Літар. чытанне 3 клас

Тэма: «З крыніц народных». ЛЕГЕНДА «АДКУЛЬ ПЕСНЯ БЕЛАРУСКАЯ »
Мэты:
пазнаёміць з падручнікам па літаратурным чытанні, назвай першага раздзела падручніка;
фарміраваць уменне прагназаваць змест раздзела падручніка па яго назве;
фарміраваць уменне правільна і асэнсавана чытаць моучкі (сам сабе), удасканальваць уменне чытаць па асобах, працаваць у групах;
ствараць умовы для развіцця творчых здольнасцей дзяцей;
выховаць любо да Радзімы.
Тып урока: традыцыйны.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Дарагія дзеці! Віншую вас з пачаткам новага навучальнага года! Пасля догіх летніх канікул мы зно сабраліся разам. Мне вельмі прыемна бачыць на вашых тварыках усмешкі. Хай гэты год прынясе вам поспех ва сім.
У гэтым навучальным годзе мы працягнем знаёміцца з гісторыяй, культурай і традыцыямі, якія цяжка зразумець і асэнсаваць без адчування роднага слова. Сёння мы адправімся  казачнае падарожжа па родным краі (можна закрыць вочкі) на яным атобусе. А  час нашага падарожжа, каб хутчэй ішо час, вы будзеце расказваць цікавыя гісторыі, якія адбыліся з вамі летам. (Ціха гучыць песня «Люблю свой край», сл. К. Буйло, муз. народная, запіса Г. Цітовіч. Вучні расказваюць пра летні адпачынак.)
Я дзячна вам за такія цікавыя расказы. Але наш уяны атобус ужо прывёз нас на лясную паляну. (З'яляюцца падрыхтаваныя важатыя і паказваюць інсцэніроку па легендзе «Адкуль песня беларуская». Гучыць ціхая музыка.)
II. Паведамленне тэмы рока
Дзеці, аб чым незвычайным казалі падарожнікі? (Пытанне можна напісаць на дошцы.)
Я прачытаю вам легенду, а потым вы адкажаце на маё пытанне.
III. Чытанне настанікам легенды «Адкуль песня беларуская» (с. 4)
Хто спява?
IV. Чытанне тэксту вучнямі
1. Чытанне мочкі (сам сабе).
2. Чытанне па асобах.
3. Чытанне «Жывы малюнак» (адзін вучань чытае, а другі мімікай твару рэагуе на пачутае).
V. Аналіз зместу твора
Колькі часу ішлі падарожнікі? (Тры дні, тры ночы і яшчэ падня.)
Што іх прымусіла прыслухацца? (Пачулі, што нехта спявае.)
Што ім чулася? (Песня жаваранка, шум лесу.)
А на вашу думку, хто спява? (Адказы вучня.)
М у з ы ч н а я п а  з а (гучыць спакойная музыка)
Наста час адпачыць. Адпачываць мы будзем на паляне. Пяшчотна дзьме ветрык у твар (дзеці павольна махаюць рукамі перад тварам), ціха хістаецца трава (рухі паднятымі верх рукамі права-лева), мы весела бегаем па паляне і збіраем кветкі. I раптам над палянай праляце бусел, шырока раскінушы свае крылы. (Гучыць імітацыя сігнала машыны.)
VI. Прыпынак «Крыжаванка»
Чуеце? Нас клічуць у атобус. Едзем далей. Наступным прыпынкам будзе крынічка, але мы трапім туды толькі тады, калі адкажам на пытанні крыжаванкі.
1. Дзе ішлі падарож-







8















1
Л
Е
С
А
М







2
П
Р
Ы
С
Е
Л
І










3
Д
Р
У
Г
І









4
С
П
Я
В
А
Е









5
Ж
А
В
А
Р
А
Н
К
А











6
П
А
Д
А
Р
О
Ж
Н
І
К
І





7
П
Р
Ы
Т
А
М
І
Л
І
С
Я

нікі? (Лесам.)
2. Што яны зрабілі? (Прыселі.) 3. «Не, – кажа ... –гэта лес шуміць». (Другі.)
4. Што робіць зямля? (Спявае.) 5. Чыю песню чу першы падарожнік? (Жаваранка.)
6. Хто ішо полем, лесам? (Падарожнікі.) 7. Чаму прыселі падарожнікі? (Прытаміліся.)
Прачытайце слова, якое атрымалася па вертыкалі пад лічбай 8. (Легенды.)
Мы з вамі чыталі легенду. Што такое легенда?
Легенда гэта народнае паданне, падобнае да казкі, аб якіх-небудзь падзеях народнага жыцця, героях або з'явах прыроды.
Зараз мы можам трапіць да крынічкі. (Настанік раздае вучням аркушы паперы з тэкстам верша М. Чарняскага «Крынічка».)
VII. Чытанне верша М. Чарняскага «Крынічка» настанікам
Здалёк чуваць мой спе вясёлы,
Ён звонкі  спёку і  мароз,
Дзе я бяру свой спе, свой голас?
У тра, у птуіпак, у бяроз.
3 глыбінь да сонца шлях прабіла,
Каб рады людзі мне былі,
Дзе я зяла такую сілу?
У роднай матухны зямлі.
VIII. Чытанне верша вучнямі
1. Чытанне напаголасу.
2.Чытанне «ланцужком» (адзін вучань заканчвае там, дзе павінна быць паза, другі працягвае).
IX. Работа  групах. Фантаграмы (фантазіі пры рабоце з тэкстам)
Вучням неабходна прыдумаць працяг легенды, звязашы яе з вершам М. Чарняскага «Крынічка». Кожная група працягвае легенду па-свойму. Затым варыянты зачытваюцца і вызначаецца лепшы. (Падрыхточая праца павінна заняць не больш 3 мінут.)
X.Падвядзенне выніка
Наша падарожжа заканчваецца. Прыйшо час вяртацца.
Скажыце, якімі вы яляеце падарожніка?
Чым для нас з'яляецца наша зямля? (Радзімай.)
Як мы павінны адносіцца да сваёй Радзімы?
Выразы «спявае чалавек», «зямля спявае» можна аб'яднаць? Чаму? (Гэта гаворыць аб мірным жыцці  нашай краіне.)
XI. Рэфлексія
Як вы ацэньваеце сваю працу?
Што вас найбольш зацікавіла на року?
XII. Дамашняе заданне (с. 4)
1 група: вывучыць верш на памяць, падабраць у бібліятэцы матэрыял аб легендах;
2 група: падрыхтаваць выразнае чытанне легенды і верша, скласці пытанні да іх;
3 група: падрыхтаваць выразнае чытанне твора і іх пераказ.
Тэма: «ЖНІѕНЫЯ I ВОСЕНЬСКІЯ ПЕСНІ»
Мэты:
пазнаёміць з абрадавымі песнямі беларускага народа: жнінымі і восеньскімі песнямі,
фарміраваць уменне вызначаць асаблівасці абрадавых песень, высвятляць значэнне сло, неабходных для разумення тэксту песень;
удасканальваць уменне правільна і асэнсавана чытаць тэкст уголас і мочкі з хуткасцю, якая не парашкаджае разуменню;
садзейнічаць развіццю цікавасці да вывучэння твора вуснай народнай творчасці, гісторыі роднага краю.
Тып урока: традыцыйны.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Настанік прапануе вучням паглядзець адзін на аднаго і сміхнуцца.
II. Праверка дамашняга задання
1 група: паведамленні аб легендах (дадатковы матэрыял), верш на памяць;
2 група: выразнае чытанне твора, задаць класу складзеныя пытанні;
3 група: выразнае чытанне верша і легенды.
III. Паведамленне тэмы рока
Я прапаную вам выканаць цікавае заданне: закрэсліць у табліцы літары К, Ф, Л.
К
А
К
Б
К
Р
К
А
К

Д
Ф
А
Ф
В
Ф
Ы
Ф
Я

П
Л
Е
Л
С
Л
Н
Л
І

Збярыце літары, якія засталіся. Як вы думаеце, над чым мы будзем працаваць на року? (Абрадавыя песні.)
IV. Тлумачэнне новай тэмы
Абрадавыя песні гэта народныя песні, тэматыка якіх звязана са з'явамі прыроды, жьшцём і працай людзей у розныя поры года.
Сёння мы з вамі пазнаёмімся са жнінымі і восеньскімі песнямі.
V. Чытанне тэксту песень «Жніная» (с. 5), «Гаварыла поле шырокае...» (форзац) настанікам
Каго чакала жыта?
Бюро даведак:
ядранае буйное, спелае;
копы снапы, складзеныя адзін на адзін конусам;
гумно будыніна для складання і абмалоту збожжа;
клець будыніна для захавання збожжа.
VI. Чытанне тэксту песень вучнямі
1. Чытанне-гудзенне (напаголасу).
2. Чытанне і знаходжанне рыка да малюнка (с. 5).
3. «Першы і апошні» (чытанне першага і апошняга слова  сказе).
VII. Аналіз зместу твора
Што гаварыла жыта? Чаму?
Чым падобны гэтыя песні?
Да каго  песнях звяртаецца жыта? (Да жней.)
Чаму сярпы называюць залатымі?
Хто ставіць жыта  копы, пячэ з мукі пірагі? (Жанчыны.)
Што нашы продкі праслалялі  песнях? (Добры раджай.)
Чым ён з'яляецца для людзей? (Сімвалам дабрабыту, добрага жыцця, дастатку.)
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Ападае лісце, ідзе дождж,
Падняць і апусціць рукі.

Вецер гойдае дрэвы.

Рукі падняць угору, рабіць рух
права і лева.

Скачам цераз лужы.
Скачкі.

Ірвем яблыкі, капаем бульбу.
Імітацыя руха.

Зграбаем апалае лісце.
Імітацыя руха.

Развітваемся з птушкамі,
якія адлятаюць у вырай.
Махі рукамі.

Загадкі:
1. Улетку вырастае, а восень ападае. (Лісце.)
2. Адно кіну цэлую жменю зя. (Зерне.)
Ці можна суаднесці адгадкі і жніныя песні?
Як вы думаеце, калі спяваюць жніныя песні? (У канцы лета.)
Што адбываецца  прыродзе пасля жніва? (Наступае восень.)
Зараз мы з вамі прачытаем восеньскія песні.
VIII. Чытанне тэксту песень настанікам (с. 7)
IX. Чытанне тэксту песень вучнямі
1. Чытанне мочкі.
2. Бінарнае чытанне (два вучні адначасова чытаюць адзін тэкст).
3. Чытанне і знаходжанне рыка да малюнка.
X. Аналіз зместу твора
Аб чым спяваецца  восеньскіх песнях?
3 якім пытаннем звяртаюцца да восені?
Пра якія дзве пары гаворыць восень?
Назавіце прыкметы восені.
XI. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Калі спяваюць жніныя песні?
Калі спяваюць восеньскія песні?
Ці існуе, на вашу думку, якая-небудзь сувязь паміж гэтымі песнямі?
Што слаляецца  гэтых песнях?
3 вамі было прыемна працаваць.
Ці спадабася вам урок?
XII. Дамашняе заданне (с. 5, 6)
Падрыхтаваць выразнае чытанне песень, адказаць на пытанні, змешчаныя  падручніку.
Тэма: «ЗІМОВЫЯ I МАСЛЕНІЧНЫЯ ІІЕСНІ»
Мэты:
пазнаёміць з зімовымі святамі, зімовымі і масленічнымі абрадавымі песнямі беларускага народа;
фарміраваць уменне вызначаць асаблівасці абрадавых песень;
удасканальваць уменне выразна чытаць тэкст;
ствараць умовы для развіцця пазназальнай актынасці вучня, іх творчых здольнасцей;
садзейнічаць развіццю цікавасці дг вывучэння твора вуснай народнай творчасці, вывучэнкя гісторыі і традыцый роднага краю.
Тып урока: урок-паведамленне.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Падаруйце адзін аднаму смешку. Вазьміцеся за рукі і скажыце: «Мы - каманда, мы падтрымліваем адзін аднаго».
II. Праверка дамашняга задання
Конкурснае чытанне песень на памяць, пераказ, адказы на пытанні.
III. Паведамленне тэмы рока
Снег ляціць, мароз трашчыць,
Хто адгадае, калі гэта бывае? (Зімой.)
Як вы думаеце, чаму я загадала такую загадку? Што можна сказаць, калі яе суаднесці з дамашнім заданнем? (Урок будзе прысвечаны зімовым песням.)
IV. Знаёмства з новай тэмай
Адметнай рысай нашага часу з'яляецца цікавасць людзей да народнай духонай культуры. Сёння шырока адзначаюцца такія народныя зімовыя святы, як Каляды і Масленіца. Каляды адзначаюцца  пачатку каляндарнага года. Яны захопліваюць тры святы: Ражство, Новы год і Хрышчэнне.
Да гэтых свята гатавалася, а  вёсках гатуецца і  нашы дні, рытуальная ежа - куцця - каша з тачоных ячневых круп: да Ражства і Хрышчэння посная куцця, прыпраленая алеем, а на Новы год - шчодрая куцця з мясам. Яна ставілася на покуце, на сене, накрывалася хлебам. Яе каштавалі  час вячэры. Напярэдадні Каляд прыбіраліся  хаце, мылася ся сям'я, а потым гатавалі шчодрую вячэру. Гэты святочны настрой адлюстраваны і  народных песнях.
Ражство - свята, якое слаляе нараджэнне Хрыста.
Наступнае свята Каляд - Новы год (стары Новы год) - святкуецца ноч з 13 на 14 студзеня. Гэты вечар называецца шчодрым. У гэты час шчадруюць. Галоным героем свята была Каза. Лічылі, што яна адводзіць аддому няшчасце, узмацняе радлівасць зямлі.
Паслухайце адну з калядных песень.
V. Чытанне тэксту песні «Калядкі» настанікам (с. 8)
Бюро даведак:
карысць - выгада.
VI. Чытанне тэксту песні вучнямі
1. Чытанне хорам.
2. «Чарга» (адзін і той жа тэкст спачатку чытае настанік, затым чытаюць вучні).»
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Гульня «Жывы малюнак»
Вучням прапануецца прайграць тэкст песні. Для гэтага выбіраюцца вучні на роль дзячынкі, жонкі, дзяцей, калядошчыка (апошнім раздаць падрыхтаваныя раней атрыбуты калядошчыка). Адзін вучань (які добра чытае) выразна чытае тэкст песні.
Заканчваецца свята Каляд Хрышчэннем (18-19 студзеня) - трэцяя посная куцця. Яно звязана з хрышчэннем Ісуса Хрыста  рацэ Іардан. У гэты дзень у царкве асвяшчаюць ваду.
VII. Са скарбонкі народнага слова
Растлумачыць выразы (запісаны на дошцы) (с. 9):
1. Прыйшлі калядкі - бліны і аладкі.
2. Насталі Калядкі - гаспадарам парадкі.
I апошняе зімовае свята  народным календары Масленіца. Дарослыя пякуць бліны, катаюцда на санках, паляць вогнішчы, ладзяць кірмашы, спяваюць вясёлыя песні.
VIII. Чытанне настанікам гэксту песні «Наша Масленіца гадавая» (с. 9-10)
Якое свята чакалі?
IX. Чытанне тэксту песні вучнямі
1. Чытанне напаголасу.
2. Камбінавае чытанне (настанік і вучні чытаюць разам уголас).
X. Аналіз твора
Калі святкуюць Масленіцу?
Якую пару года праводзяць гэтым святам? (Зіму.)
Чым займаюцца  час свята дарослыя і дзеці?
XI. Крыжаванка.







7





1
Д
З
Я
Д
З
Ь
К
І








2
З
Д
А
Р
О
ѕ
Я






3
Б
Л
І
Н
Ы








4
Я
С
Н
А



5
Г
А
С
П
А
Д
А
Р




6
М
Е
С
Я
Ч
Ы
К




1. У каго быу двор гароджаны? (Дзядзькі.)
2. Што жадалі дзядзьку калядошчыкі? (Здароя.) 3. Што даюць людзям, якія шчадруюць? (Бліны.)
4. Адна радасць - ... сонейка. (Ясна.)
5. Ясны месячык - то сам ... (Гаспадар.)
6. Назавіце трэцюю радасць гаспадара. (Месячык.)
Прачытайце слова, якое атрымалася па вертыкалі пад нумарам 7. (Каляды.)
XII. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Які настрой перадаюць зімовыя песні?
На што спадзяваюцца людзі  час зімовых свят?
Ці даводзілася вам шчадраваць?
Як адносіліся да вашых спева?
Ці патрэбны нам наогул такія: святы? Чаму?
Што вае зацікавіла больш за сё?
З вамі было прыемна працаваць. Дзякуй за працу.
XIII. Дамашняе заданне (с. 8– 9)
Падрыхтаваць выразнае чытанне тэкста песень, змешчаных у падручніку.
Тэма: « ВЯСНОВЫЯ ПЕСНІ». Пазакласнае чытанне. Купальскія песні.
Мэты:
пазнаёміць з вясновымі і летнімі святамі, вясновымі і летнімі абрадавымі песнямі беларускага народа;
фарміраваць уменне вызначаць асаблівасці абрадавых песень;
фарміраваць навык арфаэпічна правільнага чытання, удасканальваць уменне чытаць выразна, знаходзіць у тэксце вобразныя словы і апісанні, працаваць у групах;
стварыць умовы для развіцця пазнавальнай актынасці вучня, іх творчых здольнасцей;
садзейнічаць развіццю цікавасці да вывучэння твора вуснай народнай творчасці, вывучэння гісторыі і традыцый роднага краю.
Тып урока: традыцыйны.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Гукавая размінка Ма-ма-ма надакучыла зіма.
Ну-ну-ну усе чакаем мы вясну.
Ны-ны-ны стала сумна без вясны.
II. Паведамленне тэмы рока
Аб чым вялася гутарка  гукавой размінцы? (Пра чаканне вясны.)
Чаму, на вашу думку, можа надакучыць зіма?
Чаго нам хочацца пасля догага зімовага холаду? (Цяпла.)
Хто нам яго прыносіць? (Вясна.)
Як вы думаеце, аб чым мы будзем гаварыць сёння на року? (Адказы вучня.)
Мы будзем гаварыць не толькі пра вясну, але і пра вясновыя святы. Калі сустракалі вясну, вадзілі карагоды. Завяршалася гулянне застоллем. Вясну сустракалі з хлебам, запальваннем вогнішча, якое выконвала функцыю ачышчэння, ляпілі снежную бабу і разбівалі яе на часткі, палілі колы. I яшчэ пачатку вясны, а гэта месяц сакавік, пяклі з цеста птушак, падкідвалі уверх і гукалі (клікалі) вясну.
III. Чытанне настанікам тэксту песні «Жавароначкі, прыляціце» (с. 10-11)
Хто прыносіць вясну?
IV. Чытанне тэксту песні вучнямі
1. Чытанне «ланцужком».
2. Знаходжанне і чытанне рыка да малюнка.
3. Знаходжанне вобразных сло і апісання.
V. Аналіз зместу твора
3 чым людзі звяртаюцца да жавароначка? Аб чым просяць?
Для чаго патрэбны дождж?
Што будзе, калі наросціць вясна траку?
Якая мелодыя можа быць у гэтай песні?
Паспрабуйце праспяваць песню.
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Рухомая гульня «Ручай»
Дзеці становяцца ланцужком, утвараючы «ручаёк», і бегаюць змейкай па класным пакоі.
Ручаёк бег, бег ды зліся з рэчкай, якая цячэ плана, нетаропка. (Дзеці павольна падымаюць рукі верх удых, а потым апускаюць уніз выдых.)
VI. Падрыхтока да чытання летніх песень
Ледзь вясна са двара,
Едзе, абагнашы май,
Тая светлая пара,
А якая? Адгадай! (Лета.) У. Мацвеенка
Звярніце вагу на пачатковыя літары кожнага радка. Калі іх прачытаць па вертыкалі, даведаешся адгадку. Гэта акразагадка.
А раз лета, то і летнія святы, і летнія песні. Адно з летніх свята Купалле (у ноч з 6 на 7 ліпеня). Існавала павер'е, што  гэтую ноч ходзяць ведзьмы. Таму людзі збіралі зёлкі, асвяшчалі іх у царкве, клалі  вогнішча і неслі іх дадому, каб адагнаць хваробу і ведзьму. Пад вароты лажылі асінавы кол, бо верылі, што ведзьмы яго баяцца. Палілі вогнішчы і вадзілі каля іх карагоды, скакалі цераз агонь і варажылі. У Купальскую ноч моц ачышчальнай сілы надавалі не толькі агню, але і вадзе. Лічылі, што  гэты час, на досвітку, сонца купаецца  вадзе, і таму вада мацовае цела, выганяе хваробы.
VII. Пазакласнае чытанне. Чытанне настанікам тэксту песень «А на Купалле...» (с. 12) і «Купалінка» (форзац)
Якая з прачытаных песень вам больш спадабалася?
VIII. Чытанне тэксту песень вучнямі
1. Чытанне напаголасу.
2. Работа  групах:
1 група: на картках запісаны тэкст песні, але некаторыя словы заменены сінонімамі. Вучні павінны знайці замену. А на Купалу
Спазаранку сонца гуляла,
Спазаранку сонца гуляла
На душэныя гады.
Правільны варыянт: А на Купалу
Рана сонца іграла,
Рана сонца іграла
На добрыя гады.
2 група: знайсці і прачытаць урывак да малюнка.
IX. Аналіз зместу твора
Што рабіла сонца? Для чаго?
Чаго чакаюць ад сонца людзі? (Добрага раджаю.)
Паранайце песні «А на Купалу...» і «Купалінка». Чым яны падобны?
Якая з іх вам больш спадабалася? Чаму?
Знайдзіце словы з памяншальна-ласкальным значэннем. Што надаюць яны песням?
X. Актуалізацыя веда
Як вы лічыце, ці можна паранаць зімнія песні з веснавымі і летнімі?
Што  іх агульнага?
Раскажыце, што вы даведаліся новага аб зімовых песнях  сваіх знаёмых?
Прачытайце зімовыя песні.
XI. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Што агульнага  вясновых і летніх песнях?
Ці зацікавілі яны вас? Чаму і чым?
Спадабалася вам праца на року? Што было асабліва цікавым?
Дзякуй вам за працу.
XII. Дамашняе заданне (с. 10-12)
Вывучыць адну з песень на памяць.
Прачытаць дзве беларускія народныя казкі.
Тэма: «ЛІРЫЧНЫЯ I ЖАРТОѕНЫЯ ПЕСНІ»
Мэты:
пазнаёміць з лірычнымі і жартонымі песнямі беларускага народа;
фарміраваць уменне вызначаць асаблівасці лірычных і жартоных народных песень, вылучаць у тэксце і тлумачыць значэнне сло, якія з'яляюцца вобразна-выяленчымі сродкамі;
удасканальваць уменне правільна і асэнсавана чытаць тэкст уголас і мочкі з хуткасцю, якая не парашкаджае разуменню;
ствараць умовы для развіцця пазнавальнай актынасці вучня;
садзейнічаць развіццю цікавасці да вывучэння твора вуснай народнай творчасці, вывучэння гісторыі і традыцый роднага краю.
Тып урока: традыцыйны.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Усміхніцеся і пажадайце адзін аднаму добрага настрою.
II. Праверка дамашняга задання
1. Конкурснае чытанне песень на памяць.
2. Расказаць пра купальскія песні, якія знайшлі  бібліятэцы.
Што ёсць агульнага  вясновых і летніх песнях? Чым яны вас зацікавілі?
III. Паведамленне тэмы рока
Увазе вучня прапануюцца наступныя папяровыя фігуры:










Задача вучня за 1 мінуту запомніць фігуры і літары на іх. Потым настанік пераварочвае фігуры літарамі ніз і кладзе іх у той паслядонасці, у якой размешчаны літары  слове:










Дзеці павінны спомніць, якія літары напісаны на якой фігуры, і назваць слова. (Рэчка.) Слова зашсваецца на дошцы.
Адгадайце загадку:
Раздвоена бародка,
Вяльможная паходка,
Ідзе як цар да трона,
На галаве карона. (Певень.)
IV. Знаёмства з новай тэмай
Назавіце памяншальна-ласкальна адгаданыя словы. (Рэчка рэчанька, певень певунок.)
Ці здагадаліся вы, з якой мэтай мы рабілі гэту работу? (Адказы вучня.)
I рэчанька, і певунок галоныя героі лірычных і жартоных песень, з якімі мы пазнаёмімся на року. Гэтыя песні не адносяцца да абрадавай паэзіі. Яны могуць быць як жартонымі і вясёлымі, так і сумнымі.
V. Чытанне настанікам тэксту песні «Рэчанька» (с. 13-14)
Якой вы яляеце рэчаньку?
VI. Чытанне тэксту песні вучнямі
1. Чытанне-гудзенне. 2. Знаходжанне і чытанне рыка да малюнка.
VII. Аналіз зместу твора
Да каго звяртаюцца  песні?
Які адказ дае рэчанька?
Як прачытаеце тэкст песні павольна, напена, хутка?
Х в і л і н к а а д п а чы н к у (пад музыку)
Практыкаванні для мышца шыі, спіны, рук, ног, прысяданні, нахілы лева, управа, уперад, назад.
VIII. Чытанне настанікам тэксту песні «Певунок» (с. 15)
Хто галоны герой песні?
Што ён рабі? Бюро даведак:
жартоная смешная, забаная.
IX. Чытанне тэксту вучнямі
1. «Буксір». (Настанік чытае слых, мяняючы тэмп чытання. Вучні чытаюць мочкі, стараючыся паспяваць за настанікам.)
2. Знаходжанне і чытанне рыка да малюнка.
3. Бінарнае чытанне. (Адзін тэкст чытаюць адначасова 2 вучні.)
X. Аналіз зместу твора
Што прапанавалі зрабіць певунку?
Ці прыслухася ён да парады?
Што яшчэ зрабі певунок?
Чаму гэту песню завуць жартонай?
Ці нагадвае яна невялічкую казачку? Чым?
XI. Абагульненне
Гульня «Жылі-былі песні».
Знайдзіце і прачытайце назвы песень, якія жывуць у музычным куфэрку.
В
О
С
Е
Н
Ь
С
К
І
Я







С
А
М




















Л








М








К




Я



З




Е

Л





Ж
А
Р
Т
О
ѕ
Н
Ы
Я

І




Ш

І






Р




І

Ч

Н

Ы

Я



М




А

Р






О








О




Н

Ы






Т








В




Ы

Ч






К
І
Я






Ы




Я
С
Н
Ы
Я







Ж





Я






Ы






Л
Е
Т
Н
І











Я









І






















ѕ






















Н






















Ы






















Я







XII. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Назавіце песні, з якімі мы сёння пазнаёміліся.
Якая розніца паміж вясновымі і летнімі (купальскімі, жнінымі) песнямі?
Як ладзяць свята Купалле?
Якія песні вам больш за сё спадабаліся і запомніліся?
Дзякуй за добрую працу.
XIII. Дамашняе заданне (с. 13-15) 1. Падрыхтаваць выразнае чытанне песень.
2. Адказаць на пытанні на старонцы 16.
Тэма: БАЙКІ «ЧАМУ КОТ ПАСЛЯ ЯДЫ МЫЕЦЦА»I «ХТО ЗАДЗІРАЕ НОС УГОРУ»
Мэты:
пазнаёміць з жанрам байкі;
фарміраваць уменне вызначаць жанравыя асаблівасці байкі, вызначаць пры дапамозе прыказак і прымавак галонуго думку твора;
фарміраваць навык арфаэпічна правільнага чытання;
пашыраць аператынае поле чытання вучня, удасканальваць уменне чытаць выразна, працаваць у групах;
ствараць умовы для фарміраванкя  дзяцей працавітасці.
Тып урока: традыцыйны.

ХОД УРОКА

I. Арганізацыйны момант Гукавая размінка
Я-я-я усё рабіць умею я.
Ю-ю-ю кветкі на вакне палью.
Е-е-е гэта праца для мне.
II. Праверка дамашняга задання Праца  групах:
1 група: Назавіце песні, якія запомніліся больш за іншыя. Абгрунтуйце свой выбар.
2 група: У чым розніца паміж вясновымі і летнімі (купальскімі, жнінымі) песнямі? Прачытайце выразна адну з іх.
3 група: 3 якімі песнямі мы пазнаёміліся на мінулых уроках?
Прачытайце выразна лірычныя песні.
III. Знаёмства з новай тэмай
Да якога віду творчасці адносяцца песні, аб якіх мы гаварылі? (Да вуснай народнай творчасці.)
Што яшчэ, на вашу думку, адносіцца да вуснай народнай творчасці? (Казкі, байкі.)
Байка гэта невялікі твор, падобны да казкі. Ад казкі байка адрозніваецца тым, што мае пэнуго мараль, вывад.
Зараз мы з байкамі і пазнаёмімся. Пра героя адной з іх вы даведаецеся, адгадашы загадку.
Памяркуйце, дзеці, самі,
Хто ёсць дома  вас з вусамі?
Малады яшчэ, дарэчы,
А ляжыць усё на печы? (Кот.) Н. Парука
IV. Чытанне настанікам байкі «Чаму кот пасля яды мыецца» (с. 17)
Пра каго байка?
Якім у творы паказаны кот? Бюро даведак:
палок узвышша  лазні для парылкі, зробленае з дошак.
V. Чытанне тэксту байкі вучнямі
1. Чытанне тэксту цалкам.
2. Чытанне рыка да малюнка (с. 17).
3. «Жывы малюнак» (адзін вучань чытае, а другі мімікай рэагуе на пачутае).
VI. Аналіз твора
Што зрабі кот? (Злаві мыш.)
Што пачала рабіць мыш? Чаму?
А ці добра, на вашу думку, хітраваць?
Ці можна асудзіць мыш за яе хітраванне? Чаму?
А як вы паступілі бы  такім выпадку?
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Раз-два-тры-чатыры-пяць,
Выйша коцік пагуляць.
А за ім браты-блізняткі,
Жыць не могуць без зарадкі.
Коцікі-свавольнікі,
Як малыя школьнікі,
Скачуць, бегаюць, штурхаюцца.
І пад стол хаваюцца.
Важна шпацыруюць,
Пакуль не пачуюць:
«Годзе, коцікі, гуляць,
Час вам байкі пачытаць».

Хадзьба.




Скачкі, бег на месцы
Прысесці.
Хадзьба.

Коцікі запрашаюць нас пачытаць байку.
VII. Чытанне настанікам байкі «Хто задзірае нос угору» (с. 18)
Хто задра нос угору?
VIII. Чытанне байкі вучнямі
1. Чытанне слых.
2. «Скачкі» (чытанне праз слова).
3. Работа  парах «Хто хутчэй».
На дошцы запісаны сказ. На стале ляжаць карткі з тэкстамі. Па сігналу вучні шукаюць у тэкстах дадзены сказ. Перамагае тая пара, якая першай знойдзе сказ.
IX. Аналіз зместу твора
Аб чым пыта сын у бацькі?
Які адказ да бацька?
Ці можна гэту байку суаднесці з паводзінамі людзей? У якіх выпадках? Ці добра рабіць так?
X. Абагульненне. Работа  групах
Падбярыце прыказкі да баек, якія прачыталі на року.
1група: да байкі «Чаму кот пасля яды мыецда».
2 група: да байкі «Хто задзірае нос угору».
Прыказкі
1. Рыбка  рацэ, ды не  руцэ. 2. Дзе справа, там і слова.
3. Праца і рукі моцныя зарукі. 4. Аржаная каша сама сябе хваліць.
5. Пабіла кошка мышыныя слёзкі. 6. Крукам носа не дастанеш.
7. Кошцы смех, а мышцы смерць. 8. Колас, што зярнят не мае, угару лоб задзірае
9. Каля роту ецца, ды  рот не пападае. 10. Не столькі ніва, колькі дзіва.
11. Кошка мышцы не таварыш. 12. Парожняя бочка звініць, а поная мачыць.
13. Паранялася свіння да каня, але шэрсць не такая. 14. Фарсуна не адразу пазнаеш.
15. Дзе рукі і ахвота, там вялікая работа.
XI. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Чым цікавыя байкі?
Чаму яны вучаць?
Які вынік можна зрабіць?
Што вам запомнілася і спадабалася на року?
Ці былі цяжкасці  працы?
Вы добра сёння працавалі. Дзякуй.
XII. Дамашняе заданне (с. 17-18)
Падрыхтаваць выразнае чытанне баек.

Тэма: ЛЕГЕНДЫ «АДКУЛЬ УЗНІК ГОРАД МІНСК» I «ЯК УЗНІКЛА НАЗВА ГОМЕЛЬ»
Мэты:
пазнаёміць з жанрам легенды і яго асаблівасцямі;
фарміраваць уменне вызначаць жанравыя асаблівасці легенды;
удасканальваць уменне правільна і асэнсавана чытаць тэкст уголас і мочкі, пашыраць аператынае поле чытання вучня;
стварыць умовы для развіцця пазнавальнай актынасці вучня;
садзейнічаць развіццю цікавасці да вывучэння гісторыі роднага краю, гісторыі знікнення назва беларускіх гарадо;
выховапь любо да роднай краіны.
Тып урока: традыцыйны.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Мы старанныя, важлівыя і будзем добра працаваць, падтрымліваць адзін аднаго.
II. Праверка дамашняга задання
1. Гутарка. Скажыце, хто задзірае нос угору?
Растлумачце сэнс назвы баек.
2. Выразнае чытанне баек.
III. Паведамленне тэмы рока
Ці ведаеце вы яшчэ якія-небудзь творы, атарам якіх з'яляецца народ?
Народ склада не толькі песні і байкі, але і легенды творы, падобныя да казак, прысвечаныя якім-небудзь падзеям з народнага жыцця, героям або з'явам прыроды.
Для кожнага чалавека месца, дзе ён нарадзіся, сказа першае слова, зрабі першыя крокі, пайшо у школу, з'яляецца самым родным і самым прыгожым. Як трэба адносіцца да сваёй краіны?
У кожнай краіне ёсць галоны горад сталіца. Назавіце сталіцу нашай краіны.
IV. Знаёмства з новай тэмай
Менавіта пра Мінск мы і будзем сёння весці размову. Гэта магутны, славуты з даняе пары горад.
Як у кожнага чалавека ёсць свая біяграфія, так ёсць яна і  Мінска. Лёс горада звязаны з лёсам кожнага з нас, нашых бацько, дзядо, прадзеда. Мінск вельмі старажытны горад. Аб яго знікненні расказвае легенда.
V. Чытанне настанікам легенды «Адкуль узнік горад Мінск» (с. 19)
Аб якім горадзе вы пачулі? Што вы пра яго ведаеце? Бюро даведак:
чарадзей чаранік, вядзьмар;
млын машына для памолу зерня (рус. мельніца);
кола круг са спіцамі, які круціцца на восі (рус. колесо).
VI. Чытанне легенды вучнямі
1. Чытанне слых. 2. Бінарнае чытанне.
VII. Аналіз твора
Хто заснава Мінск?
Дзе яго пабудавалі?
Што казалі аб заснавальніку Мінска?
Што зы яшчэ ведаеце пра мінулае Мінска?
Што вы ведаеце пра Мінск сённяшні? Расказ настаніка
Горад перажы многа нягод. Не раз ён бы у руінах. Зараз цяжка явіць, што  гады Вялікай Айчыннай вайны амаль увесь Мінск бы разбураны, было знішчана 313 прадпрыемства, 78 школ і тэхнікума.
Сёння Мінск прыгожы, сучасны горад, з мноствам плошча. Плошча Незалежнасці самая вялікая плошча горада. На гэтай плошчы знаходзіцца Дом Урада, БДУ, педагагічны ніверсітэт.
На Кастрычніцкай плошчы знаходзіцца Палац Рэспублікі, сімвалічны знак «Пачатак дарог Беларусі», Беларускі дзяржаны музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны.
На плошчы Перамогі манумент Перамогі, устанолены  1954 грдзе  гонар вызвалення Беларусі ад нямецкіх захопніка. Яго вышыня 40 метра. Ніколі не гасне Вечны агонь памяць аб загінушых героях.
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Вы добра працавалі, а цяпер адпачнём.
VIII. Чытанне легенды «Якузнікла назва Гомель» настанікам (с. 20)
У нашай краіне шмат прыгожых і вялікіх гарадо, якія таксама маюць сваю гісторыю знікнення і развіцця. Наступная легенда раскажа аб тым, як узнікла назва горада Гомеля.
Што вы ведаеце аб гэтым горадзе? (Вучні адказваюць, настанік дапаняе.)
Перад чытаннем легенды трэба разгледзець фотаздымкі з выявамі памятных мясцін горада.
Якія адносіны да нашага горада мае Гомель? Бюро даведак:
барка невялікае рачное судна.
IX. Чытанне легенды вучнямі
1. Чытанне-гудзенне.
2. Знаходжанне і чытанне рыка да малюнка.
3. «Скачкі» (чытанне праз слова).
X. Аналіз твора
Дзе стаіць горад Гомель?
3 якой мзтай на беразе весь час стая чалавек? Аб чым ён папярэджва?
Адкуль пайшла назва горада?
XI. Абагульненне Крыжаванка




8






1. Што пабудава заснавальнік Мінска? (Млын.)
2. Як яго (заснавальніка) звалі?
(Менеск.
3. Які горад стаіць на рацэ Сож? (Гомель.)
4. 3 чаго малолася мука на млыне  Менеска? (3 камення.)
5. У якую частку сутак раз'язджа Менеск? (Понач.)




1
М
Л
Ы
Н








2
М
Е
Н
Е
С
К







3
Г
О
М
Е
Л
Ь



4
К
А
М
Е
Н
Н
Я





5
П
О
ѕ
Н
А
Ч









6
Д
У
Ж
Ы
Х



7
П
Л
Ы
Т
Ы










6. Якіх людзей бра у сваю дружыну Менеск? (Дужых.)
7. Што плыло па Сожы? (Плыты.)
Прачытайце слова, якое атрымалася пад лічбай 8. (Легенды.)
XII. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Што вы даведаліся аб легендах?
Якая легенда вам больш спадабалася?
Што найбольш зацікавіла вас на року?
Ці не сумавалі вы на року?
XIII. Дамашняе заданне (с. 19-20)
Падрыхтаваць выразнае чытанне легенд.

Тэма: БЕЛАРУСКАЯ КАЗКА «КАТОК-ЗАЛАТЫ ЛАБОК»
Мэты:
пашыраць веды вучня аб беларускіх народных казках, іх жанравых асаблівасцях;
фарміраваць уменне вызначаць жанравыя асаблівасці казкі, правільна І асэнсавана чытаць тэкст уголас і мочкі, вылучаць у тэксце і тлумачыць значэнне сло, якія з'яляюцца вобразна-выяленчымі сродкамі, удасканальваць уменне чытаць па асобах;
стварыць умовы для развіцця пазнавальнай актынасці вучня,
умення аналізаваць і парановаць літаратурныя творы;
стварыць умовы для фарміравання  дзяцей навыка працавітасці.
Тып урока: урок-разважанне.


ХОД УРОКА

I. Арганізацыйны момант
Крыжаванка
1. Што бывае  пустой кішэні? (Дзірка.)
2. Што расце на бярозе: яблык ці груша? (Нічога.)
3. Што знаходзіцца перадзе зямлі? (Літара З.)
4. Што  грыба на назе? (Капялюш.)






6









1
Д
З
І
Р
К
А







2
Н
І
Ч
О
Г
А













3
З













4
К
А
П
Я
Л
Ю
Ш



5
Ш
К
О
Л
А










5. Месца, куды дзеці ходзяць за ведамі. (Школа.)
Зараз прачытайце слова, якое атрымалася па вертыкалі пад лічбай 6. (Казка.)
Ці здагадаліся вы, аб чым мы будзем весці гаворку на року? (Аб казцы.)
II. Знаёмства з новай тэмай
Што вы ведаеце пра казку? (Адказы вучня.) Паведамленне настаніка
Казка вуснае народнае апавяданне. Людзі марылі аб шчасці, аб перамозе дабра над злом, аб цудоным краі, дзе яны хацелі б жыць, 1 перадавалі тое з вусча у вусны, ад аднаго пакалення  другое так і знікла народная казка.
Адну з іх мы прачытаем сёння на року. А называецца яна «Каток-залаты лабок» (с. 22-25).
III. Чытанне казкі настанікам
Чым прывабіла вас казка?
Бюро даведак:
зацірка ежа, згатаваная з мукі і малака (суп);
дзежка драляны посуд для замешвання цеста;
кабушка кубелец.
IV. Чытанне казкі вучнямі
1. Чытанне «ланцужком» па сказу.
2. Знаходжанне рыка да малюнка.
3. Чытанне па асобах, выключаючы словы атара.

Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)

Раз-два-тры-чатыры-пяць,
У лес пайшлі дано гуляць.
Ветрык дрэцы там хістае,

Лісце на зямлю кідае,
Мы хацелі іх зграбаць
Раз, два, тры, чатыры, пяць.

Хадзьба на месцы.

Падняць рукі еору, нахілы
лева, управа.
Імітацыя руха.
Імітацыя руха.

V. Аналіз зместу твора
Як жылі дзед з бабай?
Што прапанавала баба дзеду?
Што з гэтага атрымалася?
Чым: дапамог каток дзеду з бабай?
Як яны сталі жыць пасля гэтага?
А чаму дзед з бабай не пайшлі на работу, каб зарабіць грошай? (Яны былі старыя.)
Ці добра зрабі каток?
А вы маглі б зрабіць так, як зрабі каток?
А зараз падумайце, чым адрозніваюцца словазлучэнні залаты лабок і залаты лоб, залатое вушка і залатое вуха.
VI. Актуалізацыя веда вучня
Што агульнага паміж казкамі і легендамі, з якімі мы знаёміліся на мінулым уроку? (Іх атар народ.)
Давайце паслухаем легенды аб утварэнні Мінска, Гомеля. (Па групах прачытаць легенды і зрабіць пераказ).
VII. Падвядзенке выніка урока. Рэфлексія
Як вы думаеце, ці мог быць іншым пачатак і канец у казках
і легендах?
Як звычайна пачынаюцца казкі? Як заканчваюцца?
Падумайце, ці сустракалі вы  іншых казках падобных дзеда
з бабай. («Казка пра рыбака і рыбку» А. С. Пушкіна.)
У чым адрозненне паміж гэтымі казкамі? (У казцы «Каток-залаты лабок» адсутнічае сквапнасць.)
Чаму пушкінская казка закончылася для героя сумна, а казка, з якой мы пазнаёміліся сёння, весела і радасна?
А калі б вам выпала магчымасць папрасіць і атрымаць, што толькі пажадаеце, што б вы зрабілі: тое. што баба з казкі А. С. Пушкіна ці тое, што дзед з бабай з казкі «Каток, залаты лабок»? Чаму?
Ацаніце сваю працу на року.
Надышо час заканчваць урок. Дзякуй за працу.
VIII. Дамашняе заданне (с. 22-25)
Падрыхтаваць выразнае чытанне па ролях рыка (на выбар) размовы дзеда і катка.

Тэма: КАЗКА «ЛІСІЦА I ГУСАК». Пазакласнае чытанне. Беларускія народныя казкі
Мэты:
пашырыць веды вучня аб беларускіх народных казках, іх жанравых асаблівасцях;
фарміраваць уменне вызначаць жанравыя асаблівасці казкі, прагназаваць змест твора, пераказваць яго ад імя аднаго з персанажа;
удасканальваць уменне правільна і асэнсавана чытаць тэкст уголас і мочкі, пашыраць аператынае поле чытання вучня;
садзейнічаць развіццю пазнавальнай актынасці вучня, памяці і лагічнага мыслення.
Тып урока: урок-гульня.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант Гукавая размінка
Ла-ла-ла казка зно да нас прыйшла.
Ды-ды-ды казцы рады мы зажды.
Жы-жы-жы казку нам перакажы.
II. Праверка дамашняга задання
1 група: выразнае чытанне, пераказ казкі, вывады  парананні з «Казкай пра рыбака і рыбку».
2 група: выразнае чытанне і пераказ казкі;
3 група: выразнае чытанне казкі, адказы на пытані да казкі, змешчаныя  падручніку.
III. Паведамленне тэмы рока
Дзе жы каток з казкі?
А хто яшчэ жыве  лесе?
Сёння мы будзем гаварыць аб... Але пачакайце, лепш адгадайце загадку:
Рыжая дзячына залезла ноччу  двор
Курэй пералічыла
I усіх панесла  свой двор. (Ліса.)
Белая, як снег, цэлы дзень у рэчцы купаецца,
А на бераг выйдзе сухая. (Гусь.)
Вось пра лісу і гусака мы і будзем сёння гаварыць. Пра іх мы прачытаем у казцы «Лісіца і Гусак» (с. 26-27).
IV. Чытанне казкі настанікам
Успомніце казкі, у якіх ліса хітрая?
V. Чытанне казкі вучнямі
1. Чытанне-гудзенне. 2. Чытанне і знаходжанне рыка да малюнка.
3. «Фотавока». На дошцы запісаны слупок сло з казкі (на выбар настаніка), якія вучні чытаюць і запамінаюць пэны час. Потым словы закрываюцца, а дзеці па памяці называюць іх.
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Гульня « Ліса»
Гульня праводзіцца  класным пакоі. Адзін вучань «ліса», астатнія «гусі». «Ліса» ціха крадзецца за «гусямі», прыгаворваючы:
Я ліса, лісіца, ліска.
Вельмі гусачко люблю.
Падбяруся блізка-блізка
I за хвосцік учаплю.
Пры гэтых словах «гусачкі» разбягаюцца, а «ліса» ловіць іх. Той, каго злавілі, становіцца «лісой».
VI. Аналіз казкі
Што зрабіла ліса? Для чаго?
Што вырашы зрабіць гусак? Чаму?
Ці далося гусаку ашукаць лісу?
Хто вам спадабася  казцы, а хто не? Чаму?
Пра лісіцу кажуць, што яна надта хітрая, а якая яна  гэтай казцы?
Паэт Авяр'ян Дзеружынскі назіра за лісой і напіса верш пра яе.
VII. Чытанне верша А. Дзеружынскага «Падманшчыца»
1. Выразнае чытанне верша вучнем, які бегла і выразна чытае.
Вок пытае ліску:
Дзе была?
Я злавіла пеня ля сяла.
Ну, а дзе ж той певень?
З'ела ля куста.
А чаго ж ты ліска без хваста?
Хвост жа мне той певень адарва.
Чу я, як браха ён: га-га-га! А. Дзеружынскі
2. Чытанне верша па асобах.
VIII. Аналіз верша
Аб чым пытася вок у ліскі?
Што адказала ліса воку?
Як вы думаеце, дзе дзеся лісі хвост? Хто яго адарва?
Якой паказана  вершы ліса? (Падманшчыцай.)
IX. Пазакласнае чытанне
X. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Ці падобны ліса з казкі і ліса з верша? Чым?
Што заслуговае асуджэння?
Ці хацелі б вы мець такія рысы характару, як у лісы? Чаму?

Што атрымалася? (Ліса і гусі.)
Чаму навучы вас урок?
Як вы лічыце, што звычайна перамагае?
Што было асабліва цікавым на року? Ці не сумавалі вы?
Вы добра працавалі. Дзякуй за працу.
Працягні разважанне: «Урок мяне навучы...»
XІ. Дамашняе заданне (с. 26-27)
Падрыхтаваць выразнае чытанне тэксту казкі.
Прачытаць дзве літаратурныя казкі беларускіх пісьменніка.
Тэма: КАЗКІ «БАЦЬКОѕСКІЯ ПАРАДЫ», «САМАЕ ДОБРАЕ»
Мэты:
пашырыць веды вучня аб беларускіх народных казках, іх жанравых асаблівасцях;
фарміраваць уменне вызначаць жанравыя асаблівасці казкі, знаходзіць у тэксце сказы, якія сталі прыказкамі і прымакамі;
удасканальваць уменне асэнсоваць значэнне прыказак і прымавак, правільна і асэнсавана чытаць тэкст уголас і мочкі, навыкі выразнага чытання, пашыраць аператынае поле чытання;
садзейнічаць выхаванню  дзяцей навыка працавітасці, уважлівых адносін да сваіх бацько.
Тып урока: традыцыйны.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Якім бы вы хацелі бачыць сённяшні рок?
Паглядзіце адзін на аднаго, усміхніцеся і пажадайце адзін аднаму поспеха у працы.
II. Праверка дамашняга задання
1. Выкажыце свае разважанні на тэму «Мінулы рок мяне навучы.
2. Конкурс на лепшага чытача казкі.
III. Падрыхтока да спрымання новай тэмы
Паслухашы вашы разважанні, я пэнілася, што вы не станеце рабіць дрэнна. I тут вам дапамагла казка.
Як вы думаеце, ці толькі мастацкія творы вучаць дабру? Хто яшчэ? (Бацькі.)
IV. Знаёмства з новай тэмай
Пра бацьку мы і будзем сёння гаварыць. Дапаможа нам у гэтым казка «Бацькоскія парады» (с. 28).
V. Чытанне казкі настанікам
Аб чам і аб кім гэта казка? Бюро даведак:
прымусіць рус. заставлять;
золак раніца, світанак.
VI. Чытанне казкі вучнямі
1. Чытанне «ланцужком» па адным сказе.
2. Бінарнае чытанне (два вучні адначасова чытаюць адзін тэкст).
VII. Аналіз твора
Што сказа бацька сыну? Прачытайце.
Якія пачуцці выклікалі  сына парады бацькі?
Як растлумачы бацька сыну свае довады? (Мудра.)
Ці добра ён зрабі? Якімі з гэтых мудрых парад вы жо карыстаецеся?
Хто іх вам падказа? Ці гавораць вам бацькі, што рабіць трэба добра?
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку) Гульня «Дзед Кароль»
Выбіраецца вучань на роль дзеда Караля. Усе астатнія адыходзяць ад яго і дамаляюцца, што яны будуць яму паказваць, пасля идуць да Караля і гавораць:
Прывітанне, дзед Кароль,
3 догай белай барадой,
3 карымі вачамі,
3 белымі вусамі.
Д з е д К а р о л ь. Прывітанне, даеткі,
Дзе вы былі, што рабілі?
Д з е ц і. Дзе былі, мы не скажам,
Што рабілі пакажам.
Усе робяць розныя рухі (кожны свае), аб якіх дамовіліся раней (напрыклад, мыццё бялізны, чытанне кнігі, чыстку чаравіка і г. д.) (Можна падрыхтаваць карткі з апісаннем руха і раздаць дзецям.) Дзед Кароль адказвае, што абазначаюць рухі каго-небудзь з удзельніка. Той уцякае, Дзед яго ловіць і той ставіцца Каралём. Гульня пачынаецца спачатку.
VIII. Падрыхтока да знаёмства з казкай «Самае добрае»
Дык чаму ж вучы бацька свайго сына? (Працаваць.)
Як паступа бацька, навучаючы сына? (Мудра.)
Вось і  наступнай казцы, якую я вам прачытаю, мы сустрэнемся э народнай мудрасцю. А называецца гэта казка «Самае добрае» (с. 30-31).
IX. Чытанне казкі настанікам
Чым здзівіла вас казка? Бюро даведак (малюнкі):
прасніца прыстасаванне для прадзення;
верацяно драляная палачка з завостранымі канцамі для ручнога прадзення.
X. Чытанне казкі вучнямі
1. Чытанне слых.
2. Чытанне «Вочкі-столь» (Настанік кажа: «Вочкі», вучні чытаюць напаголасу; потым кажа: «Столь», вучні падымаюць вочы верх на столь, лічаць пра сябе да сямі. Потым настанік зно кажа: «Вочкі», дзеці пачынаюць чытаць з таго месца, дзе спыніліся. Так патараецца некалькі разо. Важна, каб дзеці не карысталіся ні казкай, ні алокам, а запаміналі, дзе спыніліся.)
XI. Аналіз зместу твора
Дзе і з кем жы мудры чалавек? Што рабіла яго маленькая дачка?
Чаму дзячынка не магла трапіць у адзін пакой?
Што паабяца дзячынцы бацька?
Якая роспач сустрэла дзячынку, калі яна трапіла  пакой?
Як супакоі яе бацька?
Ці згодны вы са словамі мудрага чалавека?
У чым бачы бацька сэнс жыцця?
А  чым сэнс жыцця для вас?
Знайдзіце і прачытайце  казцы сказы, якія сталі прыказкамі.
XII. Са скарбонкі народнага слова
Растлумачце наступныя выразы (на дошцы запісаны прыказкі са с. 29):
1. Не адкладвай на затра тое, што можна зрабіць сёння.
2. Раней устанеш многа зробіш. 3. Сёння зробіш затра, як знойдзеш.
4. Не той сябар, хто мёдам мажа, а той, хто праду скажа.
5. Шануй людзей, тады і цябе будуць шанаваць. 6. Якая справа, такая і слава.
7. У добрага чалавека засёды многа добрых людзей. 8. Хто працуе, той святкуе.
XIII. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Чаму навучы вас урок? Што з'яляецца галоным у жыцці кожнага чалавека?
Што вас асабліва зацікавіла?
Я вельмі дзячна вам за вашы адказы і вывады. Вы добра працавалі.
XIV. Дамашняе заданне (с.28,с. 30-31)
Выразнае чытанне казак па ролях.
Тэма: РАСЦІСЛАѕ БЕНЗЯРУК «ДРУЖБАКІ».Складанне тэксту па серыі малюнка ”Дружная сям’я”
Мэты:
пашыраць веды вучня аб літаратурных казках;
фарміраваць уменне вызначаць жанравыя асаблівасці казкі;
развіваць уменне правільна і асэнсавана чытаць тэкст уголас і мочкі, чытаць па ролях, навыкі выразнага чытання;
Удасканальваць уменне працаваць у групах;
садзейнічаць стварэнню атмасферы сяброства, узаемапавагі.
Тып урока: традыцыйны.
Абсталяванне: магнітафон, малюнкі, карткі з тэкстамі прымавак.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Артыкуляцыйная гімнастыка
Які сланы вечар.
Які сланы вечар.
Які сланы вечар!
Прагаварыць ціха.
Мацней.
Моцна.

II. Праверка дамашняга задання
Раскажыце, якія парады далі бацькі сыну і дачцэ, чам; вучылі яны сваіх дзяцей?
Прачытайце выразна казкі. Перакажыце іх.
III. Знаёмства з новай тэмай
Якія казкі вы чыталі дома? (Народныя.)
А я зам хачу сказаць, што апрача народных казак, бываюць і літаратурныя. Іх пішуць пісьменнікі. Адну з іх мы і прачы таем зараз. Напіса яе Расцісла Бензярук, а называецца ян «Дружбакі» (с. 32-34).
IV. Чытанне казкі настанікам
Ці спадабалася вам казка? Чаму?
Бюро даведак:бізун плеценая пуга.
V. Чытанне казкі вучнямі
1. Чытанне «ланцужком» па сказу.
2. Чытанне па асобах, выключаючы словы атара. (Выразна.)
3. «Сканіраванне» (за 20-30 хвілін вучні «прабягаюць» вачам тэкст у пошуках важнай інфармацыі).
VI. Аналіз зместу твора
Дзе жылі Заяц і Вожык?
Якія адносіны былі паміж імі?
Аб чым яны вялі гаворку?
Хто іх падслуха?
Што вырашыла зрабіць Хмара?
Хто ёй пача дапамагаць?
Што з гэтага выйшла?
Як адчувалі сябе звяркі  час дажджу  сваіх хатах?
Як бы вы паступілі  такой сітуацыі?
Ці далося Хмары разлучыць сябро? Чаму?
Куды накіравалася Хмара?
Як вы думаеце, ці знойдзе яна тых, хто адмовіцца ад дружбы?
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Практыкаванні для мускула шыі, рук, спіны, ног, нахілы перад, назад, управа, улева.
VII. Абагульненне
Работа  групах
Зараз я прапаную вам гульню, у якой неабходна суаднесці
часткі прымавак і растлумачыць сэнс адной з іх. (Работа праводзіцца  групах. Заданні напісаны на картках, і дзеці выконваюць іх самастойна. Пасля выканання работы правяраюцца.)
1 група:
1) Сябра за грошы
2) Птушка моцная крыламі,
3) Хто толькі сябе любіць,
4) Чалавек без сябро,
5) Няма лепшага дружка,
а) таго ніхто не любіць.
б) чым родная маці.
в) не купіш.
г) а чалавек дружбай.
д) што дрэва без каранё.

Адказы: 1в; 2г, 3а; 4д; 5б.
2 група:
1) У добрага чалавека
2) Той не можа быць другам,
3) Сябры пазнаюцца
4) Добрая справа людзей збірае,
5) Новых сябро набывай,
а) а дрэнная разганяе.
б) засёды многа сябро.
в) а старых не забывае.
г) у бядзе.
д) хто  бядзе абходзіць кругам.

Адказы: 1б; 2д, 3г; 4а; 5в.
VII.Складанне тэксту па серыі малюнка ”Дружная сям’я”
VIІI. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Якімі былі Заяц і Вожык?
Хто і як вырашы пасварыць сябро?
Хто з героя, на вашу думку, мае рацыю?
Што вам спадабалася на року?
Ці не сумавалі вы?
Дзякуй за працу.
IХ. Дамашняе заданне (с. 32-34)
Падрыхтаваць выразнае чытанне казкі па ролях размовы Хмары з Маланкай і Громам.
Тэма: ГАЛІНА ВАСІЛЕѕСКАЯ «ѕСМЕШКА». Пазакласнае чытанне. Літаратурныя казкі беларускіх пісьменніка.

Мэты:
пашырыць веды вучня аб літаратурных казках;
фарміраваць маленчыя навыкі, уменне вызначаць жанравыя асаблівасці казкі, вызначаць настрой героя твора, ствараць звязнае выказванне-разважанне на прапанаваную настанікам тэму;
удасканальваць уменне правільна і асэнсавана чытаць тэкст уголас і мочкі;
ствараць умовы для развіцця пазнавальнай актынасці вучня, іх творчых здольнасцей;
садзейнічаць выхаванню добразычлівасці.

Тып урока: урок-гульня.

ХОД УРОКА

I. Арганізацыйны момант
Вы вельмі разумныя і кемлівыя. Спадзяюся, што вы будзеце добра працаваць на року, добразычліва адносіцца адзін да аднаго. Усміхніцеся суседу па парце.

II. Праверка дамашкяга задання
Выразнае чытанне казкі «Дружбакі» (1-2 вучня).

III. Паведамленне тэмы рока
Давайце яшчэ раз усміхнемся адзін аднаму. Што вы адчулі?
Як адчуваюць сябе людзі, якія сміхаюцца? (Радасна, шчасліва.)
Менавіта аб такіх людзях мы і прачытаем сёння  казцы Галіны Васілескай «Усмешка» (с. 36-40).

III. Чытанне казкі настанікам
Якая гэта казка?
Бюро даведак:
плёткі нагаворы (рус. сплетни);
трымцець дрыжаць;
комін дымаходная труба.


IV. Чытанне казкі вучнямі
1. Чытанне «ланцужком» па абзацы.
2. Чытанне і знаходжанне рыка да малюнка.

V. Аналіз твора
Якія людзі жылі  казачным горадзе?
Што яны рабілі?
Што аднойчы здарылася?
Што хаце зрабіць злы чаранік?
Раскажыце пра першую сустрэчу злога чараніка і жыхара чаронага горада.
Ці далося яму адабраць усмешку  людзей?
Чаму заплака злы чаранік?
Якія гэта былі слёзы?
Хто дапамог злому чараніку змяніць характар?
Што параі жыхар казачнага горада чараніку?
Якімі сталі слёзы  чараніка?
Ці з'явілася  вас зараз пачуццё спачування да чараніка? Чаму?
Хто дапамог чараніку зрабіць добрую справу?

Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Практыкаванні для мацавання мускула шыі, спіны ног: прысяданні, нахілы перад, назад, улева, управа.

VI. Інцэнірока «Як акнеш, так і адклікнуцца»
Дзеючыя асобы (падрыхтаваныя важатыя або дзеці): Вок, Вожык, Мядзведзь.
На паляну выходзіць В о  к.
В о  к. Штосьці рана ста. Нікога  лесе няма. Спяю. Можа, хто і праснецца. (Вые, яму торыць рэха.) (Спужашыся) Ой, хто гэта са мной размаляе? (Глядзіць па старанах.) Нікога не бачна. (Пачынае выць зно, чутно рэха.) Ой, як страшна! Можа, хто  кустах схавася? (Шукае  кустах.) Нікога! Здалося! Спяю яшчэ, можа, хто прачнецца.
Вок пачынае выць. Прыбягае В о ж ы к.
В о  к. Гэта ты, Вожык, мне адказваеш?
В о ж ы к. Не, гэта рэха з табой гаворыць.
В о  к. Рэха?.. А што гэта такое? Яго бачыць можна?
В о ж ы к. Рэха сё патарае. Яго можна бачыць у справах.
В о  к. Як гэта  справах?
В о ж ы к. Гэта, калі зробіш каму-небудзь добрую справу...
В о  к (перабіваючы). Ды, каб я зрабі добрую справу?! Ды ні за што!
В о ж ы к. Тады давай я зраблю добрую справу.
В о  к. Ну, ты можаш зрабіць добрую справу.
В о ж ы к. I яму для мяне захочацца зрабіць добрую справу.
В о  к. Ну, ты скажаш! Такога не бывае.
На паляну выходзіць М я д з в е д з ь.
М я д з в е д з ь. Аб чым спрачаецеся, маладыя людзі?
В о ж ы к. Ды вось тлумачу Воку, што такое рэха.
М я д з в е д з ь. Маладзец, Вожык. Бачыш, Вок, які Вожык разумны і працавіты  нас. Паглядзі, які яблык ён нясе. (Звяртаецца да Вожыка) Дзе ты яго зя?
В о ж ы к. Далёка, вунь за тым рвом.
М я д з в е д з ь. Але, далёка. Мне не дайсці, ногі баляць, старыя, а яблык хочацца.
В о ж ы к. Ісці, дзядуля, і не трэба. Бяры, частуйся.
М я д з в е д з ь. Дзякуй, Вожык! Парадава старога.
Мядзведзь выходзіць.
В о  к. (смяецца). Ну, Вожык, насмяшы! (Перадражнівае мядзведзя.) Дзякуй вожык... А «дзякуй» у кішэню не пакладзеш. Ідзі зно за ро, калі табе няма чым заняцца.
В о ж ы к. Ну і пайду! Я малады, а мядзведзь стары, у яго ногі баляць.
Вожык накіроваецца  лес. Чуецца голас мядзведзя.
М я д з в е д з ь. Вожык, ты яшчэ тут? Я табе грыбы прынёс. Вазьмі, на зіму засушыш.
В о ж ы к. Вось табе, Вок, і прыклад рэха  добрых справах: я мядзведзю яблык да, а ён мне грыбо.
В о  к (пакрыджана). Яблыкі, грыбочкі... Глупства сё гэта! (Кідае  кусты палку.)
Г о л а с з к у с т о . Ой! Баліць!
В о  к. Ура! Папа! (У гзты момант з кусто ляціць дубіна, пападае Воку  галаву.) Ой! Ой! Як баліць!
В о ж ы к. А гэта рэха яго рэха  дрэнных справах!
М я д з в е д з ь. Вок, хіба ты не ведаеш прыказку «Як акнецца, так і адклікнецца»?
В о  к. Не, не ведаю.
В о ж ы к. Цяпер ведай! Калі ты будзеш рабіць другім толькі добрае і прыемнае, то і табе будуць адказваць засёды тым жа.
Н. Артюх
Дзеці, ці добра рабі Вок?
Які ён?
Ці зразуме ён сваю памылку?
Хто дапамог яму  гэтым?
Ці можна паранаць Вока і Чараніка? Чым яны падобныя?
Як вы думаеце, ці будуць яны рабіць добрыя справы?

VII. Актуалізацыя веда вучня
Ці можна паранаць Вока, Чараніка і Хмару? (Не.)
Чаму? (Хмара не зразумела сваю памылку і пайшла шукаць другія ахвяры.)
Прачытайце аб гэтым у казцы «Дружбакі».
Закончыце разважанне «Калі мне давядзецца рабіць выбар паміж сябрам і тым, каму не падабаецца наша дружба, то я... »

VIII. Пазакласнае чытанне. Літаратурныя казкі беларускіх пісьменніка.

IХ. Дамашняе заданне (с. 36-40)
Выразна прачытаць казку «Усмешка».
Прачытаць творы беларускіх пісьменніка ад Беларусі, беларускай мове.


















Тэма: «Мой родны кут! Як ты мне мілы...» АРТУР ВОЛЬСКІ «БЕЛАРУСЬ МАЯ РАДЗІМА», ЗОСЬКА ВЕРАС «ЧАРОѕНЫ КРАЙ»
Мэты:
пазнаёміць з назвай другога раздзела падручніка;
пашыраць аператынае поле чытання і слонікавы запас;
фарміраваць маленчыя навыкі, уменне прагназаваць змест раздзела па яго назве, правільна і асэнсавана чытаць уголас і мочкі, пераказваць тэкст згодна з планам;
удасканальваць уменне чытаць выразна, асэнсоваць значэкне прыказак і прымавак, з іх дапамогай зызначаць галоную думку твора;
садзейнічаць фарміраванню любві да Радзімы, павагі да людзей розных нацыянальнасцей.
Тып урока: традыцыйны.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Паглядзіце адзін на аднаго, усміхніцеся.
II. Праверка дамашняга задання
Калі людзі сміхаюцца? Дакажыце гзта словамі з тэксту казкі, якую вы чыталі дома.
Што вырашы зрабіць злы чаранік? Што з гэтага выйшла?
Раскажыце, што параі добры чалавек чараніку?
Што дапамагло злому чараніку стаць добрьш? Знайдзіце адказ у тэксце.
1 група: пераказ па састаленым плане.
2 група: тлумачэнне адрознення паміж народнай і літарартурнай казкай.
III. Паведамленне тэмы рока
Як вы думаеце, калі людзі сміхаюцца, якія яны? (Шчаслівыя)
А што трэба чалавеку для шчасця? (Мірнае жыццё.)
Ці можам мы так сказаць пра сваё жыццё?
А дзе мы жывём?
Чым з'яляецца для нас Беларусь?
Ці здагадаліся вы, над чым мы будзем працаваць сёння на року?
Сёння мы пазнаёмімся з апавяданнем Артура Вольскага «Беларусь мая Радзіма» (с. 42-43).
IV. Чытанне апавядання «Беларусь мая Радзіма» настанікам
Як пісьменнік ставіцца да сваёй Радзімы? Бюро даведак:
лунаць плана лятаць, рухацца  паветры;
скарб клад;
нетры глыбіні зямлі;
бараніць рус. защищать.
V. Чытанне апавядання вучнямі
1. Камбінаванае чытанне (настанік і вучні чытаюць хорам).
2. Чытанне «ланцужком» па сказе.
VI. Аналіз зместу твора
Як мы называем сваю краіну? (Беларусь, Радзіма, Бацькашчына.)
Растлумачце значэнне слова Бацькашчына.
Чаму нашу краіну называюць яшчэ і «зямлёй пад белымі крыламі»?
Чым багата наша зямля? Што з'яляецца галоным скарбам Беларусі?
Людзі якіх нацыянальнасцей жывуць у Беларусі? Што яны се разам складаюць? (Беларускі народ.)
Што павінен рабіць кожны чалавек, каб яго краіна была багатай і моцнай?
VII. Са скарбонкі народнага слова
Растлумачце прыказкі (запісаць на дошцы):
1. Родная зямля мякчэй чужой пярыны.
2. Той герой, хто за Радзіму гарой.
3. Бацькашчыны не купляюць і не прадакшь.
VIII.Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Практыкаванні для мацавання мускула шыі, спіны, рук, ног.
IX. Гутарка з класам
Паглядзіце на карту (размешчана на дошцы). Што абазнача; зялёны колер на ёй? А блакітны?
А вось тут (паказаць на карце) наша Беларусь, наша Радзіма
Якой можна назваць нашу краіну? (Сінявокай, таму штс многа рэк, азёр; краінай лясо.)
Ці можа такі край уяляць сабой таямніцы?
А на гэтае пытанне адказ падказала нам Зоська Верас у вершы «Чароны край» (с. 44-45).
X. Чытанне верша «Чароны край» настанікам Бюро даведак:
мяжа вузкая палоска незаранай зямлі паміж участкамі; жыта красуе каласіцца;
кнігака птушка (рус. чибис). (Паказаць малюнак.)
згадай успомні.
XI. Чытанне верша вучнямі
1. Чытанне «ланцужком» (кожны заканчвае на тым месцы, дзе павінна быць паза).
2. «Скачкі» (чытанне праз слова).
XII. Аналіз зместу твора
Пра каго пазтэса расказвае  вершы?
Куды яна вядзе сына? (Паказаць чароныя краявіды.)
Якім пачуццём насычаны верш (радасным, сумным, заміла ваным)?
Як трэба чытаць верш, павольна ці хутка?
XIII. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Як мы называем сваю краіну?
Які наш край? Людзі якіх нацьганальнасцей жывуць у Беларусі:
Як трэба ставіцца да сваёй Радзімы?
Якое пачуццё выклікала  вас праца на року?
Што б вы хацелі яшчэ пачуць, аб чым даведацца?
Ці цяжка вам было працаваць?
Вы добра працавалі. Дзякуй за працу.
XIV. Дамашняе заданне (с. 42-43)
Заданне па групах:
1 група: вывучыць верш на памяць;
2 група: падрыхтаваць выразнае чытанне апавядання.
Тэма: Радзіма мая дарагая ВАСІЛЬ ВІТКА «ТВОЙ РОД, ТВАЯ РАДЗІМА», ГЕНАДЗЬ БУРАѕКІН «КРАЙ МОЙ»
Мэты:
удасканальваць навык выразнага чытання, уменне правільна і асэн-савана чытаць уголас, асэнсоваць значэнне прыказак і прымавак, з іх дапамогай вызначаць галоную думку твора;
развіваць уменне эмацыянальна спрымаць тэкст, вызначаць эма
цыянальны настрой атара твора;
садзейнічаць выхаванню любві да Радзімы, гонару за яе людзей і багацці, фарміраванню жадання вывучаць гісторыю свайго роду.
Тып урока: традыцыйны.

ХОД УРОКА

I. Арганізацыйны момант
Празвіне званок на рок. Хай гэты час прынясе вам радасць зносін, напоніць сэрцы высакароднымі пачуццямі.
II. Праверка дамашняга задання
Успомніце, аб чым мы з вамі гаварылі на мінулым уроку. Прачытайце з тэксту, які рыхтавалі дома, урывак, у якім атар апісвае Радзіму, яе назву, людзей, якія жывуць у Беларусі.
1 група: расказаць верш на памяць.
2 група: выразнае чытанне апавядання.
III. Знаёмства з тэмай урока
Мы жо гаварылі раней, што для кожнага чалавека месца, Цзе ён нарадзіся, сказа першае слова, зрабі першыя крокі, пайшо у школу, з'яляецца родным і самым прыгожым. Чаму?
Як вы думаеце, аб чым будзе ісці гутарка на року, над чым мы будзем працаваць? (Адказы вучня.)
Так, мы будзем гаварыць аб Радзіме, аб нашых гістарычных каранях. Аб гэтым мы прачытаем у апавяданні Васіля Віткі «Твой Род, твая Радзіма» (с. 46-47).
IV. Чытанне апавядання настанікам
Пра што твор?
Як вы разумееце слова «род»?
Бюро даведак:
сямейнікі родныя;
гісторыя навука аб мінулым.
V. Чытанне апавядання вучнямі
1. Чытанне напаголасу.
2. Бінарнае чытанне (чытаюць два вучні адначасова).
VI. Аналіз зместу твора
Каго мы лічым сваімі роднымі, блізкімі? Дарагімі сямейнікамі?
Раскажыце, як у вас дома шануюць памяць аб дзядулях, бабулях, прадзедах? Кім яны былі?
Як вы разумееце слова «гісторыя»?
Чым яднаюцца род і народ? (Радзіма.)
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)

Мы крышачку стаміліся,
А потым весяліліся,
Угару пацягнуліся,
Сонцу сміхнуліся,
Промні засвяціліся,
Ручкі апусціліся.

Хадзьба на месцы.
Бег на месцы.
Пацягванне.
Рукі гору, усміхнуцца.

Рукі апусціць.

VII. Гульня «Угадайце слова»
На старонцы 47 знайдзіце і прачытайце назву твора, які мы будзем чытаць далей. («Край мой».)
Атар гэтага верша Генадзь Буракін.
VIII. Чытанне верша настанікам
Якія пачуцці перадае паэт у вершы?
Бюро даведак (паказаць малюнкі):
зрэбны ільняны, просты;
прыпол падол; гай рус. роща;
рамонкі кветкі (рус. ромашки).
IX. Чытанне верша вучнямі
1. Чытанне верша цалкам. (Выразна.)
2. Чытанне самага прыгожага (на думку вучня) урыка з верша.
3. Чытанне рыка да малюнка (с. 47, 48).
X. Аналіз зместу твора
Якім уборам упрыгожвае атар свой край?
Якія карціны беларускай прыроды вабяць паэта? Прачытайце.
У чым прызнаецца паэт?
XI. Са скарбонкі народнага слова
Растлумачце выразы са старонкі 48 (запісаны на дошцы);
1. Няма смачнейшай вадзіцы, як з роднай крыніцы.
2. На чужой старане і вясна не красна.
XII.Падвядзенне выніка урока
Для чаго неабходна ведаць гісторыю свайго роду? Якая сувязь у словах «род» і «радзіма»?
Ці падобны вашы яленні аб родным краі з апісаннем у вершы?
Што вы адчуваеце?
ХІІІ. Дамашняе заданне (с. 47–48).
Вывучыць верш на памяць, падабраць прыказкі аб Радзіме.
ХІV. Рэфлексія
Надышо час заканчваць урок. Над чым ён прымусі вас ашдумацца?
Чаму навучы вас гэты рок?
Якія цяжкасці вам сустрэліся?
Ці не сумавалі вы на року?
Што было для вас асабліва цікавым?
Дзякуй за працу.
Тэма: ПРАВЕРКА НАВЫКУ ЧЫТАННЯ
Мэты: праверыць узровень сфарміраванасці навыку чытання.

ХОД УРОКА

Арганізацыйны момант

Паведамленне тэмы рока


Чытанне тэксту


Прыкладны тэкст для прамежкавага кантролю

Слон моцны і разумны
Слон вялікі, слон моцны і разумны, гэта се ведаюць.
Свойскія сланы  Індыі носяць цяжкія грузы, цягаюць ваду і нават няньчуць маленькіх дзяцей.
А вось убачыць статак дзікіх слано не кожнаму даецца. У слана амаль няма ворага. Але калі слон пачуе небяспеку, ён крадзецца ціха, як мышка.
Бывае, каля слановай сцежкі скруціцца кольцамі гіганцкая змяя пітон і накінецца на маленькага сланёнка, які адста ад статка. Сланёнак затрубіць, завішчыць. Імгненна кінуцца сланы выратоваць сланёнка. Увесь статак бегае кругом і топча, топча пітона, як быццам скача на ім. А жо, калі выратуюць сланёнка, пападзе яму ад сланіха-маці, каб слухася дарослых і не адстава ад статка. (104 словы).
Г. Снягіро
Пытанні да тэксту:
1. Якую работу можа выконваць дамашні слон?
2. Як сланы аховаюць сваіх дзяцей?


ІV. Вынік урока. Рэфлексія







































Тэма: Радзіма мая дарагая. УЛАДЗІМІР КАРАТКЕВІЧ «МАЯ БЕЛАРУСЬ»
Мэты:
удасканальваць навык выразнага чытання, уменне асэнсоваць значэнне прыказак і прымавак, з іх дапамогай вызначаць галоную думку твора, правільна і асэнсавана чытаць уголас, пашыраць аператынае поле чытання вучня;
фарміраваць маленчыя навыкі, уменне ствараць звязнае выказванне-разважанне на прапанаваную настанікам тэму;
стварыць умовы для развіцця пазнавальнай актынасці вучня, умення аналізаваць і парановаць літаратурныя творы;
садзейнічаць выхаванню любві да Радзімы, гонару за яе мінулае, фарміраванню жадання вывучаць гісторыю роднага краю.
Тып урока: урок-разважанне.
Абсталяванне: магнітафон, малюнкі.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Вы дружныя і працавітыя. Скажам хорам: «Адзін за сіх і се за аднаго» (узяшыся за рукі).
II. Паведамленне тэмы рока
Загадка: У чырвоных ботах па балотах ходзіць,
Жабак спрытна ловіць. (Бусел.)
(Настанік паказвае малюнак з выявай бусла.)
Я нездарма загадала вам гэту загадку. Можа, хто-небудзь з вас ведае, чым з'яляецца бусел для нас, беларуса?
3 даніх часо нашы продкі лічылі бусла сімвалам чысціні, міра на нашай зямлі. Але мірным існаванне беларуса было не засёды. У данія часы беларуская зямля пазнала нашэсце татара-мангольскага іга, у чэрвені 1941 г. фашысцкая Германія напала на мірную нашу Радзіму. Жудасная вайна прынесла людзям смерць і пакуты (можна паказаць фотаздымкі з эпізодамі вайны). Але засёды беларускі народ выстойва у бядзе, абараняся і паднімася з руін. Вось аб гэтым мы і будзем чытаць у апавяданні Уладзіміра Караткевіча «Мая Беларусь» (с. 49-51).
III. Чытанне твора настанікам
Аб чым расказвае пісьменнік у творы?
Бюро даведак:
ветразі рус. паруса (паказаць малюнак);
менавіта рус. именно;
водар духмянасць, прыемны пах;
пушча вялікі густы лес;
супярэчыць не згаджацца, выказваць супрацьлеглае меркаванне; шматпакутны які перанёс шмат выпрабавання.
IV. Чытанне твора вучнямі
1. Чытанне напаголасу.
2. «Скачкі» (чытанне праз слова).
3. Дзяленне тэксту на часткі. (Работа  групах.)
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Гульня «Мірная праца людзей» (імітацыя руха)
Даярка (дояць карову).
Машыністка (друкуюць на друкарскай машынцы).
Скрыпач (іераюць на скрыпцы).
Цырульнік (стрыгуць нажніцамі).
Пекар (месяць цеста).
Муляр (кладуць цэглу).
Піяністка (іграюць на піяніна).
V. Аналіз аместу твора
3 чым атар парановае крылы бусло?
Якія гіпотэзы выказвае атар наконт паходжання назвы нашай зямлі?
Ці ёсць іншыя меркаванні? Як вы лічыце, можна іх прыняць за аснову?
Якая наша сучасная зямля? Прачытайце.
Аб якой горкай памяці расказвае пісьменнік? Якія чалавечыя страты панесла Беларусь у часы апошняй вайны?
Хто змагася з ворагам? Для чаго?
Ці змаглі нашы сучаснікі аднавіць краіну?
VI. Са скарбонкі народнага слова
Суаднясіце часткі прымавак:
1) Смела ідзі  бой
2) Той герой,
3) Мір будуе,
4) Адзін за аднаго стой,
5) Радзіма матка,
6) Родная зямелька
а) вайна разбурае.
б) чужына мачыха.
в) як зморанаму пасцель.
г) хто за Радзіму гарой.
д) Радзіма за табой.
е) выйграем бой.

Адказы: 1д; 2г; 3а; 4е; 5б; 6в.
Растлумачце адну з прымавак на выбар.
VII. Дктуалізацыя веда вучня
Што агульнага, на вашу думку, ёсць  разважаннях Васіля  апавяданні «Твой род, твая Радзіма», апавяданні Уладзіміра Караткевіча «Мая Беларусь» і  вершы Генадзя Буракіна «Край мой? »
Чым пранізаны гэтыя творы? (Любою да Радзімы.)
Падцвердзіце гэта радкамі з твора.
Раскажыце на памяць верш.
VIII. Падвядзенне выніка урока. Рафлексія
Да чаго заклікае нас пісьменнік? Чаму?
Што новага даведаліся вы аб краіне?
Што вас моцна разіла?
Якія пачуцці выклікаюць у вас нашы продкі змагары за веліч і незалежнасць нашага краю?
Які вывад вы можаце зрабіць?
Які вывад робіць атар? Ці супадае ён з вашым?
Працягніце разважанне: «Гераічнае мінулае нашых продка і сучасніка выклікае  мяне...»
IX. Дамашняе заданне (с. 49– 50).
Падрыхтаваць выразнае чытанне і пераказ апавядання.
Тэма: СЛОВА БЕЛАРУСКАЕ. АРТУР ВОЛЬСКІ «РОДНАЯ МОВА». Пазакласнае чытанне. ЮРАСЬ СВІРКА «У НАС ХАПАЕ СЛОѕ ТАКІХ»

Мэты:
удасканальваць уменне правільна і асэнсавана чытаць уголас, фарміраваць навык выразнага чытання;
развіваць уменне эмацыянальна спрымаць тэкст, уменне вызначаць эмацыянальны настрой атара твора;
ствараць умовы для развіцця пазнавальнай актынасці вучня;
выховаць любо да Радзімы, фарміраваць жаданне вывучаць родную мову.

Тып урока: традыцыйны.

Абсталяванне: магнітафон, малюнкі.


ХОД УРОКА

I. Арганізацыйны момант

Артыкуляцыйная гімнастыка
Патарыце з рознай інтанацыяй:
Як хораша.
Як хораша!
Як хораша!
(Ціха.)
(Мацней.)
(Моцна.)


II. Праверка дамашняга задання
1 група: расказ пра адналенне нашага краю пасля апошняй вайны.
2 група: пераказ і выразнае чытанне (частковае) апавядання У. Караткевіча «Мая Беларусь».

III. Паведамленне тэмы рока
Да чаго заклікае нас У. Караткевіч у сваім творы «Мая Беларусь»?
Я хачу, каб вы былі засёды пэнены  тым, што кожны з нас, дзе б ён не бы, скажа пра сябе з годнасцю і павагай: «Я беларус! I мой край Беларусь». Так, мы беларусы. А якая  нас родная мова?
Як часта вы чуеце яе? Умееце добра на ёй размаляць? А вашы бацькі? Чаму?
Якое пачуццё выклікае няведанне мовы?
Як вы думаеце, чаму я завяла такую гаворку?
Так, таму што на року мы будзем гаварыць пра родную мову. а дапаможа нам у гэтым апавяданне Артура Вольскага «Родная мова» (с. 52-55).

IV. Чытанне апавядання настанікам
Ці спадабаліся вам адносіны людзей да роднай мовы?

Бюро даведак:
нягеглая нядалая, непрывабная;
пазычылі рус. одолжили;
адукаваны рус. образованный;
выракацца адмаляцца (рус. отказываться);
ганьбіць зневажаць (рус. оскорблять).

V. Чытанне апавядання вучнямі
1. Чытанне «ланцужком» па сказе.
2. «Бінарнае чытанне» (адзін тэкст чытаюць два вучні адначасова)
3 «Галава і хвост» (настанік пачынае чытаць і спыняецца, чеці хутка знаходзяць месца, на якім спыніся настанік, і працягваюць чытанне се разам).

Х в і л і н к а а д п а ч ы н ку (пад музыку)
Дзеці выконваюць практыкаванні для мускула спіны, шыі, рук, ног.

VI. Аналіз зместу твора
Што палічылі людзі?
Ці правільна яны зрабілі?
Якія довады прыводзілі  апраданне сказанага? Прачытайце.
Да якой высновы яны прыйшлі?
Што з гэтага атрымалася?
У якія недарэчныя сітуацыі яны траплялі?
Чаму задумаліся людзі?
Да каго яны звярнуліся за дапамогай?
Якую параду да ім стары чалавек?
Што вырашылі людзі пасля гэтага?


VII. Пазакласнае чытанне. Падрыхтока да чытання верша Ю. Свіркі «У нас хапае сіотакіх»

Ці падабаецца вам наша мова?
Якая яна па гучанні? (Адказы вучня.)
Яна звініць, як ручаёк у гаі, узлятае вышыню, як птушка  неба, ёй можна выказаць любыя пачуцці. Аб гэтым гавары і беларускі пюьменнік Юрась Свірка  сваім вершы «У нас хапае сло такіх» (с.58).

VIII. Чытанне верша настанікам
Бюро даведак:
ядраны яркі, выразны;
пяшчота ласка, замілаванне;
журыцца сумаваць (рус. тосковать);
крыніца рус. родник.

IX. Чытанне верша вучнямі
1. Чытанне хорам.
2. Настанік чытае знаёмы тэкст і замяняе некаторыя словы сінонімамі. Вучні шукаюць гэтую замену.
У нас дастаткова сло такіх
Не брудных, яркіх, як ранне.
Яны паведамляюць услых
Замілаванне, ласку і любо.

Правільны варыянт:
У нас хапае сло такіх
Чысцюткіх, ядраных, як ранне.
Яны выказваюць услых
Пяшчоту, ласку і каханне...

X. Аналіз твора
Аб чым сцвярджае паэт у вершы?
3 чым ён парановае словы нашай мовы?
Што вабралі  сябе словы нашай мовы? Які вывад робіць паэт у вершы? Знайдзіце  тэксце і прачытайце.
Ці згодны вы з паэтам? Чаму?



XI. Абагульненне
Крыжаванка








10





1. Што выказваюць услых словы? (Пяшчоту.)
2. Да каго звярнуліся людзі з парадамі? (Да старога.)
3. Якая наша мова? (Мілагучная.)
4. Трэба сэрцам... (Разумець.)






1
П
Я
Ш
Ч
О
Т
У








2
С
Т
А
Р
О
Г
А



3
М
І
Л
А
Г
У
Ч
Н
А
Я









4
Р
А
З
У
М
Е
Ц
Ь








5
Н
Е
Й
К
У
Ю










6
С
М
Е
Ш
Н
Ы
Я






7
Н
А
Р
О
Д
З
Е











8
В
У
Ч
Ы
Ц
Ь





9
Б
Е
Л
А
У
С
К
А
Я



5. Якую паслугу зрабі чалавек свайму сябру? (Нейкую.)
6. Якія недарэчнасці сустракаліся? (Смешныя.)
7. Дзе трэба выслуховаць словы? (У народзе.)
8. Што вырашылі людзі рабіць з дзецьмі змалку? (Вучыць.)
9. Як называецца наша родная мова? (Беларуская.)
Што атрымалася па вертыкалі пад лічбай 10? (Шануй мову.)

XII. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Надышо час заканчваць урок. Над чым ён вас прымусі задумацца? Чаму навучы?
Што мы павінны рабіць? Адкажыце словамі крыжаванкі (Шанаваць мову.)
Якія цяжкасці вам сустрэліся на року?
Ці не сумавалі вы?
Што было цікавым?
Дзякуй за працу.

XIII. Дамашняе заданне (с. 52– 55).
Падрыхтаваць выразнае чытанне.
Прачытаць творы аб зменах  прыродзе зімой.







Тэма: Любо да роднай прыроды. УЛАДЗІМІР ДУБОѕКА «ШАНУЙ УСЁ ЖЫВОЕ»
Мэты:
фарміраваць навык арфаэпічна правільнага чытання, уменне арыентавацца  аб'ёмным тэксце;
удасканальваць уменне чытаць моучкі, працаваць у групах;
пашыраць веды вучня аб прыродных багаццях роднага краю;
садзейнічаць выхаванню жадання вывучаць прыроду роднага краю, заховаць яго прыродныя багацці.
Тып урока: традыцыйны.
Абсталяванне: магнітафон, малюнкі, карткі з тэкстамі.

ХОД УРОКА

I.Арганізацыйны момант
Гукавая размінка Са-са-са ой, ляціць аса.
Сы-сы-сы не баюся я асы.
Су-су-су бачы хто-небудзь асу?
II. Праверка дамашняга задання
1 група: назваць загалокі частак, выразна прачытаць верш.
2 група: выразнае чытанне і пераказ апавядання А. Вольскага «Родная мова».
3 група: выразнае чытанне апавядання і адказы на пытанні, змешчаныя  падручніку.
III. Праца над тэмай урока
Як вы павінны адносіцца да роднай мовы? (Шанаваць ілюбіць.)
Ці толькі мову трэба шанаваць і любіць? Што яшчэ? (Усё наваколле, прыроду.)
Як вы думаеце, для чаго мы з вамі завялі гутарку аб прыродзе?
Так, мы будзем гаварыць, а таксама чытаць пра прыроду  апавяданні Уладзіміра Дубокі «Шануй усё жывое» (с. 57-59).
IV. Чытанне апавядання настанікам
Што вас зацікавіла  апавяданні?
Бюро даведак:
шанаваць берагчы;
нацянькі самы кароткі шлях;
зёлка лекавая трава;
кій палка.
V. Чытанне апавядання вучнямі
1. Камбінаванае чытанне (настанік і вучні чытаюць хорам).
2. Чытанне «Буксір». (Настанік чытае слых, дзеці мочкі. Настанік спыняецца, вучні працягваюць чытаць з таго месца, на якім ён спыніся.)
3. Работа  групах.
Гульня «Хто хутчэй»
На дошцы запісаны словы для трох груп, на картках «рассыпаны» тэксты. Па сігналу вучні шукаюць у тэксце свой сказ.
VI. Аналіз зместу твора
Чаму вучылі старэйшыя дзяцей?
Ці добра гэта?
Як вы думаеце, ці слухалі дзеці дарослых?
А ці паслухалі б вы іх? Чаму?
Што чулі дзеці штодня? (Паказаць малюнкі.)
Якія лекавыя расліны вы яшчэ ведаеце?
Якія рысы характару выховаюць бацькі  малых?
Ці вучаць вас гэтаму вашы бацькі? Як?
Растлумачце выраз «расло  мяне замілаванне да прыроды».
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Дзьме  тварык ветрык.

Дрэвы  бары цягнуць свае
галінкі да сонца.
Ляцяць птушкі над ракой.
Дзеці плаваюць у рэчцы.
Рукамі калышуць на
сябе паветра.

Рукі гору.
Узмахі рукамі.
Узмахі рукамі.

VII. Абагульненне
Гульльня «Жылі былі зёлкі»
Знайдзіце і прачытайце назвы зёлак, якія растуць на лузе:




Т






К
Р
А
П
І
В
А

Д



А







У



Е


З



П







Т



Р


І



О







А



А


В
А
С
І
Л
Ё
К





М

К
У
С
Т

А



Я
Б
Л
Ы
К
І


Е






С











Л






І







Ч



А






Л







А













З
В
Е
Р
А
Б
О
Й
















О


















Р










VІІ. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Якімі былі бацькі, суседзі?
Ці маглі яны рабіць дрэнна? Чаму?
Што вам спадабалася на року? Што не спадабалася?
Дзякуй за працу.
IX. Дамашняе заданне (с. 57– 59)
Падрыхтаваць выразнае чытанне апавядання.

Тэма: Прырода восенню. ЯКУБ КОЛАС «ЯСНЫЯ ДНІ ВОСЕНІ». СТАНІСЛАѕ ШУШКЕВІЧ «ГУСАНЬКІ»
Мэты:
фарміраваць уменне пераказваць твор, выкарыстоваючы атарскія словы і выразы;
удасканальваць навык выразнага чытання, уменне правільна і
асэнсавана чытаць уголас, асэнсоваць значэнне прыказак і прымавак;
развіваць мову, пашыраць слонікавы запас, уменне эмацыянальна успрымаць тэкст, вызначаць эмацыянальны настрой атара твора; садзейнічаць выхаванню жадання назіраць за прыродай роднага краю.
Тып урока: традыцыійны.
Абсталяванне: магнітафон, малюнкі, партрэт Я. Коласа.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Паглядзіце адзін на аднаго, усміхніцеся, пажадайце дабра адзін аднаму.
II. Праверка дамашняга задання
1 група: расказаць аб лекавых якасцях дзевясіла; выразнае чытанне рыка з твора аб пачуццях пісьменніка да прыроды.
2 група: пераказаць урывак, у якім гаворыцца аб тым, да чаго прывучалі малых бацькі і суседзі; выразна прачытаць гэтыя радкі і расказаць пра лекавыя расліны.
3 група: выразна прачытаць частку тэксту, у якой гаворыцца пра зёлкі.
III. Паведамленне тэмы рока
Разгледзьце малюнак да апавядання, якое вы чыталі дома. Якімі паказаны луг, дрэвы? (Зялёнымі.)
У які час яны бываюць зялёнымі?
Калі сказаць так:
Залаціста, жота  лесе
Гэтай сланаю парой,
Куст рабіны гронкі звесі,
Як аблітыя зарой...
Калі гэта бывае?
А чым адметна восень?
Калі мы з вамі завялі гутарку аб восені, то як вы думаеце, аб чым мы будзем гаварыць на року?
Вось як аб восені піша народны пісьменнік Якуб Колас (паказаць партрэт) у апавяданні «Ясныя дні восені» (с. 60-61).
IV. Чытанне апавядання настанікам
Як адносіцца пісьменнік да апошніх дзён восені?
Бюро даведак:
смуга дымка, тое, што перашкаджае ясна бачыць.
V. Чытанне апавядання вучнямі
1. Камбінаванае чытанне (настаніквучні хорам).
2. «Скачкі» (чытанне праз слова).
3. Чытанне і знаходжанне рыка да малюнка.

VI. Аналіз твора
Якое было надвор'е?
Якія восеньскія прыкметы апісваюцца  тэксце? Прачытайце.
Як выглядаюць восенню лісцевыя дрзвы?
Які настрой выклікала  вас апісанне апошніх дзянько восені? А адлёт птушак?
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Ідзе дождж, вецер гойдае дрэвы.
Скачам цераз лужы.
Ірвем яблыкі, капаем бульбу.
Саджаем дрэцы, зграбаем апалае лісце.
Развітваемся з птушкамі, якія адлятаюць у вырай.
А якія птушкі адлятаюць у вырай? (Адказы вучня.) (Паказаць малюнкі пералётных птушак.)
Чаму яны так робяць?
У вершы Станіслава Шушкевіча «Гусанькі» (с. 62) таксама ёсць адказ на гэта пытанне.
VII. Чытанне верша настанікам
Бюро даведак:
імшарышчы лясістыя балоты, пакрытыя мохам;
заводдалі здалёк.
VIII. Чытанне верша вучнямі
1. Чытанне-гудзенне.
2. Чытанне і знаходжанне рыка да малюнка.
3. «Сканіраванне» (за 20-30 хвілін вучні «прабягаюць» вачамі тжст у пошуках важнай інфармацыі).
IX. Аналіз зместу твора
За чым паляцелі гусанькі?
Як яны ляцелі?
3 якім настроем гусанькі пакідалі родныя мясціны?
Які настрой выкліка у вас жаль гусаняк?
Ці добра прыйдзецца ім быць на чужбіне?
Што гусанькі прынясуць нам, вярнушыся на радзіму?
X. Са скарбонкі народнага слова
Растлумачце выразы (запісаць на дошцы, с. 63):
1. Гусі нізка зіма блізка.
2. У чужой старонцы не так свеціць сонца.
3. Дома і салома ядома, а на чужыне і гарачы суп стыне.
XI. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Чаму гусі з жалем пакідаюць родныя мясціны?
Ці падобны верш да народнай песні? Чаму?
Што вас зацікавіла?
3 вамі было прыемна працаваць. Дзякуй за працу!
XII. Дамашняе заданне (с. 60– 61)
Падрыхтаваць выразнае чытанне апавядання і верша.
Тэма: Надыход зімы.ЗОСЬКА ВЕРАС «ЧАРАѕНІЦЫ».
Пазакласнае чытанне. ЯКУБ КОЛАС «ЗІМА»

Мэты:
фарміраваць уменне вылучаць у тэксце і тлумачыць значэнне сло, якія з'яляюцца вобразна-выяленчымі сродкамі, маляваць словамі карціну прыроды з твора;
удасканальваць навык выразнага чытання, уменне правільна і асэнсавана чытаць уголас;
развіваць мову вучня, пашыраць іх слонікавы запас;
ствараць умовы для развіцця жадання назіраць за прыродай роднага краю, выховаць беражлівыя адносіны да прыроды.
Тып урока: традыцыйны.
Абсталяванне: магнітафон, малюнкі, партрэт Я. Коласа.


ХОД УРОКА

I. Арганізацыйны момант
II. Паведамленне тэмы рока
Калі выпадае снег?
Якія пачуцці выклікае  вас гэта падзея?
Як вы думаеце, пра што мы будзем гаварыць на року?
Правільна, пра зіму, пра яе надыход.
III. Праца над тэмай урока
(Ролю Зімы выконвае дзячынка-важатая, падрыхтаваная раней.)
Стук у дзверы.
Н а с т а  н і к. Хто гэта стукае? Заходзьце хутчэй!
Адчыняюцца дзверы. Заходзіць 3 і м а.
3 і м а. Я не спазнілася? Гэта  вас гаварылі пра снег і спаміналі пра мяне? (Адказы вучня.)
Ведаеце, дзеці, што з далёкай поначы я ехала да вас, але больш кваеамона апісала маё вандраванне пісьменніца Зоська Верас уапавяданні «Чараніца» (с. 64).
IV. Чытанне апавядання настанікам
Якой прыйшла да нас зіма?
Бюро даведак:
спавітая закручаная;
зачаравала рус. заколдовала;
бязлітасная жорсткая, суровая.
V. Чытанне апавядання вучнямі
1. Чытанне хорам.
2. Бінарнае чытанне (адзін тэкст чытаюць два вучні адначасова).
VI. Аналіз твора
Хто і адкуль да нас прыеха?
Што яна зрабіла?
Як Зіма адчувала сябе?
Што адбывалася з наваколлем пасля яе смешкі?
Але, нягледзячы на сю яе прыгажосць, якая Зіма? Чаму?
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
3 і м а. Дзеці, вы, мабыць, стаміліся, і я вас запрашаю пагуляць. Дапамагаць мне будзе... (назваць імя хлопчыка).
Гульня «Сцеражыся! Мароз!»
Усе вучні становяцца  кола адзін каля аднаго. Хлопчык станові спіной да дзяцей і крычыць: «Сцеражыся! Мароз!» Усе выбягаюць з кола і стараюцца забегчы  яго зно, каб не злаві Мароз. Каго зловіць Дзед Мароз, той выходзіць з кола.
З і м а. Малайцы! Мне прыемна было з вамі пазнаёміцца, але мне спяшацца да дзяцей у другую школу, а вы працуйце далей.
3 і м а выходзіць.
Пра чынкі зімы расказвае нам і народны пісьменнік Беларусі Якуб Колас (паказаць партрэт) у вершы «Зіма» (с. 55-56).
VII. Пазакласнае чытанне. Чытанне верша настанікам
Якія зімовыя карціны вы яляеце пры праслухванні верша? Бюро даведак:
шэрань рус. иней;
маркотна рус. печально.
VIII. Чытанне верша вучнямі
1. Чытанне верша з растанокай паз.
2. Чытанне і знаходжанне рыка да малюнка.
IX. Аналіз зместу твора
Што зрабілі маразы? А вятры?
Як выглядае лес?
Растлумачце выразы: «Мяккая пярына вочы адбірае» і «Рэчка анямела». Як вы іх разумееце?
Што адбывалася  палях? Ад чаго сё гзта адбывалася?
Як яшчэ можна назваць гэты верш?
X. Актуалізацыя веда вучня
А зараз падумайце, ці правільна зрабілі гусанькі, што паляцелі  вырай? Чаму? Прачытайце аб гэтым у тэксце верша.
Ці можна паранаць прыроду восені і зімы? Чаму?
Мне здаецца, што восенню прырода засыпае, а зімой знаходзіцца  глыбокім сне. Як лічыце вы? Чаму?
XI. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Што прыносіць зіма людзям, прыродзе?
Як вы гэта яляеце?
Які настрой выклікае  вас зіма?
Што вас зацікавіла на року?
Чаго не хацелася рабіць на року?
XII. Дамашняе заданне (с. 64 -66)
Вывучыць верш на памяць.
Выразнае чытанне тэксту З. Верас «Чараніца».
Прачытаць творы аб прыкметах зімы.


Тэма: Зімовыя змены  прыродзе.МАКСІМ БАГДАНОВІЧ «ЗІМОЙ». СКЛАДАННЕ ТЭКСТУ ПА СЕРЫІ МАЛЮНКАѕ
«ШТО ЗРАБІѕ МАРОЗ?»
Мэты:
фарміраваць навык арфаэпічна правільнага чытання, уменне маляваць словамі карціну прыроды з твора, удасканальваць уменне чытаць выразна;
развіваць уменне эмацыянальна спрымаць тэкст, вызначаць эмацыянальны настрой атара твора, ствараць умовы для развіцця пазнавальнай актынасці вучня;
садзейнічаць развіццю жадання назіраць за прыродай роднага краю, выхаванню беражлівых адносін да прыроды.
Тып урока: традыцыйны.
Абсталяванне: магнітафон, малюнкі, партрэты пісьменніка.

ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Гукавая размінка
Ма-ма-ма прыйшла халодная зіма.
Ме-ме-ме але рады се зіме.
Му-му-му вельмі любім мы зіму.
II.Праверка дамашняга задання
Успомніце, аб чым мы гаварылі на мінулым уроку?
Перадайце інтанацыйна свае адносіны да зімы (верш Я. Коласа «Зіма»).
Прачытайце аб дзеянні чараніцы Зімы з апавядання «Чараніца» З. Верас.
Раскажыце, што стала з наваколлем ад яе смешкі.
III.Новая тэма
Які настрой выклікала  вас усмешка Зімы? (Суровасці і радасць.) Чаму? (Таму што холадна, але  той жа час можна пакатацца на санках, лыжах і каньках.)
У зімовыя дні вы вучыцеся  школе, а калі ж вы гуляеце  свае зімовые гульні? (Вечарам.)
Ці не было  вас жадання прывітацца з зімовым вечарам?
Гэта жаданне з'явілася і  паэта Максіма Багдановіча (паказаць партрэт), і ён напіса верш «Зімой» (с. 67-68), які я зараз прачытаю.
IV. Чытанне верша настанікам
Бюро даведак:
мары жаданні, імкненні.
V. Чытанне верша вучнямі
1. Выразнае чытанне верша з растанокай лагічных паз.
2. Настанік чытае знаёмы тэкст і замяняе некаторыя словы сінонімамі. Вучні шукаюць гэту замену.
Прывет, марозны, шумны вечар!
Прывет, скрыпучы, пульхны снег!
Завіруха не вые, супакоіся вецер,
I свабодзен неважкіх санак бег.
Правільны варыянт:
Здаро, марозны, звонкі вечар!
Здаро, скрыпучы, мяккі снег!
Мяцель не вые, сціхну вецер,
I волен лёгкіх санак бег.
VI . Аналіз зместу твора
Які бы вечар? Прачытайце.
Які настрой, на вашу думку, выкліка у паэта марозны вечар?
Які настрой выкліка у вас гэты верш?
Якімі паказаны бярозы? Як пра іх гаворыць паэт?
Аб чым яны мараць?
Як адчуваюць сябе зоркі?
Калі б вам давялося маляваць карціну пра бярозы зімой у вечаровай сіняве, якія б вы выкарыстовалі фарбы? Чаму?
Намалявалі малюнак, а зараз «накіроваемся на вуліцу».
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Кружымся, як сняжынкі.
Гуляем у снежкі.
Ідзем па глыбокім снезе.
Пераступаем цераз сумёты.
Расчышчаем дарожкі ад снегу.
Грэемся на марозе.
Расціраем замёрзлыя рукі.
Катаемся на лыжах.
Гуляем у хакей.
Надышо вечар, дзеці разбегліся класціся спаць.
VIІ . Складанне тэксту па серыі малюнка« Што зрабі мароз?»
VIІI. Дамашняе заданне (с. 67– 68)
Вывучыць верш на памяць.

Тэма: Рыжая прыгажуня. АЛЕСЬ АСІПЕНКА «ПРЫГОЖАЯ ЛІСІЦА»

Мэты:
фарміраваць навык арфаэпічна правільнага чытання, уменне маляваць словамі карціну прыроды з твора, удасканальваць уменне чытаць выразна;
развіваць уменне эмацыянальна спрымаць тэкст, вызначаць эмацыянальны настрой атара твора, ствараць умовы для развіцця пазнавальнай актынасці вучня;
садзейнічаць развіццю жадання назіраць за прыродай роднага краю, выхаванню беражлівых адносін да прыроды.

Тып урока: традыцыйны.
Абсталяванне: магнітафон, малюнкі, партрэты пісьменніка.

ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Гукавая размінка
Ма-ма-ма прыйшла халодная зіма.
Ме-ме-ме але рады се зіме.
Му-му-му вельмі любім мы зіму.

II.Праверка дамашняга задання
– Прачытайце верш на памяць

III.Паведамленне тэмы рока
– Сёння на року пазнаёмімся з апавяданнем А. Асіпенкі «Прыгожая лісіца»
ІV. Праца над апавяданнем А. Асіпенкі «Прыгожая лісіца»
А раніцай... Раніцай дзеці пайшлі  школу, бацькі на працу. У аднаго хлопчыка бацька бы палянічы, і з ім адбылася вельмі цікавая гісторыя, пра якую расказа Алесь Асіпенка  сваім апавяданні «Прыгожая лісіца» (с. 70-72).
V.Чытанне апавядання настанікам
Якое пачуццё выклікала  вас апавяданне?
Бюро даведак:
мышкавала лавіла мышэй;
наструнішы насцярожылася;
збянтэжанасць разгубленасць.
VI. Пытанне апавядання вучнямі
1.Чытанне «ланцужком» (па адным сказе).
2. Чытанне знаходжанне рыка да малюнка.

VII. Аналіз зместу твора
Што бачы палянічы?
Што рабіла ліса?
Ці добра ліса рабіла? Чаму? (Добра, бо мышы-палёкі знішчаюць шмат зерня.)
Як яшчэ можна назваць твор?

VIІI. Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Кружымся, як сняжынкі.
Гуляем у снежкі.
Ідзем па глыбокім снезе.
Пераступаем цераз сумёты.
Расчышчаем дарожкі ад снегу.
Грэемся на марозе.
Расціраем замёрзлыя рукі.
Катаемся на лыжах.
Гуляем у хакей.
Надышо вечар, дзеці разбегліся класціся спаць.

ІX. Гульня «Даміно»
Уважліва паглядзіце на «даміно» і назавіце галонага героя апавядання. Колькі кропак на даміно, такой па парадку стаіць у слове (Лісіца.)

А





С




















Л




Ц















І




І

















X. Дамашняе заданне (с. 70-72)
Падзяліць тэкст на часткі і даць загаловак кожнай частцы.



Тэма: Зімовая казка. АЛЕНА ВАСІЛЕВІЧ «КАЛІНАВАЯ РУКАВІЧКА» (1-я гадз.)
Мэты:
фарміраваць уменне правільна і асэнсавана чытаць уголас і мочкі ствараць звязнае выказванне па малюнках, маляваць словамі карціну прыроды з твора;
удасканальваць уменне чытаць выразна, пераказваць тэкст;
стварыць умовы для развіцця жадання назіраць за прыродай роднага краю, выховаць беражлівыя адносіны да прыроды.
Тып урока: традыцыйны.
Абсталяванне: магнітафон, малюнкі.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Вы дружныя і працавітыя. Адзін за сіх і се за аднаго (узяушыся за рукі).
II. Праверка дамашняга задання
1. Конкурс на лепшага чытача верша.
2. Выразнае чытанне апавядання «Прыгожая лісіца», пераказ.
3. Працягнуць разважанне: «Палянічы паступі правільна (няправільна) таму, што...»
III. Паведамленне тэмы рока
Для чаго палянічы прыйшо у лес?
Ці толькі на паляванне ходзяць у лес? Для чаго яшчэ?
Героі казкі Алены Васілевіч «Калінавая рукавічка» (с. 73-79), якую мы зараз будзем чытаць, так сама пайшлі  лес...
IV. Чытанне казкі настанікам
Хто з дзеючых асоб вам спадабася? Чаму?
Бюро даведак:
гойсала прыгала, насілася;
валаводзіцца намысна зацягваць вырашэнне якой-небудзь справы;
ашукваць падманваць;
зайздросціць пачуццё незадаволенасці, жаданне мець тое, што маюць іншыя;
здолець змагчы, асіліць;
свавольніца гарэзніца, непаседа.
V. Чытанне казкі вучнямі
1. Выразнае чытанне «ланцужком» па абзацы.
2.Чытанне «Буксір». (Настанік чытае слых, змяняючы хуткасць, чытання, вучні чытаюць таксама слых, стараючыся паспяваць за настанікам.)
Х в і л і н і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Гульня «Што робіш?»
Дзеці выбіраюць «гаспадыню». Усе садзяцца  круг. «Гаспадыня» абыходіць дзяцей і кожнаму задае «работу»: гатаваць абед, калоць дровы, рамантаваць крэсла, мыць бялізну і г. д. Дзеці імітуюць адпаведныя дзеянні і весь час гавораць, якую работу яны выконваюць. Потым «гаспадыня» становіцца  круг і загадвае: «Цяпер будзем усе разам забіваць цвікі». Праз некаторы час яна загадвае пілаваць дровы, габляваць, мыць посуд і г. д. Раптам гаспадыня звяртаецца да каго-небудзь з дзяцей: «Што ты робіш?». Ён павінен назваць «работу», якую яму даручылі. Той, хто памыліся выбывае з гульні, а той, хто ні разу не памыліся, становіцца «гаспадыняй».
VI. Аналіз зместу казкі
Дзе расла каліна? (На злессі.)
Якой яна стала? Прачытайце.
Як яе называлі асіны? (Фарсуха.) А яліны? (Падумаеш, выстраілася.)
Чаму так? (Зайздросцілі.)
Як адносілася да каліны яліна-казачніца?
Аб чым яна папярэджвала каліну? (Аб чалавеку з нядобрымі рукамі.)
Як паводзіла сябе вавёрка? Якой яе можна назваць?
Хто не дава спакою старой яліне? (Вецер.)
Чаму яна не згадзілася паляцець з ветрам?
Аб чым непакоілася каліна?
Аб кім яна думала?
Што зрабі вецер?
Які настрой ста у каліны?
Хто зімой завіта у лес? (Жанчына з маленькім хлопчыкам.)
Як адбылася сустрэча каліны з хлопчыкам і яго мамай?
Аб чым папярэдзіла маці сына? («Не паламі галінак».)
Як хлопчык абрыва ягады каліны? Прачытайце.
Чаму радавалася каліна? (Таму, што  чалавека добрыя, разумныя рукі.)
VII. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Якой была каліна? А яе суседзі?
Хто спачува каліне?
Як вам працавалася? Што зацікавіла?
VIII. Дамашняе заданне (с. 73-78)
Падрыхтаваць выразнае чытанне казкі.

Тэма: Зімовая казка.АЛЕНА ВАСІЛЕВІЧ «КАЛІНАВАЯ РУКАВІЧКА» (2-я гадз.)

Мэты:
фарміраваць уменне чытаць арфаэпічна правільна і асэнсавана;
удасканальваць уменне чытаць выразна, асэнсоваць значэнне прыказак і прымавак, працаваць у групах;
развіваць уменне складаць план тэкста па пытаннях настаніка;
ствараць умовы для развіцця пазнавальнай актынасці вучня, жадання назіраць за прыродай роднага краю;
выховаць беражлівыя адносіны да прыроды.

Тып урока: урок-разважанне.
Абсталяванне: магнітафон, малюнкі, запісы на дошцы.

ХОД УРОКА

I. Арганізацыйны момант
Гукавая размінка
Ла-ла-ла казка зно да нас прыйшла.
Лю-лю-лю казку вельмі я люблю.
Жу-жу-жу я яе вам раскажу.

II. Праверка дамашняга задання
1 група: прачытаць аб тым, дзе расла каліна і аб адносінах да асін і ялін, яліны-казачніцы.
2 група: прачытаць, як вавёрка праводзіла вольны час і рыхтавалася да зімы.
3 група: прачытаць пра ветра-сівера і каліну.
4 група: прачытаць пра сустрэчу каліны з людзьмі.

III. Працяг работы над казкай
Падумайце, ці можна падзяліць тэкст казкі на часткі?
1. Работа  групах.
Заданне сім групам аднолькавае падзяліць тэкст казкі на часткі і кожнай з іх даць загаловак (5 мін).
Праверыць работу кожнай групы. За аснову зяць найбольш удалыя загалокі (у абмеркаванні прымаюць удзел усе вучні). Кожную частку прачытаць.
2. Са скарбонкі народнага слова.
Растлумачце выразы (запісаны на дошцы):
1. Парады патрэбны і мудраму.
2. Ад зайздрасці не паразумнееш, не падужаеш, не пабагацееш.
3. Каб добра з людзьмі жыць, не трэба каменя за пазухай насіць.
4. Слухаць добрай рады не пашкодзіць.

Х в і л і н к а а д п а ч н к у (пад музыку)
Дзеці выконваюць практыкаванні для мускула шыі, спіны, рук, ног.
Гульня «Дапамажы Чабурашку»
Дзеці, Чабурашка атрыма ліст (пісьмо). Ён сабрася яго прачытаць, але  гэты час хтосьці яму патэлефанава, і ён адлучыся. У гэты час у пакой заскочыла старая Шапакляк, пырскнула на ліст чарніламі, і некаторыя літары аказаліся залітымі. Дапамажыце рурашку прачытаць пісьмо (запісана на дошцы):
«Пры..ітанне», Ч..бу..а..к..!
В..д..е.., м..е ..ка..з.. В..ц..р, што к..лі я с..с..рэ..уся з л..дз..мі, то я..ы з..губ..ць ..яне, па..ам..юц.. р..кі, і я..ады ма.. ім не п..т..эб..ы. Я в..ль..і х..а..юю..я. Што раб..ць? П..ра...
К..л..н..
Правільны варыянт
Прывітанне, Чабурашка!
Ведаеш, мне сказ Вецер, што калі я сустрэнуся з людзьмі, то загубяць мяне, паламаюць рукі, і ягады мае ім не патрэбны. Я велмі хвалююся. Што рабіць? Парай.
Каліна.
Як вы думаеце, які адказ дасць Чабурашка?
Як на самой справе адбывалася сустрэча Каліны з людзьмі?

IV. ІІадвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Скажыце, ці былі  каліны сябры? Хто? Адкуль гэта бачна?
Ці мог быць вецер сапрадным сябрам? Чаму?
Ці добра гэтак думаць пра другіх?
Ці збыліся прадказанні старой яліны і ветру-бяздомніка?
А якую параду далі б каліне вы? Як бы паступілі на яе месцы?

V. Дамашняе заданне (с. 73-78)
Падрыхтаваць падрабязны пераказ казкі.




Тэма: Набліжэнне вясны. ВАСІЛЬ ВІТКА «СОНЕЙКУ», УЛАДЗІМІР ЯГОѕДЗІК «ЖАВАРОНАЧКІ, ПРЬІЛЯЦІЦЕ...». Пазакласнае чытанне. АВЯР'ЯН ДЗЕРУЖЫНСКІ «ПРАЛЕСКА»
Мэты:
фарміраваць навыкі прадугадвання, прагназавання  час чытання, уменне правільна і асэнсавана чытаць уголас і мочкі, выбіраць спосабы завучвання верша;
удасканальваць уменне чытаць выразна;
ствараць умовы для развіцця пазнавальнай актынасці вучня;
садзейнічаць развіццю жадання назіраць за прыродай роднага краю, выхаванню беражлівых адносін да прыроды.
Тып урока: урок-паведамленне.
Абсталяванне: магнітафон, малюнкі.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Вы дружныя і працавітыя. Будзьце засёды адзін за сіх і се за аднаго.
II. Праверка дамашняга задання
Выразнае чытанне казкі «Калінавая рукавічка», пераказ.
1 група: прачытаць прыказкі аб дружбе, узаемадапамозе.
2 група: адказы на пытанні падручніка.
III. Паведамленне тэмы рока
Зіма, холадна. А ці засёды будзе так? Адгадайце загадку.
Не званочак, а заініць.
Ног не мае, а бяжыць.
Як гарэза скок ды скок
Ён вясёлы ... (ручаёк).
Ці сустрэліся вы з ручайком, калі ішлі  школу? Аб чым нам гэта гаворыць?
Якое становіцца надвор'е вясной? Ад чаго гэта залежыць? (Ад сонейка.)
Сёння на року мы будзем гаварыць аб сонейку. Паслухайце. як звяртаецца да сонейка пісьменнік Васіль Вітка  вершы «Сонейку» (форзац падручніка).
IV. Чытанне верша В. Віткі «Сонейку» настанікам
V.Чытане верша вучнямі
1. Чытанне напаголасу.
2. Чытанне самага прыгожага (на думку вучня) урыка з верша.
VI. Анализ зместу твора
Да каго звяртаецца атар?
Што адбываецца  прыродзе? Прачытайце.
Да чаго заклікае сонейка атар? Прачытайце.
Якое яно для яго? (Любае.)
А ці толькі сонейка і ручайкі пачынаюць вясну? А хто яшчэ? (Птушкі якія прылятаюць з выраю.) Якія гэта птушкі?
На гэта пытанне нам дапаможа адказаць Уладзімір Ягодзін у сваім авяданні «Жавароначкі, прыляціце...» (с. 80-81).
VI. Чытанне апавядання настанікам
Бюро даведак: вітаць рус. приветствовать.
VIII. Чытанне апавядання вучнямі
Чытанне «ланцужком» па сказу.
Чытанне і знаходжанне рыка да малюнка.
«Угадай» (чытанне тэксту праз краты [решетку]).
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку) Гульня-імітацыя «Вясна»
Сонейка пускае свае вясёлыя промні.
Вецер гойдае галінкі дрэ.

На рэчцы крыгаход. Ідзе дожджык. У небе зайграла вясёлка.
Ветрык патыхае.
Птушкі ляцяць з выраю.
Пазе вусень.
Птушаняты просяць есці.
Імітацыя руха.
Рукі гору, нахілы лева, управа.
Імітацыя руха.
Скачкі.
Махі рукамі перад тварам.
Імітацыя руха.
Імітацыя руха.
Адкрыць рот і паварочваць
галаву.

IX. Аналіз твора
Калі да нас прылятаюць з выраю жарукі? Як іх называюць? (Пасланцамі вясны.)
Ці лёгка ім жывецца  пачатку вясны? (Не.) Чаму? (Яшчэ не зусім цёпла.)
Ці се жарукі аднолькавыя і падобныя? Прачытайце, як атар апісвае разнавіднасці жаруко?
Што спявае жарук?
Як вы думаеце, да чаго адносяць печаных чубаценькіх птушак і песні жаруко? (Да народнага фальклору, звычая.)
Ці толькі птушкі і сонейка прыносяць нам весткі аб тьім што прыйшла вясна? А хто? (Першыя кветкі.)
Беларускі пісьменнік Авяр'ян Дзеружынскі назіра за першай пралескай і напіса верш «Пралеска» (с. 82).
X. Пазакласнае чытанне. Чытанне верша настанікам
Якую карціну вы ялялі, калі слухалі верш?
XI. Чытанне верша вучнямі
1. Самастойнае чытанне.
2. Кругавое чытанне (тэкст чытаюць па аднаму слову адзін за адным некалькі разо).
XII. Аналіз твора
Што зрабіла сонейка? (Прыгрэла.)
Што было чуваць? (Птушыны спе.)
Што слухала пралеска? Прачытайце.
Як вы разумееце выраз «дыхае зямля»?
XIII. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Хто набліжае вясну? (Сонейка, птушкі, кветкі.)
Значыць, можна сказаць, што бывае тры вясны? А якія? Падумайце. (Вясна сонца, вясна птушак і вясна кветак.)
Што можна сказаць пра тры вясны? (Вясной сонца свеціць ласкава і цёпленька, прылятаюць з выраю птушкі, пачынаюць расці догачаканыя кветкі.)
Што новага вы даведаліся на року?
Вы вельмі добра працавалі. Дзякуй за працу.
XIV. Дамашняе эаданне (с. 80-81)
Падрыхтаваць выразнае чытанне і пераказ апавядання ѕ. Ягодзіна «Жавароначкі, прыляціце».
Прачытаць творы беларускіх пісьменніка пра добрыя і карысныя справы людзей.
Тэма: Вясновыя змены  прыродзе. КЛАѕДЗІЯ КАЛІНА «КРАСАВІК», ЯКУБ КОЛАС «УСХОД СОНЦА»
Мэты:
фарміраваць уменне чытаць выразна, правільна і асэнсавана, пашыраць аператынае поле чытання вучня;
удасканальваць уменне падрабязна пераказваць тэкст, маляваць словамі карціну прыроды з твора, вылучаць у тэксце словы, якія з'яляюцца вобразна-выяленчымі сродкамі;
развіваць уменне працаваць у групах;
ствараць умовы для выхавання беражлівых адносін да прыроды роднага краю.
Тып урока: традыцыйны.
Абсталяванне: магнітафон, малюнкі.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант Загадка:
У зялёнай спадніцы ідзе маладзіца,
Дзе яна ступае, там зямля ажывае. (Вясна.)
II. Праверка дамашняга задання
1. Расказ вучня аб тым, як прыходзіць да людзей вясна і хто з’ляецца яе пасланцамі. 2. Конкурснае чытанне верша.
III. Паведамленне тэмы рока
Што адбываецца  прыродзе з надыходам вясны? (Абуджэнне.)
Абуджэнне ад чаго? (Ад зімовага сну.)
Падумайце, ці адразу пасля зімы на дрэвах з'яляецца зялёнае лісце на дрэвах, зялёная трава?
Як выглядаюцьпалі, лес пасля зімы? (Шэрымі, пажоклымі.)
I вось аднойчы... Але пачакайце, што адбылося аднойчы, мы прачытаем у апавяданні Кладзіі Каліны «Красавік» гэта і ёсць тэма нашага рока.
IV. Чытанне апавядання настанікам
Як мяняецца прырода  красавіку?
Бюро даведак: краскі кветкі;
фарбы рус. краски;
пэзндзаль рус. кисточка.
V. Чытанне апавядання вучнямі
1. Чытанне «ланцужком» па сказе.
2. Камбінаванае чытанне (настаніквучні хорам).
VI.Аналіз твора
Хто такі Красавік?
З чаго ён пача сваю работу? (Расфарбава неба, палі, лугі.)
Куды ён падася потым? Што бачы?
Каго  лесе апошнім расфарбава Красавік? (Бярозку.)
Што з гэтага выйшла?
Чаму плакала бярозка? Якія гзта былі слёзы? Прачытайце.
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Дзеці выконваюць практыкаванні для мацавання мускула шыі спіны, ног: прысяданні, нахілы перад, назад, управа, улева.
Гульня «Знайдзі словы»
Знайдзіце словы, якія сустракаліся  апавяданні. (Красавік радасць, песня, пэндзаль, мастак, ясень, бяроза, фарбы.)











VII. Работа у групах
1. група: прачытаць, што рабі Красавік у полі, на лузе.
2 група: прачытаць аб дзеяннях Красавіка  лесе.
3 група: прачытаць аб зносінах Красавіка з бярозай.
VIII. Са скарбонкі народнага слова
Растлумачце выразы (запісанымі на дошцы):
1. Прыйдзе пара будзе трава.
2. Жаваранак прылятае на праталіну, шпак на прагаліну, жора з цяплом, ластака з лістом.
IX. Праца над вершам Я. Коласа «Усход сонца»
Ці змяніліся палі, лес, луг, калі іх расфарбава Красавік? Якімі яны сталі?
Што адбылося  прыродзе з надыходам цёплага Красавіка? (Прырода ажыла, заззяла рознымі фарбамі.)
Ці назіралі вы  такую пару за сонцам? Якое яно? (Цёплае, яркае.)
А якое сонца  самым пачатку раніцы?
Аб гэтым нам расказа Я. Колас у вершы «Усход сонца».
X. Чытанне верша Я. Коласа «Усход сонца» настанікам
Які настрой выклікае  вас верш?
XI. Чытанне верша вучнямі
Чытанне хорам.
Выразнае чытанне верша па асабістым выбары.
Чытанне «скачкі» праз слова.
XII. Аналіз зместу верша
Якое неба на сходзе? ––Што яно робіць? Каму сміхаецца?
XIII. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Уявіце, што  вас ёсць магчымасць зрабіць так, як зрабі Красавік, што б вы вырашылі зрабіць?
Як вы адчувалі сябе на року? Ці не было цяжка? Што яшчэ хацелі б пачуць?
XIV. Дамашняе заданне (с. 85-86)
Вывучыць верш на памяць.

Тэма: Работа славіць чалавека. РЫГОР ІГНАЦЕНКА «ПАСАДЗІЦЕ РАБІНКУ», ПЯТРУСЬ БРОѕКА «БУДЗЬ ВЕРНЫ!»

Мэты:
фарміраваць уменне чытаць арфаэпічна правільна і асэнсавана, удасканальваць уменне чытаць выразна, прагназаваць змест твора, асэнсоваць значэнне прыказак і прымавак, вызначаць з іх дапамогай галоную думку твора;
развізвіваць уменне чытаць услых з хуткасцю, якая не перашкаджае разуменню;
садзедзейнічаць выхаванню важлівых і беражлівых адносін да прыроды роднага краю.

Тып урока: традыцыйны.
Абсталяванне: магнітафон, малюнкі.

ХОД УРОКА

Арганізацыйны момант
Гукавая размінка
Ра-ра-ра стаіць добрая пара.
Жу-жу-жу дрэца зранку пасаджу.
Лю-лю-лю і вадой яго палью.
II. Паведамленне тэмы рока
Звярніце вагу на нашу гукавую размінку. Пра што, на вашу думку, пойдзе размова на року. (Пра пасадку дрэ?)
Правільна. Але толькі пра адно дрэва рабіну. (Паказаць малюнак.)
Аб гэтым мы прачытаем у апавяданні Рыгора Ігнаценкі «Пасадзіце рабінку» (с. 86-88).
III. Чытанне апавядання настанікам
Што раіць пісьменнік?
Бюро даведак:
карункі узоры (рус. кружева);
водар пах;
за вярсту далёка (мера дажыні 1 км 60 м);
суквецці спалучэнне кветачак.
IV. Чытанне апавядання вучнямі
1. Чытанне-гудзенне.
2. Выразнае чытанне рыка апавядання па асабістым выбары.
V. Аналіз твора
Аб чым гаворыцца  народнай прымацы?
Што раіць пасадзіць пісьменнік?
Прачытайце, як пісьменнік апісвае цвіценне рабіны.
Што ёсць адметнае  рабінкі восенню  парананні з іншымі дрэвамі?
Чым з'яляецца рабінка для птушак? Для старых людзей?
Ці зробіце вы так, як раіць атар?
Што ён сцвярджае?
3 чым звязвае пісьменнік рабінку  жыцці чалавека? (3 хараством.)
VI. Са скарбонкі народнага слова
Вучні тлумачаць выразы, запісаныя на дошцы:
1. Работа славіць чалавека.
2. Сады садзіць жыццё харашыць.
3. Сады садзі і  маладосці, і  старасці.
4. Дзе няма ахвоты, там няма работы.
5. Хочаш добра жыць павінны працу любіць.
6. Хто працуе, той і танцуе.
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Практыкаванні для мацавання мускула шыі, спіны, ног, прысяданні, нахілы перад, назад, управа, улева.
VII. Падрыхтока да працы над вершам П. Брокі «Будзь верны»
Дзеці, ці добра паступае той, хто садзіць дрэвы?
Ці можа такі чалавек зламаць дрэва, зрабіць дрэнна?
Можна назваць яго надзейным, верным у яго чынках?
А  чым чалавек павінен быць верным?
На гэта пытанне адказвае паэт Пятрусь Брока  сваім вершы «Будзь верны!»
VIII. Чытанне верша настанікам
Да чаго заклікае паэт?
Бюро даведак:
навала напад, нашэсце ворага;
лагчына нізкае месца, нізіна.
IX. Чытанне верша вучнямі
1. Чытанне слых.
2. «Буксір». (Настанік чытае слых, мяняючы хуткасць чытання, дзеці таксама чытаюць услых, стараючыся паспець за настанікам.)
IX. Аналіз твора
Што трэба рабіць, каб застацца назасёды верным бацькам і сваёй зямлі?
Ці можна быць верным прыродзе?
Як вы адносіцеся да сло атара?
Што разумееце пад словам «верны»?
Ці можна быць верным Радзіме? Чаму?
X. Крыжаванка








10

















1
Б
А
Ц
Ь
К
О
ѕ











2
У
З
Г
А
Д
А
В
А
Л
А




3
Н
А
Р
А
Д
З
І
Л
А













4
З
Я
М
Л
Я














Ь
















5
Х
В
А
Л
Я
М
І









6
Ц
Я
Б
Е















7
Б
А
Р
Ы













8
К
Р
Ы
Н
І
Ц
Ы







9
Ч
А
Р
ѕ
Н
І
Ц
Ы










1. Каго мы павінны помніць? (Бацько.)
2. Што зрабіла зямля? (Узгадавала.)
3. За што мы помнім бацько? (Нарадзілі.)
4. Бацькі нарадзілі ... згадавала. (Зямля.)
5. 3 чым парановаецца зялёнае галлё? (Хвалямі.)
6. Каго згадавала зямля? (Цябе.)
7. Хто дава прытулак? (Бары.)
8. 3 чаго мы п'ём? (Крыніцы.)
9. Як названы рэчкі? (Чараніцы.)
Прачытайце, што атрымалася па вертыкалі пад лічбай 10. (Будзь верны.)
XI. Актуалізацыя веда вучня
Што агульнага  апавяданнях, якія вы чыталі дома і  класе? (У іх апісваецца хараство дрэ вясной.)
Прачытайце, як Красавік размалява у лесе дрэвы.
Як апісана прыгажуня бярозка?
XII. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Што можна сказаць пра заклік паэта? Ці добра ён робіць?
Аб чым вы даведаліся на року і што хацелі б пачуць яшчэ?
Што спадабалася (не спадабалася) на року? Чаму?
Ці не сумавалі вы на року?
Вы добра працавалі. Дзякуй.
XIII. Дамашняе заданне (с. 86-87)
Падрыхтаваць выразнае чытанне і пераказ твора.




































Тэма: «З УСМЕШКАЙ І ѕСУР’ЁЗ». ВАСІЛЬ ВІТКА «ЧАТЫРЫ ЖАДАННІ».Пазакласнае чытанне. Павел Місько «Добры чалавек»

Мэты:
пазнаёміць з трэцім раздзелам падручніка;
фарміраваць уменне чытаць арфаэпічна правільна і асэнсавана, з дапамогай настаніка дзяліць тэкст на часткі, коратка пераказваць яго, удасканальваць уменне чытаць выразна;
ствараць умовы для развіцця пазнавальнай актынасці вучня;
садзейнічаць выхаванню важлівых і беражлівых адносін да прыроды роднага краю, фарміраванню навыка працавітасці.

Тып урока: урок-разважанне.

Абсталяванне: магнітафон, малюнкі.



ХОД УРОКА

I. Арганізацыйны момант
Паглядзіце адзін на аднаго, вазьміцеся за рукі, усміхніцеся, пажадайце вясёлага настрою і плённай працы.

II. Паведамленне тэмы рока
Як вы лічыце, які чалавек можа жадаць добрага дня, вясёлага настрою? (Выхаваны.)
Як можна вызначыць выхаванасць чалавека? (Па паводзінах, ветлівых словах.)
Як вы думаеце, чаму я пачала рок з гэтых пытання?
Мы будзем гаварыць аб ветлівых словах. А дапаможа нам у гэтым верш Васіля Віткі «Чатыры жаданні» (с. 92).

III. Чытанне верша настанікам
Што хаце сказаць атар у сваім вершы?

IV. Чытанне верша вучнямі
1. Чытанне «ланцужком», спыняючыся кожны раз на пазах.
2. Камбінаванае чытанне (настаніквучні хорам).
V. Аналіз твора
Якімі словамі вітаюць зранку? Аподні? Вечарам?
Што можна сказаць нанач сонейку, добрым людзям?
3 якога зросту чалавек павінен ведаць гэтыя словы? (Змалку.)
Ці ведаеце вы яшчэ якія-небудзь падобныя словы?

П р а б л е м н а я с і т у а ц ы я
Інсцэнірока «У гардэробе»
(Падрыхтаваць дзячынку Алесю і хлопчыка Міколку. Удзел прымаюць усе вучні класа.)
Празвіне званок з урока. Вучні ідуць за вопраткай у гардэроб, становяцца  чаргу. Алеська прыйшла крыху пазней і запытала:
Скажыце, калі ласка, хто апошні? і стала  чаргу. Следам за ёй прыбег Міколка. Ён штурхану дзячынку і палез з крыкамі перад:
Мне трэба хутчэй! Я спазняюся на прагляд мультфільма!
Хто з дзяцей паступі некультурна?
Ці можна Міколку назваць выхаваным?
Якую параду вы далі б яму?
Скажыце, а вы таксама як Міколка, прыйшошы дадому адразу глядзіце тэлевізар? Калі не, то што вы робіце? (Крыху адпачываем, робім урокі, а потым глядзім тэлевізар, ідзем гуляць.)
А чаму вы так робіце?
Ці падыходзіць да сказанага прыказка «Зрабі дзела гуляй смела»? Растлумачце яе сэнс.

Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Практыкаванні для мускула шыі, спіны, рук, ног.


VI. Пазакласнае чытанне. Чытанне апавядання настанікам
Сёння мы будзем чытаць апавяданне Пала Місько «Добры чалавек» (с. 93-95).
Пра каго хаце расказаць атар?
Бюро даведак:
гаманіць размаляць;
пакаштаваць паспрабаваць ежу;
лубянка ручны кораб, кошык;
стомлены змораны, абяссілены;
цярэбяць ядуць.


VІІ. Чытанне апавядання вучнямі
1. Чытанне «ланцужком».
2. Чытанне «Першы і апошні» (чытанне першага і апошняга слова  сказе).
3. Работа  групах «Знайдзі мяне».
На лістках напісаны радкі літар, у якіх «схаваны» цэлыя словы. Гэтыя словы і патрэбна знайсці. Кожнай групе сваё заданне.
1 група: АЗДОБЗУРЫСІЧАВБЛАХШВЕК. (Добры чалавек).
2 група: БАУРБУЗКЛЯАВЕЦКРА. (Бабуля Вера).

VІІI. Аналіз зместу твора

Чым можа парадаваць лес?
Каго сустрэ атар у лесе?
Як выглядала бабка Вера? Прачытайце.
Як яна аднеслася да атара?
Якія довады прывяла бабка на тое, што  яе шмат рэча?
Што прапанавала бабка атару?
Якімі яму здаліся лясныя грушы? А яблыкі?
Як растлумачыла бабка наянасць груш і яблыка у лесе?
Якім, са сло бабкі, здася вам Захарка?
Які чалавек можа рабіць так, як Захарка?
Ці спадабася ён вам? Чаму?
Што з'ляецца адметнай рысай характару бабкі Веры? (Уменне радавацца за другіх.)

Са скарбонкі народнага слова

Вы важліва чыталі апавяданне. Ці сустрэлі вы  ім трапныя выразы? Як іх можна назваць? (Прыказкамі.)
Я вам напомню, што прыказкі гэта мастацкі твор, які трымлівае шырокае абагульненне і васабляе яго  вельмі кароткай форме.
Зараз назавіце выразы з апавядання, якія вы адносіце да прымавак, растлумачце іх сэнс.
1. Нагрузілася, як мурашка многа чаго нясе.
2. За вушы не адцягнеш вельмі смачна.
3. Дабро яно жывучае аб добрай справе дога помняць.



X. Гульня «Вясёлы тэст»
1. Каго, згодна з прымакай, падкладваюць недобразычліцу?
а) змяю; б) свінню
в) вожыка; г) мядзведзя.
2. Чым капусту не шаткуюць?
а) кулаком; в) языком;
б) нагой; г) носам.
3. Што робіць з рублём капейка?
а) вартуе; в) корміць;
б) беражэ; г) выховае.
4. Чаго многа  пустой бочцы?
а) пылу; б) смецця;
в) паветра; г) звону.
5. У каго ёсць вушы?
а) у дзвярэй; в) у сцен;
б) у дамафона; г) у замочнай дзіркі.
6. 3 кім парановаюць чалавека, які нясе многа рэча?
а) са сланом; в) з паравозам;
б) з канём; г) з мурашкай.
7. Ужываючы смачную ежу, кажуць, што не адцягнеш за што?
а) за штаны; в) за нагу;
б) за вушы; г) за язык.

XІ. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Ці спадабася вам Захарка?
Як людзі аддзячылі Захарку за яго добрыя справы?
А вы б змаглі зрабіць так, як Захарка? Бабка Вера? Чаму?
Ці можна даць апавяданню другую назву?
Ці спадабалася вам праца на року?
Чаго вам не хацелася рабіць?
Вы працавалі добра. Дзякуй за працу!

XІІ. Дамашняе заданне (с. 93-95)
Падрыхтаваць выразнае чытанне апавядання «Добры чалавек».
Прачытаць творы пра добрыя адносіны паміж людзьмі.






Тэма: Незвычайныя фантазіі. КЛАѕДЗІЯ КАЛІНА «КАСМАНАѕТ»

Мэты:
фарміраваць уменне правільна і асэнсавана чытаць уголас і мочкі;
удасканальваць уменне чытаць выразна;
развіваць уменне пераказваць тэкст па плане;
развіваць уменне працаваць у групах;
садзейнічаць выхаванню добразычлівых адносін да людзей, стварэнню  класе атмасферы сяброства і заемапавагі.

Тып урока: традыцыйны.
Абсталяванне: магнітафон, малюнкі.

ХОД УРОКА

I. Арганізацыйны момант
Так, маленькія мае, мачок
Пачынаецца рок.
II. Праверка дамашняга задання
Расказаць аб другой назве, якую далі апавяданню.
Як адносіцца атар да бабулі Веры і Захаркі? Прачытайце.
III. Новая тэма
Вам спадабася Захарка? А бабка Вера?
Якія справы яны рабілі?
Якімі яны былі па зросту? (Дарослымі.)
А ці толькі дарослыя могуць рабіць добрыя справы?
Але  жыцці бываюць і другія сітуацыі, смешныя. 3 адной з іх мы
пазнаёмімся, прачыташы апавяданне Кладзіі Каліны «Касманат» (с. 96-100).
IV. Чытанне апавядання настанікам
Што вы адчувалі слухаючы апавяданне?
Бюро даведак:
лагодна мякка;
амбулаторыя лячэбніца;
пакутнік чалавек, які церпіць пакуты.
V. Чытанне тэксту вучнямі
1. Чытанне мочкі.
2. Чытанне і знаходжанне рыка да малюнка.
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Я бачу, вы крышачку стаміліся. Зарадзімся станочай энэргіяй. Скачуць усе!
VI. Аналіз зместу твора
Дзе адбываецца дзеянне?
Як адчувалі сябе пасажыры  атобусе?
Якія пасажыры селі  атобус пры ездзе  пасёлак?
Што было незвычайным у іх паводзінах?
Што гэта былі за пасажыры?
Якой здалася спачатку маці хлопчыка? Прачытаць.
Што здзівіла пасажыра у яе паводзінах?
Чаму так атрымалася?
Чаму хлопчык так зрабі?
Вы спачувалі хлопчыку ці смяяліся з яго?
Чаму пасажыры не разышліся, а сталі чакаць, калі хлопчык пайшо з мамай у амбулаторыю?
Ці дапамаглі яму там? Хто? Прачытайце.
Чаму хлопчык надзе на галаву чыгун?
VII. Работа  групах
Выбарачнае чытанне па гатовым плане (с. 101):
1 група: падрыхтаваць 13 часткі плана;
2 група: 45 часткі плана;
3 група: 67 часткі плана.
VIII. Гульня «Сэнсавая сувязь»
Вы скажаце слова, калі вызначыце характар сэнсавай сувязі паміж словамі  дадзеных парах:
атобус шафёр; амбулаторыя урач;
жніво камбайнёр; касмічны карабль ... (касманат).
Якая сэнсавая сувязь у парах сло?
Ці можна іх звязаць з героямі нашага апавядання?
IX. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Ці спадабалася вам апавяданне?
Вам было смешна? Чаму?
Як вы лічыце, ці магло здарыцца такое на самой справе? Чаму?
Вы не трапіце  такую сітуацыю?
Як вы думаеце, якім чалавекам вырасце хлопчык?
Ці змаглі б вы зрабіць так, як зрабі хлопчык?
Што вас зацікавіла?
Я задаволена вашымі адказамі. Дзякуй за працу.
X. Дамашняе заданне (с. 96-100).
Падрыхтаваць пераказ апавядання па змешчаным у падручніку плане.
Тэма: Чуллівыя адносіны да людзей і жывёл. ЭДУАРД ВАЛАСЕВІЧ «ХЛОПЧЫК I КАЦЯНЁ». Складанне тэксту па серыі малюнка «Дапамажыце! »

Мэты:
фарміраваць уменне правільна і асэнсавана чытаць уголас і мочкі;
удасканальваць уменне чытаць выразна;
развіваць уменне складаць тэкст па серыі малюнка;
садзейнічаць выхаванню добразычлівых адносін да людзей, стварэнню  класе атмасферы сяброства і заемапавагі.

Тып урока: традыцыйны.

Абсталяванне: магнітафон, малюнкі.

ХОД УРОКА

I. Арганізацыйны момант
Так, маленькія мае, мачок
Пачынаецца рок.

II. Праверка дамашняга задання
–– Выразна прачытайце апавяданне.

ІІІ. Паведамленне новай тэмы

ІV. Падрыхтока да працы над тэкстам верша Э. Валасевіч «Хлопчык і кацянё»
Ці толькі сабакі патрабуюць спачування?
Зараз мы з вамі прачытаем верш Эдуарда Валасевіча «Хлопчык і кацянё» (с. 103).

V. Чытанне верша настанікам
Бюро даведак:
крыга рус. льдина;
рызыкава ставі сябе пад пагрозу;
чуллівы уважлівы да людзей, сардэчны.

VI. Чытанне верша вучнямі
1. Чытанне напаголасу.
2. «Жывы малюнак» (адзін вучань чытае, другі мімікай твару рэагуе на пачутае).

VІI. Аналіз зместу твора
Якія ёсць людзі?
Што зрабі чалавек з чорнай душой? Які гэта бы учынак?
Як паводзіла сябе кацяня на крызе?
Хто прыйшо яму на дапамогу?
Чым рызыкава Міця? Што магло з ім здарыцца?
Якім хлопчыкам расце Міця?

VІIІ.Актуалізацыя веда вучня

ІX. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія

X. Складанне тэксту па серыі малюнка «Дапамажыце! »

XІ. Дамашняе заданне (с. 103)
Вывучыць верш на памяць.









Тэма: Любо да маці. ВАСІЛЬ СУХАМЛІНСКІ «СІВАЯ ВАЛАСІНКА». Пазакласнае чытанне. ПАѕЛЮК ПРАНУЗА «МАМІНЫ РУКІ»
Мэты:
фарміраваць маленчыя навыкі, уменне ствараць звязнае выказванне на прапанаваную настанікам тэму, правільна і асэнсавана чытаць уголас і мочкі;
удасканальваць навыкі прадугадвання, прагназавання  час чытання, уменне чытаць выразна;
развіваць уменне вылучаць у тэксце і тлумачыць значэнне сло, якія з'яляюцца вобразна-выяленчымі сродкамі, ствараць умовы для развіцця пазнавальнай актынасці вучня;
садзейнічаць выхаванню любві і павагі да маці, бабулі, дзячынак.
Тып урока: урок-разважанне.
Абсталяванне: магнітафон, малюнкі.
ХОД УРОКА

I. Арганізацыйны момант Хто клапоціцца пра вас?
Хто вас, дзеткі, моцна любіць?
I не закрывае вочкі  ноч?
Хто вас ласкава галубіць?
II. Паведамленне тэмы рока
Вядома, гэта мама. Аб ёй і будзе ісці гутарка на року. Дапаможа нам у гэтым апавяданне Васіля Сухамлінскага «Сівая шласінка» (с. 105)
III. Чытанне апавядання настанікам
Пра каго атар напіса апавяданне?
IV. Чытанне апавядання вучнямі
1. Чытанне мочкі.
2. Кругавое чытанне (тэкст чытаюць па адным слове адзін за адным некалькі разо). 3. «Здагадайся» (чытанне апавядання праз краты).
V. Аналіз зместу твора
Што бачы Алесь у матчынай касе?
Ці атрыма ён адказ?
Што зрабіла мама?
Праз некаторы час хлопчык зно заважы, што валасінак прыбавілася. Як растлумачыла маці з'яленне новых сівых валасінак?
Ад чаго балела сэрца  маці?
Ці правільна рабі хлопчык?
Што магло з ім здарыцца?
Што ён запыта у мамы? Прачытайце.
Ці зразуме ён сваю памылку?
Ці можна лазіць па дрэвах?
Як бы вы паступілі на месцы хлопчыка?
Ці любіць ён сваю маму? А вы?
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Пляскайце  аладкі,
Дзень ідзе дала!
Удвая весялей,
Калі побач мама.
Працягніце рукі,
Абдьіміце маму
I лепш стане сё кругом,
Бо з мамай мне сё ні па чом.
Імітацыя руха.


Хадзьба на месцы.

Імітацыя руха.

Хадзьба на месцы.

VI. Пазакласнае чытанне.Падрыхтока да чытання верша П. Пранузы «Маміны рукі»
Што трэба рабіць, каб у мамы не сівелі валасы?
Падумайце, ці толькі сэрцам мы адчуваем матчыну любо, ласку, пяшчоту? Як яшчэ? (Мы ачуваем пяшчоту яе рук.)
Менавіта аб гэтым напіса Палюк Прануза  вершы «Маміны рукі»
VII. Чытанне верша настанікам
Аб чым верш «Маміны рукі»?
VIII. Чытанне верша вучнямі
1. Чытанне-гудзенне. 2. Бінарнае чытанне.
3. Настанік чытае тэкст і замяняе некаторыя словы сінонімамі, вучні шукаюць замену. Маміны рукі, самыя добрыя:
Няньчылі, калыхалі, гладзілі, першыя,
Маміны рукі сардэчныя, мужныя,
Маміны рукі самыя далыя.
Правільны варыянт Маміны рукі самыя лепшыя:
Няньчылі, гушкалі, лашчылі першыя.
Маміны рукі сардэчныя, смелыя,
Маміны рукі самыя мелыя.
IX. Аналіз зместу твора
Якія рукі  мамы? –––Што яны рабілі?
Як вы разумееце выразы «рукі сардэчныя», «рукі шчаслівыя»,
«рукі цярплівыя», «рукі ветлівыя»?
X. Са скарбонкі народнага слова Растлумачце прыказкі, запісаныя на дошцы:
1. Матчыны рукі засёды мяккія. 2. Пры сонейку цёпла, а пры маці добра.
XI. Актуалізацыя веда вучня
Ці падобны хлопчык з апавядання К. Каліны «Касманат», якое чыталі дома, і хлопчык з апавядання В. Сухамлінскага «Сівая іласінка»? Чым? А іх мамы?
Прачытайце аб тым, што зрабі хлопчык з апавядання «Касманат». Хто і як дапамог яму?
Перакажыце апавяданне згодна з планам, змешчаным у падручніку
XII. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Дык як трэба адносіцца да мамы?
Як трэба паводзіць сябе, каб у мамы не прыбалялася сівых валасінак?
Ці дапамагаеце вы дома маці весці хатнюю гаспадарку? Як?
Можа, і не трэба дапамагаць, вы ж яшчэ малыя?
Што б вы яшчэ хацелі зрабіць для мамы?
XIII. Дамашняе заданне (с. 105)
Падрыхтаваць выразнае чытанне апавядання.
Прачытаць творы пра дзяцей, іх паводзіны, пра сяброства.
Тэма: Пра сапраднае сяброства. МІКОЛА ЯНЧАНКА «А ТАМУ! »
Мэты:
фарміраваць уменне правільна і асэнсавана чытаць уголас і мочкі;
удасканальваць уменне чытаць па ролях, чытаць выразна, вылучаць у тэксце і тлумачыць значэнне сло, якія сталі трапнымі выразамі, працаваць у групах;
садзейнічаць стварэнню  класе атмасферы сяброства і заемапавагі, выхаванню навыка працавітасці.
Тып урока: традыцыйны.
Абсталяванне: магнітафон, малюнкі.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Вы се вельмі разумныя і кемлівыя, а таму будзеце добра працаваць на року, добразычліва адносіцца адзін да аднаго. Усміхніцеся кожны суседу па парце.
II. Праверка дамашняга задання
1. Конкурснае чытанне верша на памяць.
2. Адказаць на пытанні, змешчаныя  падручніку, падмацавашы словамі з тэксту.
3. Чытанне міні-сачынення аб маці.
III. Паведамленне тэмы рока
Перш чым пачынаць дальнейшую працу, растлумачце сэнс прыказкі, запісанай на дошцы: «Не май сто рублё, а май сто сябро».
Я з вамі згодна, што сяброства і добрыя адносіны паміж людзьмі з'яляюцца галоным у жыцці, бо сябар засёды падтрымае і выручыць у цяжкую гадзіну. Але ці засёды так бывае? Прачытаем аб гэтым у апавяданні Міхала Янчанкі «А таму!» (с. 108-110).
IV. Чытанне апавядання настанікам
Бюро даведак:
шкада жаль;
няёмка непрыемна, цяжка;
долу уніз.
V. Чытанне апавядання вучнямі
1. Чытанне «ланцужком» па сказе.
2. Чытанне па асобах дыялогу, выключаючы словы атара.
3. Чытанне і знаходжанне сказа, якія сталі трапнымі выра-ці. Растлумачыць іх сэнс. (Да лесу рукой падаць. Мы се ногі пазбівалі цябе шукаючы. А ты, Змітрок, пэна, варон лічы.)
VI. Аналіз зместу твора
Куды ішлі дзеці?
Хто да іх прыста?
Як сябе ста паводзіць Ромка  лесе?
Чаму Ромка не адзывася дзецям?
Ці добра ён рабі?
А чаму сталі зваць і шукаць Ромку дзеці?
Як Ромка растлумачы сваю адсутнасць?
Як вы адносіцеся да хлусні Ромкі?
Чаму Змітрок, Валодзя і Маня не назбіралі грыбо?
Раскажыце пра гэтых дзяцей. Якія яны?
Ці зразуме Ромка сваю памылку? Чаму?
Ці правільна зрабілі дзеці, што не зялі хлопчыка назатра лес?
Як бы вы паступілі на іх месцы?
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Гульня «Лянок»
У гульні дзельнічаюць усе дзеці. Выбіраецца вядучы, акрэсліваюцца кругі на падлозе гэта «гнёзды» (іх павінна быць на 2 менш, чым пар дзяцей). Пасля гэтага се становяцца  вялікае кола і бяруцца за рукі. Вядучы ходзіць па кругу і робіць розныя рухі: прысядае, падскоквае і г. д. Гульцы, не разнімаючы рук, павінны патараць рухі вядучага. Нечакана вядучы камандуе: «Садзі лянок!» Кожная пара імкнецца заняць «гняздо». Той, хто не зойме яго, лічыцца «пасаджаным у гняздзе» і сядзіць там да канца гульні. Затым гульня патараецца. Перамагае пара, якая сядзе  апошняе «гняздо».
VIІ. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Каго з героя прачытаных апавядання вы хацелі б бачыць сваімі сябрамі? Чаму?
Ці ёсць у вас сапрадныя сябры?
Давайце складзём схему якасцей сапраднага сябра. (3 мін працуюць па групах, потым складаецца агульная схема.)
Прыкладна схема можа выглядаць так:







XIІ. Дамашняе заданне (с. 108-110)
Падрыхтаваць выразнае чытанне твора М. Янчанка «А таму! » .
Падабраць прыказкі аб сябростве.
Тэма: РАСЦІСЛАѕ БЕНЗЯРУК «БУДЗЕНЬ I СВЯТА»
МАР’ЯН ДУКСА «ЦІ ТАК ЧЫТАЛА?»

Мэты:
фарміраваць уменне правільна і асэнсавана чытаць уголас і мочкі;
удасканальваць уменне чытаць па ролях, чытаць выразна, вылучаць у тэксце і тлумачыць значэнне сло, якія сталі трапнымі выразамі, працаваць у групах;
садзейнічаць стварэнню  класе атмасферы сяброства і заемапавагі, выхаванню навыка працавітасці.

Тып урока: традыцыйны.

Абсталяванне: магнітафон, малюнкі.

ХОД УРОКА

I. Арганізацыйны момант
Вы се вельмі разумныя і кемлівыя, а таму будзеце добра працаваць на року, добразычліва адносіцца адзін да аднаго. Усміхніцеся кожны суседу па парце.
II. Праверка дамашняга задання
––Прачытайце выразна твор М. Янчанка «А таму! »
III. Паведамленне тэмы рока
Пісьменнік Расцісла Бензярук падгледзе, што здарылася з людзьмі, якія вырашылі толькі гуляць і напіса казку «Будзень і свята» (с. 111-113).
ІV. Чытанне казкі настанікам
Аб чым пісьменнік расказа у казцы?
Бюро даведак:
капялюш галаны бор, шляпа;
брычка лёгкі выязны вазок;
будзень працоны дзень;
покуць вугал пад абразамі;
камора рус. кладовка.
V. Чытанне казкі вучнямі
1. Чытанне-гудзенне.
2. «Хвост і галава» (настанік пачынае чытаць сказ, дзеці хутка знаходзяць і дачытваюць разам).
VI. Аналіз твора
Хто сустрэся на дарозе?
Як выгляда Будзень? А Свята?
Куды ішо Будзень? Чаму?
Ці правільна паступілі людзі? Па чыёй указцы яны так зрабілі?
У чым было пэнена Свята?
Як сталі паводзіць сябе людзі, калі прыехала Свята?
Што адбылося пазней?
Ці зразумелі людзі сваю памылку? Як яны яе выправілі?
Знайдзіце  тэксце прыказку і растлумачце яе сэнс.
VII. Падрыхтока да працы над вершам Мар'яна Дуксы «Ці так чытала?»
Чаго, на вашу думку, не хапала Ромку? (Пачуцця таварыства.)
Якія яшчэ рысы характару вы ведаеце? (Адказы вучня.)
Я прапаную вам пазнаёміцца з дзячынкай, аб якой напіса паэт М. Дукса  сваім вершы «Ці так чытала?» (с. 114).
VIІI. Чытанне верша настанікам
Пра што хаце сказаць паэт у сваім вершы?
IX. Чытанне верша вучнямі
1. Чытанне напаголасу.
2. Бінарнае чытанне.
3. Чытанне рыка да малюнка.
X. Аналіз зместу твора
Як дзячынка чытала?
Што яна адначасова рабіла?
Куды яна хадзіла?
Як яна працавала?
Што атрымала за сваю працу?
Што вы адкажаце дзячынцы на яе пытанне?
Ці можна так чытаць?
XІ. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Якіх рыс характару не хапае дзячынцы з верша М. Дуксы «Ці так чытала»?
Да якога вываду прыйшлі людзі?
Ці згодны вы з імі? Як бы вы паступілі на іх месцы?
Каго можна асудзіць у казцы? За што?
Што для людзей з'яляецца галоным у жыцці? (Праца.)
XІI. Дамашняе заданне (с. 111-113)
Падрыхтаваць выразнае чытанне казкі. Падабраць прыказкі аб кнігах і працы.
Тэма: Браты нашы меншыя. ІВАН ВЯРЫГА «СУСТРЭЧА»

Мэты:
фарміраваць уменне правільна і асэнсавана чытаць уголас і мочкі, і удасканальваць уменне чытаць выразна;
садзейнічаць фарміраванню мення эмацыянальна рэагаваць на прачытанае, прыдумваць працяг твора;
развіваць уменне арыентавацца  аб'ёмным тэксце, працаваць у групах,
садзейнічаць развіццю творчых здольнасцей вучня;
садзейнічаць выхаванню важлівых і добразычлівых адносін да птушак і жывёл, жадання рабіць дабро.

Тып урока: традыцыйны.

Абсталяванне: магнітафон, малюнкі, лісткі са словамі.

ХОД УРОКА

I. Арганізацыйны момант
Паглядзіце адзін на аднаго, усміхніцеся, пажадайце вясёлага іастрою і плённай працы.
Загадка:
3 людзьмі сябруе, хату вартуе, жыве пад ганкам, хвост абаранкам. (Сабака.) (Паказаць малюнак.)
II. Паведамленне тэмы рока
Як вы думаеце, чаму мы пачалі рок з гэтай загадкі?
Правільна, мы будзем гаварыць сёння аб сабаку і аб заемаадносінах яго з чалавекам. А дапаможа нам у гэтым апавяданне вана Вярыгі «Сустрэча» (с. 115-117).
III. Чытанне апавядання настанікам
Назавіце героя апавядання.
Чаму атар да апавяданню такую назву?
Бюро даведак:
нацянькі напрамкі (кароткі шлях);
галёшы кароткі гумавы абутак;
заскавыта заскулі.
IV. Чытанне апавядання вучнямі
1. Чытанне-гудзенне.
2. Чытанне «Галава і хвост» (настанік пачынае чытаць сказ, дзеці хутка яго знаходзяць і дачытваюць усе разам).
V. Аналіз зместу твора
Якую дарогу дамо выбра Сака? Чаму?
3 якім настроем хлопчык вяртася дамо?
Хто сустрэ яго каля балаціны?
Што знікла  выніку сустрэчы?
Ці зразуме Саку Тузік?
Як павё сябе Тузік?
Якія пачуцці выклікала  Сакі жаласлівае скавытанне Тузіка?
Што зрабі Сака?
Як хлопчык растлумачы бацьку сваё рашэнне? Прачытайце.
Што вы думаеце пра чынак Сакі?
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Раз-два-тры мы сябры.
Чатыры-пяць ідзём гуляць.
Шэсць-сем-восем ваду носім.
Дзевяць-дзесяць цеста месім.

Каравай на славу дася.
Надакучыла стаяць мы бяжым ужо гуляць.

Хадзьба на месцы.
Імітацыя руха.
Сціснуць рукі  кулакі,
імітацыя руха.

Бег на месцы.

VІ. Работа  групах
На асобных лістах у канвертах ляжаць надрукаваныя асобна словы. Заданне саставіць са сло сказы, растлумачыць значэнне атрыманых прымавак.
1 група: аб дабры (добры чалавек гэта той, хто не мее рабіць зла).
2 група: аб жорсткасці (жорсткасць такая вырадлівасць, як горб).
VІI. Актуалізацыя веда вучня
VІII. Падвядзенне выніка урока. Рэфлексія
Што можна сказаць пра Саку?
Што б вы зрабілі, калі былі б на яго месцы?
Якіх адносін да сябе выклікае чалавек, які кіну на крыгу малое кацяня?
ІX. Дамашняе заданне (с. 115-116)
1. Падрыхтаваць выразнае чытанне апавядання.
2. Адказаць на пытанні, змешчаныя  падручніку.


Тэма: Сумленнасць  адносінах да родных. БАРЫС САЧАНКА «ХЛЕБ». Пазакласнае чытанне. ІВАН МУРАВЕЙКА «АСІЛКІ»
Мэты:
пашыраць аператынае поле чытання, фарміраваць уменне правільна і асэнсавана чытаць уголас і мочкі, удасканальваць уменне чытаць выразна;
развіваць уменне эмацыянальна спрымаць тэкст, вызначаць эмацыянальны настрой атара твора;
садзейнічаць выхаванню беражлівых адносін да хлеба, выхаванню працавітасці і жадання дапамагаць людзям.
Тып урока: традыцыйны.
Абсталяванне: магнітафон, малюнкі.
ХОД УРОКА
I. Арганізацыйны момант
Гучна празвіне званок.
Пачынаецца рок.
Нашы вушкі на макушцы,
Вочкі шырока раскрыты.
Слухаем, запамінаем,
Ні хвіліны не гуляем.
II. Праверка дамашняга задання
1. Выразна прачытаць аб тым, як паводзілі сябе Ромка і Змітрок.
2. Растлумачыць сэнс прыказак аб сябростве.
III. Паведамленне тэмы рока
Ці мог Ромка зрабіць па-другому?
Чаму ён зрабі так нядобра?
Падумайце, ці бываюць выпадкі, што можна зрабіць не вельмі добра і пры гэтым з'яляцца нядрэнным чалавекам?
Вам, мабыць, цяжка адказаць на гэта пытанне, але так сапрады бывае. Аб гэтым мы прачытаем у апавяданні Барыса Сачанкі «Хлеб» (с. 118-120).
IV. Чытанне апавядання Б. Сачанкі «Хлеб» настанікам
Што закранула вас пры праслухованні апавядання?
Бюро даведак:
борзда хутка;
неахайна неакуратна;
капаніца прылада для працы на агародзе;
пракатну праглыну;
абрус кавалак тканіны, якой засцілаюць стол;
спакуса тое, што выклікае неадольнае жаданне;
мроіся бачыся, уяляся  думках, сніся;
схамянуцца раптам успомніць аб чым-небудзь.
V. Чытанне апавядання вучнямі
1. Чытанне мочкі.
2. Чытанне «Вочкістоль».
VI. Аналіз зместу твора
Калі адбываліся падзеі, апісаныя  апавяданні?
Што прынесла маці?
Чаму так разглядалі акрайчык хлеба?
Чаму маці так прыйшлося падзяліць маленькі кусочак хлеба?
Чаму яна не адламала сабе хлеба?
Як вы думаеце, што адчувала маці?
Чаму хлопчык з'е хлеб? Ці можна яго асудзіць?
Як аднесліся да гэтага чынку брат, маці?
Чаму дарослыя не дакаралі малога?
Чаму хлопчык вырас, але тое, што ён з'е хлеб брата хвалюе яго сё жыццё?
Х в і л і н к а а д п а ч ы н к у (пад музыку)
Практыкаванні для мускула спіны, ног, рук, шыі.
Прайшо час, узнавілася пасля вайны народная гаспадарка. Хлеба хапае сім, і не толькі хлеба. Як вы думаеце, чыя  гэтым галоная заслуга? (Адказы вучня.)
А зараз паслухайце, які адказ на гэта пытанне дае паэт Іван Муравейка  сваім вершы «Асілкі» (с. 122).
VII. Пазакласнае чытанне. Чытанне верша настанікам
Хто былі гэтыя асілю'?
VIII. Чытанне верша вучнямі
1. Чытанне-гудзенне.
2. «Скачкі» (чытанне праз слова).
IX. Аналіз зместу твора
Хто такія асілкі?
Што яны робяць?
Чаму атар называе рукі асілкамі?
Якія пачуцді трэба выказваць пры чытанні верша?
X. Падвядзенне выніка урока. Рафлексія
Чым з'яляся хлеб для людзей у пасляваенныя гады?
Як наогул трэба адносіцца да хлеба?
Як адносіцеся да яго вы, вашы сябры, бацькі?
Ці згодны вы з атарам верша  тым, што рукі ён назва асілкамі? Чаму?
Вы хутка станеце дарослымі. Як вы думаеце, ці можна будзе  будучым вашы рукі таксама назваць асілкамі? Чаму? Паразважайце.
XI. Дамашняе заданне
Кола чытання летам.

Тэма: ПРАВЕРКА ЧЫТАЦКІХ УМЕННЯѕ

Мэта: праверыць сфарміраванасць чытацкіх умення вучня.

ХОД УРОКА

I. Арганізацыйны момант

ІІ. Паведамленне тэмы рока

ІІІ. Чытанне тэксту

Тэкст для выніковага кантролю

Буслы
Адзін год мы пражылі  невялікай станіцы, сярод суцэльных вішнёвых садо.
Непадалёку ад нашага дому расло старое дрэва. I вось аднойчы ранняй вясной на яго прыляце і сеся бусел. Ён дога штосьці аглядва.
А на наступную раніцу мы бачылі, што на дрэве завіхаліся жо два буслы. Яны ладзілі гняздо.
Хутка гняздо было гатова. Бусліха знесла туды яйкі і стала іх высежваць. А бусел то ляце за кормам на балота, то стая каля гнязда на суку, падкурчышы пад сябе адну нагу. Так, на адной назе, ён мог прастаяць вельмі дога, нават мог крышачку задрамаць.
Калі  гняздзе вывеліся бусляняты для старых бусло пачаліся вялікія клопаты. Птушаняты былі вельмі пражорлівыя. Яны цэлы дзень патрабавалі ежы, і буслы-бацькі па чарзе з раніцы да вечара цягалі ім з балота лягушак, рыбак, вужак. (129 сло.)
Г. Скрэбіцкі

Пытанні да тэксту
1. Раскажыце, як буслы выбіралі дрэва і ладзілі гняздо?
2. Як бусел клапоціцца аб буслісе?
3. Як яны даглядаюць буслянят?


ІV. Вынік рока. Рэфлексія





































Літаратурнае чытанне




п.п

Тэма рока. Матэрыял для чытання.

Дата

1
«З крыніц народных». Легенда «Адкуль песня беларуская»


2
Жніныя і восеньскія песні


3
Зімовыя і масленічныя песні


4
Вясновыя песні. Пазакласнае чытанне. Купальскія песні.


5
Лірычныя і жартоныя песні


6
Байкі «Чаму кот пасля яды мыецца» і «Хто задзірае нос угору»


7
Легенды «Адкуль узнік горад Мінск» і «Як узнікла назва Гомель»


8
Казка «Каток-залаты лабок»


9
Казка «Лісіца і гусак» Пазакласнае чытанне. Беларускія народныя казкі


10
Казкі «Бацькоскія парады», «Самае добрае»


11
Расцісла Бензярук «Дружбакі». Складанне тэксту па серыі малюнка ”Дружная сям’я”


12
Галіна Васілеская «Усмешка». Пазакласнае чытанне. Літаратурныя казкі беларускіх пісьменніка.


13
«Мой родны кут! Як ты мне мілы».Артур Вольскі «Беларусь мая Радзіма». Зоська Верас «Чароны край»


14
Радзіма мая дарагаяВасіль Вітка «Твой род, твая Радзіма». Генадзь Буракін «Край мой»


15
Радзіма мая дарагая Уладзімір Караткевіч «Мая Беларусь»


16
Слова беларускае. Артур Вольскі «Родная мова». Пазакласнае чытанне. Юрась Свірка «У нас хапае сло такіх»


17
Любо да роднай прыроды. Уладзімір Дубока «Шануй усё жывое»


18
Прырода восенню. Якуб Колас «Ясныя дні восені». Станісла Шушкевіч «Гусанькі»


19
Надыход зімы. Зоська Верас «Чараніцы». Пазакласнае чытанне. Якуб Колас «Зіма»


20
Зімовыя змены  прыродзе. Максім Багдановіч «Зімой». Складанне тэксту па серыі малюнка«Што зрабі мароз?»


21
Рыжая прыгажуня. Алесь Асіпенка «Прыгожая лісіца»


22
Зімовая казка. Алена Васілевіч «Калінавая рукавічка»
(1-я гадз.)


23
Зімовая казка. Алена Васілевіч «Калінавая рукавічка»
(2-я гадз.)


24
Набліжэнне вясны. Васіль Вітка «Сонейку». Уладзімір Ягодзік «Жавароначкі, прыляціце...». Пазакласнае чытанне. Авяр'ян Дзеружынскі «Пралеска»


25
Вясновыя змены  прыродзе. Кладзія Каліна «Красавік». Якуб Колас «Усход сонца»


26
Работа славіць чалавека. Рыгор Ігнаценка «Пасадзіце рабінку». Пятрусь Брока «Будзь верны»


27
«З усмешкай і сур’ёз». Васіль Вітка «Чатыры жаданні». Пазакласнае чытанне. Павел Місько «Добры чалавек»


28
Незвычайныя фантазіі. Кладзія Каліна «Касманат»


29
Чуллівыя адносіны да людзей і жывёл. Эдуард Валасевіч «Хлопчык і кацянё». Складанне тэксту па серыі малюнка «Дапамажыце! »


30
Любо да маці. Васіль Сухамлінскі «Сівая валасінка». Пазакласнае чытанне. Палюк Прануза «Маміны рукі»


31
Пра сапраднае сяброства. Мікола Янчанка «А таму!».


32
Расцісла Бензярук «Будзень і Свята». Мар'ян Дукса «Ці так чытала?»


33
Праверка чытацкіх умення


34
Браты нашы меншыя. Іван Вярыга «Сустрэча»


35
Сумленнасць  адносінах да родных. Барыс Сачанка «Хлеб». Пазакласнае чытанне. Іван Муравейка «Асілкі»






Э

К

А

Ч

Р

САПРАУДНЫ СЯБАР

ПРЫСТОЙНЫ


СЦІПЛЛЫ


ВЕРНЫ


СУМЛЕННЫ


ДОБРАЗЫЧЛІВЫ





Приложенные файлы

  • doc 23871489
    Размер файла: 987 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий