұзылыстарымен ,дірілдеу-селкілдеумен,шартсыз рефлекстердің жоғрлауымен,естен тануымен ж.б организмнің тіршілігіне қауіпті жағдайлармен сипатталатын орталық нерв жүйесінің улануы. Бұл кома бауырдың кезкелген ауруларында,жиі вирустық гепатитте, бауырдың уланудан болатын қауырт дистрофияларында , оның циррозында, бауырдың қанайналымы тез бұзылғанда ж.б. Жағдайларда дамуы мүмкін.
Себептері:
Жедел вирусты гепатит.
Созылмалы гепатит.
Бауыр циррозы.
Гепатотропты улармен улану.
Токсикоаллергиялық гепатит.
Септикалық жағдай.
Ауыр күйіктер, үсу т.б.
Клиникалық белгілері: Бауыр комасы кзінде 3 сатысын ажыратады.
І саты: Кома алды сатысы. Басталуы аяқ астынан немесе біртіндеп басталады. Орталық жүйке-жүйесі жағынан өзгерістер болуы мүмкін. Науқастың психикасы өзгереді, науқаста ренжігіш, немқұрайлылық болады. Эмоциональды өзгерістер байқалады: эйфория, апатиямен ауысады және қажу дәрежелері анықталады. Күндізгі уақытта науқас ұйқышыл болады, ал түнде ұйқысыз болады, тәбеті төмендейі, іш қуысында ауырсыну, жүрек айну, құсу, кейде ықылық, есінеу болады. Тері қабатында сарғаю және қасыған іздер болады.
ІІ саты:Қауіптенген кома. Есінің бұзылуымен сипатталады. Сандырақтай және елес пайа боолады. Науқастар уақытты ажырата алмайды. Қозушылық байқалады, терісінде қасыған іздер және сарғаюмен қатар ұсақ нүктелі қан құйылуы болады. Көзінде өзгерістер, көз қарашығы кеңейген. Аузынан бауыр иісі шығады, тілі қызарған (таң қурайдай). Тремормен сипатталады, тістің қызыл иектері қанайды, мұрыннан, өңештен, асқазаннан қан кету болады. Қ/Қ төмендейді, жүрек жиырылуы жоғарлайды. Бауыр, пальпация кезінде үлкейген, ауырсынады. Зәр мөлшері кенеттен азаяды.
ІІІ саты: Толық бауыр комасы. Жағдайы ауыр, есі жоғалған, патологиялық рефлекстер басталады (сору, ұстау, Бабинский, шүйде бұлшық еттері тартылады). Геморрагиялық синдром анық болады, Куссмаул тынысы, ауыздан шикі бауыр иісі шығады, тахикардия, ҚҚ төмендейді, толық анурия, бауыры кішірееді. Чейн - Стокс тынысы болады. Содан кейін тынысы тоқтайды.
Бауыр-жасушалық жетіспеушілік синдромы биохимиялық көрсеткіштер: конъюгирленбеген фракция есебінен гипербилирубинемия, қанда альбумин,протромбин, трансферритин, холестерин эфирлерінің, проконвертин, проакцелерин, холинестераза, a липопротеидтер құрамының төмендеуі.
Диагностика основывается на следующей программе обследования:
Изучение анамнеза – заболевания печени (особое внимание пациентам при циррозе и вирусной инфекции гепатитаB);
Лабораторные тесты – общий биохимический анализ крови, мочи, коагулограмма;
УЗИ гепатобилиарной системы и желудочно-кишечного тракта;
Электроэнцефалограмма;
Консультация невропатолога.
Как правило, наличие в анамнезе заболеваний печени, диагностика с помощью УЗИ и данные лабораторных тестов помогают незамедлительно установить диагноз.
Что должно насторожить при обследовании?
Изменения в общем анализе крови – анемия, повышения количества лейкоцитов и СОЭ, уменьшение тромбоцитов.
Изменения в общем анализе мочи – белок в моче, незначительные следы крови.
Изменения в биохимическом анализе крови – снижение концентрации белка, глюкозы, альбуминов, протромбина в сыворотке крови.
Повышение концентрации щелочной фосфотазы, трансаминаз, креатинина, билирубина в крови
2 22 Бауыр комасы, кезінде шұғыл жәрдем алгоритмдерін жазыңыз.
Жедел жәрдем:
Комның жедел дамуына науқасты реанимация бөлімшеіне бір жақ қырына жатқызып жеткізу. КК өлшеу, пульс және тыныс алуын қадағалау.
Тасымалдау үстінде ылғалды оттегін беру және көк тамырға 5% глюкоза ерітіндісін, полиглюкинді енгізу.
Көк тамырға 150 мг преднизолонды жіберу.
Психомоторлы қозуда бұлшық етке 1-2 мл – 0,25% дроперидол ерітіндісін (тыныс алу мен ҚҚ бақылап тұру) немесе 2 мл -2,5% пипольфен ер3т3нд3с3н немесе 10 мл -20% натрий хлор оксибутират ерітіндісін 20 мл - 40% глюкоза ерітіндісіне қосып көк тамырға енгізу.
Жедел токсикалық гепатит кезінде антидонтты терапия жүргізу керек:
Ауыр металдармен уланғанда бұлшық етке 5-10 мл – 5% унитиол ерітіндісін енгізу.
Сынап қосындыларымен, қорғасынмен уланғанда 5-10 мл -30% натрий хлорид тиосульфат ерітіндісін көк тамырға баяу енгізу.
Кейінгі емі реанимация бөлімшесінде жалғасады.
2 23 Уремиялық кома клиникасын, диагностикасын жазыңыз.
Уремиялық кома бүйрек қызметi бұзылған кезде пайда болады. Оның белгiлерi: ауыздан аммиак тәрiздес иiстiң шығуы, құрғақ терi, көз қарашығының кiшiреюi, дене бұлшық еттерiнiң тартылуы.
Уремическая кома — это заключительный этап хронической недостаточности почек (ХНП), ее крайняя стадия. Наиболее частые причины ХНП: хронический гломерулонефрит к пиелонефрит, поликистоз почек, диабетический гломерулосклероз, амилоидоз. Реже ХНП обусловлена коллагеновыми нефропатиями, гипертонической болезнью, наследственными и эндемическими нефропатиями, опухолями почек и мочевыводящих путей, гидронефрозом и другими причинами. Несмотря на многообразие этиологических факторов, морфологический субстрат, лежащий в основе выраженной ХНП, сходен. Это фибропластический процесс, приводящий к уменьшению числа действующих нефронов, количество которых в терминальной стадии недостаточности почек падает до 10 % и ниже по сравнению с нормой. В связи с этим конечные продукты метаболизма не полностью удаляются почками и все в большем количестве накапливаются в крови. В настоящее время известно свыше 200 веществ, накапливающихся в повышенном количестве в различных биологических жидкостях организма при уремии, но до сих пор нельзя еще точно сказать, какие из них следует отнести к «уремическому яду». В разное время эта роль поочередно отводилась мочевине, мочевой кислоте, креатинину, полипептидам, метилгуанидину, гуанидинсукциновой кислоте и другим соединениям. В настоящее время считают, что токсическим эффектом по отношению к нервной ткани обладают «средние» молекулы с молекулярной массой 300—1500 Дальтон. К ним относятся, главным образом, простые и комплексные пептиды, а также полианионы, нуклеотиды, витамины. «Средние» молекулы тормозят утилизацию глюкозы, кроветворение, фагоцитарную активность лейкоцитов. Однако было бы неправильно сводить патогенез уремической интоксикации только к действию «средних» молекул. Большое значение имеют гипертензия, ацидотические сдвиги, нарушение электролитного баланса, а также, по-видимому, и некоторые другие факторы.
Клиника уремической комы
Развитию уремической комы в течение длительного времени (нескольких лет, реже месяцев) предшествует ХНП. Начальные проявления недостаточности выражены нерезко и часто правильно расцениваются лишь ретроспективно. Отмечаются повышенная утомляемость, небольшая полиурия. Клинические проявления в этот период обусловлены характером основного заболевания. Прекоматозное состояние возникает на фоне уремической энцефалопатии и поражения других органов и систем (в первую очередь сердечно-сосудистой). В развитии уремической энцефалопатии основную роль играет нарушение окислительно-восстановительных процессов в ткани мозга, обусловленное кислородным голоданием, снижением потребления глюкозы и повышением проницаемости сосудов. Важное значение имеют также скорость развития гиперазотемии (изменения центральной нервной системы наблюдаются чаще и выражены больше при быстром ее развитии), уровень артериального давления, частота церебральных сосудистых кризов, степень выраженности ацидоза, электролитных нарушений (особое значение имеют концентрация и соотношение отдельных электролитов в спинномозговой жидкости, которые не всегда совпадают с соответствующими показателями в крови). Симптомы уремической энцефалопатии неспецифичны. Чаще всего больные жалуются на головную боль, ухудшение зрения, повышенную утомляемость и депрессию, сонливость (но сон не освежает), иногда чередующиеся с возбуждением и даже эйфорией. Иногда появляются психозы с галлюцинациями, депрессией, а позднее с нарушением сознания той или иной степени (по делириозному или делириозно-аментивному типу). Расстройству сознания в 15 % случаев предшествуют или сопровождают их судорожные припадки, являющиеся показателем тяжести состояния. Клинические проявления припадков такие же, как во время приступов почечной эклампсии. Так же, как и последние, они обусловлены в основном артериальной гипертензией, наблюдаемой почти у всех больных в поздней стадии ХНП. Кроме того, важную роль играют метаболический ацидоз, гипергидратация (отек мозга), гиперкалиемия, а также состояние судорожной готовности (генетически обусловленное или возникшее в результате травм черепа, нейроинфекции, алкоголизма). Изменения электроэнцефалограммы неспецифичны, сходны с наблюдаемыми при печеночной коме и гипергидратации (снижение амплитуды колебаний альфа-ритма, появление заостренных и иикообразных волн, активизация бета-волн при наличии асимметричных тета-волн). Выраженность этих изменений не коррелирует со степенью гиперазотемии, но все же значительные изменения ЭЭГ наблюдаются в терминальной фазе заболевания и являются признаком наступления прекомы или комы (особенно если они возникают внезапно на фоне медленно прогрессирующей хронической недостаточности почек). Апатия и сонливость, спутанность сознания постепенно усиливаются, сменяясь временами возбуждением с неправильным поведением, а иногда и галлюцинациями. В конце концов наступает коматозное состояние. Оно может наступить и внезапно на фоне умеренно выраженной энцефалопатии при беременности, оперативных вмешательствах, травмах, присоединении интеркурентных заболеваний, развитии недостаточности кровообращения, большой потере калия при рвоте и поносе, резком нарушении диеты и режима, обострении основного заболевания (гломеруло- или пиелонефрита, коллагеновой нефропатии и т. д.).
Кроме поражения нервной системы, в прекоматозном и коматозном состоянии наблюдаются также проявления недостаточности функции других органов и систем организма. У 90 % больных уремией в терминальной стадии повышается артериальное давление. Относительно часто наблюдаются также недостаточность кровообращения (преимущественно левожелудочковая), перикардит, дыхание Чейна—Стокса или Куссмауля, анемия, явления геморрагического диатеза, гастрит, энтероколит (часто эрозивный и даже язвенный).
В последние годы участились случаи уремической остеопатии и полинейропатии. Полного паралеллизма между степенью выраженности поражения нервной системы и концентрацией мочевины, креатинина и остаточного азота в крови нет, но все же в прекоматозном и коматозном состоянии она значительно повышена. Нередко также наблюдаются гиперкалиемия, гипермагниемия, гиперфосфатемия, гипокальциемия, гипонатриемия, ацидоз.
Диагностика и дифференциальная диагностика уремической комы
Если в анамнезе есть указания на заболевание, приводящее к хронической почечной недостаточности, а тем более если больной наблюдался врачом по поводу этой недостаточности, то диагноз уремической комы или прекоматозного состояния трудностей не представляет. Они возникают в случаях, когда в анамнезе отсутствуют указания на заболевания почек (часто при первично-хроническом гломерулонефрите или пиелонефрите, поликистозе) и почечная недостаточность является первым проявлением заболевания. Но и в этих случаях прекоматозное или коматозное состояние редко является дебютом заболевания, ему предшествуют другие клинические проявления почечной недостаточности, которая прогрессирует сравнительно медленно. Все же отдельные больные уремией без «почечного анамнеза» впервые попадают к врачу в прекоматозном или даже в коматозном состоянии. Тогда приходится дифференцировать уремическую кому и комы другой этиологии. Признаки уремической комы: характерный цвет кожи, аммиачный запах изо рта, гипертензия, перикардит, изменения глазного дна, изменения в моче. В затруднительных случаях важное значение имеет биохимическое исследование крови (повышение уровня мочевины, креатинина, остаточного азота), снижение клубочковой фильтрации. Правда, подобные сдвиги возможны при острой почечной недостаточности, но в таком случае должны быть соответствующие причины (переливание несовместимой крови, сепсис, интоксикация и др.), сравнительно медленное развитие азотемии, отсутствие олигоанурии, гнпертензия.
Может также возникнуть мысль о гипохлоремической коме, развивающейся при больших потерях хлоридов (частые рвоты, профузные поносы, злоупотребление мочегонными и др.). Но при последней рвота, понос появляются задолго до развития неврологических нарушений, изменения в моче отсутствуют или выражены очень нерезко, количество хлоридов в крови резко снижено, наблюдается алкалоз.
Установление причины, которая привела к развитию уремической комы, имеет значение в основном в случае ретенционной уремии в результате нарушения оттока мочи при аденоме или раке мочевого пузыря, сдавлении обоих мочеточников опухолью или закупорке их камнями. В этих случаях восстановление нормального тока мочи быстро выводит больного из прекоматозного состояния. Диагностика ретенционной уремии основывается на данных анамнеза и тщательного анализа медицинской документации, а в случае их недостаточности необходимо урологическое исследование в урологическом или в реанимационном отделении (в зависимости от тяжести состояния больного).
2 24 Уремиялық комада шұғыл жәрдем алгоритмін жазыңыз.
Лечение уремической комы 
Больных, находящихся в прекоматозном или коматозном состоянии, необходимо госпитализировать в специализированные нефрологические отделения, оснащенные аппаратом «искусственная почка», для хронического гемодиализа. Там проводят дезинтоксикационную терапию: внутривенно капельно вводят неокомпенсан или гемодез по 300—400 мл 2—3 раза в неделю, 75—150 мл 20—40 % раствора глюкозы с инсулином (из расчета 5 ЕД на 20 г глюкозы) 2 раза в день, а также при наличии дегидратации 500—1000 мл 5—10 % раствора глюкозы подкожно. Кроме того, применяют в больших дозах лазикс (от 0,4 до 2 г в сутки внутривенно капельно со скоростью не более 0,25 г/ч). Под их влиянием повышается диурез, снижается артериальное давление, увеличивается клубочковая фильтрация и выделение с мочой К+, №+, мочевины. Однако у некоторых больных отмечается рефрактерность к действию производных антраниловой и этакриновой кислот, других мочегонных. Экскреторная функция почек повышается также под влиянием внутривенных инфузий изотонического или гипертонического (2,5 %) раствора натрия хлорида по 500 мл внутривенно капельно. Однако при высоком артериальном давлении и гипергидратации введение этих растворов противопоказано. Даже при начальных признаках недостаточности кровообращения показано введение 0,5 мл 0,06 % раствора кор-гликона или 0,25 мл 0,05 % раствора строфантина внутривенно капельно (сердечные гликозиды при выраженной недостаточности почек вводят в половинной дозе, интервалы между их введением удлиняются). Необходима также коррекция нарушений гомеостаза. При гипокалиемии внутривенно вводят 100—150 мл 1 % раствора калия хлорида, при гипокальциемии — по 20—30 мл 10 % раствора кальция хлорида или кальция глюконата 2—4 раза в сутки, при гиперкалиемии — внутривенно 40% раствор глюкозы и инсулин подкожно (содержание калия нужно определять не только в плазме, но и в эритроцитах). При выраженном ацидотическом сдвиге показана внутривенная инфузия 200—400 мл 3 % раствора натрия бикарбоната или 100—200 мл 10 % раствора натрия лактата (при выраженной левожелудочковой недостаточности их введение противопоказано). Важное значение имеют гипотензивные средства (4—8 мл 1 % или 0,5 % раствора дибазола внутримышечно или внутривенно и 1—2 мл 0,25 % раствора рауседила внутримышечно); в дальнейшем назначают внутрь резерпин, клофелин (гемитон), метилдофу (допегит).
Показаны также обильные промывания желудка и кишок 3—4 % раствором натрия гидрокарбоната. Если консервативное лечение эффекта не дает, применяют гемодиализ или перитонеальный диализ.
После выведения из комы больных ретенционной уремией перево-. дят в урологическое отделение. При уремии другой этиологии продолжают лечение хроническим диализом или перитонеальный диализом (в части случаев для подготовки к пересадке почки), при значительном улучшении переводят на низкобелковую диету (типа диеты Джиова-нетти).
Прогноз при уремической коме раньше был абсолютно неблагоприятный. После введения методов внепочечного очищения (перитонеальный диализ, гемодиализ, гемосорбция) он значительно улучшился. Он лучше, если эти методы лечения применяются уже при начальных клинических проявлениях прекоматозного состояния, и хуже при уже развившейся коме. Отягощают прогноз также интеркурентные заболевания, кровотечения. Особенную опасность представляют кровоизлияния в мозг, желудочно-кишечные кровотечения, пневмония. При ретенционной уремии прогноз существенно зависит от возможности устранения препятствия к оттоку мочи.
Профилактика уремической комы 
Прежде всего, необходимы своевременное выявление, диспансеризация и тщательное лечение заболеваний, чаще всего приводящих к развитию недостаточности почек (хронический гломерулонефрит, пиелонефрит, поликистоз, диабет и др.). Если недостаточность уже развилась, то необходимо всех больных как можно раньше брать на диспансерный учет и проводить им систематическое лечение. Нужно оберегать их от интеркурентных инфекций, по возможности избегать оперативных вмешательств, бороться с недостаточностью кровообращения, кровотечениями. Женщины, страдающие даже начальными степенями почечной недостаточности, не должны рожать. Необходимо плановое, систематическое консервативное лечение очагов хронической инфекции (тонзиллита, гранулирующего периаденита и др.). Вопрос об оперативной санации решается в каждом конкретном случае индивидуально. Она может производиться лишь при начальных степенях почечной недостаточности.
В связи с тем, что антибиотики выводятся преимущественно почками, доза их по мере прогрессирования почечной недостаточности снижается, причем следует избегать нефротоксичных и ототоксичных антибиотиков (стрептомицин, канамицин, неомицин, тетрациклины, гентамицин и др.), а также сульфаниламидов. Кроме того, нужно воздерживаться от систематического применения опиатов, барбитуратов, аминазина, магния сульфата как из-за замедления выделения их почками при ХНП, так и из-за того, что на фоне уремической интоксикации действие этих веществ на центральную нервную систему более выражено, и поэтому они могут ускорить наступление уремической комы.
2 25 Травматикалық шок кезінде шұғыл жәрдемді жазыңыз.
Медициналық көмек көрсету тактикасы 
Жарақаттық шокты емдеу алгоритмі 
Жалпы шаралар:
1. Науқастың жағдайының ауырлық дəрежесін ескеру (науқастың шағымдары, есінің деңгейі, тері жамылғысының ылғалдығы, түсі, тыныс алу жəн пульстің сипаты, АҚҚ-ның деңгейі).
2. Қан тоқтату шараларын жасау.
3. Шоктан пайда болған импульсацияны үзу (дұрыс жансыздандыру).
4. АҚК (айналымдағы қан көлемін) қалыпқа келтіру.
5. Метаболикалық бұзылтар коррекциясы.
6. Басқа жағдайларда:
- науқасты аяқ жағын 10-45%дейін жоғары көтеріп жатқызу, Тренделенбург жағдайы;
- веноздық (көктамырдың) енгізуді жақсарту немесе сақтау перифериялық көктамыр катетеризациясы. (реанимациялық бригадалар үшін-магистральды қан тамырлар катетеризациясы жасалады);
- жоғарғы тыныс жолдарының өтуін жəне оттегі келуін қадағалау. 
Арнайы шаралар:
1. Ауруханаға дейінгі кезеңде сыртқы қан ағуды тоқтату уақытша əдістермен іске асырылады. (тығыз тампонада, қатты қысып таңу, жарақатқа немесе саусақпен басу, жгут салу т.б.).  Ауруханаға дейінгі кезеңде ішкі қан ағуды тоқтату мүмкін емес, сондықтан жедел жəрдем дəрігері науқасты ауруханаға жедел жəне ұқыпты жеткізуі керек. 
2. Ауырсыну сезімін басу:
1-ші нұсқа - 0,5 мл 0,1% атропин ертіндісін к/т, 2 мл 1% дифенгидрамин (димедрол) ерітіндісі 2 мл 0,5%диазепам ерітіндісі (реланиум, седуксен), содан кейін 0,8-1 мл 5% кетамин ерітіндісін (калипсал) баяу енгізеді. Ауыр бассүйек-ми жарақатында кетамин енгізбейді!
2-ші нұсқа- 0,5 мл 0,1% атропин ерітіндісін к/т, 2-3 мл 0,5% диазепам (реланиум седуксен) жəне 2 мл 0,005% фентанил ерітіндісін к/т енгізеді. Тыныстың жіті жеткіліксіздігі дамыған шок кезінде оксибутират Na 80-100 мг/кг-2 мл 0,005% фентанил ерітіндісін немесе 1мл 5% кетамин ерітіндісін 10-20 мл изотониялық еріт, 0,9% Na хлориді немесе 5% глюкоза ерітіндісінде
 
3. Транспорттық иммобилизация. 
4. Жоғалтқан қан орнын толтыру.
АҚҚ анықталмайтын деңгейінде инфузия жылдамдығы минутына 250-500 мл болуы керек. 6% полиглюкин ерітіндісін -к/т. Таңдау мүмкіндігі болса 10% немесе 6% гидроксиэтил крахмал ерітіндісі (стабизол, рефертан, HAES-steril). Бір мезгілде 1 л дейін басқа ерітінділерді енгізуге болады. Дұрыс инфузионды терапияның белгілері болып, 5-7мин кейін АҚҚ анықталуының бірінші белгілері пайда болады, ары қарай 15 мин критикалық деңгейге дейін көтеріледі (СҚҚ 90мм с.б.б)
Шоктың жеңіл жəне орташа дəрежесінде - кристаллоиды еріт/р оның көлемі жоғалтқан қанның көлемінен жоғары болмау керек, олар қантамырлық русло-ны тез 09% Na хлоридін, 5% глюкоза ерітіндісі, жартылай ионды ерітінділер-дисоль, трисоль, ацесоль енгізіледі. 
Инфузионды ем жүргізілмейтін жағдайда 200 мг допамин+400 мл 5% глюкоза ерітіндісін минутына 8-10 тамшы жылдамдықпен к/т-ға енгізеді.
Жүрекке венозды қанның қайта келуін көбейту үшін жəне клеткалық мембраналардың стабилизациясы үшін бірмезгілде көктамырға 300 мг-ға дейін преднизомон немесе осы топтағы басқа дəрілерді адекватты мөлшерде енгізеді. Метоболикалық ацидозды коррекциялау үшін 4% Na гидрокарбонатын 3 мл/кг науқастың дене салмағына сəйкес енгізеді. 
Госпитализациялау үшін көрсетімдер: абсолютті. 
26 Жедел коронарлық синдром кезінде ауруханаға дейінгі алғашқы дәрігерлік көмек алгоритмін жазыңыз.
27 Тромболизисті терапия және оны жүргізуге көрсеткіштерін жазыңыз.
28 Гипертониялық криздер, жіктелуі. Диагностикалық критерийлері. Асқынуларын жазыңыз.
29 Гипертониялық криздер ауруханаға дейінгі этапта шұғыл дәрігерлік көмек алгоритмі. Госпитализацияға көрсеткіштерің жазыңыз.
30 Жіті тыныс жеткіліксіздігі, клиникасы, диагностикалық критерийлерін жазыңыз.
71
Жіті (жедел) коронарлы синдром деп миокард инфарктісін немесе тұрақсыз стенокардияға күмән тудыратын кез келген симптомдарды және клиникалық көріністерді айтады. ST тісшесінің жоғарылауымен көрінетін миокард инфарктісі; ST тісшесінің жоғарылауынсыз крінетін миокард инфарктісі; Кардиоспецификалық ферменттер, биомаркерлер, ЭКГ соңғы кезеңінде жасағанда анықталатын миокард инфарктісі; Тұрақсыз стенокардия; Жіті (жедел) коронарлы синдром диагнозы жеке нозология болып табылмайды. Науқас ауруханаға келген соң «Жіті коронарлы синдром» диагнозы басқа диагнозға ауысуы керек.
Ол келесілер:
тұрақсыз стенокардия,
Q тісшесімен миокард инфарктісі,
Q тісшесі жоқ миокард инфарктісі,
Тұрақты стенокардия немесе басқа ауру.
Коронарлық жіті синдромды ауруханаға дейінгі сатыда емдеу
Коронарлық жіті синдромды (КЖС) ауруханаға дейінгі этаптағы емінің негізгі қағидаларына ауырсынуды адекватты басу, антитромбоздық емді бастау, науқас адамды арнайы емдік мекемеге жеткізу және осы синдромнан болған асқынуларға ем қолдану болып табылады.
Ауруханаға дейінгі этапта КЖС емдеу кезінде дәрілерді көктамырға қолдану басқа тәсілдерден (бұлшық етке егу, ішу) гөрі тиімді және қажетті болып табылады.
Ең алдымен тілдің астына нитроглицеринді салып көру қажет және бұл ең таңдаулы емдік шара болып саналады. Гипотензиялық асқыну болмау үшін соңғы 24 сағат аралығында Viagra дәрісін қабылдаған ер адамдарда сақтық қажет. Нитроглицериннен эффект болмағанда венаға морфин 1-5 мг егу қажет және оны қайталап егу 5 минуттан соң болуы тиіс. Осы шара сол қарыншалық жіті жетіспеушілік немесе науқас адамда өте айқын қозу белгілері бар кезінде де тиімді болып саналады. Наркотикалық дәрілердің салдарынан тыныс орталығының тежелуі болса – морфиннің антагонисті болып табылатын – налоксон 0,4-2,0 мг егу қажет. Морфинді егуге қарсы көрсеткіштер болған жағдайда ең таңдаулы дәрі болып меперидин саналады.
Осы синдромды ауруханаға дейінгі этапта емдеу кезінде аспиринді және тромбин ингибиторларын қолдану тиімділігі туралы әрқилы көзқарастар болса да, оны қолдану қажеттігі бар (себебі ISIS 2 зерттеулерінде аспиринді қолданған адамдар арасында кенеттен қаза болу жиілігі төмендеген). Аспириннің алғашқы дозасы болып 160-325 мг саналады, ал аспириннің альтернативті дәрісіне клопидогрел жатады және оны 300 мг (75 мг х 4 таблетка) бастайды. Ұсақмолекулалық немесе ұнтақталмаған (фракцияланбаған) гепариндерді қолдану ST сегментінің көтерілуінсіз болатын КЖ синдромында, ғылыми зерттеулер нәтижелеріне сәйкес, тиімдірек болып саналады, ал ST сегментінің көтерілуімен сипатталатын КЖ синдромында оны қолдану тиімділігі белгісіз. Ауруханаға дейінгі кезде гепаринді қолданғанда ауруханаға жатқаннан кейінде дәрігерлер арасында, яғни оны қолдануды жалғастыру туралы, тығыз байланыс болуы тиіс.
Дигидропиридин тобындағы Кальций антагонистері мен АПФ ингибиторларын, тіпті гемодинамикалық өзгерістер болмаса да, қолдану қажеттігі болмайды.
Адам өміріне қауіп тудыратын қарыншалық аритмиялар кезінде ең тиімді және сенімді емдік шара ретінде дефибрилляция саналады. Лидокаин немесе басқа антиаритмиялық дәрілерді осы асқынудың алдын алу үшін қолдану тиімсіз.
ST сегментінің көтерілуімен сипатталатын КЖ синдромында тромболиздік дәрілерді қолдану қажеттігі әрқилы көзқарастармен түсіндіріледі. Америкалық кардиологтар коллегиясы тромболитиктерді ауруханаға дейінгі этапта қолдану егер науқас адамды ауруханаға жеткізу мерзімі 90 минуттан асатын болса ғана қажет деп ұсынады. Себебі әртүрлі асқынулар болуы (брадикардия, гипотония, реперфузиялық аритмиялар) жиі кездеседі.
72
тромбтың өрі карай үлғаюына немесе жаңадан тузілуіне жол бермеу. -
Осы мақсатпен тромбты ерітетін (тромболизистік) ем алгашкы 6 сағат көлемінде наукастардын барлығына жүргізілуі тиіс, эйткені ко-ронарография мәліметі бойынша миокард инфаркты көбіне тромбоз-дан дамиды. Тромболизистік емнің басты принципі — емді неғүрлым ерте бастау. Тромбтың ерте еруі некроз көлемінің шектелуіне, яғни закымдану зонасындағы ишемия күйіндегі кардиомиоциттердің тірі қалуына септігін тигізеді, өлім санын азайтады жэне болашак бол-жамды жақсартады.
Тромболизистік ем. Стрептокиназа (авелизин) — 700 000-1 500 000 Б натрий хлоридінің физиологиялык ерітіндісінің 200 мл косып, вена ішіне тамшылатады. Аллергиялык реакцияны алдын алу максатымен онын алдында 60-120 мг преднизолон салынады. Стрептодеказа — әсері 2-3 тәулікке дейін үзартылған стрептокиназа, 1 000 000- 1 500 000 ФБ (фибринолизистік бірлік) натрий хлоридінің физиологиялық ерітіндісінің 10 мл ерітіп, оның 2-3 мл (300 000 ФЕ) вена ішіне болюс түрінде салып көреді. Реакция болмағанда, 1 сағаттан соң 2 700 000 ФБ (20-40 мл изотониялык ерітіндіге қосылған) 5-10 минуттың көлемінде тағы енгізеді. Урокиназа -2 000 000-3 000 000 Б вена ішіне ағызып жібереді. Ацетилденген плазминоген-стрептокиназалык акти-ваторлык комплекс (АПСАК) ~ стрептокиназа мен адам плазминогенінің эквимолярлык комплексі, 30 мг болюс түрінде 2-5 минут көлемінде венаға салынады.
жүргізуге көрсеткіштері
Пациент жалуется на характерную боль в грудной клетке.
- На ЭКГ имеются признаки свежего инфаркта миокарда.
* подъем ST на 1 мм по меньшей мере в двух стандартных отведениях
* подъем ST на 2 мм по меньшей мере в двух грудных отведениях
* подъем ST в V4R как признак инфаркта правого желудочка
* повреждение в области задней стенки левого желудочка
* полная блокада левой ножки пучка Гиса и соответствующая клиника
- Продолжительность боли менее 12 часов.
73
Гипертензиялық криз – АҚҚ кенеттен жоғарылауымен, тіршілік үшін
маңызды ағзалар функциясының бұзылу симптомдарының пайда болуымен немесе
олардың қаупінің дамуымен, сонымен қатар нейровегетативтік бұзылыстармен
сипатталатын клиникалық синдром.
(JNC-6) Гипертензиялық криздің ағымы бойынша жіктелуі бөлінеді:
1. Асқынған (қималы, emergency) милық, коронарлық, бауырлық қанайналымның
нашарлауы белгілері қатар білінетін жəне парентералдық препараттардың көмегімен
АҚҚ-н алғашқы минуттар немесе сағаттар ішінде түсіруді қажет ететін жағдай.
2. Асқынбаған (қималы емес, urgency) гипертензиялық криздер нысана ағзалар
зақымдануы қатысуынсыз жəне тез арада бірнеше сағаттар ішінде АҚҚ төмендетуді
қажет ететін жағдай.
Асқынбаған гипертензиялық криздердің түрлері:
1. Нейровегетативті.
2. Сулы-тұзды.
3. Құрысқақты.
Диагностика
Негізгі іс - шаралар тізімі:
1. Тіршілік үшін маңызды ағзалармен жалпы жағдайына баға беру: есі ауған
(есеңгіреген,ессіз), тынысы ( тахипноэ болуы);
2. Көзбен көріп бағалау:
а. науқастың қалпы (жатыр,отыр, ортопноэ);
б. тері жабындысының түсі (бозғылт,қызарған, цианоз) жəне ылғалдылығы
в. мойын веналары (вена ісінуі,пульсацияның көрінуі);
г. шеткейлік ісінулердің болуы.
3. Пульсті зерттеу (дұрыс,дұрыс емес), ЖЖЖ өлшеу (тахикардия, брадикардия).
4. Əр 15-30 минут сайын екі қолдағы АҚҚ өлшеу.
5. Перкуссия: салыстырмалы жүрек тұйықтығының солға щекарасының ұлғаюымен
көрінуі.
6. Пальпация: Жүрек ұшы түрткісінің бағасы,оның бағасы.
7. Жүрек аускультациясы: үндеріне баға беру, шуылдар, аорта тұсында 2 тонның
акценті жəне қосарлануы.
8. Аорта (аортаның қатпарлануына немесе аневризманың жыртылуы күдіктену) жəне
бүйрек артериясының аускультациясы (олардың тарылуына күдіктену).
9. Өкпе аускультациясы: екі жағынанда əр түрлі калибрлі ылғалды сырылдар болуы.
10. Көрудің нашарлауын,құсу,тырысу,стенокардия,ентігуді болуды анықтау.
11. Неврологиялық статусты зерттеу:есінің деңгейінің төмендеуі,көру нүктесінің ақауы,
дисфагия, аяқ қолдарында қозғалыс қызметінің бұзылуы,статиканың жəне жүрістің
бұзылуы,зəрді ұстамауы .
Инструменталдық зерттеу.
1.12 жалғамалы ЭКГ тіркеуі: ырғаққа, ЖЖЖ, өткізгіштікке баға беру.
Қосымша диагностикалық іс шаралар:
1. Қандағы глюкоза деңгейінің экспресс анализі;
2. АҚҚ тəуліктік бақылануы (көрсетілім бойынша).
Гипертензиялық криздің асқынуы:
1. Жүрек тарапынан:
· Миокардтың жіті инфаркті немесе стенокардия дестабилизациясы;
· Жіті солқарыншалық жеткіліксіздік
2. Аортаның жіті қатпарлануы.
3. Ми тарапынан:
Жіті гипертензиялық энцефалопатия;
· Инсульт;
· Транзиторлы ишемиялық атака.
4. Бүйрек тарапынан:
· Жіті бүйректік жеткіліксіздік.
5. Көздің торқабығы жағынан:
· Көздің торқабығына қан құйылумен болатын жіті ретинопатия.
74
Анемнез,жалпы қарау,контроль АД,ЭКГ.
1). Гипертензиялық криздің асқынуы кезіндегі : Тез арада бір сағат көлемде қан қысымды АД бақылай отырып 15-25% түсіру.
Жіті гипертензиялық энцефалопатия – фурасемид 1% 2-4, магний сульфат 25% - 10 мл к/т
Жедел сол қарынша жеткіліксіздік –нитроглицерин 0,5 мг к/т(изосорбит динитрат 0,1% - 10мл 200 мл 0,9% натрий хлорид ерітіндісі мен к/т), морфин 1%-1мл , фурасемид 1% 2-4 к/т, каптоприл 25-50мг
ОНМК (жедел ми қан айналым жеткіліксіздік) – субарахнойдальды қан құйылу,бас жарақаты- – 5 мл 3% раствора эмоксипина к/т струйно,АД ның цифріне байланысты- клонидин 0,01 % – 1 мл в/в, магния сульфат 25 % – 10 мл в/в, каптоприл 25-50 мг, мидың ісінуі жоғарлаған кезде – фуросемид 1 % – 2 мл в/в;
феохромоцитомада – дроперидол 0,25 % – 2-4 мл к/т;
Мұрынның қанауында – тампонада но-са, АД ның цифріне байланысты – клони-дин 0,01 % – 1 мл в/в, магния сульфат 25 % – 10 мл в/в, фуросемид 1 % – 2мл в/в, каптоприл 25-50 мг (под язык).---------------------------------негізгі ауруы бойынша шұғыл түрде стационарға жеткізу
2). Гипертензиялық криздің асқынусыз кезінде
Гипокинетикалық - Ингибиторы АПФ (каптоприл 25-50 мг), при наличии признаков застоя мочегонные в/в (фуросемид 2 мл)---------------- стационарға тасымалдау
Гиперкинетикалық - β-блокаторлар (пропранолол 0,04 – 1-2 таб., немесе пропранолол 2-3 мг к/т) ингибиторы АПФ, клонидин 0,01% – 1 мл в/в, эмоциональдық лабильділікте диазепам 0,25 % – 1-2 мл в/в ----------------Амбулаторлық ем.
Шұғыл госпитализациялау үшін көрсетімдер
Асқынбаған гипертензиялық криз, жедел медициналық жəрдем көрсету кезінде тыйылмауы – терапия немесе кардиология бөлімшелеріне госпитализацияланады.
Асқынған гипертензиялық криз – шұғыл госпитализация асқыну дамуымен қоса науқасты тасымалдауы жатқызу күйінде жүргізіледі.
75
Жедел тыныс жетіспеушілігі- ағзаның бүкіл компенсаторлық жүйелерінің максималды күш жұмсағанымен оны оттегімен толық қамту және көміртегіні шығару қызметінің бұзылуы әсерінен болатын синдром.
Патогенетикалық тұрғыда ЖТЖ дамуы альвеолярлы вентиляцияның, альвеолалық мембрана арқылы газ диффузиясы мен тіндерде оттегі утилизациясының бұзылыстарына байланысты. Нәтижесінде тынысты реттеу мен тыныс жолдарынан ауа өтуінің бұзылуына байланысты, өкпенің желденуі төмендеп, ағзада көмір қышқыл газы жиналып қалады. Кіші қанайналым шеңберіндегі бұзылыстар альвеола- капиллярлы мембрана арқылы диффузияны және өкпеішілік қанның айналуын төмендетеді, ол бірінші кезекте оттегі жетіспеушілігімен ілеседі, өйткені оттегінің диффузиялық қабілеті көміртегіне қарағанда жиырма есе кем
Біріншілік тыныс жетіспеушілігі сыртқы ортадан өкпе альвеоласына оттегіні тасымалдау механизмінің бұзылыстарына байланысты. Көбінесе ол ауыру синдромдары дұрыс басылмағанда, тыныс жолдары өткізгіштігінің бұзылыстарында, өкпе тіндері мен тыныс орталығының зақымдануларында, жүйке- бұлшық ет импульстары өтуінің бұзылуымен жүретін эндо- және экзогенді улануларда дамиды.
Екіншілік тыныс жетіспеушілігі оттегінің альвеоладан ағзаға тасымалдануының қиындауына байланысты. Оның себептері орталық қанайналымның, микроциркуляцияның бұзылыстары, өкпенің ісінуі, өкпе артериясының тромбоэмболиясы және т.б.
Клиникасы - Тыныс шамасыздыгынын басты белгілері ентікпе мен цианоз, ба-сында бүл симптомдар тек күш түскенде, кейін тыныш күйде де болады. Гипоксияға аса сезімтал келетін жүрек, бас миы, окпе тамырлары, бауыр. Гипоксия дамыған кезде осы ағзалардын закымдану белгілері алға шығады. Осы белгілер канда Ра02 — 60 мм с.б. төмендесе және гемоглобиннін оттегімен канығуы 85% дейін (кдлыптыда 90 %) төмен-деген кезден байкалады.
Наукастардын бір қатарында гипервентиляция салдарынан октын-октын гипокапниянын белгілері болып түрады: бас айналу, талып калу, артериялык кысымның төмендеуі, аякгар бүлшыкетінін күрысулары.
Диагностика- Анамнез, спирометрия, пикфлоуметрия, қанның газдық құрамын,(PaO2және PaCO2). Кеуде торынының рентгенографиясы
76.Жітітынысжеткіліксіздігіндеауруханағадейінгіэтапташұғылжеделалгоритмінжазыңыз
ЖТЖ кезіндегі шұғыл көмек синдромның себебіне және ауырлық дәрежесіне байланысты.
Қандай жағдай болмасын шұғыл көмек мына тәртіппен жүргізіледі.
1.Тыныс жолдарының өтімділігін қалпына келтіру
2.Жалпы және жеке альвеолярлық вентиляция бұзылысын қалпына келтіру
3.Орталық гемодинамиканың қосымша бұзылыстарын қалпына келтіру
Тыныс жолдарының өтімділігін қалпына келтіру:
Тілдің тыныс жолдарын бітеп қалудан сақтандыру қажет. Науқасты оң бүйіріне жатқызу қажет.
Ауыздағы бөлінділерді отсоспен сорып тазалу
Егер қабырға сынығы болса ауырсынуды басу
Трахеяны интубация жасау
Ауыр жағдайда болып интубация жасауға мүмкіндік болмай жатса коникотомия жасау
Науқасты жедел түрде госпитализациялау
77.Ларингоспазм, клиникасы, диагностикасынжазыңыз.
Ларингоспазм– тез немесеұзақуақытбойыпайдаболатынтынысалғануақыттаауақиындықпенөтуінежәнедауыстыңпайдаболуынбұзуғаәкепсоғатынкөмейсаңылауыныңайтарлықтайкішіреюіменнемесетолықжабылуыменбайланыстыпатологиялықүдеріс.
Этиология.
ағзадағы кальций және Д витаминінің жеткіліксіздігі;
созылмалы аурулар, уақытында тиімді ем қабылдамағанда (рахит, хорея, спагемофилия,бронхтықбрдемікпе, гидроцефалия);
ағзада зат алмасу процесінің бұзылысы;
тыныс жолдарына шаң немесе басқа аллергиялық зат түсуі;
психикалық мінез-құлық бұзылысы;
босану кезіндегі травмалар;
дәрілерге аллергия.
Клиника
Ұстама жедел басталады
Терісі бозғылт
Мойын бұлшықеттері қатайған
Бас артқа тартылған ал ауыз кең ашылған
Ауыр түрінде судорог, естен тану, жүректің әлсіз жұмысы, еріксіз зәр жіберу, ауыздан көпіршіктер ағу болуы мүмкін
Диагностика
Клиникасына қарап диагноз қойылады.
78.Жоғары тыныс жолдарындағы бөгде зат кезіндегі жіті тыныс жеткіліксіздігі кезінде Геймлих әдісін қолдануын жазыңыз.
Зардап шегушінің артқы бүйіріне тұрды
Бір қолымен көкірегінен ұстап, екінші қолымен алға қарай йілдірді
Екі жауырынының ортасынан алақанының негізімен бес рет соққы жасады
Әр соққыдан кейін тыныс жолдары тазардыма деп тексерді; соққысын дұрыс жасап, қорытынды шығаруға тырысты.
Егер 5 соққыдын кейін нәтиже болмаса, іш аймағын 5 рет түрткілеу әдісін қолданамыз (Геймлих әдісі)
Зардап шегушінің артқы жағына тұрып, екі қолымен ішінің жоғарғы аймағынан құшақтап ұстады
Оның денесін алға қарай еңкейтті
Қолын жұдырықтап, кіндігімен семсер тәрізді өсіндінің ортасына орналастырды
Жұмылған жұдырықтың үстіне екінші қолының саусақтарын қойып, ішке және жоғары шалт соққы берді
Осы іс-әрекетті бес рет қайталады
Егер обструкция жойылмаған жағдайда, осы соққыны арқаға және ішке кезек-кезек 5 реттен қайталаймыз
79.Бронхоспазм синдромы. Клиникасы, диагностикасынжазыңыз.
Бронхоспазм - ұсақ бронхтар және бронхиолар арасындағы саңылаудың кенеттен өзгеруі нәтижесінде бронх қабырғасының бұлшықеттерінің қысқаруы
Бронхоспазм - ұсақ бронхтар және бронхиолар арасындағы саңылаудың кенеттен өзгеруі нәтижесінде бронх қабырғасының бұлшықеттерінің қысқаруы
Бронхоспазм - ұсақ бронхтар және бронхиолар арасындағы саңылаудың кенеттен өзгеруі нәтижесінде бронх қабырғасының бұлшықеттерінің қысқаруы
Бронхоспазм - ұсақ бронхтар және бронхиолар арасындағы саңылаудың кенеттен өзгеруі нәтижесінде бронх қабырғасының бұлшықеттерінің қысқаруы
Этиология.
ағзадағы кальций және Д витаминінің жеткіліксіздігі;
созылмалы аурулар, уақытында тиімді ем қабылдамағанда (рахит, хорея, спагемофилия,бронхтықбрдемікпе, гидроцефалия);
ағзада зат алмасу процесінің бұзылысы;
тыныс жолдарына шаң немесе басқа аллергиялық зат түсуі;
психикалық мінез-құлық бұзылысы;
босану кезіндегі травмалар;
дәрілерге аллергия.
Клиника
Кеуде торы кеңейеді
Тыныс алу шулы
Адам кеудесінде ауырлық сезінеді
Оттегі жеткіліксіздігі
Мойын веналары кеңейген
Жиі тыныс алу тыныс жеткіліксіздігіне ауысады
Түшкіргенде шырыш бөлінуі
Ауыз – мұрын үшбұрышында көгеру
Өлім қорқынышы басады
Тері түсі бозарған
Тахикардия
Тершеңдік жоғарылайды
80.Бронхоспазм синдромында шұғыл көмек алгоритмі. Госпитализацияға көрсеткіштерін жазыңыз
Бронхтық спазмды жою керек. Бронхоспазм кезінде қолданылатын препараттар:
Симпатомиметикалық бронходилататорлар – адреномиметикалық заттар, В-адреностимуляторлар ментандалған (селективті) В2-адреностимулятор қосындылары
Ксантиндер – эуфиллин
Холинолитикалық заттар – атропин, платифилиин...
Sol. адреналина 0,2 – 0,5 мл 0,1%Sol. эфедрина 0,5 – 1,0 мл 5%көк тамырға немесе бұлшықетке
Sol. Эуфиллин 10 – 20 мл 2,4% көк тамырға
Егерде көрсетілген ем көмек бермесе немесе ұстама жиі қайталанса науқасты госпитализациялау керек.
81.Өкпеден қан кету
ž
Өкпеден қан кету  — өкпелік немесе бронхиалдық тамырлардың жарылуына байланысты тыныс алу жолына қанның бөлінуі. žҚан зақымдалған бронхылардың және өкпе тінінің шырышты қабығындағы тамыр қабырғасының зақымдалуынан, өкпеге жақын жатқан ірі тамырлардың аневризмасының жарылуынан, сонымен қатар өкпедегі қанның іркілуіне байланысты диапедез жолымен (зақымдалмаған капиллярлар және ұсақ веналар арқылы қанның формалық элементтерінің шығуы), қанның құрамы өзгерген жағдайда кетеді.
Өкпенің қансырауы әртүрлі ауруларда кездеседі. Шынына келгенде өкпе ауруының бір белгісі деуге болады. Тыныс алуға қатысы бар ағзалар қабыну процесіне ұшыраса (бактерия, вирус, саңырауқұлақ) немесе өзіне тән спецификалық өзгешелігі бар аурулар (туберкулез, мерез) кезінде өкпеден қан кетуі мүмкін. Сонымен бірге өкпе тіні қатерлі ісік ауруына ұшыраса, өкпеде қансырау басталуы мүмкін. Өкпенің қансырауы қайталана берсе, ол – бронхоэктаздық құрғақ түрінің негізгі белгілерінің бірі деп саналады. Өкпеден тоқтаусыз көп мөлшерде қан кету өкпе тіні өлі (гангрена) жағдайына ұшырағанда немесе абсцесстің гангренозды түрінде байқалады.
Мынандай басқа да ауруларда өкпеден қан кетеді:
Өкпеде және бронхылардағы бейспецификалық процестер
Өкпенің туберкулезі және қатерлі ісігі
Өкпе эндометриозы
Өкпеде және бронхыларда бөгде заттардың болуы
Өкпе артериясының эмболиясында
Өкпенің саңырауқұлақты және паразитарлы ауруларында
Клиникасы
Өкпеден қан кету клиникалық көрінісі Негізгі белгісі — қан түкіру. Әдетте қан тыныс алу жолынан жөтел түрінде шығады. Қан қақырық аралас немесе таза күйінде шығуы мүмкін. Тыныс алу жолынан бөлінген қан сұйық, көпіршікті, сілтілі реакциялы болады. Қан мөлшерінің бөлінуіне байланысты:
Аз (тәулігіне 100 мл дейін)
Орташа (100-500 мл)
Көп немесе профузды (500 мл жоғары).
Диагностикасы
Анамнезін талқылаған кезде өкпенің, жүректің және қан ауруларына көңіл бөлінуі керек. Өкпеден қан кетулер көбінесе орта мен егде жастағы ер адамдарда байқалады, ол қан қақырудан басталуы мүмкін; алайда, кейде кенеттен болуы да ықтимал. Қан кейде алқызыл ашық қызыл түсті, кейде қою қошқыл, кейде таза, кейде қақырықпен аралас болуы мүмкін. Асқазан мен өңештен кеткен қаннан айырмашылығы өкпеден кеткен қан көпіршіктенеді және ұйымайды. Қанның кетудің жоғарғы тыныс жолдарынан екенін ажырату үшін танау мен көмейді қарау керек.
ЖҚА, ҚБХ- жалпы белок, Кеуде клеткасының шолу рентгенограммасы

82. Өкпеден қан кету жедел жәрдемі
Өкпеден қан кету – бронхтардың қуысына көп мөлшерде қанның құйылуы. Клиникалық тәжірибеде өкпеден қан кету мен қан қақыру деп екіге бөледі. Қан қақыру – қақырықта қан қалдықтарының болуы. Өкпеден қан кету кезінде қан көп мөлшерде жөтелмен шығады. Шығарылған қанның көлеміне байланысты өкпеден қан кетудің түрлері:
аз қан кету (100 мл  дейін);
орташа қан кету (500 мл  дейін);
көп  немесе  профузды қан кету (500 мл  көп).
Профузды қан кету адам өміріне қауіп тудырады және оның себептері асфиксия немесе аспирациялық пневмония, өкпелік-жүректік жетіспеушілік. Өкпеден қан кету көбінесе өкпенің сүлелі дерттерінде кездеседі. Одан басқа өкпенің грибоктық, паразиттік пен онкологиялық ауруларында, өкпенің жарақаттанулары мен туберкулезінде, кіші қан айналымында гипертензиясы бар митралды ақауларда және өкпеде жасалған оталардан кейін байқалады. Өкпенің профузды қан кетуі қолқа аневризмасының сол жақтағы ірі бронхқа тесіп өтуі кезінде болады.
Жедел жәрдем
Жеңіл басқарылатын артериялық гипотензия (АҚ с/б б-ша 85–90 мм төмендеуі) кезінде:
Ганглиоблокаторлар: пентамин – 0,5–1 мл 5% бұлшықетке егу – 5–15 мин кейін әсер етеді,
бензогексоний – 1 мл–2,5% тері астына егу.
Натрий нитропруссиді – ерітінді 0,25–10 мкг/кг/мин – венаға егу.
Нитросорбид – 0,01 г (2 таблетканы тіл астына), ангиотензин алмастырушы ферменттің игибиторларымен қоса беруге де болады.
Өкпе артериясынан қан кету кезінде ондағы қанның қысымын венаға эуфиллинді егу арқылы төмендетеді (5–10 мл 2,4% эуфиллинді 10–20 мл 40% глюкозада 4-6 минут аралығында венаға егеді).
Қанның аздап болса да ұйыуын күшейту үшін аминокапрон қышқылының 5% ерітіндісін 100 мл изотониялық NaCl ерітіндісінде венаға тамшылатып егеді.
Профузды қан кетуден соң айналымдағы қанның жоғалған көлемін толтыру қажет.
Госпитализацияға қажеттілік
Өкпеден қан кету ауруханаға жатқызудың абсолюттік көрсеткіші болады. Пациентті отырғызып тасымалдайды, себебі қанға қақалмауы тиіс.+ Стационарда бронхоскопия жасауға, тамырларды контрастты рентгендік зерттеуге және өкпе ауруын хирургиялық әдіспен емдеуге мүмкіндік болуы тиіс.
82. Өкпеден қан кету жедел жәрдемі
Өкпеден қан кету – бронхтардың қуысына көп мөлшерде қанның құйылуы. Клиникалық тәжірибеде өкпеден қан кету мен қан қақыру деп екіге бөледі. Қан қақыру – қақырықта қан қалдықтарының болуы. Өкпеден қан кету кезінде қан көп мөлшерде жөтелмен шығады. Шығарылған қанның көлеміне байланысты өкпеден қан кетудің түрлері:
аз қан кету (100 мл  дейін);
орташа қан кету (500 мл  дейін);
көп  немесе  профузды қан кету (500 мл  көп).
Профузды қан кету адам өміріне қауіп тудырады және оның себептері асфиксия немесе аспирациялық пневмония, өкпелік-жүректік жетіспеушілік. Өкпеден қан кету көбінесе өкпенің сүлелі дерттерінде кездеседі. Одан басқа өкпенің грибоктық, паразиттік пен онкологиялық ауруларында, өкпенің жарақаттанулары мен туберкулезінде, кіші қан айналымында гипертензиясы бар митралды ақауларда және өкпеде жасалған оталардан кейін байқалады. Өкпенің профузды қан кетуі қолқа аневризмасының сол жақтағы ірі бронхқа тесіп өтуі кезінде болады.
Жедел жәрдем
Жеңіл басқарылатын артериялық гипотензия (АҚ с/б б-ша 85–90 мм төмендеуі) кезінде:
Ганглиоблокаторлар: пентамин – 0,5–1 мл 5% бұлшықетке егу – 5–15 мин кейін әсер етеді,
бензогексоний – 1 мл–2,5% тері астына егу.
Натрий нитропруссиді – ерітінді 0,25–10 мкг/кг/мин – венаға егу.
Нитросорбид – 0,01 г (2 таблетканы тіл астына), ангиотензин алмастырушы ферменттің игибиторларымен қоса беруге де болады.
Өкпе артериясынан қан кету кезінде ондағы қанның қысымын венаға эуфиллинді егу арқылы төмендетеді (5–10 мл 2,4% эуфиллинді 10–20 мл 40% глюкозада 4-6 минут аралығында венаға егеді).
Қанның аздап болса да ұйыуын күшейту үшін аминокапрон қышқылының 5% ерітіндісін 100 мл изотониялық NaCl ерітіндісінде венаға тамшылатып егеді.
Профузды қан кетуден соң айналымдағы қанның жоғалған көлемін толтыру қажет.
Госпитализацияға қажеттілік
Өкпеден қан кету ауруханаға жатқызудың абсолюттік көрсеткіші болады. Пациентті отырғызып тасымалдайды, себебі қанға қақалмауы тиіс.+ Стационарда бронхоскопия жасауға, тамырларды контрастты рентгендік зерттеуге және өкпе ауруын хирургиялық әдіспен емдеуге мүмкіндік болуы тиіс.
83.—Жедел респираторлы аурулар дегеніміз – тыныс алу жолдарының зақымдауымен жүретін  полиэтиологиялық аурулар тобы. —Осы инфекциялар тобына барлық  инфекциялардың  20% жатады.
—Таралу жолы — аэрогендi.
Берiлу жолдары: —ауа — тамшы (қоздырғыштың сыртқы орта  факторларының әсерiне  әлсiз тұрактылығы ) —ауа- шаң (қоздырғыштың сыртқы орта факторларына жоғары төзімділігі) Қоздырғыштың орналасуы: —ауыз қуысы, —жұтқыншақта, —тыныс  алу жолдары.
—Қоздырғышың таралуы — жотелу, түшкіру, әңгімелесу кезінде.
—Тыныс алу жолдары ауруларының эпидемиологиялык ерекшеліктері: —
Таралу жолының жеңіл болуы. —Соған байланысты кездесу жиілігі жоғары. —
Қызылша,қызамық,желшешек сияқты инфекцияларды жұқтыру жиілігі жоғары. —
Бұл аурулар  эпидемия немесе пандемия түрінде өтеді. —
Жұқпалы аурулар көбінесе циклдік түрде өтеді.
ЖРВИ этиологиясы
Грипп ,парагрипп,аденовирусты инфекциялары тыныс алу жолдарының эпителиіне троптылық қасиеті жоғары вирустарға жатады (жасушаішілік паразит ).
Тұмау ( грипп) вирусы –РНК құрылымды,үш типті     ( А,В,С ),екі антигені бар (гемагглютинин – Н және нейраминидаза — N). Вирустар сыртқы ортада төзімсіз,  Вирустың А типіне антигендік қасиетінің  өзгергіштігі, вируленттілік қасиеті тән. —
Парагрипп -парамиксовирустар тұқымдасына кіретін, құрамында РНК-сы бар вирус. 4 серовары белгілі. Жасушаға цитолитикалық әсер етеді. Сыртқы ортада төзімді. —
Аденовирусты инфекция— құрамында ДНК-сы, 3 тұрақты антигені (А,В,С) бар Adenoviridае тұқымдасының вирусы. Аденовирустардың 90 серовары белгілі, оның ішінде 32-сі адамға патогенді. Аденовирустардың ерекшелігі – лимфотроптылық қасиеті. Сыртқы ортаға төзімді
 
Клиникалық көрінісі:
ЖРВИ клиникасы екі синдроммен анықталады
—Жалпы улану синдромы, ол ЖРВИ-ң барлық түрлеріне тән.
—Үрдістің орналасуымен байланысты: грипп  кезінде- кеңiрдек; парагриппте — көмей; аденовирусты инфекция кезінде – жұтқыншақ және макрофагоцитарлы жүйе элементтеріне бай ағзалар.
Алдын-алу шаралары: —
Денені шынықтыру —
Грипп кезінде ең тиімдісі вакцинация-қыркүйек-қазан айлары,барлық тұрғындардың 70 пайызын қамту керек. Келесі инактивирленген грипп вакциналары қолданылады
Гриппан (Россия) б/е;
Флюарикс (Бельгия) б/е;
Инфлювак (Нидерланды) б/е;
Бегрубак (Германия) б/е;
Заксикгрипп (Франция) б/е т.б..
Асқынуы
Сепсис
Энцефалопатия
Іріңді отит
Меадиастенит
СБЖ
Буындық синдром
Лимфаденит
Нысана ағзалардың жеткіліксіздігі
Жүктілерде түсік тастау немесе туа пайда болатын аномалиялар
84.Обструктивті синдром немесе бронхобструкция негізіне аллергиялық қабыну және бронхтар гиперреактивтілігі жататын, тыныс қиындығы ұстамаларымен білінетін, диффузды обструкция, беткейлі бронх еттерінің спазмы, шырыш гиперсекрециясы, бронх қабаты ісінуімен белгілі ауру.
Бронхобструктивті синдром – көбінесе балалар ауруы болып табылады, әсіресе 3 жасқа дейінгі балалар. Төменгі тыныс жолдарының ауруымен ауыратын балалар 40 % , респираторлы вирусты инфекциямен ауыратын балалар 50 %, аллергиясы бар балалар 30 %  кездеседі.
Бронхобструктивті синдром қауіп факторы
Респираторлы-синтициальды вирусты инфекция,парагрип вирусы,пневмония микоплазмасы, хламидия, аденовирус;
Өмірінің алғашқы жылында бронх қабырғасының құрылысының ерекшеліктері
Өмірінің алғашқы айында арқасымен болуы,жиі жылау,ұзаққа созылған ұйқы иммунологиялық механизм болмауы:иммуноглобин А, жоғарғы тыныс жолдарының интерферон қызметінің төмендеуі, Т-жүйесінің функциональды белсенділігінің төмендеуі.
Преморбидті фон(бронхтардың жоғары белсенділігі,перинатальды патология,рахит,дистрофия,тимус гиперплазиясы,ерте жасанды тамақтандыру)
Отбасылық пассивті шылым шегу.мукоцилиаолы клиренс бұзылады,шырыш қозғалысы өзгереді,бронх эпителиінің деструкциясы бұзылады,фагоцитарлы белсенділік төмендейді.
Ата-анасының алкогол қолдануы.
Бұл жағдайда бронх атониясы,қорғаныш реакциясының дамуы бұзылады. Қоршаған орта ластануы
Бронх обструкциясының генезі: дистония бұлшық ет тінінің гипертрофиясы
гиперкриния
дискриния мукоцилиарлы клиренстің бұзылуы ісік инфильтрациялық қабыну шырышты қабықтың мет
Жоғарғы тыныс ағзаларының келесі обструкциясы- Бронхоспазм
Бронхоспазм-  әсер ету факторына байланысты бронх бұлшықеттерінің соған қарсы әреткет етуіне байланысты, бронхтардың тарылуын айтамыз. Бронхтық астма және бронхитте кездеседі.
Бронхтық астма — гетерогенді, сыртқы жөне ішкі факторлардың қатысуымен, көбіне экология бұзылыстарының салдарынан дамитын ауру.
Сыртқы (экзогендік) факторлар:
Инфекциялық аллергендер — бактерия, вирус, саңырауқұлақшалар, т.б.
Инфекциялық емес аллергендер - өсімдік тозандары, шаң, өндірістік аллергендер, дөрмектер, тағамдар, микроскопиялық кенелер, жәндіктер мен жануарлардың аллергендері.
Механикалық жөне химиялық тітіркендіргіштер — металдардың, мақтаның, ағаштың, силикаттың шандары; қышқыл, сілтінің булары; өндіріс түтіні.
Метереологиялық факторлар — ауаның температурасы, ылғалдылығы; барометрлік қысымның немесе магниттік өрістің тербелістері, т.б.
Стрестік, психикалық ыкдалдар, физикалық қүш түсу.
Экзогендік факторлар бронхтық астманы иммундық немесе иммундық емес жолмен дамытуы мүмкін.
аплазия және гиперплазиясы бронхтардың деформациясы,обтурациясы жүйелік және тұрақты имунитеттің өзгерісі
Тыныс алу жолдарына бөгде зат түсуінен немесе жеген тамаққа қакалудан болатын механикалық асфиксия (тұншығу)
Механикалық асфиксия, тыныс алу жолдарына тағамның бір бөлігі немесе бөгде зат түскен жағдайда пайда болады, яғни бөгде заттың терең дем алғанда жəне қатты тағам бөлігін жұтқанда көмей кіреберісіне тұрып қалуынан жоғарғы тыныс алу жолы қуысының бітелуі асфиксия туындатады.
 
Хаттама коды: Е - 011 "Тыныс алу жолдарына бөгде зат түсуінен немесе жеген тамаққа қакалудан болатын механикалық асфиксия (тұншығу)"
Жедел медициналық көмек
АХЖ-10 бойынша коды (кодтары):
W79 Терең дем алғанда немесе жұтынғанда тамақ бөлігінің тыныс алу жолының бітелуіне əкелуі.
W80 Бөгде заттың дем алу арқылы немесе жұтып қою арқылы, тыныс алу жолдарының бітелуі.
Диагностика критерилері
1. Кенеттен басталатын асфиксия. Дені сау адамда кенеттен тұншығу сезімінің пайда болуы. Бөліктік обструкция кезінде - дауыстың шықпай қалуы немесе мүлдем жоғалуы.
Толық обструкция кезінде науқас сөйлей алмайды, тек қолымен мойнын көрсетіп белгі береді. Гипоксияның жылдам дамуы науқастың есінен танып, құлауына алып келеді.
2. Тағам қабылдағаннан кейін, ұстама тəрізді кенеттен басталған «себепсіз»жөте.
3. Бөгде зат жоғарғы тыныс алу жолдарында тұрып қалса - инспираторлы, ал бронхтарда болса - экспираторлы ентігу болады.
4. Ысқырықты тыныс.
5. Тыныс алу жолдарының сілемейлі қабатын бөгде заттың зақымдауына байланысты қан қақырудың болуы.
6. Өкпе аускультациясы кезінде – тыныс шуыдарының біржақты немесе екіжақты əлсіздігі байқалады.
Негізгі жəне қосымша диагностикалық тексерулер тізімі:
1. Анамнез жинау жəне шағымын сұрау.
2. Сырттай қарау.
3. Тыныс алу жиілігін өлшеу.
4. Өкпе аускультациясы.
5. Жүрек соғуының жиілігін өлшеу.
6. Артериялық қан қысымын өлшеу.
7. Жоғарғы тыныс алу жолдарын қосымша жарық түсіріп, шпательмен, айнамен қарау.
85.ЖРВИ алғашқы дәрігерлік көмек алгоритмі. Госпитализацияға көрсеткіштер.
Дене температурасының 38оС жоғары кезінде:t-ны түсірудің физикалық әдістері.Үлкендерге: Парацетамол 0,5 (500 мг) ішке немесеКеторолак 30 мг в/в или в/мБалаларға: Парацетамол 10-15 мг/кг ішкенемесе свеча күйінде н/еМетамизол натрия (Анальгин) 10 мг/кг б/е.Хлоропирамин 0,1 мл/жасынаб/еБоз гипертермия кезінде:Дротаверин 0,1 мл/жасына б/еСудорог кезінде:Диазепам 0,3-0,5 мг/кг б/ен/е 0,2 мг/кг к/т
Тактика : Аймақтық дәрігерлеріне хабарлау. Актив беру.
Госпитализацияға көрсеткіштер.
үлкендерде: . Жүкті әйелдер орта және ауыр ағымы кезінде, ауыр ағымды науқастар, асқынуы бар науқастар, балалар көмейдің стенозымен, коллективте жұмыс істейтіндер. балаларда: 1 жасқа дейінгі балалар, жағдайы ауырға жақын балалар, судорогтар кезінде.
Госпитализациядан бас тарткан кезде – аймақтық дәрігерлерге хабар беру, балаларға аймақтық педиаторға, жүктілерде Әйелдер кеңес орталығына хабар беру.Актив беру.
Қосымша керек болса оқыңдар или оқымасаңдарда болады.
При осложнениях у взрослых (нарушении сознания, ЧДД более 24 в мин., SpO2 < 92%, кровохаркании), у детей (адинамия, нарушение сознания, признаки гипоксии, отказ от еды)
:Взрослые: Ингаляция кислорода.  Катетеризация вены.Полиионные растворы 500 мл в/в капельно 20 кап. вмин.Аскорбиновая кислота 5%-5 мл (250 мг) в/вДетям: Полиионные растворы или Натрия хлорид 10 мл/кг/час.Преднизолон 2 мг/кг в/в
Оксигенотерапия .
41.Астмалық статус диагностикасы,диагностикалық критерийлерін жазыңыз.
Демікпелік жағдай – бронхының демікпе ұстамасының 6 сағатқа дейін басылмайтын жəне симпатомиметикалық дəрілерге көнбейтін жағдай дамуымен, бронхылардың дренаждық функциясының бұзылуымен, сонымен қатар гипоксемия, гиперкапния пайда болуымен сипатталады.
Диагностика критерилері:
- қақырық түсуінің қиындауынан көп сағатқа кейде бірнеше тəулікке созылатын тұншығу;
- айқын əлсіздік;
- өлімнен қорқу;
- көп ретті симпатомиметикалық ингаляция қолдану жəне пуринді қатардағы препараттарды (тəулігіне 15-20 рет) қолданудың əсерінен бронх кеңейтуші əсерінің болмауы немесе бронхоспазмның күшеюі («рикошет синдромы»). 
Негізгі жəне қосымша диагностикалық шаралар тізімі:
1. Жалпы жағдайын жəне тіршілік үшін маңызды: есі дұрыстығын, тыныс алуын, қан айналым жүйесі жұмысын бағалау.
2. Науқастың қалпын бағалау: ортопноэ тəн.
3. Қарап тексеру:
- бөшке тəрізді кеуде;
- демін алу актісіне көкіректің қосымша бұлшықеттерінің қатысуы;
- тыныс шығарудың ұзаруы ;
- цианоз;
- мойын веналарының ісінуі;
- гипергидроз.
4. Тыныс қозғалыстарының жиілігін есептеу (тахипноэ).
5. Пульсті анықтау (парадоксальды болуы мүмкін), жүрек соғуының жиілігін есептеу (тахикардия, ауыр жағдайда брадикардия).
6. Артериялық қысымды өлшеу (артериялық гипертензия, ауыр жағдайда артериялық гипотензия).
7. Өкпе перкуссиясы: қораб дыбысы.
8. Өкпе аускультациясы: қатқыл үнді тыныс, дем шығарғанда əртүрлі құрғақ-ысқырықты сырыл; əртүрлі калибрлы ылғалды сырылдар естілуі мүмкін.ДЖ кезінде өкпенің төменгі бөлігінде айқын əлсіз тыныс, ал ауыр жағдайда - бронх өткізгіштігінің жəне сырылдардың мүлдем болмауы «үнсіз өкпе».
88.Анықтамасы: Ауруханадан тыс пневмония (АП) – диагностикалық альтернативаның
болмауы кезінде, төменгі тыныс алу жолдарының инфекциясы жəне өкпедегі «жаңа»
ошақты-инфильтраттық өзгерістердің рентгенологиялық куəлануымен бірге жүретін,
ауруханадан тыс жағдайда туындаған жіті инфекциялық ауру. [1-3].
5. Жіктемесі:
Жіктеме негізіне аурудың даму жағдайы жəне науқастың иммунологиялық статусы кіреді.
Ажыратады: Ауруханадан тыс пневмония (емдеу мекемесінен тыс жерде туындаған,
синонимы: үй, амбулаторлық), Нозокомиальді пневмония (емдеу мекемесінде туындаған,
синонимы: госпитальді, ауруханаішілік), Аспирациялық пневмония, Иммунитеттің ауыр
тапшылығы бар науқастардағы пневмония (туа біткен иммунтапшылық, ВИЧ-инфекция,
ятрогендік иммуносупрессия) жəне орналасуын жəне асқынулардың болуын анықтау.
Пневмония ағымының ауырлық критерилері:
1) жеңіл ағым – уыттанудың айқын емес симптомдары, дене температурасы субфебрильді,
тыныс алу жеткіліксіздігі мен гемодинамика бұзылулары жоқ, өкпелік инфильтрация 1
сегмент шеңберінде, лейкоциттер 9,0-10,0 х 109/л, қосымша аурулар жоқ;
2) Ағымның орташа ауырлық дəрежесі: уыттанудың аздап айқын симптомдары, дене
температурасының 38°С дейін жоғарылауы, өкпелік инфильтрат 1-2 сегмент шеңберінде,
ЧДД 22/мин, ЖЖЖ 100 соққы/мин, асқынулар жоқ;
3) Пневмонияның ауыр ағымы: науқастың ауыр жағдайы, уыттанудың айқын
симптомдары, дене температурасы > 38,0°С, тыныс алу жеткіліксіздігі II- III ст,
гемодинамика бұзылулары (АҚ<90/60 мм с. б, ЖЖЖ 100 соққы/мин. көп, сепсистік шок,
вазопрессорларға қажеттіліках), лейкопения 4,0 х 109 /л аз немесе лейкоцитоз 20,0 х 109/л,
жетілмеген нейтрофилдер саны 10%, көпбөлікті, екіжақтылық пневмониялы
инфильтрация, процесстің тез үдеуі (48 сағат бақылауда инфильтрация зонасының 50%
ұлғаюы, плевральді шығу, абсцестелу, мочевина азоты >10,7ммоль/л, ДВС-синдром,
сепсис, басқа ағзалар мен жүйелер жеткіліксіздігі, естің бұзылуы, қосымша аурулардың
асқынуы).
Госпитализациялау үшін көрсеткіштер:
Физикалық тексеру деректері:
- Тыныс жиілігі ≥ 30/мин.
- Диастолалық АҚ ≤ 60мм с. б.
- Систолалық АҚ < 90 мм с. б.
- ЖЖЖ ≥ 125/мин.
- Дене температурасы < 35,0С немесе ≥ 40,0С.
- Естің бұзылуы.
Лабораторлық жəне рентгенологиялық деректер:
- Перифериялық қан лейкоциттері - < 4,0 х 109/л немесе > 25,0 х 109/л
- SaO2 < 92% (пульсоксиметрия деректері бойынша)
- PaO2 < 60 мм с.б. жəне/немесе PaCO2 > 50 мм с.б. бөлме ауасымен дем алғанда
- қан сарысуының креатинині > 176,7 мкмоль/л немесе мочевина азоты > 7,0
ммоль/л
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
- бір бөліктен аса орналасқан пневмониялық инфильтрация,
- қуыстың болуы (ыдырау қуыстары)
- плевральді шығу
өкпедегі ошақтық-инфильтративтік өзгерістердің тез үдеуі (инфильтрация
көлемінің ұлғаюы > 50%, жақын 2 күнде)
- гематокрит < 30% немесе Hb < 90 г/л
- өкпеден тыс инфекция ошақтары (менингит, сепсистік артрит жəне басқа)
- сепсис немесе метаболиттік ацидозбен, коагулопатиямен көрінетін
полиорганды жеткіліксіздік (pH < 7,35).
- 60 жастан жоғары жас
- қосымша аурулардың болуы (өкпенің созылмалы обструктивті ауруы,
бронхоэктаздар, қантты диабет, бүйрек функциясының созылмалы
жеткіліксіздігі, іркілмелі жүрек жеткіліксіздігі, дене салмағының аздығы).
- стартты антибактериалды терапия тиімсіздігі
Үй жағдайында дəрігердің барлық тағайындамаларын орындауға жəне барабар күтім
мүмкінсіздігі.
Пневмонияның ас-кынулары. Асқынулар-дың өклелік (жергілікті, респираторлық) және өкпеден тыс (респира-торлық емес) түрлерін айырады.
Респираторлык ас-қынулар:
ателектаз — көбіне қақырықтың уақтылы бөлінбеуінен және бронхтардың кілегей- , мен бітелуінен болады;
өкпе іріндігі - әдетте алтын сары стафилококк, клебсиелла,тағы басқа грам-теріс бактериялармен қоздырылған жөне аспирациялық, ауруханалық пневмонияларда, алкоголиктерде жиі дамиды;
екпенің уытты ісінуі (респиратолық дистресс синдром);
плевриттер, плевра эмпиемасы;
тыныс шамасыздығы.
бронхтық обструкция синдромы.
Респираторлык емес (окпеден тыс) аскынулар:|
•сепсистік процестер (инфекциялык эндокардит, перитонит, ме-1нингит, ми абсцесі, ірінді артрит, тромбофлебит). Бұл аскынуларграмоңкоктік инфекцияда жиілеу;!<
•инфекциялык-уытгы шок;:;{
•уыггы энцефалопатия (делирий).:[Өкпеден тыс аскынулар негізгі инфекцияның салдарынан, мыса- І
лы, микоплазмалық жэне вирустык пневмониялардың немесе пнев- ! монияның емінде колданылған дәрілердің аллергиялык реакциясынан j дамуы мүмкін.
89-сұрақ
Пневматоракс жіктелуі Біріншілік спонтанды пневмоторакс – өкпе ауруларының анық жоқ кезінде дамиды. Көбінесе бойы биік жас ер адамдарда (20–40 жас) кездеседі. Шылым шегу ауру дамуының қаупін 22 есе күшейтеді. Екіншілік спонтанды пневмоторакс – өкпе аурулары бар адамда дамиды (ӨСОА, бронх демікпесі, пневмоцистті пневмония, туберкулез, өкпенің іріңді аурулары, бронхоэктазия, қатерлі ісіктер, т.б.). Ашық пневмоторакс – тыныстың екі фазасындада дефекттен ауа өтеді. Жабық пневмоторакс – дефекттің спонтанды жабылуы; мысалы, емдік пневмоторакс. Клапанды пневмоторакс – тынысты ішке алғанда дефект ашылады да тынысты шығарған кезде жабылады; әрбір тыныс алған сайын плевра қуысындағы ауа көлемі ұлғая түседі де ол өкпенің толық қысылуына (коллапсына), медиастинумның өте айқын ығысуына әкеледі де тыныс пен қанайналымының адам өміріне қауіпті бұзылыстарын дамытады. Таралуына байланысты: жайылған, жергілікті. Асқынудың бар-жоғына байланысты: асқынбаған, асқынған ( қан кету, плеврит, медиастинальді эмфизема). Пневмоторакс көрінісі Ашық пневмоторакс кезінде плевра қуысының бронх тесігімен және атмосфералы қуыспен қатынасы болады. Дем алғанда ауа плевральды қуыс арқылы вистеральды плевраға өтеді. Осыдан өкпенің жұмысы баяулап, тыныс алудан шығады (өкпенің коллабирленуі). Жабық пневмоторакс кезіндеплевральді қуысқа түскен ауа өкпенің жартылай немесе толық коллабирленуін туғызады, содан кейін атмосферадағы ауамен байланысын үзеді, бірақ қауіпті жағдай туғызбайды. Клапанды пневмоторакс кезіндеауа плевральді қуысқа еркін түседі, бірақ оның шығуы клапанды механизмге байланысты қиындайды. Клиникасы: қан айналым және тыныс жетіпеушілік белгілері байқалады. Мәжбүр қалыпта ( жартылай отыру, зақымдалған жағына қарай иілуі, немесе ауырған жағына жату). Науқасты суық жабысқақ тер басады, цианоз және ентігу болады. Ккеуде клеткасы және қабырға аралықтары кенейеді. Кеуде клеткасының екскурсиясы төмендейді. АҚҚ төмендейді, тахикардия болады және жүрек шекарасы сау жаққа қарай ығысады. дауыс дірілі зақымдалған жақта төмендеген немесе жоқ;. зақымдалған жақта тыныс алуы қалып отырады, перкуторлы тимпанит анықталады, өкпенің төменгі бөлігі тыныс алғанда ығыспайды. аускультацияда зақымдалған жақта тыныс шуының едәуір төмендеуі немесе жоқ болуы, сондай-ақ сау жағында күшеюін анықтаймыз. Көкірек аралықтың едәуір ығысуында, жүрек қуысына құятын және жоғарғы қуыс венасындағы қысымның жоғарылауына алып келетін тамырлардың иілуінде мойындырық веналарының ісінуі байқалады. Қабырғалық плевраның зақымдануында ауа тері астылық клетчаткаға шығады, соның нәтижесінде тері астылық эмфизема дамиды. Ауа тез арада тері асты-май клетчаткасы арқылы кеуде клеткасына, мойынға, бетке, алдыңғы іш қабырғасына және т.б.тарайды, және де бірнеше сағаттан кейін адамдытанымайтын жағдайға ұшыратады. Пальпация кезінде тері асты эмфизема аймағында «қар сықыры» сияқты — крепитация сезілді. Ең қауіптісі кеуде аралықтың күштемелі эмфиземасы болып табылады, бұл көбінесе кеңірдектің және ірі бронхтардың жарылуында пайда болады. Бұл жағдай қуыс венасындағы қанның айдалуын бұзады және үлкен қан айналым шеңберінде қанның іркілуін тудырады — жүректің экстраперикардиальды тампонадасы. Диагностикасы кеудесінде кенеттен дамыған қарқынды ауырсыну; ентігу мен құрғақ жөтел; өңінің бозаруы, цианоз; тахикардия, гипотония, қатты тершеңдік; ортопноэ; зақымдалған жақ тыныс актісінен қалыс қалады, қабырғааралығы томпаяды, дауыс дірілі әлсірейді, тимпанит болады, тынысы қатты әлсірейді не жоғалады және бронхофония жоғалады; жүрек шекаралары сау жаққа қарай ығысады; Рентгендік белгілері: зақымдалған жақта өкпе суретінің жоғалуы, коллапсты (бүріскен) өкпе, диафрагманың төмендеуі мен осы жақтағы оның шаңырағының жайдақталуы, жүрек көлеңкесінің сау жаққа ығысуы;
90-сұрақ
Жедел жəрдем көрсету тактикасы:
1. Асептикалы таңғыш салу.
2. Аашық пневмоторакста герметизациялайтын таңғыш салу.
3. Кеуде қабырғасында көлемді ақау анықталса жарақатты стерильді орамалмен жауып, циркулярлы таңғышпен фиксациялау.
4. Қақпақшалы кернеулі пневмоторакс болған жағдайда бұғананың ортаңғы сызығы тұсынан 2-3-ші қабыртқа аралыққа Дюфо тəсілімен 3-4 ине немесе троакар енгізу арқылы плевра қуысын дренаждау; түтіктің немесе иненің бос ұшына резеңке қақпақша бекітіледі.
5.Үлкен гемоторакс анықталғанда артқы қолтықасты сызығы бойымен 7-8-ші қабыртқааралықтан плевра қуысын дренаждау.
6. АҚК толтыру мақсатында кристаллойдты коллойдты ерітіндіні тамыр ішіне құяды, егер АҚ анықталмаса инфузия жылдамдығы 300-500 мл/мин құрауы керек; шоктың І-ІІ дəрежесінде 800-1000 дейін полиионды ерітіндіні тамыр ішіне құяды; қанайналымның айқын бұзылысы кезінде декстран немесе гидроксоэтилкрахмалды 5-10 мл/кг мөлшерде АҚ 90/100 мл с.б. тұрақтанғанша тамыр ішіне құю керек.
7. Гемодинамиканың төмен көрсеткішінде регидратацияға қарамастан уақыт ұту үшін жəне стационарға жету жолында жүрегі тоқтап қалуының алдын алу үшін вазопрессорлық жəне глюкокортикоидтық препараттарды құяды: допамин 200 мг 400 мл плазмаалмастырғы ерітіндіге қосып венаға құяды, мол тамшымен преднизон 300 мг венаға құяды.
8. Психомоторлы қозу кезінде седативті препраттар енгізу.
9. Ауырсыну реакциясын басу үшін жəне қақырықтың шығуын жақсарту үшін: 2 мл 0,005% фентанил ерітдісін 1 мл 0,1% атропин ерітіндімен бірге.
10. Жіті тыныстық жеткіліксіздік дамыса оттекпен дем алдыру.
11. Көкірекорта эмфизема өрістеуінде алдынғы көкірекортаны дренаждау.
12. Шокпен күресуде жəне тыныс бұзылысында Вишневский əдісімен зақымданған жаққа вагосимпатикалық блокада жасау.
13. Жіті тыныстық жеткіліксіздік үдегенде ӨЖЖ жəне кеңірдек интубациясы.
14. Қанайналымның тиімділігі тоқтағанда − ресусситациялық шаралар.
15. Зардап шегушіні 30°-қа бас жағы көтеріңкі жағдайда немесе жартылай отырған қалыпта жеткізу.

Негізгі дəрі-дəрмектер тізімі:
1. 0,85% натрий хлорид ерітіндісі
2. Декстрант-60
3. 0,25% новокаин ерітіндісін
4. Диазепам
5. Натрий оксбутираты
6. Допамин
7. Фентанил
8. Есірткілік аналгетиктер
91-сұрақ
Дз; Төменгі жақ сүйегінің жабық сынуы
Көмек;
Sol. Ketotopi 100mg 2ml+димедрол 1%-б,е аурсыну басу үшін
Sol. Этамзилат 12,5%-2ml қанды тоқтату үшін
Төбе-иектік таңғыш салу. Науқасты тасымалдаған кезде сынықтардың жылжуына мүмкіндік бермейд
Көрсетілген көмектің көлемі, түрі жарақат алған жердегі жағдайға, медициналық пункттер мен мекемелердің дислокациясына (орналасқан жеріне) байланысты өзгеруі мүмкін.
Көмек көрсетудің бірнеше түрін ажыратады:
1) Алғашқы көмекті науқастарға жарақат алған жерде, санитарлық посттарда санитар, санинструкторлар болмаса озіне-өзі немесе біріне-бірі көмек көрсетеді ...
Жақ сүйегі сынған науқастардың негізгі еміне барынша тез арада олардың жоғалтқан пішіні мен қызметін қалпына келтіру жатады. Бұл мақсатқа жету үшін травматологияның келесі жалпы қағидаларын орындау қажет: а) репозиция (сынықты өз орнына салу); б) фиксация (бекіту); в) ауру ағзаға тыныштық жасау немесе физиологиялық ем; г) асқынулардың алдын алу.
92-сұрақ
Дз; Бас миының шайқалуы. Сол жақ самай бөлігінің жұмсақ тіңдерінің соғылуы.
Sol. Ketоtopi 100mg 2ml+ димедрол 1%-мл б/е Ауырсынуды басу үшін
sol. Этамзилат 12.5%-2мл қанды тоқтату үшін
Антисептикалық таңғыш салу. Чепец таңғыш
Науқас жағдайы нашарсала ауруханаға жеткізу
93.[03.05, 23:10] мадина227: Д/з: Бас миынын согылган ашык жаракаты, бас миынын шайкалуымен
Асқынуы: қан кету
Емі:
1. Перикс жəне бетадинмен біріншілік хирургиялық өңдеу
2. Жыртылу болса біріншілік тігіс саламыз
3. Sol. Ketоtopi 100mg 2ml+ димедрол 1%-мл б/е Ауырсынуды басу үшін
4. sol. Этамзилат 12.5%-2мл қанды тоқтату үшін
5. Антисептикалық таңғыш салу. Чепец таңғыш
6. Науқас жағдайы нашарсала ауруханаға жеткізу
[03.05, 23:33] мадина227: 6 есеп
94.Диагноз:Мұрын сүйегінің жабық жарақаты. Қан кету
Шұғыл көмек.
1.Біріншілік хирургиялық өндеу перекисьпен
2.Мұрын тампонадасы
3. Кетотоп 100мг-1мл+димедрол 1%- 2мл б/е
4.Этамзилат 12,5%- 2мл к/т
5. Ауруханаға жеткізу
95.[03.05, 23:37] мадина227: 93 Д/з: Бас миынын согылган ашык жаракаты, бас миынын шайкалуымен
Асқынуы: қан кету
Емі:
1. Перекись жəне бетадинмен біріншілік хирургиялық өңдеу
2. Жыртылу болса біріншілік тігіс саламыз
3. Sol. Ketоtopi 100mg 2ml+ димедрол 1%-мл б/е Ауырсынуды басу үшін
4. sol. Этамзилат 12.5%-2мл қанды тоқтату үшін
5. Антисептикалық таңғыш салу. Чепец таңғыш
6. Науқас жағдайы нашарсала ауруханаға жеткізу
96есеп
Диагноз:Мұрын сүйегінің жабық жарақаты. Қан кету
Шұғыл көмек.
1.Біріншілік хирургиялық өндеу перекисьпен
2.Мұрын тампонадасы
3. Кетотоп 100мг-1мл+димедрол 1%- 2мл б/е
4.Этамзилат 12,5%- 2мл к/т
5. Ауруханаға жеткізу
#4. Он жак бет абсцесси. Sol.ketatopi 100mg 2ml+ sol dimedroli 1% -б/е. Антисептикалык тангыш салу. Госпитализация.
#5 томенги жак буынынын орнынан таюы. Шанс жагасын салу. Sol ketatopi 100mg 2ml+ sol dimedroli 1% -2мл б/е. Госпитализация
1 3 7 Науқас тісін жұлдырған, 2 сағаттан кейін аузында ал қызыл қан пайда болған. Жалпы жағдайы жақсы, тері қабаты қызғылт. Тамыр соғысы 80 рет/ мин. толымдылығы және кернеулігі жақсы.
1.Науқасқа болжам диагноз қойыңыз.
2.Алғашқы медициналық көмек алгоритмін құрыңыз.
1. На основании объективных данных (появление алой крови во рту через 2 часа после операции удаления зуба), диагноз – послеоперационное луночковое кровотечение. 2. Алгоритм оказания неотложной помощи: рану высушить тампонами; наложить на рану стерильный марлевый тампон и рекомендовать удерживать его, сжимая зубы; приложить лед в пузыре на мягкие ткани лица, которые прилегают к области раны.
1 3 8 Жас жігіт кеудесінің оң жағында ауырсынуға шағымданды, қозғалыс кезінде тыныс, жөтел күрт артады. Баяу қозғалады, ауру орынын қолымен ұстап жүреді. Бир сағат бұрын тайып құлап, көкірек тұсына тротуардың шетінен соққы алған.
Объективті: жағдайы орташа ауырлықта, зақымдалған көкірек аймағы тынысқа толық қатыспайды, тынысы беткей, минутына 22 жиілігі, тамыр соғысы 80 рет/мин. Пальпацияда - III-IV-ші қабырға тұсында, артқы қолтық асты сызық бойымен өткір жергілікті ауырсыну және крепитация, сол жерде ісіну, көгерулер анықталады.
1.Науқасқа болжам диагноз қойыңыз.
2.Алғашқы медициналық көмек алгоритмін құрыңыз.
1. Диагноз: Закрытый перелом III и IV ребер справа. 2. Алгоритм оказания неотложной помощи: а) придать положение полусидя; б) ввести обезболивающий препарат (раствор анальгина, баралгина, тригана, спазгана, максигана); в) вызвать скорую помощь через третье лицо для транспортировки в ЛПУ; г) применить местно холод; д) обеспечить транспортировку в ЛПУ в положении полусидя.
1 3 9 Науқас Д., 30 ж. : апат кезінде болған автокөлікте жүргізушінің жанында отырған, оң аяғына соққы алған. Түскен кездегі шағымдары оң жақ жамбас-ортан жілік буынында ауырсыну, оң аяғын жылжыта алмауы. Жалпы жағдайы ауыр. Тері жамылғысы бозғылт, суық жабысқақ тер. АҚ - 100/70, пульс - 112/мин, ТАЖ - 16/мин. Санасы айқын, контактен, біршама тежелген, санасын жоғалтпаған. Ошақты неврологиялық симптоматика жоқ. Жергілікті статус: оң аяғы сәл бұрылған, " жамбас-ортан жілік және тізе буындарында жеңіл бүгу. аяқтың ішке ротациясы. Аяғы 3 см қысқарған, активті және пассивті қозғалыс жоқ. Зақымданған бөксе аймағында шамалы ісіну бар. Аяқ-қолдың дисталды бөлімдерінде иннервациямен, қан айналымы бұзылысы жоқ.
Сіздің диагнозыңыз және шұғыл көмек алгоритмін жазыңыз.
1 3 10 Қатардағы жауынгер А. 1,5 сағат бұрын, сол жақ иық және сол жақ кеудесіне бомбаның жарылу себебінен жарақат алған. Жағдайы ауыр. Айқын бозару. Пульс 110 соққы мин., АД 90/40. ТАЖ 32 рет мин. Қан аралас қақырықты жөтел. Тыныс алуда сол жағы қатыспайды. Перкуссияда 4-қабырға дейін тұйық дыбыс анықталады, сол жақ кеуде қуысының тері асты қабатының эмфиземасы дамыған. Оң жақ шекарасының салыстырмалы тұйықталуы кеңеймеген. Жараға дем алғанда ауа кіреді. Жедел жәрдем бригадасы келгенде сол жақ қолтық асты артериясынан қан кету байқалған.
Сіздің диагнозыңыз және шұғыл көмек алгоритмін жазыңыз.
Диагноз: Проникающее осколочное ранение левой половины грудной клетки с повреждением легкого, Гемопневмоторакс, Ранение левого плеча с повреждением сосудисто-нервного пучка, Кровотечение из подмышечной артерии, Шок 2 ст. Неотложная помощь: Наложение окклюзионной повязки. Перевязка и наложение зажима на культю подмышечной артерии. Вагосимпатическая блокада. Эвакуация в ОМЕДБ в первую очередь на носилках в возвышенном положении. В ОМЕДБ направляется в перевязочную для тяжелораненых, где одновременно с проведением противошоковых мероприятий, производят ушивание пневмоторакса, дренирование плевральной полости, ПХО раны плеча. ++++++++++

Приложенные файлы

  • docx 23936978
    Размер файла: 298 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий