КАЗ -ФАРМА — СИЛЛАБУСС -2015-2016 учеб год


СИЛЛАБУС
«Фармакологии 2» пәнінен Far-2 3214
051301 «Жалпы медицина» мамандығы бойынша
Фармакология модулі
Курс үшінші Бесінші, алтыншы семестр
Практикалық сабақтар 30 сағат
Студенттің оқытушы жетекшілігімен
өзіндік жұмысы (СОӨЖ) 30 сағат
Студенттің өзіндік жұмысы (СӨЖ) 30 сағат
Барлығы 90 сағат (2 кредит)
Бақылау түрі: емтихан
Алматы, 2015
Силлабус 2012 жылдың ҚР МЖМБС негізінде 051301 –«Жалпы медицина» мамандығы бойынша бакалавриаттың білім беру бағдарламаларына және 2012 жылдың 23 тамыз айындағы №1080 ҚР Үкімет қаулысына сәйкес м.ғ.к. Г.Б. Айтжанова, аға оқыт Есетова Қ.Ө. қатысуымен құрастырылды (ҚазҰМУ Ғылым Кеңесінің мәжілісінде бекітілген, №8 хаттама, 27.03.2012 ж.). Силлабус фармакология модулінің отырысында қарастырылды және мақұлданды.
Хаттама № «____», «____» _____2014 ж.
Фармакология модулі жетекшісі, м.ғ.к. Г.Б.Айтжанова
1. Жалпы мәліметтер:
1.1. ЖОО атауы:С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ Ұлттық Медицина Университеті
1.2. Модуль: фармакология
1.3. Пән:«Фармакология 2», Far-2 3214
1.4. Мамандық:051301 «Жалпы медицина»
1.5. Оқу сағаттарының (кредиттер) саны – 90 сағат, 2 кредит
1.6. Оқытылатын курс және семестр - 3 курс, 5, 6 семестр
1.7 Оқытушылар жайлы мәліметтер:
№ Аты -жөні
Қызметі Ғылыми дәрежесі Қызығушылық тудыратын ғылыми саласы , жетістіктері
1 2 3 4 5
1 Айтжанова Гулзира Байдиллаевна. Модуль жетекшісі, доцент м.ғ.к. Фитопрепараттарды қолдану ерекшеліктері
2 Изатова Айгуль Есенгельдиновна Доцент м.ғ.д. Кардиологияда қолданылатын препараттардың ерекшеліктері
3 Есетова Қамажай Өтениязовна Аға оқытушы м.ғ.к. Аритмияға қарсы заттар
4 Кантуреева Гульзахира Тасыбаевна Оқытушы - Гастроэнтерологияда қолданылатын препараттардың ерекшеліктері
5 Мамашева Гульмира Мухтаровна Оқытушы - Полипрагмазия
1.8 Байланыс ақпараттары:
Алматы қ, Ақан Сері көшесі 34, 1 қабат (интеграциялап оқыту орталығы)
Жұмыс. тел. 8(3272) 35-18-20
1.9 Пән саясаты:
- сабаққа кешікпей келу;
- студенттер сабаққа және дәрістерге тек ақ халатпен жіберіледі;
- сабақты себепсіз жіберуге болмайды;
- жіберілген сабақтарды өтеу кестесіне сәйкес қайта өтеу;
- оқу үрдісіне белсенді қатынасу;
- дозасын білуге және талдауға арналған препараттарды рецепте жаза білу;
- СӨЖ талаптарға сәйкес және белгіленген уақыттан қалдырмай өткізу; СӨЖ бойынша 2 тақырыпты міндетті түрде тапсыру керек;
- аралық бақылауды толығымен тапсырмаған студенттер емтиханға жіберілмейді;
- белгілі себеппен сабақты босатқан студенттерге деканаттың жарлығы бойынша сабақты өтеуге рұқсат етіледі;
- практикалық сабақ, аралық бақылау, емтихан барысында ұялы телефонды, шпаргалка және т.б. құралдарды пайдалануға рұқсат етілмейді.
2. Бағдарлама
2.1 Кіріспе
Фармакология науқас адамның организміне дәрілік заттардың тигізетін әсерін зерттейді. Фармакологияның басты міндеттеріне неғұрлым тиімді дәрілік қалыптар мен оларды қабылдау тәртібін анықтау, дәрілік затты енгізу жолын анықтау, дәрілік заттың әсерін бақылау, дәрілік заттың жанама әсерінің алдын алу және жою, жаңа фармакологиялық заттарды сынақтан өткізу, дәрілік препараттарды неғұрлым тиімді және қауіпті қолдану әдістерін жасап шығару, ескі препараттарды клиникалық зерттеу және қайта бағалау, медициналық қызметкерді ақпараттық қамтамасыздандыру және кеңес берулер жатады.
Оған қоса, фармакология түрлі жағдайларда дәрілік заттардың жанама әсерлерін, әсер ету ерекшеліктерін (егде жас, жүктілік және т.б.), оларды жұптастырып қолданғанда өзара әсерлесуін, дәрілік заттардың фармакокинетикасына тағамның әсерін зерттейді. Көрсетілген сұрақтар бойынша заманауи мәліметтер дәрілік заттарды таңдаудың және оларды әр науқас үшін жеке дозалау тәртібінінің неғұрлым тиімді және қауіпсіз ретін құрастыруға көмектеседі.
Фармакологияның ілгерілеуі клиникалық пәндердің дамуына ықпал етуде. Соңғы жылдар фармакологияның шапшаң дамуымен, дәрілік заттардың жаңа топтарының пайда болуымен есте қалды, соның нәтижесінде фармакотерапия көптеген ауруларды емдеудің әмбебап әдісі болып қалыптасты. Сонымен, фармакология медициналық білім беру жүйесінде маңызды орын алады, сондықтан әр дәрігер мамандығына байланыссыз фармакологияның басты бағыттарын жақсы білуі қажет.
2.2 Пәннің мақсаты: әртүрлі патологиялық жағдайлар кезінде препараттарды рационалды таңдау үшін дәрілік заттар фармакокинетикасы мен фармакодинамикасы туралы білімін қалыптастыру.
2.3 Пәннің міндеттері:
Түрлі патологиялық жағдайларда фармакотерапияның негізгі принциптеріне үйрету;
Препараттардың фармакокинетикалық және фармакодинамикалық ерекшеліктеріне байланысты дәрілік заттарды таңдау принциптерімен таныстыру;
Дәрілік заттардың негізгі әсерлерін күшейту немесе жеке препараттардың жағымсыз әсерлерін жою үшін оларды жұптастыру принциптеріне үйрету;
Дәрілік заттардың жағымсыз әсерлерін тануды және олрады жоюды үйрету.
2.4. Оқытудың соңғы нәтижелеріСтудент келесі компетенцияларды игеруі қажет:
Когнитивті компетенция:
Патологиялық үрдістерді реттеуге бағытталған дәрілік препараттар тобының жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмдері мен негізгі фармакологиялық және жанама әсерлері туралы білімді қалыптастыру;
Қолдануға қарсы көрсеткіштері, жанама әсерлерін анықтауды және оларды дер кезінде түзетуді жасай білу туралы білімді қалыптастыру.
Жеке препараттардың негізгі әсерлерін күшейту үшін немесе жағымсыз әсерін жою үшін дәрілік заттарды жұптастыру жөнінде білімді қалыптастыру.
Терапияның тиімділігін жоғарлату мақсатында ағзаның әртүрлі мүшелері мен жүйелерінің қызметін бағытталған түрде өзгертуге дәрілік заттарды таңдау бойынша білімді қалыптастыру.
Түрлі патологиялық жағдайларда дәрілік заттардың қалыптарын, қолдану жолдарын таңдауды, оларды рецептте жазу дағдасын қалыптастыру.
Операционалды компетенция:
Дәрілік заттарды рецептте талдауымен бірге жаза білу дағдысын қалыптастыру.
Препараттардың бір реттік мөлшерін есептей білу дағдысын қалыптастыру
Дәрілік заттардың жағымсыз әсерлерін тани білу, оның алдын алу және болдырмау.
Шұғыл көмек көрсету үшін дәрілік заттарды таңдай білу.
Жаңа дәрілік заттар жайында хабардар болу және олардың кең таралған синонимдерін білу.
Коммуникативті компетенция:
Сауатты және жетік түрде сөйлеуді игеру;
Даулы жағдайларды шешу және оның алдын алу
Ұжым мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасқа әсер етуді ынталандыру мақсатында мотивация сұрақтарын қолдану.
Жеке ой-пікірін жеткізе білу.
Фармакологияның мәселері бойынша логикалық ойлау, еркін түрде пікірталас жүргізе білу
Құқықтық компетенция:
Құқықтық білім мен дағдыны қалыптастыру: Дәрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы рецептте жазу, босату, сақтауды реттеуші ҚР негізгі заңнамалық актілері.
Үздіксіз оқыту және білім беру компетенциясы:
1.Өзіндік қазіргі замандағы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологиялар қолдану, ақпарат жинау және оларды өңдеу және талдау жасау (оқулықтар, анықтамалық әдебиет, нормативті құжаттар, ғылыми әдебиет және интернет-қоры)
2.СӨЖ-тың күрделі түрлерін орындай білу (көп деңгейлі кроссвордтарды, тесттік тапсырмаларды, презентацияларды, эссе, рефераттарды құру).
2.5. Пререквизиттер: гистология, қалыпты физиология, патологиялық физиология, патологиялық анатомия.
2.6. Постреквизиттер: ішкі аурулар пропропедевтикасы
Фармакология пәнінің құрылымы
№ Жүйе бойынша компетенциялар: Пәннің мазмұны
«ЖҮЙКЕ ЖҮЙЕСІ»
Студент білуі тиіс:
жүйке жүйесіне әсер ететін негізгі препараттардың жіктелуін;
келесі синдромдарды емдеу-дің негізгі принциптері:
- ишемия және геморрагиялық инсульт синдромдарын;
- тырысу синдромын;
- ми қабаттарының зақымдану синдромын (менингиттер)
Студент жасай білуі тиіс:
жүйке жүйесінің патология-лары кезінде дәрілік заттарды таңдай және оларды қолдану көрсеткіштерін
дәрілік қалыптарды және қолдану әдісін таңдауды
тиімділігін арттыру немесе жеке препараттардың жағымсыз әсерлерін жою үшін дәрілік заттардың комбинациясын таңдай білуді
жүйке жүйесінің патологиялары кезінде қолданылатын дәрілік заттарға рецепт жазу, бір реттік дозасын есептеу: Жүйке жүйесінің қызметіне әсер ететін заттар.
Инсульт кезіндегі дәрілік ем принциптері. Ми қанайналымының жедел бұзылыстарын дифференцирленген емінің негізгі бағыттары — ишемиялық аймақта адекватты перфузияны қалыптастыру және ишемия ошағын шектеу, қанның реологиялық және ұю қасиетін қалпына келтіру, ишемияның зақымдаушы әсерінен нейрондарды қорғау және жүйке тінінің репаративті үрдісін ынталандыру.
Нейрометаболикалық заттар: ноотроптар мен церебропротекторлар (пирацетам, глицин, семакс, церебролизин және т.б.), әсер ету механизмдері, көрсеткіштері, қарсы көрсеткіштері. Балаларда қолдану ерекшеліктері.
Эпилепсияның консервативті емі. Ұстаманың түріне және эпилепсияның формасына байланысты эпилепсияға қарсы препараттарды таңдау. Қазіргі эпилепсияға қарсы препараттардың артықшылықтары (ламотриджин, тиагабин және т.б.). Балаларда қолдану ерекшеліктері.
Ми қабаттарының зақымдану синдромы (менингиттер). Менингит фармакотерапиясының негізгі принциптері. Нейроинфекциялар кезінде қолданылатын антибактериялық заттар. Жіктелуі, әсер ету механизмі, көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері. Балаларда қолдану ерекшеліктері.
«ЭНДОКРИНДІ ЖҮЙЕ»
Студент білуі тиіс:
гипо- және гипертиреоз, гипо- және гипергликемия, гипо- және гиперкортицизмнің этиотропты, патогенетикалық және симптоматикалық емінің негізгі принциптерін;
келтірілген синдромдар кезінде қолданылатын дәрілік заттарды.
Студент жасай білуі тиіс:
эндокринді жүйе патологиялары кезінде дәрілік заттарды таңдау және оларды қолдану көрсеткіштерін
дәрілік қалыптарды және қолдану әдісін таңдауды
тиімділігін арттыру немесе жеке препараттардың жағымсыз әсерлерін жою үшін дәрілік заттардың комбинациясын таңдай білуді
эндокринді жүйе патологияларында қолданылатын препараттарға рецепт жазуды, дозасын есептеуді. Эндокринді жүйе мүшелерінің зақымдануында қолданылатын дәрілік заттар:
Гипо-, гипертиреозда қолданылатын дәрілік заттар, олардың зат алмасуына әсері. Қолдану көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері. Жанама әсерлері.
Ұйқы безі гормондарының препараттары. Әсер ету механизмдері, қолдану көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері, жанама әсерлері. Диабетке қарсы пероралды синтетикалық заттар, әсер ету механизмдері, жанама әсерлері. Балаларда қолданылатын инсулиннің негізгі препараттары.
Гипогликемия синдромында қолданылатын заттар (глюкагон, адреналин гидрохлориді, глюкоза). Әсер ету механизмдері, қолдану көрсеткіштері. Жанама әсерлері.
Бүйрекүсті безінің жетіспеушілігі синдромында қолданылатын препараттар (глюкокортикоидтар, минералокортикоидтар). Әсер ету механизмдері, қолдану көрсеткіштері. Жанама әсерлері.
Балаларда қолдану ерекшеліктері.
Семірудің фармакотерапиялық принциптері. Анорексигенді заттар - сибутрамин, липаза ингибиторлары – орлистат (ксеникал), қант алмастырушысы – олестр. Әсер ету механизмдері. Қолдану көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері. Жанама әсерлері.
«ҚАН ТҮЗУ ЖҮЙЕСІ»
Студент білуі тиіс:
келесі синдромдарды емдеуде қолданылатын негізгі препараттарды:
анемияда;
геморрагиялық синдромда;
миело- және лимфопролифера-тивті синдромды.
ҚІШҚҰ синдромында
Студент жасай білуі тиіс:
қан түзу жүйесінің патологиялары кезінде дәрілік заттарды таңдау және оларды қолдану көрсеткіштерін
дәрілік қалыптарды және қолдану әдісін таңдауды
тиімділігін арттыру немесе жеке препараттардың жағымсыз әсерлерін жою үшін дәрілік заттардың комбинациясын таңдай білуді
келесі синдромдарда қолданылатын дәрілік заттарға рецепт жазу:
тапшылықты анемияда;
геморрагиялық синдромда;
миело- және лимфопроли- феративті синдромында;
дозасын есептеуді Анемия синдромында қолданылатын заттар.
Темір препараттары. Препараттардың салыстырмалы сипаттамасы, қолданылуы, жанама әсерлері, педиатриялық практикада қолданылу ерекшеліктері. Аскорбин қышқылының темірдің сіңірілу үрдісі кезіндегі рөлі. Цианокобаламин, фоль қышқылының фармакотерапиялық әсерінің механизмдері. Қолдану көрсеткіштері. Болуы мүмкін жанама әсерлері. Бағдарлама бойынша препараттар: темір сульфаты және құрамында темірі бар препараттар (сорбифер Дурулес, тардиферон), темір фумараты (ферронат, хефенол), темір хлориді (гемофер), темір тотығының сульфаты (актиферрин, тардиферрон, ферроградумет), ферковен, феррум лек, кешенді темір препараттары (мальтофер, ферлатум), эпоэтин альфа, аскорбин қышқылы, цианокобаламин, фоль қышқылы.
Геморрагиялық синдром кезінде қолданылатын заттар. Тікелей және тікелей емес әсерлі антикоагулянттар, фибринолиз тежегіштері, тромбқа қарсы заттар, қантамырларының өткізгіштігіне әсер ететін заттар. Жіктелуі, әсер ету механизмі, көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері, жанама әсерлері.
Миело- және лимфопролиферативті синдромда қолданылатын препараттар.
Цитостатиктер:циклофосфан, цисплатин, хлорбутин, нитрозометилмочевина, ломустин, кармустин, миелосан, метотрексат, меркаптопурин, фторурацил, цитарабин; өсімдік тектес препараттар: винкристин; антибиотиктер: доксорубицин; цитокины, моноклоналды антиденелер
«ЖҮРЕК-ҚАНТАМЫР ЖҮЙЕСІ»
Студент білуі тиіс:
жүрек-қантамыр жүйесіне әсер ететін дәрілік заттарды;
артериялық гипертензия кезіндегі этиотропты, патогенетикалық және симптоматикалық емнің негізгі принциптерін;
тәждік жетіспеушілік синдромы, артериялық гипотензия, кенет өлім синдромы, ырғақ бұзылысы синдромы, жүректің жедел және созылмалы жетіспеушілігі, жүрек ақаулары туралы;
Студент жасай білуі тиіс:
жүрек-қантамыр патологиялары кезінде дәрілік заттарды таңдау және қолдану көрсеткіштерін;
дәрілік қалыпты таңдау және қолдану әдістерін;
тиімділігін арттыру немесе жеке препараттардың жағымсыз әсерлерін жою үшін дәрілік заттардың комбинациясын таңдауды;
жүрек-қантамыр жүйесінің патологиясы кезінде қолданылатын препараттарға рецепт жазу, бір реттік дозасын есептеу Жүрек-қантамыр жүйесіне әсер ететін заттар.
Кардиотоникалық дәрілік заттар, әсер ету механизмдері, қолдану көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері, жанама әсерлері. Балалардағы ерекшеліктері.
Тәждік жетіспеушілік синдромында қолданылатын заттар. Жіктелуі (нитраттар, β-блокаторлар, кальций антагонисттері, триметазидин), әсер ету механизмдері, қолдану көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері, жанама әсерлері. ЖИА емдеудегі антикоагулянттар, антиагреганттар, фибринолитиктер. Жүрек-қантамыр жүйесі ауруларын емдеуде гипохолестеринемиялық препараттарды таңдау.
Жүрек ырғағы бұзылысы синдромында қолданылатын заттар, жіктелуі және әсер ету механизмі, негізгі препараттардың фармакологиялық әсерлері, қолдану көрсеткіштері, жанама әсерлері.
Артериялық гипертензия синдромында қолданылатын заттар, негізгі 4 топтың сипаттамасы (ААФ ингибиторлары, тиазидті диуретиктер, кальций каналының блокаторлары, β-блокаторлар). Артериялық гипертензия синдромын емдеуде қолданылатын препараттарды таңдау.
Жұптастырылған ем. Негізгі препараттардың әсер ету механизмдері, қолдану көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері, жанама әсерлері.
Артериялық гипотензияны емдеуде антигипотензивті заттар, көрсеткіштері, жанама әсерлері, түзету.
Жүректің жедел жетіспеушілігін емдеуде дәрілік заттарды қолдану принциптері. Жұптастырылған ем. ААФ ингибиторларының, диуретиктердің, β-блокаторлардың, жүрек гликозидтерінің жүректің жедел жетіспеушілігін жұптастырып емдеудегі рөлдері. Балалардағы ерекшеліктері.
Жүрек-қантамыр патологиялары кезінде фитопрепараттарды қолдану патологии (долана, тау арникасы, мамырлық меруертгүл, көктемгі жанаргүл, строфант тұнбасы, шағын барвинок жапырақтары, кәдімгі барбарис, валериана тамыры, сасықшөп, түкті оймақгүл, алқызыл оймақгүл, желтушник раскидистый, желтушник левкойный)
Кардиопротекторлар, ангиопротекторлар
«ТЫНЫС АЛУ ЖҮЙЕСІ»
Студент білуі тиіс:
тыныс алу мүшелерінің қызметіне әсер ететін заттарды;
бронх өткізгіштігі бұзылысы, тыныс жетіспеушілігі, өкпе тінінің тығыздану синдромының этиотропты, патогенетикалық және симптоматикалық емінің негізгі принциптерін.
Студент жасай білуі тиіс:
тыныс алу жүйесі патологиясы кезінде дәрілік заттарды таңдау және қолдану көрсеткіштерін;
дәрілік қалыпты және қолдану әдісін таңдай білуді;
тиімділігін арттыру немесе жеке препараттардың жағымсыз әсерлерін жою үшін дәрілік заттардың комбинациясын таңдай білуді;
тыныс алу жүйесі патологияларында қолданылатын препараттарға рецепт жазуды. Тыныс алу жүйесіне әсер ететін заттар.
Бронх өткізгіштігі бұзылысы синдромында қолданылатын заттар:
қабынуға қарсы (ингаляциялық глюкокортикостероидтар, мембранатұрақтандырушы (натрий кромогликаты, недокромил- натрий, кетотифен) заттар;
бронходилататорлар: қысқа және ұзақ әсер ететін β-агонисттер, м-холиноблокаторлар (ипратропий бромиді, тиотропий бромиді), фосфодиэстаразаның тежегіштері.
Өкпе тінінің тығыздануы синдромында қолданылатын заттар:
ауруханадан тыс пневмонияда қолданылатын антибактериялық заттар, жіктелуі, антибиотиктердің әсер ету механизмі, синтетикалық антибактериялық заттар. Балаларда дозалау схемасының ерекшеліктері.
Қақырық түсіретін және муколитикалық заттар: препараттардың жіктелуі. Қақырық түсіретін заттардың әсер ету механизмі. Дозалау тәртіптері. Енгізу жолдары. Жанама әсерлері. Балаларда қолдану ерекшеліктері.
Жөтелге қарсы заттар, жіктелуі, әсер ету механизмі, қолдану ерекшеліктері.
Тыныс алуды ынталандыратындар, жіктелуі, қолдану ерекшеліктері.
Тыныс жетіспеушілігі синдромында қолданылатын заттар. Этил спиртінің көбікбасушы әсері. Балаларда, қарттарда және жүкті әйелдерде ТЖ патологияларының фармакотерапиясының ерекшеліктері.
«АС ҚОРЫТУ ЖҮЙЕСІ»
Студент білуі тиіс:
Келесі синдромдар кезіндегі фармакотерапияның негізгі принциптерін:
дисфагия синдромы.
асқазандық және ішектік диспепсия синдромы.
сарғаю синдромы.
бауыр жетіспеушілік синдромы
ұйқы безінің сыртқы секреторлық жетіспеушілік синдромы;
Келтірілген синдромдар кезінде қолданылатын дәрілік заттарды.
Студент жасай білуі тиіс:
Ас қорыту жүйесі патологиялары кезінде дәрілік заттарды таңдау және оларды қолдану көрсеткіштерін
дәрілік қалыптарды және қолдану әдісін таңдауды
тиімділігін арттыру немесе жеке препараттардың жағымсыз әсерлерін жою үшін дәрілік заттардың комбинациясын таңдай білуді
ас қорыту жүйесі патологияларында қолданылатын препараттарға рецепт жазуды, дозасын есептеуді. Эрадикациялық ем жүргізілгенде қолданылатын антимикробты заттар (амоксициллин, кларитромицин, метронидазол, тетрациклин, фуразолидон, висмут субцитраты).
Антисекреторлы заттар: протондық насостың ннгибиторлары, Н2–гистаминоблокаторлар, М-холиноблокаторлар. Әсер ету механизмдері. Қолдану көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері. Енгізу жолдары. Жанама әсерлері. Балаларда қолдану ерекшеліктері.
Антацидті заттар. Препараттардың салыстырмалы сипаттамасы. Көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері. Жанама әсерлері. Балаларда қолдану ерекшеліктері.
Гастропротекторлар. Простагландиндердің синтети-
калық аналогтары (мизопростол). Шырышты қабатты механикалық қорғайтын және оның қорғаныс функциясын арттыратын препараттар. Көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері. Жанама әсерлері. Балалардағы қолдану ерекшеліктері.
Асқазан-ішек жолдарының моторикасына әсер ететін заттар, спазмолитикалық заттар, іш айдағыштар мен диареяға қарсы заттар (метоклопрамид, домперидон, М-холиноблокаторлар, дротаверин, пинаверий бромиді, мебеверин, лактулоза және т.б.). Жіктелуі. Әсер ету механизмдері. Көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері. Жанама әсерлері. Балалардағы қолдану ерекшеліктері.
Ішек микрофлорасын қалпына келтіретін препараттар (бифидумбактерин, лактобактерин, линекс, лактулоза, хилак форте, ішек таяқшасы-протейлік бактериофаг)
Өт айдағыш заттар. Жіктелуі. Әсер ету механизмдері. Көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері. Жанама әсерлері. Балалардағы қолдану ерекшеліктері.
Гепатопротекторлар. Жіктелуі. Әсер ету механизмдері. Көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері. Жанама әсерлері. Балалардағы қолдану ерекшеліктері.
Ұйқы безінің экскреторлы қызметі бұзылғанда қолданылатын заттар. Ұйқы безінің қызметінің жетіспеушілігінде қолданылатын орын басушы заттар. Жіктелуі. Әсер ету механизмі. Көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері. Жанама әсерлері. Балалардағы қолдану ерекшеліктері.
«НЕСЕП-ЖЫНЫС ЖҮЙЕСІ»
Студент білуі тиіс:
несеп шығару және репродуктивті жүйенің патологиясында қолданылатын дәрілік заттарды;
нефриттік синдром, нефротикалық синдром, зәрлік синдром, бүйрек жетіспеушілігі синдромы (жедел және созылмалы), бүйректік артериялық гипертензия синдромы, жыныстық және репродуктивті жүйе дамуының бұзылу синдромы (анорхизм, монорхизм, қуық экстрофиясы, дисменорея) этиотропты, патогенетикалық және симптоматикалық емінің негізгі принциптерін.
Студент жасай білуі тиіс:
зәр шығару жүйесі патологиялары кезінде дәрілік заттарды таңдау және оларды қолдану көрсеткіштерін
дәрілік қалыптарды және қолдану әдісін таңдауды
тиімділігін арттыру немесе жеке препараттардың жағымсыз әсерлерін жою үшін дәрілік заттардың комбинациясын таңдай білуді
зәр шығару жүйесі патологияларында қолданылатын препараттарға рецепт жазуды, дозасын есептеуді. Зәр шығару жүйесінің аурулары кезінде қолданылатын заттар.
Зәр айдағыш заттар. Карбоангидраза тежегіштері, осмостық диуретиктер, ағзадан негізінен натрий, калий және хлордың шығарылуын арттыратын заттар (ілмектік диуретиктер), ағзадан натрий мен хлордың шығарылуын арттыратын заттар (тиазидтер мен тиазидтәрізді диуретиктер), минералокортикоидты рецепторлардың антагонисттері (альдостеронның антагонисттері, калийсақтаушы диуретиктер), бүйректік эпителиалды натрий каналдарының ингибиторлары (альдостеронның тікелей емес антагонисттері, калийсақтаушы диуретиктер). Әсер ету механизмдері, көрсеткіштері, қарсы көрсеткіштері, жанама әсерлері, жасқа байланысты қолдану ерекшеліктері.
Нефрологияда қолданылатын қан ұю жүйесіне әсер ететін заттар. Тікелей әсерлі антикоагулянттар (гепарин), антиагреганттар (аденозиндезаминаза ингибиторы – дипиридамол). Әсер ету механизмдері, көрсеткіштері, қарсы көрсеткіштері, жанама әсерлері, жасқа байланысты қолдану ерекшеліктері.
Глюкокортикоидтармен (преднизолон) және цитостатиктермен (циклофосфамид, хлорамбуцил, циклоспорин) иммуносупрессивті емдеу. Глюкокортикоидтар мен цитостатиктерді жұптастырып қолдану. Әсер ету механизмдері, көрсеткіштері, қарсы көрсеткіштері, жанама әсерлері, жасқа байланысты қолдану ерекшеліктері.
Созылмалы гломерулонефриттің жұптастырылған емі. Үшкомпонентті (цитостатиктер немесе глюкокортикоидтар, антиагерганттар, гепарин) және төрткомпонентті сызба бойынша (глюкокортикоидтар, цитостатиктер, антиагреганттар, гепаринді фенилинге ауыстырып). Әсер ету механизмдері, көрсеткіштері, қарсы көрсеткіштері, жанама әсерлері, жасқа байланысты қолдану ерекшеліктері.
Микробқа қарсы заттар, зәр шығару жолдарының инфекциясында қолданылатын (бета-лактамдар, аминогликозидтер, фторы бар және фторы жоқ хинолондар, нитрофурандар және т.б.). Әсер ету механизмдері, қолдану көрсеткіштері, қарсы көрсеткіштері, жанама әсерлері, жасқа байланысты қолдану ерекшеліктері.
Репродуктивті жүйеге әсер ететін заттар.
Жыныстық даму бұзылысында қолданылатын заттар. Стероидты жыныс гормондары (андрогендер мен эстрогендер). Әсер ету механизмдері, қолдану көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері, дозалау тәртібі, жанама әсерлері.
Зәр-тас ауруларын емдеудің негізгі бағыттары. Уратты, фосфатты және оксалатты тастар кезінде қолданылатын препараттар. Әсер ету механизмдері, қолдану көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері, дозалау тәртібі, жанама әсерлері.
Бүйректің жедел және созылмалы жетіспеушілігінде қолданылатын заттар. Әсер ету механизмдері, қолдану көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері, дозалау тәртібі, жанама әсерлері.
Жоғарыда көрсетілген препараттарды балаларда дозалау ерекшеліктері.
«ТІРЕК-ҚИМЫЛ ЖҮЙЕСІ»
Студент білуі тиіс:
буындық синдром кезінде қолданылатын заттарды.
Студент жасай білуі тиіс:
тірек-қимыл аппаратының патологиялары кезінде дәрілік заттарды таңдау және оларды қолдану көрсеткіштерін
дәрілік қалыптарды және қолдану әдісін таңдауды
тиімділігін арттыру немесе жеке препараттардың жағымсыз әсерлерін жою үшін дәрілік заттардың комбинациясын таңдай білуді
тірек-қимыл аппаратының патологияларында қолданылатын препараттарға рецепт жазу, дозасын есептеуді Қаңқаның қалыптасуына әсер ететін және кальций-фосфор алмасуын реттейтін препараттар. «Д» витаминінің препараттары. Фосфор-кальций алмасуына әсер ететін заттар, қолдану көрсеткіштері. Кальцийдің қазіргі препараттары. Жіктелуі, әсер ету механизмдері, көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері, жанама әсерлері.
Остеоартроз кезінде қолданылатын заттар (хондроитин сульфаты, глюкозамин). Қабынуға қарсы стероидты емес және стероидты заттар. Ревматоидты артрит кезінде қолданылатын базисті препараттар (метотрексат, алтын препараттары, сульфасалазин, пенициламин, циклофосфамид және т.б.). Жіктелуі, әсер ету механизмдері, көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері, жанама әсерлері.
Жасқа байланысты қолдану ерекшеліктері.
Фармакология -2 сағаттарын модуль бойынша бөлу
№ Модуль Сағаттардың жалпы саны Аудиториялық сағаттар СӨЖ
Барлығы Практикалық сабақтар СОӨЖ 1 Жүйке жүйесі 8 6 4 2 2
2 Эндокринді жүйе 8 5 2 3 3
3 Қан түзу жүйесі 8 6 4 2 2
4 Жүрек-қан тамыр жүйесі 16 12 6 6 4
5 Тыныс алу жүйесі 14 8 4 4 6
6 Ас қорыту жүйесі 14 8 4 4 6
7 Несеп жыныс жүйесі 14 9 4 5 5
8 Тірек-қимыл жүйесі 8 6 2 4 2
Барлығы 90 60 30 30 30
2.8. Тақырыптық жоспар: тақырыптар,әр сабақты өткізу түрі мен ұзақтығы ( практикалық сабақтар, СОӨЖ, СӨЖ)
2.8.1. Практикалық сабақтардың тақырыптық жоспары
№ Практикалық сабақтардың тақырыптары Өткізу түрі Сабақтың ұзақтығы, сағатпен
Жүйке жүйесі
1 Жедел және созылмалы ми қанайналымыбұзылысындақолданылатынзаттар Ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар және жағдайлық есептерді шешу, оқытудың белсенді әдістері, кіші топтарда жұмыс жасау, кестелер, суреттер, сызбаларды талдау, электронды оқулықтар мен оқу құралдарымен жұмыс жасау 2
2 Ми қабаттарының қабыну ауруларын этиопатогенетикалық және симптоматикалық емдеудің негізгі жолдары Тақырыпты талқылау, практикалық дағдыны игеру, талдауымен рецепт жазу 2
Эндокринді жүйе
3 Гипергликемия және гипогликемияд қолданылатын заттар. Балаларда қолдану ерекшеліктері. Ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар және жағдайлық есептерді шешу, оқытудың белсенді әдістері, кіші топтарда жұмыс жасау, кестелер, суреттер, сызбаларды талдау, электронды оқулықтар мен оқу құралдарымен жұмыс жасау 2
Қан түзу жүйесі
4 Анемиялық, миело- және лимфопролиферативті синдромдарды емдеудің негізгі принциптері Ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар және жағдайлық есептерді шешу, оқытудың белсенді әдістері, кіші топтарда жұмыс жасау, кестелер, суреттер, сызбаларды талдау, электронды оқулықтар мен оқу құралдарымен жұмыс жасау 2
5 Геморрагиялық синдромды емдеудің негізгі принциптері Тақырыпты талқылау, практикалық дағдыны игеру, талдауымен рецепт жазу 2
Жүрек-қантамыр жүйесі
6 Тәждік жетіспеушілік синдромында қолданылатын заттар.
Ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар және жағдайлық есептерді шешу, оқытудың белсенді әдістері, кіші топтарда жұмыс жасау, кестелер, суреттер, сызбаларды талдау, электронды оқулықтар мен оқу құралдарымен жұмыс жасау 2
7 Артериялық гипертензия синдромында қолданылатын заттар Ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар және жағдайлық есептерді шешу, оқытудың белсенді әдістері, кіші топтарда жұмыс жасау, кестелер, суреттер, сызбаларды талдау, электронды оқулықтар мен оқу құралдарымен жұмыс жасау, практикалық дағдыны игеру, талдауымен рецепт жазу 2
8 Жүрек ырғағы бұзылысы синдромында қолданылатын заттар
Ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар және жағдайлық есептерді шешу, оқытудың белсенді әдістері, кіші топтарда жұмыс жасау, кестелер, суреттер, сызбаларды талдау, электронды оқулықтар мен оқу құралдарымен жұмыс жасау 2
Тыныс алу жүйесі
9 Тыныс алу жүйесі патологияларында қолданылатын антибактериялық препараттар. Балаларда дозалауерекшеліктері. Ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар және жағдайлық есептерді шешу, оқытудың белсенді әдістері, кіші топтарда жұмыс жасау, кестелер, суреттер, сызбаларды талдау, электронды оқулықтар мен оқу құралдарымен жұмыс жасау 2
10 Бронх өткізгіштігі бұзылысы синдромында қолданылатын заттар. Балаларда дозалау ерекшеліктері. Тақырыпты талқылау, практикалық дағдыны игеру, талдауымен рецепт жазу 2
Ас қорыту жүйесі
11 Дисфагия және асқазандық диспепсия синдромында қолданылатын заттар. Балалардағы қолдану ерекшеліктері. Ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар және жағдайлық есептерді шешу, оқытудың белсенді әдістері, кіші топтарда жұмыс жасау, кестелер, суреттер, сызбаларды талдау, электронды оқулықтар мен оқу құралдарымен жұмыс жасау 2
12 Гепатобилиарлы патологияларда қолданылатын заттар. Балаларда қолдану ерекшеліктері. Тақырыпты талқылау, практикалық дағдыны игеру, талдауымен рецепт жазу 2
Несеп-жыныс жүйесі
13 Зәр шығару жүйесі қабыну ауруларының микробқа қарсы емі. Балалардағы қолдану ерекшеліктері. Ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар және жағдайлық есептерді шешу, оқытудың белсенді әдістері, кіші топтарда жұмыс жасау, кестелер, суреттер, сызбаларды талдау, электронды оқулықтар мен оқу құралдарымен жұмыс жасау 2
14 Гломерулонефриттің әртүрлі түрлерінің фармакотерапиясының принциптері. Тақырыпты талқылау, практикалық дағдыны игеру, талдауымен рецепт жазу 2
Тірек-қимыл жүйесі
15 Буындық синдромдар кезінде қолданылатын қабынуға қарсы заттар. Жасқа байланысты қолдану ерекшеліктері. Ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар және жағдайлық есептерді шешу, оқытудың белсенді әдістері, кіші топтарда жұмыс жасау, кестелер, суреттер, сызбаларды талдау, электронды оқулықтар мен оқу құралдарымен жұмыс жасау 2
Барлығы
30
2.8.2. СОӨЖ тақырыптық жоспары
№ СОӨЖ тақырыптары Өткізу түрі Сабақтың ұзақтығы, сағатпен
Жүйке жүйесі
1 «Жүйке жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау (коллоквиум) Тақырыптар бойынша ауызша сұрау,тесттік тапсырмаларды орындау, талдауымен рецепт жазу, жағдайлық есептерді шешу 2
Эндокринді жүйе
2 Қалқанша безінің функциясы төмендегенде және жоғарылағанда қолданылатын заттар. Балалардағы қолдану ерекшеліктері. Тақырып бойынша кеңес беру, кіші топтарда жұмыс жасау, өзіндік дайындыққа арналған тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді шешу, кестелер және оқулықтармен жұмыс жасау 1
3 «Эндокринді жүйе» модулі бойынша аралық бақылау (коллоквиум) Тақырыптар бойынша ауызша сұрау, тесттік тапсырмаларды орындау, талдауымен рецепт жазу, жағдайлық есептерді шешу 2
Қан түзу жүйесі
4 «Қан түзу жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау (коллоквиум) Тақырыптар бойынша ауызша сұрау, тесттік тапсырмаларды орындау, талдауымен рецепт жазу, жағдайлық есептерді шешу 2
Жүрек-қантамыр жүйесі
5 Артериялық гипотензия синдромында қолданылатын заттар Тақырып бойынша кеңес беру, кіші топтарда жұмыс жасау, өзіндік дайындыққа арналған тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді шешу, кестелер және оқулықтармен жұмыс жасау 2
6 Жүрек жетіспеушілігінде қолданылатын дәрілік препараттар Пікірталас, тақырып бойынша кеңес беру, кіші топтарда жұмыс жасау, өзіндік дайындыққа арналған тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді шешу, кестелер және оқулықтармен жұмыс жасау, оқытудың интерактивті әдістері 2
7 «Жүрек-қан тамыр жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау Тақырыптар бойынша ауызша сұрау, тесттік тапсырмаларды орындау, талдауымен рецепт жазу, жағдайлық есептерді шешу 2
Тыныс алу жүйесі
8 Тыныс жетіспеушілігінде қолданылатын заттар. Оларды балаларда қолданудың ерекшеліктері Пікірталас, тақырып бойынша кеңес беру, кіші топтарда жұмыс жасау, өзіндік дайындыққа арналған тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді шешу, кестелер және оқулықтармен жұмыс жасау, оқытудың интерактивті әдістері 1
9 Қақырық түсіретін препараттар. Жөтелге қарсы заттар. Балаларда қолданудың ерекшеліктері. Тақырып бойынша кеңес беру, кіші топтарда жұмыс жасау, өзіндік дайындыққа арналған тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді шешу, кестелер және оқулықтармен жұмыс жасау 1
10 «Тыныс алу жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау (коллоквиум) Тақырыптар бойынша ауызша сұрау, тесттік тапсырмаларды орындау, талдауымен рецепт жазу, жағдайлық есептерді шешу 2
Ас қорыту жүйесі
11 Ұйқы безінің сыртқы секреторлы жетіспеушілігін емдеудің негізгі бағыттары Тақырып бойынша кеңес беру, кіші топтарда жұмыс жасау, өзіндік дайындыққа арналған тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді шешу 1
12 Ішек диспепсиясында қолданылатын дәрілік заттар. Балаларда қолданудың ерекшеліктері Пікірталас, тақырып бойынша кеңес беру, кіші топтарда жұмыс жасау, өзіндік дайындыққа арналған тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді шешу 1
13 «Ас қорыту жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау Тақырыптар бойынша ауызша сұрау, тесттік тапсырмаларды орындау, талдауымен рецепт жазу, жағдайлық есептерді шешу 2
Несеп-жыныс жүйесі
14 Бүйректің созылмалы жетіспеушілігі емінің негізгі бағыттары. Балалардағы БСЖ фармакотерапиясының ерекшеліктері Пікірталас, тақырып бойынша кеңес беру, кіші топтарда жұмыс жасау, өзіндік дайындыққа арналған тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді шешу 2
15 Жыныстық жетілуге әсер ететін негізгі гормондық заттар Пікірталас, тақырып бойынша кеңес беру, кіші топтарда жұмыс жасау, өзіндік дайындыққа арналған тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді шешу 1
16 «Несеп-жыныс жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау (коллоквиум) Тақырыптар бойынша ауызша сұрау, тесттік тапсырмаларды орындау, талдауымен рецепт жазу, жағдайлық есептерді шешу 2
Тірек-қимыл жүйесі
17 Қаңқа қалыптасуына және кальций-фосфор алмасуының реттелуіне әсер ететін заттар. Балалар практикасында қолдану ерекшеліктері Пікірталас, тақырып бойынша кеңес беру, кіші топтарда жұмыс жасау, өзіндік дайындыққа арналған тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді шешу 2
18 «Тірек-қимыл жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау (коллоквиум) Тақырыптар бойынша ауызша сұрау, тесттік тапсырмаларды орындау, талдауымен рецепт жазу, жағдайлық есептерді шешу 2
Барлығы 30
2.8.3. Студенттердің өзіндік жұмысының тақырыптары
№ СӨЖ тақырыптары Өткізу түрі Сабақтың ұзақтығы
Жүйке жүйесі
1 Тырысу синдромын емдеу принциптері Рефератты даярлау. Оқу және қосымша әдебиеттермен жұмыс жасау.Баллдық жүйе бойынша оқытушының бағалауы 2
Эндокринді жүйе
2 Семіру фармакотерапиясының принциптері Кесте-сызбаны даярлау. Оқу және қосымша әдебиеттермен жұмыс жасау.Баллдық жүйе бойынша оқытушының бағалауы 1
3 Бүйрек үсті безі жетіспеушілігі синдромында қолданылатын дәрілік препараттар. Балаларда қолдану ерекшеліктері Презентацияны даярлау. Оқужәнеқосымшаәдебиеттермен, ақпараттың электронды тасымалдауыштарымен жұмысжасау. Баллдық жүйе бойыншаоқытушыныңбағалауы 2
Қан түзу жүйесі
4 ҚТШҚҰ-синдромы емінің принциптері Рефератты даярлау. Оқу және қосымша әдебиеттермен жұмыс жасау.Баллдық жүйе бойынша оқытушының бағалауы 2
Жүрек-қантамыр жүйесі
5 Жүрек-қан тамыр жүйесі аурулары кезінде фитопрепараттарды қолдану Презентацияны даярлау. Оқу және қосымша әдебиеттермен, ақпараттың электронды тасымалдауыштарымен жұмыс жасау. Баллдық жүйе бойынша оқытушының бағалауы 2
6 Ангиопротекторлар, заманауи гиполипидемиялық заттар Кесте даярлау. Оқу және қосымша әдебиеттермен жұмыс жасау.Баллдық жүйе бойынша оқытушының бағалауы 2
Тыныс алу жүйесі
7 Респираторлы-дистресс синдромының медикаментозды емі Эссе даярлау.Оқу және қосымша әдебиеттермен жұмыс жасау. Баллдық жүйе бойынша оқытушының бағалауы 2
8 Тынысты ынталандыратын заттар Эссе даярлау.Оқу және қосымша әдебиеттермен жұмыс жасау. Баллдық жүйе бойынша оқытушының бағалауы 2
9 Жүкті әйелдерде, балаларда және қарттарда ТЖ патологиялары фармакотерапиясының ерекшеліктері Презентацияны даярлау. Оқу және қосымша әдебиеттермен, ақпараттың электронды тасымалдауыштарымен жұмыс жасау. Баллдық жүйе бойынша оқытушының бағалауы 2
Ас қорыту жүйесі
10 Гастро-эзофагеалды рефлюксті ауру фармакотерапиясы Рефератты даярлау. Оқу және қосымша әдебиеттермен жұмыс жасау. Баллдық жүйе бойынша оқытушының бағалауы 3
11 Өсімдік тектес өт айдағыш заттар Презентацияны даярлау. Оқу және қосымша әдебиеттермен, ақпараттың электронды тасымалдауыштарымен жұмыс жасау. Баллдық жүйе бойыншаоқытушыныңбағалауы 3
Несеп-жыныс жүйесі
12 БЖЖ-ін емдеудің заманауи принциптері Рефератты даярлау. Оқу және қосымша әдебиеттерменжұмысжасау. Баллдық жүйе бойынша оқытушының бағалауы 3
13 Несеп-тас ауруы кезіндегі дәрілік емнің негізгі бағыттары Эссе даярлау. Оқу және қосымша әдебиеттермен жұмыс жасау. Баллдық жүйе бойынша оқытушының бағалауы 2
Тірек-қимыл жүйесі
14 Д витаминінің уытты әсерлерін емдеудің принциптері Рефератты даярлау. Оқу және қосымша әдебиеттермен жұмыс жасау. Баллдық жүйе бойынша оқытушының бағалауы 2
Барлығы 30
2.8.4. Сабақтың тақырыптары бойынша бағаланатын компетенциялар
№ Сабақтың тақырыбы Бағаланатын компетенциялар
білімі практ. дағдылары құқықтық компет. коммуник. дағды өзін жетілдіру
Жүйке жүйесі
1 Жедел және созылмалы ми қанайналымыбұзылысындақолданылатынзаттар + 2 Ми қабаттарының қабыну ауруларын этиопатогенетикалық және симптоматикалық емдеудің негізгі жолдары + 3 Тырысу синдромын емдеу принциптері +
4 «Жүйке жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау + + + Эндокринді жүйе
1 Гипергликемия жәнегипогликемиядақолданылатынзаттар. Балалардақолдануерекшеліктері. + 2 Қалқанша безінің функциясы төмендегенде және жоғарылағанда қолданылатын заттар. Балалардағықолдануерекшеліктері. кеңес беру
3 Семіру фармакотерапиясының принциптері +
4 Бүйрек үсті безі жетіспеушілігі синдромында қолданылатын дәрілік препараттар. Балаларда қолдану ерекшеліктері +
5 «Эндокринді жүйе» модулі бойынша аралық бақылау + + + Қан түзу жүйесі
1 Анемиялық, миело- және лимфопролиферативтісиндромдардыемдеудіңнегізгіпринциптері + 2 Геморрагиялықсиндромдыемдеудіңнегізгіпринциптері + 3 ҚТШҚҰ-синдромы емінің принциптері +
4 «Қан түзу жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау + + + Жүрек-қантамыр жүйесі
1 Тәждік жетіспеушілік синдромында қолданылатын заттар. + 2 Артериялық гипертензия синдромында қолданылатын заттар + + 3 Жүрек ырғағы бұзылысы синдромында қолданылатын заттар + 4 Артериялық гипотензия синдромында қолданылатын заттар кеңес беру
5 Жүрекжетіспеушілігіндеқолданылатындәрілікпрепараттар кеңес беру
6 Жүрек-қан тамыр жүйесі аурулары кезінде фитопрепараттарды қолдану +
7 Ангиопротекторлар, заманауи гиполипидемиялық заттар +
8 «Жүрек-қан тамыр жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау + + + Тыныс алу жүйесі
1 Тыныс алу жүйесі патологияларында қолданылатын антибактериялық препараттар. Балаларда дозалау ерекшеліктері. + 2 Бронх өткізгіштігі бұзылысы синдромында қолданылатын заттар. Балалардадозалауерекшеліктері. + 3 Тыныс жетіспеушілігінде қолданылатын заттар. Оларды балаларда қолданудың ерекшеліктері кеңес беру
4 Қақырық түсіретін препараттар. Жөтелге қарсы заттар. Балаларда қолданудың ерекшеліктері. кеңес беру
5 Респираторлы-дистресс синдромының медикаментозды емі +
6 Тынысты ынталандыратын заттар +
7 Жүкті әйелдерде, балаларда және қарттарда ТЖ патологиялары фармакотерапиясының ерекшеліктері +
8 «Тыныс алу жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау + + + Ас қорыту жүйесі
1 Дисфагия және асқазандық диспепсия синдромында қолданылатын заттар. Балалардағы қолдану ерекшеліктері. + 2 Гепатобилиарлы патологияларда қолданылатын заттар. Балаларда қолдану ерекшеліктері. + 3 Ұйқы безінің сыртқы секреторлы жетіспеушілігін емдеудің негізгі бағыттары кеңес беру
4 Ішекдиспепсиясындақолданылатындәрілікзаттар. Балалардақолданудыңерекшеліктері кеңес беру
5 Гастро-эзофагеалдырефлюксті ауру фармакотерапиясы +
6 Өсімдіктектесөтайдағышзаттар +
7 «Ас қорыту жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау + + + Несеп-жыныс жүйесі
1 Зәр шығару жүйесі қабыну ауруларының микробқа қарсы емі. Балалардағы қолдану ерекшеліктері. + 2 Гломерулонефриттің әртүрлі түрлерінің фармакотерапиясының принциптері. + 3 Бүйректің созылмалы жетіспеушілігі емінің негізгі бағыттары. Балалардағы БСЖ фармакотерапиясының ерекшеліктері кеңес беру
4 Жыныстық жетілуге әсер ететін негізгі гормондық заттар кеңес беру
5 БЖЖ-інемдеудіңзаманауипринциптері +
6 Несеп-тас ауруы кезіндегі дәрілік емнің негізгі бағыттары +
7 «Несеп-жыныс жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау + + + Тірек-қимыл жүйесі
1 Буындық синдромдар кезінде қолданылатын қабынуға қарсы заттар. Жасқабайланыстықолдануерекшеліктері. + 2 Қаңқа қалыптасуына және кальций-фосфор алмасуының реттелуіне әсер ететін заттар. Балалар практикасында қолдану ерекшеліктері кеңес беру
3 Д витаминінің уытты әсерлерін емдеудің принциптері +
4 «Тірек-қимыл жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау + + + 2.9. Әдебиеттер
Қазақ тілінде
Негізгі
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 бет.
Қосымша:
1.Пичхадзе Г.М., Кадырова Д.М., Ананьева Л.В. (мемлекеттік тілге аударған Айтжанова Г.Б.)
Бета-адреноблокаторлар. Практикалық сабаққа арналған оқу кұралы. Алматы, 2009. – 24б.
Орыс тілінде:
Негізгі:
Харкевич Д.А. Фармакология: Учебник. – 10-е изд., перераб., доп. и испр. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2013. - 760 с.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 с.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: «ГЭОТАР-МЕДИА».. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕДИА». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии .\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
Пичхадзе Г.М., Кадырова Д.М., Ананьева Л.В. Гепатопротекторы: учебное пособие. – Алматы. 2011 г. – 33 с.
Ағылшын тілінде:
Katzung B.G. Basic and Clinical Pharmacology.- New-York, 2009, 1215р.
2.10. Оқыту және сабақ беру әдістері: практикалық сабақтарды, СОӨЖ, СӨЖ өткізу түрлері.
Практикалық сабақтарды жүргізу: тақырыптың негізгі сұрақтарын талқылау, шағын топтарда жұмыс істеу, жағдайды моделдеу, дискуссия, семинар, кестелерді, суреттерді, сызбаларды талдау, қорытынды шығару, мультимедия элементтерімен интерактивті оқыту бағдарламаларын қолдану, талдауымен рецепттер жазу, препараттардың бір реттік және тәуліктік мөлшерін анықтау.
СОӨЖ ұйымдастырудың түрлері:
Барлық қойылған сұрақтар бойынша кеңес беру, жоспарда берілген тақырыпты өз бетінше игеру, жағдайлық есептерді шешу, кестелер, оқулықтармен жұмыс жасау, бір реттік мөлшерді анықтаумен, талдауымен рецепттер жазу, рецепттерге талдау жүргізу, оқытудың интерактивті түрлерін қолдану: интерактивті оқыту бағдарламалары, кроссвордтар, сканвордтар және т.б., электронды тасымалдауыштардағы материалдармен жұмыс жасау, кіші топтарда жұмыс жасау.
СӨЖ ұйымдастыру түрлері:
Студенттердің өзіндік оқуға қарастырылған сұрақтары бойынша оқу және қосымша әдебиеттермен, электронды тасымалдауыштардағы ақпаратпен жұмыс жүргізу; тест түрінде тапсырмалар құрастыру, жеке тақырыптар бойынша дәрілік затттар жиынтығын көрсетуімен конспект жазу, тақырыптар бойынша электронды тасымалдауыштардағы ақпараттарды пайдалана отырып, ғылыми рефераттар, баяндамалар, эссе дайындау, студенттік рефераттарды ауыспалы түрде өзара рецензиялау, презентациялар, кесте-сызбалар, стендтер, көрнекі материалдар дайындау.
2.11. Студенттердің білімін және дағдыларын бағалау әдістері: ауызша сұрау, тесттік тапсырмаларды жазбаша орындау, жағдайлық есептерді шешу, коммуникативті дағдыларды бақылау, рефераттар, презентациялар, эссе құрастыру.
2.11.1. Ағымдағы бақылау: практикалық сабақтар уақытында және СӨЖ тапсырмаларын орындауы барысында жүргізіледі.
Практикалық сабақтар
Орындалу критериилері: практикалық сабақтарға міндетті түрде қатысып жүру, сабақтың тақырыбы бойынша дайындалу, тест тапсырмаларын және жағдайлық есептерді шешу, тақырыптың негізгі сұрақтарын білу, практикалық сабақтың тақырыптары бойынша талдауымен рецепттерді даярлау (фармакологиялық тобын, әсер ету механизмін, фармакологиялық әсерлерін, қолдануға көрсетілуін және жанама әсерлерін көрсету).
Бағалау әдістері: ауызша (жазбаша) сұрау, тест түрінде тапсырмалар орындау, жағдайлық есептерді шешу, талдауымен рецепт жазу (препараттардың фармакологиялық тобын, әсер ету механизмін, фармакологиялық әсерлерін, қолдануға көрсетулер мен жанама әсерлерін көрсету), инъекциялық дәрілік қалыптағы препараттардың бір реттік және тәуліктік дозаларын есептеу, практикалық сабақтарға нұсқаулық бойынша орындалған тапсырмаларға қорытынды жасау
СОӨЖ
Орындау критериилері: СОӨЖ бойынша сабақтарға қатысу, тақырыптың сұрақтары бойынша өз бетінше дайындалу, СОӨЖ тақырыптары бойынша талдауымен рецепттерді дайындау, анықталмаған сұрақтар бойынша кеңес берулер, пікірталастар, шағын таоптарда жұмыс жасау түрінде жүргізіледі, жағдайлық есептердің шешімдерін тексеру, кроссвордтар, сканвордтар дайындау, оқу және қосымша әдебиеттермен, ақпараттың электронды тасымалдауыштарымен жұмыс жасау, аралық бақылаудың сұрақтары бойынша дайындалу.
Бағалау әдістері: аралық бақылау уақытында бағаланады: білімі – ауызша сұрау және тест түрінде тапсырма орындау нәтижелері бойынша; практикалық дағдылар - талдауымен рецепт жазу және инъекциялық дәрілік қалыптағы препараттардың бір реттік және тәуліктік дозаларын есептеу нәтижелері бойынша; коммуникативті дағдылар – ауызша сұрау барысында (жүйке, эндокринді, қан түзу, ас қорыту, несепжыныс, тірек-қимыл жүйелері модульдері бойынша аралық бақылау кезінде) студенттің коммуникативті дағдыларын тікелей бақылау нәтижелері бойынша бағаланады; құқықтық компетенция құқықтық сұрақтар бойынша жзбаша тест алу түрінде жүргізіледі (жүрек-қан тамыр, тыныс жүйелері модульдері бойынша аралық бақылаулар кезінде).
СӨЖ
Орындау критериилері: тақырыптар бойынша рефераттар, баяндамалар, эссе, рецензиялар дайындау, презентацияларды, кесте-сызбаларды, стендтерді таныстыру. Оқулықтар бойынша СӨЖ материалдарын оқып-білу. Соңғы жылдардың әдебиеттері көздерін танып білу. Ақпараттарды өңдеу, жүйелеу және талдау. СӨЖ берілген тақырып оқытылатын фармакологияның бөліміне сәйкес келетін аптадан аспайтын уақытқа дейін тапсырылып, қорғалады.
Бағалау әдістері: СӨЖ барлық талаптарға сәйкес келуі.
2.11.2. Аралық бақылау: СОӨЖ барысында жүргізіледі, когнитивті, операционалды, құқықтық, коммуникативтік компетенциялар бағаланады.
Ағымдағы және аралық бақылаудың бағалау шкалалары
«Фармакология-2» пәні бойынша студенттердің білімін бағалау
БАҒАЛАУ ПАРАҒЫ
Ауызша (жазбаша) сұрауды бағалау критериилері (ағымдағы, аралық бақылау)
№ Бағалау критериилері Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Тақырып материалдары жайында жан-жақты, әрі терең білімді болу 10 7,5 5,0 0
2. Логикалық ойлау қабілетінің болуы 10 7,5 5,0 0
3. Баяндалып жатқан материалдың қойылған сұрақтарға сәйкестігі 10 7,5 5,0 0
4. Жауабында барлық қажетті теориялық фактілердің болуы 10 7,5 5,0 0
5. Тұспалдаушы сұрақтардың қажетінсіз тақырыпты толық ашу 10 7,5 5,0 0
6. Талқылаулар мен пікірталастарға белсенді қатысу 10 7,5 5,0 7. Сөйлеу мәдениеті 10 7,5 5,0 0
8. Кәсіби терминологияны игеру 10 7,5 5,0 0
9. Негізделген қорытындаларды жасай білу қабілеті 10 7,5 5,0 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100.
БАҒАЛАУ ПАРАҒЫ
Тестілеу нәтижелерін бағалау (ағымдағы, аралық бақылау)
Тест түріндегі сұрақтар саны
(10-нан аз емес) 1 дұрыс жауапқа есептелінетін балл
(әр дұрыс жауапқа 10 баллдан) Дұрыс жауаптардың саны Жиналған баллдардың жиынтығы (1 дұрыс жауапқа есептелінген балл Х дұрыс жауаптардың саны)
Ең жоғары балл – 100.
«Фармакология-2» пәні бойынша студенттердің практикалық дағдысын бағалау
БАҒАЛАУ ПАРАҒЫ
Талдауымен рецепт жазуды бағалау критериилері (ағымдағы, аралық бақылау)
№ Бағалау критериилері Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Препарат дұрыс анықталды 5,0 3,75 2,5 0
2. Рецепт дұрыс жазылған 20 15 10 0
3. Инъекциялық дәрілік қалыптағы препараттардың бір реттік және тәуліктік дозалары дұрыс есептелінген 10 7,5 5,0 0
4. Препараттың фармакологиялық тобы дұрыс көрсетілген 5,0 3,75 2,5 0
5. Препараттың негізгі әсер ету механизмі дұрыс көрсетілген 15 11,25 7,5 0
6. Препараттың фармакологиялық әсерлері дұрыс көрсетілген 20 15 10 0
7. Препаратты қолдануға көрсетулер дұрыс берілген 10 7,5 5,0 0
8. Препараттың жанама әсерлері дұрыс көрсетілген 15 11.25 7,5 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100.
«Фармакология-2» пәні бойынша студенттердің коммуникативтік дағдысын бағалау
БАҒАЛАУ ПАРАҒЫ
Студенттің коммуникативтік дағдыларын бағалау критериилері (аралық бақылау)
№ Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Өзін өзі таныстыру дағдылары 15 11,25 7,5 0
2. Белсенді тыңдау дағдысы 15 11,25 7,5 0
3. Ақпаратты толық және нақты беру дағдысы 15 11,25 7,5 0
4. Өзінің ұстаным мен көзқарасын көрсете білу дағдылары 15 11,25 7,5 0
5. Дәлелді сөйлей білу дағдылары 15 11,25 7,5 0
6. Іске араласу және әріптеске қызығушылықты көрсете білу дағдылары 10 7,5 5 0
7. Тілдесу бойынша әріптестің эмоциялық жағдайын түсіне білу дағдылары 7,5 5,62 3,75 0
8. Әріптесті көндіре білу дағдыларын қалыптастыру 7,5 5,62 3,75 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100.
«Фармакология-2» пәні бойынша студенттердің құқықтық компетенцияны бағалау
БАҒАЛАУ ПАРАҒЫ
Құқықтық сұрақтар бойынша тестілеу нәтижелерін бағалау (аралық бақылау)
Тест түріндегі сұрақтар саны
(10-нан аз емес) 1 дұрыс жауапқа есептелінетін балл
(әр дұрыс жауапқа 10 баллдан) Дұрыс жауаптардың саны Жиналған баллдардың жиынтығы (1 дұрыс жауапқа есептелінген балл Х дұрыс жауаптардың саны)
Ең жоғары балл – 100.
- «Фармакология-2» пәні бойынша СӨЖ бағалау критериилері
БАҒАЛАУ ПАРАҒЫ
Рефератты бағалау критерийлері
№ Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Реферат мазмұнының тақырыпқа, реферат жоспарына және қойылған міндеттерге сәйкес келуі 13 9,75 6,5 0
2. Тақырыптың толықтығы және ашылуының логикаға сай болуы 13 9,75 6,5 0
3. Материалды жалпыландыру, қорытынды жасай білу қабілеті 13 9,75 6,5 0
4. Ақпарат көздерімен жұмыс жасай білуі 13 9,75 6,5 0
5. Реферат бойынша сұрақтарға жауап бере білуі 12 9 6 0
6. Рефераттың безендірілуі модульдің талаптарына сәйкес келуі 12 9 6 0
7. Көрнекті материалдардың сапасы мен толықтығы 12 9 6 0
8. Әдебиетті іріктеу
12 9 6 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100
БАҒАЛАУ ПАРАҒЫ
Мультимедиялық форматтағы презентацияларды бағалау критерийлері
№ Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Тақырыбымен титулдық слайдтың, презентацияның жоспарының, слайдтардың қажетті санының, қолданылған әдебиет пен Интернет қорларының тізімінің болуы. 10 7,5 5 0
2. Презентация мазмұнының тақырып пен қойылған міндеттерге сәйкес келуі 10 7,5 5 0
3. Слайдтардың логикалы тізбекте орналасуы. 10 7,5 5 0
4. Материалды баяндау стилі (қысқаша, нақты белгілеу, дұрыс құрылымының болуы). 10 7,5 5 0
5. Ақпараттың заманауи көздерін қажетті мөлшерде қолдану. 10 7,5 5 0
6. Материалды жинақтай білу, нақты және анық қорытынды жасай білу қабілеті. 10 7,5 5 0
7. Презентация материалдарын жеткі білу және игеру. 10 7,5 5 0
8. Нақты, сауатты, тізбекті баяндай білу қабілеті. 10 7,5 5 0
9. Өз пікірін растай білу және сынға сындарлы көзқараспен қарау қабілеті. 10 7,5 5 0
10. Слайдтарды безендіру сапасы (көркемдігі, көрнекілігі және т.б.). 10 7,5 5 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100.
БАҒАЛАУ ПАРАҒЫ
Эссені бағалау критерийлері

п/п Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Эссе мазмұнының таңдалған тақырыпқа сай келуі 20 15 10 0
2. Сауатты және қысқаша құрастырылуы 10 7,5 5,0 0
3. Зерттелетін мәселенің негізделуі, мақсатты мен міндеттерін анықталуы 20 15 10 0
4. Ақпарат көзімен жұмыс жасай білу 10 7,5 5,0 0
5. Қолданылған әдебиеттер тізімінің болуы. 20 15 10 0
6. Эстетикалық жағынан ұстамды безендендіру 20 15 10 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100.
БАҒАЛАУ ПАРАҒЫ
Кесте-сызбаны бағалау критерийлері

п/п Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Кесте мазмұнының тақырыпқа сай келуі 20 15 10 0
2. Препараттарды фармакодинамикалық көрсеткіштер бойынша салыстырмалы сипаттамасын көрсету 20 15 10 0
3. Препараттарды фармакокинетикалық көрсеткіштер бойынша салыстырмалы сипаттамасын көрсету 20 15 10 0
4. Қолданылған әдебиеттер тізімінің болуы. 20 15 10 0
5. Эстетикалық жағынан ұстамды безендендіру 20 15 10 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100
2.9.3. Қорытынды бақылау
Балдың максималды саны әрбір бақылау кезеңінде (ағымды, аралық, СӨЖ және емтихан) 100 балды құрайды.
I = Rд х 0,6 + (Е1 × 0,25 + Е2 × 0,15)
I – қорытынды баға
R – жіберу рейтингісі бағасы
E – қорытынды бақылау бағасы
Рейтинг қорытынды бағаның 60% құрайды.
Емтихан қорытынды бағаның 40% құрайды.
ЖР (жіберу рейтингі).
Жіберу рейтингісі бағасы келесі формула бойынша анықталады:
Rд= t+t1+_+rn x 0,6
m
бұл жерде,t – құзіреттіліктің қалыптасу деңгейі бойынша бағасы,
r – аралық бақылау,
m- ағымды және аралық бақылау бағалары.
t= Z+N+K+P+S
n
n – барлық компетенциялар бойынша бағасының саны
Z – білім бойынша бағаларының қосындысы: z1+z2+…+zn
N – дағды бойынша бағаларының қосындысы: n1+n2+…+nn
K - коммуникативтік компетенция бойынша бағаларының қосындысы: k1+k2+…+kn
P – құқықтық клмпетенция бойынша бағаларының қосындысы: p1+p2+…+pn
S - өз бетінше білім алу бойынша бағаларының қосындысы : s1+ s2+…+sn
Студент жіберу рейтингі 50 балға тең немесе жоғары болған жағдайда ғана емтиханға жіберіледі.
Бакалавриат деңгейінде пән бойынша қорытынды бақылау бағасы (емтихандық баға) келесі формула бойынша анықталады:
Е = Е1 × 0,25 + Е2 × 0,15
Е1 – емтиханның I кезеңінің бағасы.
Е2 – емтиханның II кезеңінің бағасы.
Студенттердің білімін қорытынды бақылауды бағалау шкаласы (емтихан)
Емтиханның 1-ші кезеңін бағалау критерийлері (ТО тестілеу)
БАҒАЛАУ ПАРАҒЫ
Тестілеу нәтижелерін бағалау (ағымдағы, аралық бақылау)
Тест түріндегі сұрақтар саны
(50-ден аз емес) 1 дұрыс жауапқа есептелінетін балл
(50 : сұрақтар саны) Дұрыс жауаптардың саны Жиналған баллдардың жиынтығы (1 дұрыс жауапқа есептелінген балл Х дұрыс жауаптардың саны)
Ең жоғары балл – 100.
Емтиханның 2-ші кезеңін бағалау критерийлері
БАҒАЛАУ ПАРАҒЫ
Емтиханының II кезеңі (жазылған рецепт және әсер механизміне интерпретация жасау)
П/П Критерии
оценки шагов Жоғары Қабылданады Түзету қажет Қабылданбайды
1 Препараттың шығарылу түрін дұрыс көрсетті.
Емтихан тапсырушы Recipe сөзінен соң (немесе қысқартылған нұсқада Rp.) қос нүкте қойды. Әрі қарай препараттың шығарылу түрін латын тілінде бас әріптен жекеше түрде жазған (Tabulеttam, Solutionis) немесе қысқартылған түрде,бұл жалпы қабылданған ережелерге сәйкес болды (Tab., Sol).Коммерциялық дәрілік қалыптарға рецепт жазуда препаратқа рецептті латын тілінде көпше түрде(Tabulеttas) жазды . 10 7,5 5 0
2 Дәрілік зат аталуын дұрыс көрсетті.
Рецептте дәрілік заттың атын латын тілінде үлкен әріптен ілік септікте жазды. Коммерциялық дәрілік қалыптарға рецепт жазуда оны жазу ережелерін сақтады ,яғни дәрілік зат аталуын латын тілінде, атау септікте, тырнақша ішінде жазды. 10 7,5 5 0
3 Препарат мөлшерін дұрыс көрсеткен.
Препарат мөлшерін көрсеткен,дәрілік зат мөлшерінің өлшем біріншіліктерін дұрыс көрсеткен ( граммен, миллилитрде, пайызбен,әсер бірліктерімен және халықаралық бірліктермен) 10 7,5 5 0
4 Препараттың курстық мөлшерін дұрыс көрсеткен.
Препаратты қабылдау жиілігін және емдеу курсының ұзақтығын есепке ала отырып препараттың курстық мөлшерін дұрыс көрсеткен және латын тілінде (Dа tales doses numero немесе қысқартылған нұсқада - D.t.d.N). Ерітіндіге рецепт жазуда қаптама түрін көрсеткен (ампулада - in ampullis немесе қысқартылған нұсқада - in amp.).Кейбір қатты дәрілік қалыптарға рецепт жазуда D.t.d.N сөзінен кейін латын тілінде шығарылу түрін дұрыс көрсетті,мысалы in ampullis, in capsulis. 10 7,5 5 0
5 Сигнатурада препараттың бір реттік мөлшерін дұрыс көрсеткен.
Қатты дәрілік қалыптарға рецепт жазуда(таблеткалар, драже, капсулалар) препарат санын,сұйық дәрілік қалыптарға –еңгізілген препарат көлемін көрсеткен. 10 7,5 5 0
6 Сигнатурада препаратың әсер ұзақтығын есепке ала отырып қолдану жиілігін дұрыс көрсеткен. 10 7,5 5 0
7 Сигнатурада препараттың еңгізу жолын дұрыс көрсеткен. Ұнтақ түрінде шығарылатын инъекциялық дәрілік қалыптарға рецепт жазуда, еріткіштің аталуын және көлемін дұрыс көрсеткен. 10 7,5 5 0
8 Препараттың әсер механизмін баяндады.
Препараттың әсер механизмін түсіндірді,жауабы препараттың әсер механизмінің барлық аспектілерін толық қамтыды,негізгі әсер ететін орнын көрсетті (рецепторлар,иондық каналдар, транспорттық жүйелер түрін),фармакологиядан терминологиягы дұрыс қолданды 10 7,5 5 0
9 Сөйлеу мәдениетін аңғартты
Сауатты сөйлеу және препараттын әсер механизмін баяндауда логикалық бірізділік байқатты 10 7,5 5 0
10 Медициналық терминологияны пайдаланды 10 7,5 5 0
Максималды балл
100 75 50 0
БАҒАЛАУ ПАРАҒЫ
Студенттің коммуникативті дағдыларын бағалау критерийлері
№ Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Өзін өзі таныстыру дағдылары 15 11,25 7,5 0
2. Белсенді тыңдау дағдысы 15 11,25 7,5 0
3. Ақпаратты толық және нақты беру дағдысы 15 11,25 7,5 0
4. Өзінің ұстаным мен көзқарасын көрсете білу дағдылары 15 11,25 7,5 0
5. Дәлелді сөйлей білу дағдылары 15 11,25 7,5 0
6. Іске араласу және әріптеске қызығушылықты көрсете білу дағдылары 10 7,5 5 0
7. Тілдесу бойынша әріптестің эмоциялық жағдайын түсіне білу дағдылары 7,5 5,62 3,75 0
8. Әріптесті көндіре білу дағдыларын қалыптастыру 7,5 5,62 3,75 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100
Пән бойынша максимальды балл саны = 100 балл
Әріп жүйесі бойынша баға Сандық эквивалент Баллдар Дәстүрлі жүйе бойынша баға
А 4,0 100 Үздік
А- 3,67 90-94 В+ 3,33 85-89 Жақсы
В 3,0 80-84 В- 2,67 75-79 С+ 2,33 70-74 Қанағаттанарлық
С 2,0 65-69 С- 1,67 60-64 D+ 1,33 55-59 D 1,0 50-54 F 0 0-49 Қанағаттанғысыз
2.12. Бағдарламалық препараттардың тізімі
«Жүйке жүйесі» модулі
Гемостатикалық заттар
Коагулянттар: фибриноген
Фибринолиз ингибиторлары: аминокапрон қышқылы, контрикал, транексам қышқылы
Тромбқа қарсы заттар
Антиагреганттар: ацетилсалицил қышқылы, дипиридамол, тиклопидин, пентоксифиллин, абциксимаб, клопидогрел
Антикоагулянттар: гепарин, фраксипарин, варфарин
Антиоксиданттар мен антигипоксанттар: токоферол, мексидол, аскорбин қышқылы
Фибринолитикалық заттар: стрептокиназа, стрептодеказа, урокиназа, алтеплаза
Ноотропты заттар: пирацетам, аминалон, пантогам, пиридитол, глицин, семакс, церебролизин
Ми қанайналымы бұзылысында қолданылатын заттар: циннаризин, нимодипин, эуфиллин, винпоцетин, ксантинол никотинаты, ницерголин, цитиколин
Диуретиктер: маннит, глицерин, диакарб, фуросемид
Ми қабаттарының қабыну ауруларында қолданылатын заттар: бензилпенциллина натриевая соль, оксациллин, уназин, карбенециллин, цефотаксим, цефтриаксон, цефтазидин, цефепим, меропенем, тиенам, ванкомицин, левомицетин, ципрофлоксацин, моксифлоксацин, метронидазол, интерферон, метилпреднизолон, гепарин, реополиглюкин
Тырысу синдромында қолданылатын заттар: фенобарбитал, диазепам, натрий оксибутират, лидокаин, магний сульфат, тиопентал-натрий, таламонал, дифенин, этосуксимид, карбамазепин, клоназепам, натрия вальпроат, ламотриджин, топирамат, тиагабин, вигабатрин
«Эндокринді жүйе» модулі
Гипергликемияда және гипогликемияда қолданылатын заттар: актрапид, хумулин-регуляр, протафан, хумалог, хумулин ультраленте, глибенкламид, гликлазид, глипизид, глимепирид, метформин, глибомет, акарбоза, пиоглитазон, розиглитазон, натеглинид, рапеглинид, глюкагон, глюкоза, адреналин гидрохлориді
Қалқанша безі гормондарының препараттары және антитиреоидты заттар: L-тироксин, трийодтиронин, тиреокомб, тиреотом, мерказолил, калий перхлораты, калий йодиді
Бүйрек үсті безі гормондарының препараттары: дезоксикортикостерон ацетаты, флудрокортизон, гидрокортизон ацетаты, преднизолон, дексаметазон, триамцинолон
Семіру фармакотерапиясы үшін қолданылатын заттар: сибутрамин, олестра, орлистат
«Қан түзу жүйесі» модулі
Анемиялық, геморрагиялық синдромдарда қолданылатын заттар
Темірдің тотықты лактаты, темір фумараты (ферронат, хефенол), темір хлориді (гемофер), темірдің тотықты сульфаты (актиферрин, тардиферрон, ферроградумет), «ферроплекс», ферковен, феррум лек, мальтофер, ферлатум, эпоэтин альфа, аскорбин қышқылы, цианокобаламин, фоль қышқылы
Миело- және лимфопролиферативті синдромдарда қолданылатын заттар
циклофосфан, цисплатин, хлорбутин, нитрозометилмочевина, ломустин, кармустин, миелосан, метотрексат, меркаптопурин, фторурацил, цитарабин, винкристин, доксорубицин, цитокиндер, моноклоналды антиденелер (трастузумаб, ритуксимаб).
Гемостазға әсер ететін заттар
кальций хлориді, кальций глюконаты, адроксон, серотонин адипинаты, викасол, тромбин, фибриноген, гемостатикалық жөке, этамзилат, аминокапрон қышқылы, контрикал, ацетилсалицил қышқылы, тиклопидин, клопидогрель, дипиридамол, абциксимаб, гепарин, варфарин
«Жүрек-қан тамыр жүйесі» модулі
Антиангиналды заттар
нитроглицерин, нитронг, изосорбид мононитраты, моносорбид динитраты, пропранолол, валидол, верапамил, нифедипин, дилтиазем, триметазидин, никорандил, алинидин, кораксан (ивабрадин), ацетилсалицил қышқылы, морфин гидрохлориді, азот тотығы, гепарин, фибринолизин, стрептокиназа, стрептодеказа, мезатон.
Тромбозға қарсы заттар
Антиагреганттар
Ацетилсалицил қышқылы, дипиридамол, тиклопидин, пентоксифиллин, эпопростенол, абциксимаб, клопидогрель
Антикоагулянттар
гепарин, фраксипарин, фенилин, фепромарон, лепирудин, варфарин
Фибринолиздік заттар
фибринолизин, стрептокиназа, стрептодеказа, урокиназа, алтеплаза
Антигипертензиялық заттар
пропранолол (анаприлин), метопролол, нифедипин (фенигидин), каптоприл, гидрохлортиазид (гипотиазид), амлодипин, фуросемид, атенолол, небивалол, бисопролол, эналаприл, фозиноприл, лозартан, индапамид, омапатрилат, дибазол, натрий нитропруссиді.
Жүректің созылмалы жетіспеушілігінде қолданылатын заттар
каптоприл, эналоприл, фозиноприл, рамиприл, гидрохлортиазид, фуросемид, спиронолактон, диакарб, метопролол, бисопролол, карведилол, дигоксин, дигитоксин, строфантин К, коргликон, целанид, жанаргүл шөбінің тұндырмасы
Зәр айдайтын заттар
гидрохлортиазид, фуросемид, спиронолактон, диакарб
Аритмияға қарсы заттар
хинидин сульфаты, новокаинамид, лидокаин, амиодарон, флекаинид, этмозин, верапамил, аймалин, дифенин, дилтиазем, фалипамил, пропранолол, бисопролол, атенолол, метопролол, изадрин, адреналин гидрохлориді, эфедрин гидрохлориді, дигоксин, аденозин, атропин сульфаты, калий хлориді, аспаркам, панангин.
Гиполипидемиялық заттар
холестирамин, гемфиброзил, пармидин, статиндер (ловастатин), никотин қышқылы, пробукол, арахиден, линетол,
Антиоксиданттар
токоферол ацетаты, аксорбин қышқылы, танакан, милдронат
Жүрек-қан тамыр жүйесінің патологияларында қолданылатын өсімдік тектес препараттар
долана, таулық арника, меруертгүл, көктемгі жанаргүл,кіші барвинок жапырақтары, валериана тамыры,сасықшөп тұнбасы
«Тыныс алу жүйесі» модулі
Тыныс алу мүшелерінің патологиясында қолданылатын антибактериялық заттар
бензилпенициллин натрий, калий тұздары, ампициллин, амоксициллин, уназин, аугментин, цефазолин, цефотаксим, цефамандол, цефпиром, цефтриаксон, эритромицин, спирамицин, азитромицин, меропенем, тиенам, линкомицин, гентамицин, амикацин, доксициклин, метациклин, левофлоксацин, моксифлоксацин, ципрофлоксацин, ко-тримаксозол
Бронх өткізгіштігі бұзылысы синдромында қолданылатын заттар
Стероидты қабынуға қарсы заттар: преднизолон, дексаметазон, триамцинолон, беклометазон дипропионаты, флунизолид
Мембранатұрақтандырушы заттар: кромолин-натрий, кетотифен, недокромил натрий
Лейкотриен жүйесіне әсер ететін заттар: зафирлукаст, монтелукаст, зилеутон
Бронходилятаторлар: қысқа және ұзақ әсерлі β-агонисттер: изадрин, сальбутамол, фенотерол, тербуталин, сальметерол, формотерол
М-холиноблокаторлар: ипратропий бромиді, тиотропий бромиді, метацин
Жұптастырылған препараттар: беродуал, дитэк, серетид
Фосфодиэстараза ингибиторлары: эуфиллин, теофиллин
Тыныс жетіспеушілігінде қолданылатын заттар: бензогексоний, пентамин, натрий нитропруссиді, нитроглицерин, этил спирті, фуросемид, маннит, морфин, фентанил, дексаметазон, экзосурф
Қақырық түсіретін препараттар: термопсис шөбінің тұндырмасы, калий йодиді, бромгексин гидрохлориді, амброксол, кристаллдық трипсин, ацетилцистеин
Жөтелге қарсы заттар: кодеин, глауцин гидрохлориді, тусупрекс, либексин
Тынысты ынталандырғыштар: бемегрид, этимизол, кордиамин
«Ас қорыту жүйесі» модулі
Асқазан-ішек жолдарының патологияларында қолданылатын антибактериялық препараттар
ампициллин, амоксициллин, амоксиклав, эритромицин, клиндамицин, кларитромицин, тетрациклин, доксициллин гидрохлориді, цефамандол, цефаперазон, стрептомицин, гентамицин, рифампицин, левомицетин, полимиксин М, метронидазол, фуразолидон, фталазол, офлоксацин, ципрофлоксацин, бисептол, сульфасалазин, месалазин, интерферондар, пегилирленген интерферондар, ламивудин, адефовир, энтекавир, рибавирин
Асқазанның секреторлық қызметіне әсер ететін заттар
Протондық насостың ингибиторлары (омепразол, лансопразол, пантопразол, рабепрозол), Н2 – гистаминоблокаторлар (циметидин, ранитидин, фамотидин, низатидин), М-холиноблокатор (пирензепин), пепсинмен сұйылтылған хлорсутек қышқылы, табиғи асқазан сөлі
Антацидтік заттар
магния тотығы, алюминий гидрототығы, магний үшсиликаты, маалокс, натрий гидрокарбонаты
Гастропротекторлар
висмут үшкалий дицитраты, мизопростол, карбеноксолон, сукралфат, алмагель
Өт айдайтын заттар
«Аллохол»таблеткалары, холензим, оксафенамид, атропин сульфаты, папаверин гидрохлориді, магний сульфаты, құмдық салаубас гүлдері, жүгері шашақтары
Холелитолитикалық заттар
Урсодезоксихоль қышқылы
Гепатопротекторлар
легалон, эссенциале, адеметионин (гептрал), ЛИВ-52, гепабене
Ұйқы безінің сыртқы секреторлық қызметінің бұзылыстарында қолданылатын заттар
панкреатин, панкурмен, панзинорм форте, фестал, дигестал, мезим форте, панкреофлат, панцитрат, креон, апротинин (контрикал).
Ішек диспепсияда қолданылатын дәрілік заттар
метоклопрамид, домперидон, дротаверин, пинаверия, мебеверин, симетикон (дисплатил), магний
сульфаты, белсендендірілген көмір, бифидумбактерин, лактобактерин, линекс, лактулоза, хилак
форте, колипротейлік бактериофаг, форлакс (макрогол 4000), бисакодил, сенаде, лоперамид,
прозерин, метоклопрамид, домперидон, М-холиноблокаторлар (атропин, платифиллин)
«Несеп-жыныс жүйесі» модулі
Зәр шығару жүйесінің қабыну ауруларының микробқа қарсы емі: бензилпенициллиннің натрий тұзы, феноксиметилпенициллин, ампициллин, уназин (ампициллин+сульбактам), амоксициллин, аугментин (амоксициллин + клавулан қышқылы), амоксиклав (амоксициллин + клавулан қышқылы), карбенициллин, пиперациллин, рокситромицин, азитромицин, цефалексин, цефадроксил, цефуроксим, цефотаксим, цефтазидим, цефепим, цефаклор, цефиксим, гентамицин, амикацин, меропенем, тиенам (имипенем + циластатин), азтреонам, нитроксолин, фурагин (фуразидин), фурадонин (нитрофурантоин), фурамаг (фуразидин + магния карбонат), фосфомицин, фурамаг (фуразидин + магния карбонат), фосфомицин, налидикс қышқылы, пипемид қышқылы, офлоксацин, ципрофлоксацин, пемфлоксацин, ко-тримоксазол
Иммунодепрессантар: дексаметазон, преднизолон, метилпреднизолон, циклофосфамид, хлорбутин, азатиоприн, метотрексат, циклоспорин А, мофетил микофенолаты
Антикоагулянттар, антиагреганттар: дипиридамол, гепарин, варфарин, фениндион
Диуретиктер: маннитол, гидрохлортиазид, индапамид, фуросемид, этакрин қышқылы, спиронолактон, триамтерен
Антигипертензивті заттар: эналаприл, фозиноприл, рамиприл, лозартран, валсартан, верапамил, дилтиазем, амлодипин, пропранолол, атенолол, метопролол, бисопролол, небивалол, карведилол, празозин, доксазозин, метилдопа
Гипертензивті заттар: допамин
Гиполипидемиялық заттар: ловастатин, флувастатин
ҚСЖ түзету үшін қолданылатын препараттар: натрий гидрокарбонаты, глюкоза, инсулин, трисамин
Бүйректің созылмалы жетіспеушілігіне байланысты дамыған анемияларда қолданылатын заттар: эпоэтин-альфа, эпоэтин-бета, феррум Лек (III валентті темірдің полиизомальтозат гидроксиді), венофер (III валентті темір гидроксидінің сахарозалық кешені)
Бүйректің созылмалы жетіспеушілігінде қолданылатын заттар: кальций карбонаты, кальций глюконаты, кальцитонин, кальцитриол, альфакальцидол, эргокальциферол, кальций-Д3, сорбит, леспенефрил
Жыныс гормондарының препараттары: эстрадиол, этинилэстрадиол, тестостерон пропионаты, менопаузалық гонадотропин, хориондық гонадотропин, фоллитропин альфа, даназол, бусерелин, трипторелин, ципротерон
Несеп-тас ауруында қолданылатын препараттар: уралит У, блемарен, солуран, магурлит, цистенал, цистон, фитолизин, аллопуринол, уросан
Бүйректің жедел жетіспеушілігінде қолданылатын заттар: глюкоза, натрий хлориді, натрий бикарбонаты, реополиглюкин, полиглюкин
«Тірек-қимыл жүйесі» модулі
Буындық синдромдарда қолданылатын қабынуға қарсы заттар: парацетамол (ацетаминофен), ибупрофен, диклофенак натрий, напроксен, лорноксикам, нимесулид, мелоксикам, целекоксиб, кетопрофен (кетонал), индометацин, фенилбутазон
Иммунодепрессанттар: метотрексат, лефлуномид, сульфасалазин, гидроксихлорохин (плаквенил), ауранофин, кризанол, пеницилламин, хингамин, циклоспорин, азатиоприн, циклофосфамид, инфликсимаб, ритуксимаб, преднизолон, метилпреднизолон, дексаметазон
Хондропротекторлар: хондроитин сульфаты, глюкозамин
Қаңқаның қалыптасуына әсер ететін және кальций-фосфор алмасуын реттейтін препараттар: кальций глюконаты, кальций карбонаты, кальций цитраы, эргокальциферол, кальцитриол, альфакальцидол, кальций Д3, кальцитонин, этидронат, клодронат, алендронат, памидронат, ибандронат, золендронат, эстрадиол валераты, 17 бета-эстрадиол, тиболон, нандролон
Д витаминінің гипервитаминозында қолданылатын заттар: преднизолон, метилпреднизолон, дексаметазон, токоферол ацетаты, ретинол, фуросемид, аскорбин қышқылы
Практикалық сабақтарға, студенттердің оқытушының басқаруымен жүретін өзіндік жұмыстарына, студенттің өзіндік жұмыстарына арналған әдістемелік нұсқаулар
«Жүйке жүйесі» модулі
«Жүйке жүйесі» модулі бойынша практикалық сабаққа арналған әдістемелік нұсқаулар
№1 сабақ
1.Тақырыбы: «Жедел және созылмалы ми қанайналымы бұзылысында қолданылатын заттар»
2. Мақсаты: Патологиялық үрдістерді реттеуге бағытталған ми қан айналымы бұзылыcы кезінде қолданатын препараттар тобының фармакокинетикалық және фармакодинамикалық ерекшеліктеріне арналған білімдерін қалыптастыру.
3. Оқытудың міндеттері
Когнитивті компетенция
Ми қан айналымы бұзылысы кезінде қолданатын дәрілік препараттардың жалпы сипттамасына арналған білімдерін меңгеру, әсер ету механизмін, заттардың негізгі фармакологиялық және жанама әсерлерін түсіну
Емнің тиімділігін жоғарлату мақсатында ағзаның әр түрлі мүшелерінің және жүйелерінің қызметін бағытап өзгерту үшін дәрілік заттарды таңдауға үйрену.
Әр түрлі патологиялық жағдайлар және аурулар кезінде дәрілік қалыптарын таңдауды, оларды қабылдау тәсілдеріне және рецептте жазу дағдыларына үйрену.
Қолдануға қарсы көрсетулерді анықтауға үйрену, жағымсыз жанама әсерлерін ажырата білу және оларды дер уақытында реттеу.
Негізгі фармакологиялық әсерлерін күшейту үшін дәрілік заттардың жұптасуын таңдауды немесе кейбір препараттардың жағымсыз жанама әсерлерін жоюды үйрену.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте талдауымен бірге жаза білу дағдысын қалыптастыру.
Препараттардың бір реттік мөлшерін есептей білу дағдысын қалыптастыру
Коммуникативті компетенция:
Сауатты және жетік түрде сөйлеуді игеру;
Даулы жағдайларды шешу және оның алдын алу
Ұжым мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасқа әсер етуді ынталандыру мақсатында мотивация сұрақтарын қолдану.
Жеке ой-пікірін жеткізе білу.
Тақырыптың мәселері бойынша логикалық ойлау, еркін түрде пікірталас жүргізе білу
Өзіндік даму (үздіксіз оқу және білім алу):
Өз бетінше ақпараттар іздену, өңдеу және оны қазіргі заманғы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологияны пайдаланып талдау.
СӨЖ әртүрлі формасын орындау (эссе, тесттік тапсырмалар, презентация, реферат және т.с.с құрастыру.)
Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы 2 сағат (100 мин.)
Ұйымдастыру бөлімі – 3 мин.
Бастапқы білім деңгейін бағалау – 10 мин.
Инновациялық әдісті қолдану арқылы тақырыптың негізгі сұрақтарын бақылау – 37 мин.
Студенттің өзіндік жұмысы – 25 мин.
Білімнің соңғы деңгейін бақылау - 20 мин.
Жалпы білімді бағалау – 3 мин.
Өзіндік дайындыққа тапсырма – 2 мин.
4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Мидың қанмен қамтамасыз етуін жақсартатын заттар. Жіктелуі.
Ми қанайналымының жедел бұзылысы кезінде қолданылатын препараттардың әсер ету принциптері. Негізгі препараттардың салыстырмалы сипаттамасы.
Ми қанайналымының созылмалы бұзылысы кезінде препараттарды тағайындаудың негізгі принциптері. Негізгі препараттардың фармакологиялық тұрғыдан бағалау.
Ми қанайналымы бұзылысы кезінде ауруханаға дейінгі кезеңде қолданылатын заттар (базистік ем). Жіктелуі.
Ми қанайналымының жедел бұзылысы кезіндегі патогенетикалық емнің (ауруханалық емдеу) негізгі бағыттары
Нейропротективті заттар. Біріншілік нейропротекция. Емдеудің негізгі бағыты. Препараттардың әсер ету принциптері.
Екіншілік нейропротекция. Емдеудің негізгі бағыты. Препараттардың әсер ету принциптері.
Нейрометаболикалық заттар. Ноотропты заттардың әсер ету ерекшеліктері. Жіктелуі.
5. Оқыту әдістері: тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді, нұсқаулықтар бойынша тапсырмаларды шешу және қорытынды беру, талдауымен және бір реттік мөлшерін анықтауымен бірге рецепт жазу, пікірталастар, кіші топтарда жұмыс жасау, көрнекті құралдармен жұмыс жасау, кейс-стади.
6. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии .\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
Бағдарламалық препараттар: фибриноген, аминокапрон қышқылы, контрикал, транексам қышқылы, ацетилсалицил қышқылы, дипиридамол, тиклопидин, пентоксифиллин, абциксимаб, клопидогрель, гепарин, фраксипарин, варфарин, стрептокиназа, стрептодеказа, урокиназа, алтеплаза, токоферол ацетаты, мексидол, аскорбин қышқылы, пирацетам, аминалон, пантогам, пиридитол, глицин, семакс, церебролизин, циннаризин, нимодипин, эуфиллин, винпоцетин, ксантинол никотинаты, ницерголин, цитиколин, маннит, диакарб, фуросемид
7.Бақылау: тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді шешу.
Тесттік тапсырмалар
Тест №1. Ми қанайналымының жедел бұзылысында (ишемиялық инсультте) қолданылатын препараттар:
1.Гепарин
2.Пирацетам.
3.Пентоксифиллин.
4.Карбамазепин
5.Викасол
6.Метилпреднизолон
7.Дибазол
8.Реополиглюкин
Тест№2. Ми қанайналымының жедел бұзылысында (геморрагиялық инсультте) қолданылады:
Гепарин
Викасол
Дипиридамол
Аминокапрон қышқылы
Фуросемид
Тест №3. Нимодипин жатады:
1.L-типті кальций каналдарының тежегіштеріне
2.Барвинок алколоидтарының туындыларына
3.Қастауыш алколоидтарының туындыларына
4.Никотин қышқылының туындыларына
5.Ксантин туындыларына
6.Өсімдік тектес заттарға
7.Ми қан айналымын жақсартатын заттарға
8.Ми қан айналымының ишемиялық бұзылыстарында қолданылатын заттарға
Тест №4. Тобын анықтау. Мидың зат алмасу үрдеістері мен қанайналымына оң әсерін тигізеді. Тотығу-тотықсыздану үдерістерін ынталандырады, мидың ишемияланған бөлімдерінде қанайналымды жақсартады. Жүйке жүйесінің түрлі ауруларында, тамырлық аурулар, мидың алмасу үрдістерінің бүзылуына байланысты дамыған ауруларын емдеуде, сондай-ақ геронтологиялық практикада қолданылады:
1.Тыныштандырғыш заттар
2.Психостимуляторлар
3.Ноотропты заттар
4.Нейролептиктер
5.Қабынуға қарсы заттар
6.Иммунодепрессивті заттар
7.Протеолиз ингибиторлары
8.Аналептикалық заттар
Тест №5. Ми қанайналымын жақсартатын зат:
1.Нимодипин
2.Винпоцетин
3.Ницерголин
4.Ксантинол никотинаты
5. Магний сульфаты
6. Карбамазепин
7. Токоферол ацетаты
8. Мексидол
Тест № 6. Пирацетамға тән әсерлер:
Тырысуға қарсы
Гипертензивті
Депрессияға қарсы
Тыныштандырғыш
Психоынталандырғыш
Антигипоксиялық
Ноотропты
Ісікке қарсы
Тест № 7. Миотропты спазмолитикалық әсерге ие:
1.Пентоксифиллин
2.Эуфиллин
3.Маннит
4.Церебролизин
5.Актовегин
6.Глицин
7.Гепарин
8.Кавинтон
Тест № 8. Антикоагулянттық қасиетке ие препараттар:
1.Варфарин
2.Ацетилсалицил қышқылы
3.Клопидогрел
4.Дипиридамол
5.Викасол
6.Гепарин
7.Неодикумарин
8 .Аминолон
Тест №9. Қастауыш алколоидтарының туындысы,миотроптық спазмолитикалық белсенілігі бар препарат:
1. Нимодипин
2. Циннаризин
3. Винпоцетин
4. Ницерголин
5. Пирацетам
6. Топиромат
7. Апрессин
8. Эуфиллин
Тест №10. L-типті кальций каналдарының тежегіштеріне жатады:
1.Аминолон
2.Пентоксифиллин
3.Папаверин гидрохлориді
4.Нимодипин
5. Винпоцетин
6. Циннаризин
7.Флунаризин
8. Ницерголин
№2 сабақ
1.Тақырыбы: «Ми қабығының қабыну ауруларының этиопатогенитикалық және симтоматикалық емнің негізгі бағыттары»
2. Мақсаты: Ми қабығының қабыну арауларында қолданылатын дәрілік заттардың фармакокинетикалық және фармакодинамикалық негізгі заңдылықтары жайлы білімді қалыптастыру.
3. Оқыту міндеттері:
Ми қабаыну араулары кезінде қолданылатын дәрілік препараттардың жалпы сипаттамасына арналған білімдерін меңгеру, әсер механизмін, заттардың фармакологиялық және жанама әсерлерін түсіну.
Ми қабынуы арулуары кезіне қолданылатын дәрілік препараттардың негізіг принциптерін білу.
Қолданылатын дәрілік заттардың қалыптарын, қабылдау тәсілдерін, және рецепт жазу дағдыларына үйрену.
Ми қабатының қабыну ауруларында дәрілік препараттың қолдануға қарсы көрсетулерді анықтауға үйрену, жағымсыз жанама әсерлерін ажырата білу және оларды дер уақытында реттеу.
Дәрілік заттардың әсерлерін күшейту үшін жұптастыруын таңдауды немесе кейбір препараттардың жағымсыз жанама әсерлерін жоюды үйрену.
Операционалды компетенция:
1. Ми қабатының патологиясында қолданылатын дәрілік заттарға рецепт жаза білу және талдау дағдысын қалыптастыру.
2. Ми қабатының қабыну ауруларында препараттардың бір реттік мөлшерін анықтау.
Коммуникативті (аксиологиялық) компетенция:
Сауатты және жетік түрде сөйлеуді игеру.
Даулы жағдайларды шешу және оның алдын алу.
Ұжым мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасқа әсер етуді ынталандыру мақсатында мотивация сұрақтарын қолдану.
Жеке ой-пікірін жеткізе білу.
Фармакология мәселері бойынша логикалық ойлау, еркін түрде пікірталас жүргізе білу
Өзіндік даму (үздіксіз оқу және білім алу):
Өзіндік қазіргі замандағы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологиялар қолдану, ақпарат жинау және оларды өңдеу және талдау жасау (оқулықтар, анықтамалық әдебиет, нормативті құжаттар, ғылыми әдебиет және интернет-қоры)
СӨЖ-ның түрлерін орындай білу (эссе, тесттік тапсырмаларды, презентацияларды, рефераттарды құрастұру).
Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы 2 сағат (100 мин.)
Ұйымдастыру бөлімі – 3 мин.
Бастапқы білім деңгейін бағалау – 10 мин.
Инновациялық әдісті қолдану арқылы тақырыптың негізгі сұрақтарын бақылау – 37 мин.
Студенттің өзіндік жұмысы – 25 мин.
Білімнің соңғы деңгейін бақылау - 20 мин.
Жалпы білімді бағалау – 3 мин.
Өзіндік дайындыққа тапсырма – 2 мин.
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
1.Ми қабатының қабыну арурулары кезінде қолданатын дәрілік заттар. Классификациясы.
2.Ми қабатының қабыну аурулары кезінде қолданылатын препараттардың әсер ету механизмі және принциптері.
3. Ми қабатының қабыну аурулары кезінде қолданылатын антибактериялдық препараттардың салыстырмалы сипаттамасы.
4. Бас ми тінін және ми қабығының микроцеркуляциясын және қанның реалогиялық қасиетін жақсартатын заттар, қабылдау ерекшеліктері.
5. Ми қабатының қабыну аурулары кезінде патогенетикалық емнің негізгі бағыттары..
6. Дезинтоксикациялық терапия кезінде қолданатын дәрілік заттар, препараттардың сипаттамасы.
7. Дегидратациялық терапия кезінде қолданатын негізгі дәрілік заттар, қолдану ерекшеліктері.
5. Оқыту әдістері: тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді, нұсқаулықтар бойынша тапсырмаларды шешу және қорытынды беру, талдауымен және бір реттік мөлшерін анықтауымен бірге рецепт жазу, пікірталастар, кіші топтарда жұмыс жасау, көрнекті құралдармен жұмыс жасау, кейс-стади.
6. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии .\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
Бағдарламалық препараттар: бензилпенциллин натрий тұзы, оксациллин, уназин, карбенециллин, цефотаксим, цефтриаксон, цефтазидин, цефепим, меропенем, тиенам, ванкомицин, левомицетин, ципрофлоксацин, моксифлоксацин, метронидазол, интерферон, метилпреднизолон, гепарин, реополиглюкин, маннит.
Рецепт жазуға арналған препараттар: бензилпенициллина натрий тұзы, цефтриаксон, меропенем, ванкомицин
7.Бақылау: Тақырыптардың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді шешу.
«Жүйке жүйесі» модулі бойынша оқытушының жетекшілігімен студенттің өзіндік жұмысына арналған әдістемелік нұсқаулар
№1 сабақ
1.Тақырыбы. «Жүйке жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау
2.Мақсаты: Ми қанайналымы бұзылыстарында, тырысу синдромында қолданылатын препараттар тобының, нейроинфекциялар кезінде қолданылатын бактерияға қарсы заттардың фармакокинетикасы мен фармакодинамикасы ерекшеліктері туралы, сәйкес патологиялық үдерістерді түзетуге бағытталған препараттарды таңдаудың негізгі принциптері туралы білімді жалпыландыру, сондай-ақ студенттердің «Жүйке жүйесі» модулі бойынша материалды игеруі барысында қалыптасқан компетенцияларды бағалау
3.Оқытудың міндеттері:
Когнитивті компетенция:
1. Ми қанайналымы бұзылыстарында, тырысу синдромында қолданылатын препараттар тобының, нейроинфекциялар кезінде қолданылатын бактерияға қарсы заттардың ФК және ФД заңдылықтарын білу
2. Ми қанайналымы бұзылыстарында, тырысу синдромында қолданылатын препараттар тобының, нейроинфекциялар кезінде қолданылатын бактерияға қарсы заттарды таңдау және қолдану мүмкіндіктерін білу
3. Ми қанайналымы бұзылыстарында, тырысу синдромында қолданылатын препараттар тобының, нейроинфекциялар кезінде қолданылатын бактерияға қарсы заттардың қолдануға негізгі көрсетулері мен қарсы көрсетулерін, жағымсыз жанама әсерлерін білу
4.Дәрілік қалыптарды жазу ережелерін білу.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте талдауымен бірге жаза білу дағдысын қалыптастыру.
Препараттардың бір реттік мөлшерін есептей білу дағдысын қалыптастыру
Коммуникативті компетенция:
Сауатты және жетік түрде сөйлеуді игеру;
Даулы жағдайларды шешу және оның алдын алу
Ұжым мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасқа әсер етуді ынталандыру мақсатында мотивация сұрақтарын қолдану.
Жеке ой-пікірін жеткізе білу.
Тақырыптың мәселері бойынша логикалық ойлау, еркін түрде пікірталас жүргізе білу
Үздіксіз оқыту және білім беру компетенциясы:
Өзіндік қазіргі замандағы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологиялар қолдану, ақпарат жинау және оларды өңдеу және талдау жасау (оқулықтар, анықтамалық әдебиет, нормативті құжаттар, ғылыми әдебиет және интернет-қоры)
СӨЖ-тың күрделі түрлерін орындай білу (көп деңгейлі кроссвордтарды, тесттік тапсырмаларды, презентацияларды, эссе, рефераттарды құру).
Хронометраж.
Сабақтың ұзақтылығы 2 сағат (100 мин)
Ұйымдастыру кезеңі -2 мин
Студенттердің өзіндік жұмысы -50 мин
Студенттердің оқытушымен бірлесіп жұмысы (тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау, жағдайлық есептерді шешу) -35 мин
Білімнің жалпы білімін бағалау – 10 мин
Өзіндік жұмыс бойынша тапсырмалар орындау - 1-2 мин
4. Оқыту әдістері: барлық сұрақтар бойынша кеңес беру, тақырыпты өз бетінше оқу, жағдайлық есептерді шешу, кестемен жұмыс істеу, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмаларды орындау, электрондық материалдармен жұмыс істеу, кіші топтарда жұмыс істеу, рецепт жазу, талдау, препараттың бір реттік мөлшерін анықтау.
5. Бөлім бойынша тапсырмалар:
1.Мидың қанмен қамтамасыз етуін жақсартатын заттар. Жіктелуі.
2.Ми қанайналымының жедел бұзылысы кезінде қолданылатын препараттардың әсер ету принциптері.
3.Негізгі препараттардың салыстырмалы сипаттамасы.
4.Ми қанайналымының созылмалы бұзылысы кезінде препараттарды тағайындаудың негізгі принциптері. Негізгі препараттардың фармакологиялық тұрғыдан бағалау.
5.Нейропротективті заттар. Негізгі препараттардың салыстырмалы сипаттамасы. Қолданылуы.
6.Ұстаманың түріне байланысты эпилепсиялық ұстамаларда, эпилепсиялық ұстамада қолданылатын дәрілік заттардың әсерінің негізгі бағыттары мен оларды таңдау. Балаларда қолдану ерекшеліктері
7.Заманауи эпилепсияға қарсы заттардың артықшылықтары
8.Менингиттердің фармакотерапиясының жалпы принциптері
9.Нейроинфекциялар кезінде қолданылатын антибактериалды заттар.
10.Жіктелуі, әсер ету механизмі, қолдануға көрсетулер мен қарсы көрсетулер. Балаларда қолдану ерекшеліктері.
6. Берілетін материалдар: кестелер, жағдайлық есептер,өзіндік бақылауға арналған тест тапсырмалары, сызбалар, суреттер.
7. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии .\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
Бағдарламалық препараттар: фибриноген, аминокапрон қышқылы, контрикал, транексам қышқылы, ацетилсалицил қышқылы, дипиридамол, тиклопидин, пентоксифиллин, абциксимаб, клопидогрель, гепарин, фраксипарин, варфарин, стрептокиназа, стрептодеказа, урокиназа, алтеплаза, токоферол ацетаты, мексидол, аскорбин қышқылы, пирацетам, аминалон, пантогам, пиридитол, глицин, семакс, церебролизин, циннаризин, нимодипин, эуфиллин, винпоцетин, ксантинол никотинаты, ницерголин, цитиколин, маннит, диакарб, фуросемид, бензилпенциллин натрий тұзы, оксациллин, уназин, карбенециллин, цефотаксим, цефтриаксон, цефтазидин, цефепим, меропенем, тиенам, ванкомицин, левомицетин, ципрофлоксацин, моксифлоксацин, метронидазол, интерферон, метилпреднизолон, гепарин, реополиглюкин, фенобарбитал, диазепам, натрий оксибутираты, лидокаин, магний сульфаты, тиопентал-натрий, таламонал, дифенин, этосуксимид, карбамазепин, клоназепам, натрия вальпроат, ламотриджин, топирамат, тиагабин, вигабатрин.
Рецепт жазуға арналған препараттар: пирацетам, фенобарбитал, диазепам, цефтриаксон, меропенем, ванкомицин, нимодипин, винпоцетин, натрий вальпроаты, гепарин
8. Бақылау:
Келесі компетенциялар бағаланады: когнитивті, операционалды, коммуникативті
1.Тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау-әңгімелесу.
2.Жүйке жүйесі патологияларында қолданылатын негізгі заттарды талдауымен және бір реттік дозасын есептеумен рецепт жазу.
3.Тесттік тапсырманы орындау.
Өзіндік дайындыққа арналған тесттік тапсырмалар
1.Эпилепсияның фокалды түрінде төменде келтірілген заттар қолданылады
карбамазепин
дифенин
ламотриджин
фенобарбитал
этосуксимид
2.Эпилепсияның кіші ұстамасының алдын алу үшін қолданылатын препарат
топирамат
фенобарбитал
натрия вальпроат
дифенин
карбамазепин
3.Эпилепсияға қарсы заттарға жатады
этосуксемид
фенобарбитал
карбамазепин
левадопа
дифенин
4.Препаратты анықтау: эпилепсияға қарсы, ұйықтатқыш, орталықтан миорелаксациялаушы және анксиолитикалық қаситеттері бар; мидың ГАМК – ергиялық үрдісін ынталандырады,
эпилепсиялық статусты тоқтату үшін қолданылады
дифенин
этосуксимид
диазепам
ламотриджин
левадопа
5.Эпилепсиялық статуста қолданылады
этосуксимид
натрий вальпроаты
диазепам
ламотриджин
тиагабин
6.В основе механизма действия противоэпилепсияға қарсы заттардың әсер ету механизміне жатады
ГАМК – ергиялық жүйені белсендіру
Мембранадан натридің өтуін жоғарылату және жүйке жасушасының қозғыштығын төмендету
орталықтан холинорецепторларды тежеу
дофаминдік рецепторларды қоздыру
қаңқалық бұлшық еттердің Н – холинорецепторларды тежеу
7.Эпилепсияға қарсы заттар
фенобарбитал, леводопа
фенобарбитал, дифенин, бромокриптин
фенобарбитал, дифенин, селегилин, этосуксимид
фенобарбитал, дифенин, этосуксимид, карбамазепин
левадопа, дифенин
8.Ламотриджин тағайындалады
эпилепсияның кіші ұстамасында
эпилепсияның үлкен ұстамасында
эпилепсияның фолкалды түрінде
миоклонус эпилепсияда
эпилепсиялық статуста
9. ГАМК – ергиялық жүйені белсендіретін эпилепсияға қарсы заттарға жатады:
дифенин
натрий вальпроаты
фенобарбитал
клоназепам
диазепам
10.Эпилепсияның үлкен ұстамасының алдын алу үшін қолданылатын заттар
фенобарбитал, этосуксимид
фенобарбитал, этосуксимид, дифенин
фенобарбитал, этосуксимид, дифенин, диазепам
фенобарбитал, карбамазепин, натрий вальпроаты
фенобарбитал, левадопа
11.Дифенин эпилепсияның келесі түрінде қолданылады
эпилепсияның үлкен ұстамасында
эпилепсияның фокалды түрінде
эпилепсиялық статуста
жүрек аритмиясында
атриовентрикулярлық блокадада
12.Миоклонус – эпилепсияда тиімді
дифенин
этоксуксимид
клоназепам
фенобарбитал
карбамазепин
13.Винпоцетин артериалық қысымды аздап төмендетеді және мидың қан айналымын жақсартады, препараттың әсер ету механизміне жатады:
ганглиоблокаторлық әсер
спазмолитикалық әсер
фосфодиэстеразаны тежеу
альфа-2-адренорецепторларды тежеу
цАМФ жоғарылату
14.Препаратты анықтау. Мидың қан айналуын жоғарылататын, кальций каналын тежейтін топқа жатады, дигидропиридин туындысы болып табылады, нейропротекторлық белсенділігі бар, мидың артериолдарының тонусын төмендетеді, мидың оттегімен қамтамасыз етілуін жоғарылатады, мидың жедел ишемиясымен, субарахноидалды қан құйылуларда, мидың созылмалы игемиясында қолданылады
нимодипин
циннаризин
винпоцетин
ницерголин
ксантинол никотинаты
15.Бір дұрыс жауабын таңдау, ницерголин жатады
кальций каналының тежегіші
пирензепин туындысы
- адреноблокаторлық, спазмолитикалық препарат
никотин қышқылының туындысы
пурин алколоидының туындысы
16. Церебролизинге тән әсерлер
1) ноотропты
2) гипертензивті
3) нейропротективті
4) тыныштандырғыш
5) психоынталандырғыш
6) нейротрофикалық
7) тырысуға қарсы
8) ісікке қарсы
17. Ноотропты заттар тобына жатады
1) пирацетам
2) эуфиллин
3) пиридитол
4) церебролизин
5) пантогам
6) альтеплаза
7) гепарин
8) натрий вальпроаты
18. Аминолон жатады
1) никотин қышқылының туындыларына
2) ксантин туындыларына
3) қастауыш алколоидтарының туындыларына
4) барвинок алколоидтарының туындыларына
5) ГАМҚ туындыларына
6) бензодиазепин туындыларына
7) барбитур қышқылының туындыларына
19. Нимодипин жатады
1) L-типті кальций каналдарының тежегіштеріне
2) барвинок алколоидтарының туындыларына
3) қастауыш алколоидтарының туындыларына
4) никотин қышқылының туындыларына
5) ксантин туындыларына
6) өсімдік тектес заттарға
7) ми қан айналымын жақсартатын заттарға
8) ми қан айналымының ишемиялық бұзылыстарында қолданылатын заттарға
20. Миотропты спазмолитикалық әсерге ие:
1) пентоксифиллин
2) эуфиллин
3) маннит
4) церебролизин
5) актовегин
6) глицин
7) гепарин
8) кавинтон
«Жүйке жүйесі» модулі бойынша студенттің өзіндік жұмысына арналған әдістемелік нұсқаулар
№1 СӨЖ
1.Тақырыбы: «Тырысу синдромын емдеу принциптері»
2. Мақсаты: Тырысу синдромы кезінде қолданатын заттардың фармакокинетикалық және фармакодинамикалық ерекшеліктері туралы білімдерін қалыптастыру, сонымен қатар бала емдеу практикасында. Тырысу синдромы кезінде қолданылатын препараттарды таңдау принциптерін білу.
3. Тапсырма:
Тырысу синдромында қолданылуы және қарсы көрсетілуі, негізгі жанама әсерлері.
Эпилепсияның әртүрінде тиімділігі бойынша эпилепсияға қарсы заттардың жіктелуі және олардың әсер ету механизмі
Барбитур қышқылы туындыларының салыстырмалы сипаттамалары.
Бензодиазепин рецепторлары агонистерінің салыстырмалы сипаттамалары, әсер ету механизмі, негізгі фармакологиялық әсерлері және жанам әсерлері.
Тырысуға қарсы заттардың белсенділігі, әсер ету ұзақтығы, тыныс алу орталығына тежегіш әсерлері бойынша сипаттамасы.
Паркинсонға қарсы заттардың негізгі жанама әсерлері, оның алдын алу шаралары.
Тырысу синдромының алдын алуға арналған заттар. Олардың әсер ету ерекшеліктері.
Қазіргі эпилепсияға қарсы заттардың негізгі артықшылығы.
4.Орындалу түрі: Реферат дайындау. Оқулық және қосымша әдебиеттермен жұмыс орындау. Оқытушы балдық жүйемен бағалау
5. Орындалу критериі:
а) соңғы жылдардың әдебиеттерін таңдау және оқу
б) мәліметтерді өңдеу және жүйелендіру
в) жоспар құру
г) библиография құрастыру
д) реферат жұмысын безендіру
Реферативті жұмысының құрылымы:
мұқаба парақ (үлгі бойынша безендіріледі);
мазмұны (негізгі бөлімдердің беттерін көрсетіп, кезектестіріп жазу);
кіріспе (зерттелетін мәселені негіздеу, оның мәні мен өзектілігі; жұмыстың мақсаты мен міндеттерін анықтау);
негізгі бөлім (әр бөлім жеке мәселенің алдыңғы бөлімнің жалғасы ретінде, бір жағын немесе бір бөлігін дәлелмен анықталуы қажет; бұл бөлімде кестелер, сызбалар, суреттерді қолдануға болады немесе оларды реферативті жұмыстың жалғасы ретінде қосымша безендіруге болады);
қорытынды (қорытынды жасалады, тұжырымдар мен кеңестер ұсынылады);
әдебиеттер тізімі (үлгі бойынша безендіріледі)
Рефератты безендіруге және орындалуына қойылатын талаптар:
а) рефераттың көлемі 10-15 басылым бетінен артық болмауы қажет* (рефераттың көлеміне қосымша кірмейді);
б) реферативті жұмыстың жазылуы ұқыпты түзетілген және грамматикалық қатесіз болуы қажет;
в) әдебиетке сілтеме жасау санмен көрсетіледі және ол әдебиет тізіміндегі санмен сәйкес болуы қажет;
г) әдебиет тізімі рефератты жұмыстың аяғында жазылады және мәтіне көрсетілген пайдалану ретімен жазылады.
6. Тапсыру мерзімі: «Жүйке жүйесі» модулі бойынша аралық бақылауға дейін.
7. Бағалау критерилері: максималды 100 балл
№ Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Реферат мазмұнының тақырыпқа, реферат жоспарына және қойылған міндеттерге сәйкес келуі 13 9,75 6,5 0
2. Тақырыптың толықтығы және ашылуының логикаға сай болуы
13 9,75 6,5 0
3. Материалды жалпыландыру, қорытынды жасай білу қабілеті 13 9,75 6,5 0
4. Ақпарат көздерімен жұмыс жасай білуі 13 9,75 6,5 0
5. Реферат бойынша сұрақтарға жауап бере білуі 12 9 6 0
6. Рефераттың безендірілуі модульдің талаптарына сәйкес келуі 12 9 6 0
7. Көрнекті материалдардың сапасы мен толықтығы 12 9 6 0
8. Әдебиетті іріктеу
12 9 6 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100
Бағдарламалық препараттар: фенобарбитал, диазепам, натрий оксибутираты, лидокаин, магний сульфаты, тиопентал-натрий, таламонал, дифенин, этосуксимид, карбамазепин, клоназепам, натрий вальпроаты, ламотриджин, топирамат, тиагабин, вигабатрин.
8. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии. \ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
9. Бақылау:
1. Тырысуға қарсы және эпилепсияға қарсы заттардың жіктелуін атау.
2. Эпилепсиялық статуста қолданылатын заттарды атау.

«Эндокриндік жүйе» модулі
«Эндокриндік жүйе» модулі бойынша практикалық сабаққа арналған әдістемелік нұсқаулар
№1 сабақ
1.Тақырыбы. «Гипергликемия және гипогликемияда қолданылатын заттар. Балаларда қолдану ерекшеліктері»
2.Мақсаты. Гипергликемияда, гипогликемияда қолданылатын дәрілік заттардың фармакокинетикасы мен фармакодинамикасының ерекшеліктері туралы білімдерін қалыптастыру. 3.Оқытудың міндеттері:
Когнитивті компетенция:
Гипергликемияда, гипогликемияда қолданылатын дәрілік заттардың жалпы сипаттамасы, әсер ету механизмі, негізгі фармакологиялық және жанама әсерлері жөнінде білімін қалыптастыру.
Гипергликемияда, гипогликемияда қолданылатын дәрілік заттардың қолдануға қарсы көрсетулері, жағымсыз әсерлері және оларды дер кезінде түзету жөнінде білімін қалыптастыру.
Негізгі әсерлерін күшейту немесе жекелеген препараттардың жанама әсерлерін жою үшін гипергликемияда, гипогликемияда қолданылатын дәрілік заттардың жұптастырып қолдану бойынша білімін қалыптастыру.
Гипергликемияда, гипогликемияда қолданылатын дәрілік заттардың дәрілік қалпын, енгізу жолын таңдай білу жөнінде білімін қалыптастыру.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте жазу және талдау дағдысын қалыптастыру.
Препараттың бірреттік дозасын есептей білу дағдысын қалыптастыру.
Коммуникативті компетенция:
Шешендік сөйлеу мәнерін игеру.
Даулы жағдайдың дамуын алдын алу және шеше білу.
Ұжым мүшелері арасында мотивация, сенімділік, достық райды қалыптастыру мәселелерін пайдалана білу.
Мәселеге өзінің көзқарасын білдіре білу.
Фармакологияның мәселелері бойынша логикалық ойлау, пікірталас, жарыс сөз өткізу.
Өзіндік даму (үздіксіз оқу және білім алу) компетенциясы:
Өз бетінше ақпараттар іздену, өңдеу және оны қазіргі заманғы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологияны пайдаланып талдау.
СӨЖ әртүрлі формасын орындау (эссе, тесттік тапсырмалар, презентация, реферат және т.с.с құрастыру.)
Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы 2 сағат (100 мин.)
Ұйымдастыру бөлімі – 5 мин.
Студенттің өзіндік жұмысы – 30 мин.
Студенттің оқытушынмен бірге орындайтын жұмысы – 35 мин.
Білімнің соңғы деңгейін бақылау - 25 мин.
Жалпы білімді бағалау – 3 мин.
Өзіндік дайындыққа тапсырма – 2 мин.
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Гипергликемия, гипогликемия туралы түсінік.
Инсулиннің және глюкагонның зат алмасуға әсері.
Гипергликемия синдромында қолданылатын заттар. Инсулиннің алыну көздері мен алу жолдары. Инсулин препараттарының (тазартылған препараттары - монопикті және монокомпонентті) әсерініңдің басталуы мен әсерінің ұзақтығы бойынша салыстырмалы сипаттамасы. Қант диабетін емдеу үшін инсулинді дозалау принципі, балаларда қолдану ерекшелігі. Асқынулар, көмек шаралары.
Синтетикалық гипогликемиялық заттар: сульфонилмочевинаның туындылары және бигуанидтер глинидтер, әсер ету механизмі, препараттардың салыстырмалы сипаттамасы, қолданылуы, жанама әсерлері.
Тіндердің инсулинге сезімталдығын жоғарылататын заттар (пиоглитазон, розиглитазон).
Аш ішекте глюкозаның сіңірілуін тежейтін заттар (акарбоза).
Гипогликемия синдромында қолданылатын заттар (глюкагон, адреналин гидрохлориді, глюкоза).
5.Оқыту әдістері: сабақтың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау, жетекші құралы бойынша және жағдайлық есептерді және тапсырмаларды шешу, тесттік тапсырмаларды орындау, талдауымен рецепт жазу және дозасын есептеу, шағын топтарда жұмыс, кесте, суреттер, сызбаларды сараптау, «ми шабуылы», «кейс-стади», пікірталас.
Бағдарламалық препараттар: актрапид, хумулин-регуляр, протафан, хумалог, хумулин ультраленте, глибенкламид, гликлазид, глипизид, глимепирид, метформин, глибомет, акарбоза, пиоглитазон, розиглитазон, натеглинид, рапеглинид, глюкагон, глюкоза, адреналин гидрохлориді
Рецепт жазуға арналған препараттар: актрапид, глибенкламид, метформин, глюкоза.
6. Әдебиет:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии .\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
7. Бақылау.
Когнитивті компетенция (білім) бағаланады.
1.Тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау.
2.Тесттік тапсырмаларды орындау.
Өзіндік бақылауға арналға тесттік тапсырмалар
Тест №1. Дәрілік заттардың тобын анықтау. Нысана-тіндердің (бұлшық ет, май тіні, бауыр) инсулинге сезімталдығын жоғарылатады, май жасушаларында липидтердің синтезін төмендетеді. II типті диабетте пероралді қолданылады, тамақ алдында 30 минут бұрын қабылдайды
1. сульфонилмочевина туындылары 2. бигуанидтер 3. орын басушы ем үшін қолданылатын заттар 4. тиазолидиндион туындылары 5. альфа-гликозидазаның тежегіштері
Тест №2. Сәйкестендіру: А – инсулиннің қысқа уақыт әсер ететін препараттары, Б - инсулиннің орташа ұзақтықта әсер ететін препараттары, В- инсулиннің ұзақ уақыт әсер ететін препараттары:
1. ультратард ЧИ 2. хумулин-регуляр ЧИ 3. протафан СИ 4.хумалог ЧИ 5. инсулин семиленте СИ
1. А-2, 4 Б- 3,5 В- 1 2. А- 3,5 Б-4 В- 1,2 3. А- 1,5 Б- 2,3 В-4
Тест №3. Қант диабетінде инсулинді қолданғанда дамитын әсерлерге жатады:
қанда глюкозаның концентрациясының төмендеуі 2 .гликогеннің тіндерде жиналуы 3.глюкозурия, полидипсия 4. зәрде азотты қосылыстардың концентрациясының төмендеуі 5. май қышқылдарының синтезінің жоғарылауы
Тест №4. Аш ішекте көмірсулардың сіңірілуіне кедергі жасайтын препарат:
метформин 2. инсулин 3. глюкагон 4. акарбоза 5. гликлазид 6.актрапид 7.розиглитазон 8.натеглинид
Тест№5. Актрапидтің негізгі қасиеттеріне жатады:
гипогликемиялық әсері 15-30 минуттан соң дамиды 2. максималді әсері 1-4 сағаттан соң байқалады 3. әсер ету ұзақтығы 4-8 сағат 4. тері астына, бұлшықетке, көктамырға енгізуге болады 5. тек тері астына енгізіледі
Тест №6. Препаратты анықтау. Пероралді қолданылатын синтетикалық гипогликемиялық зат. Қан сарысуында қанттың деңгейін төмендетеді, липогенезді тежейді, анорексигенді әсері болғандықтан дене салмағын төмендетеді, қант диабеті мен семіздік қосарланған науқастарға тағайындалады. Гипогликемиялық әсерінің механизмі бауырда глюконеогенездің және глюкозаның тіндерге түсуінің тежелуіне байланысты.
1.Метформин 2.Глибенкламид 3.Акарбоза 4. Гликлазид 5. Актрапид
Тест №7. Гормондық препараттардың әсер ету механизмдері:
аденилатциклазаны белсендіреді, жасуша ішінде цАМФ мөлшерін арттырады
цАМФ-те интрацеллюлярлы үдерістерге қатысатын протеинкиназаларды ынталандырады 3. жасуша мембранасының басқа эндогенді заттарға өткізгіштігін өзгертеді (мысалы, глюкозаның жасуша арқылы енуі) 4. цитоплазмалық рецепторлармен өзара әсерлесіп, ядроға енеді, гендердің транскрипциясын реттейді 5. кальций ионының жасуша ішіне енуін тежейді
Тест№8. Инсулин препараттарына жатады:
1.актрапид НМ 2.хумулин - регуляр ЧИ 3. протафанЧИ 4. глимепирид 5.ультратард ЧИ
6. глибенкламид 7.акарбоза
Тест №9. Глюкагонға тән:
1. ұйқы безінің альфа-жасушаларымен өндіріледі. 2. қант диабетін емдеу үшін қолданылады 3. көмірсу алмасуына әсер етеді, гипергликемия тудырады 4. бауырда гликогенолиз, гликонеогенезді ынталандырады 5. оң инотропты әсер көрсетеді, атриовентрикулярлы өткізгіштікті жеңілдетеді 6.микседеманы емдеу үшін қолданылады
Тест№10. Заттардың тобын анықтау. Зат алмасуына айқын және жан-жақты әсер көрсетеді: көмірсу алмасуына – глюконеогенезді жоғарылатады, гипергликемия, глюкозурия тудырады; белок алмасуына – теріс азоттық балансты дамытады, регенерациялық үдерістерді баяулатады, жасушалық пролиферация тежеледі, балаларда тіндердің қалыптасуы бұзылады, өсуі баяулайды; май алмасуына – майдың қайта таралуы жүреді; су-тұз алмасуына – натрий ионы мен суды ұстап қалады, калий ионының секрециясын арттырады, кальций ионының сүйектен шығуына ықпал етеді және оның бүйрек арқылы экскрециялануын күшейтеді, остеопороз дамуы мүмкін.
қант диабетінде орын басушы ем үшін қолданылатын заттар 2. синтетикалық гипогликемиялық заттар 3. глюкокортикоидтар 4. глюкагон 5. минералокортикоидтар
«Эндокриндік жүйе» модулі бойынша СОӨЖ арналған әдістемелік нұсқау
№1 сабақ
1.Тақырыбы: Қалқанша безінің қызметі төмендегенде және жоғарылағанда қолданылатын дәрілік заттар. Балалардағы қолдану ерешеліктері
2.Мақсаты. Қалқанша безінің қызметі төмендегенде және жоғарылағанда қолданылатын дәрілік заттардың фармакодинамикасы мен фармакокинетикасының ерекшеліктері бойынша білім қалыптастыру.
3. Оқыту міндеттері:
Қалқанша безінің қызметі төмендегенде және жоғарылағанда қолданылатын дәрілік заттардың жалпы сипаттамасын әсер ету механизмі және негізгі фармакологимялық әсерлері бойынша білімді қалыптастыру.
Емнің тиімділігін арттыру мақсатында қалқанша безінің қызметі төмендегенде және жоғарылағанда қолданылатын дәрілік заттарды таңдау принциптері бойынша білімді қалыптастыру.
Қалқанша безінің қызметі төмендегенде және жоғарылағанда қолданылатын дәрілік заттарды қолдануға қарсы көрсетулерін анықтау, жағымсыз жанама әсерлерін ажырата білу және оларды дер уақытында реттеу бойынша білімді қалыптастыру.
Қалқанша безінің қызметі төмендегенде және жоғарылағанда қолданылатын заттардың дәрілік қалыптарын, олардың енгізу жолдарын таңдау бойынша білімді қалыптастыру.
4. Оқыту әдістері: барлық сұрақтар бойынша кеңес беру, тақырыпты өз бетінше оқу, жағдайлық есептерді шешу, кестемен жұмыс істеу, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмаларды орындау, электрондық материалдармен жұмыс істеу, кіші топтарда жұмыс істеу, рецепт жазу, талдау, препараттың бір реттік мөлшерін анықтау.
5.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Қалқанша безі гормондарының зат алмасуға әсері.
Гипо- және гипертиреоз туралы түсінік.
Гипотиреоз синдромында қолданылатын заттар. Құрамында йоды бар қалқанша безінің гормондары, алу көздері мен әдістері. Жеке препараттар тиімділігін салыстырмалы бағалау, қолдану көрсеткіштері, болуы мүмкін жанама әсерлері. Балалар практикасында қолдану ерекшеліктері.
Гипертиреоз синдромында қолданылатын заттар (антитиреоидты заттар). Әсер ету механизмдері, жеке препараттар тиімділігін салыстырмалы бағалау, қолдану көрсеткіштері, болуы мүмкін жанама әсерлері. Балалар практикасында қолдану ерекшеліктері.
6. Қолданылатын материалдар: кестелер, жағдайлық есептер, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар, үлгілер, суреттер

Бағдарлама бойынша препараттар: L-тироксин, трийодтиронин, тиреокомб, тиреотом, мерказолил, калий перхлораты, калий йодиді
7. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии \ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
8.Бақылау
Өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар
Тест №1. Амин қышқылдарының туындыларына жататын гормондар:
эпифиз гормоны 2. гипоталамус және гипофиз гормондары 3. қалқанша маңы безі гормоны
4. қалқанша безінің тиреоидты гормондары 5. бүйрекүсті безінің гормондары
Тест №2. Тиреоидты гормондардың синтезін реттейтін гипофиздің алдыңғы бөлімінің гормоны:
тиреотропты гормон 2. инсулин 3. мерказолил 4. тироксин 5. соматотропты гормон
Тест №3. Қалқанша безінің гипофункциясында қолданылады:
трийодтиронин гидрохлориді 2. калий перхлораты 3. мерказолил 4. йод препараттары
5. L - тироксин
Тест №4. Заттардың тобын анықтау: тіндердің дифференцациясына, сүйектердің энхондралді өсуіне, сурфактант синтезіне, қаңқаның қалыптасуына және жүйке тінінің дамуына ықпал етеді. Негізгі алмасуды және тіндердің реактивтілігін олардың катехоламиндерге реакциясын жоғарылата отырып арттырады, тіндік тыныс алуға, терморегуляцияға қатысады.
гипофиздің алдыңғы бөлімінің гормондары 2. қалқанша безінің құрамында йод бар гормондары 3.антитиреоидты заттар 4. кальцитонин 5.гипогликемияда қолданылатын заттар
Тест №5. Мерказолилдің әсер ету механизмі:
аденилатциклазаны белсендіреді, жасуша ішінде цАМФ мөлшерін арттырады
цАМФ-те интрацеллюлярлы үдерістерге қатысатын протеинкиназаларды ынталандырады
3. жасуша мембранасының басқа эндогенді заттарға өткізгіштігін өзгертеді (мысалы, глюкозаның жасуша ішіне енуіне ықпал етеді) 4. қалқанша безінде тиреоидты гормондардың синтезін тікелей тежейді 5. цитоплазмалық рецепторлармен өзара әсерлесіп, ядроға енеді, гендердің транскрипциясын реттейді
Тест №6. Трийодтиронин гидрохлоридіне тән:
тиреоидты гормонның синтетикалық аналогы 2. тироксиннен айрмашылығы – әсері тез басталады және әсер ету ұзақтығы қысқа 3.тироксинге қарағанда зат алмасу үдерісіне 3-5 есе күшті әсер етеді 4. орын басушы ем үшін тиімді 5.негізінен ТТГ босап шығуын қысқа уақыт тежеу үшін, сондай ақ, Т3 гормонын супрессиялау үшін диагностикалық мақсатта қолданылады
Тест №7. Қалқанша безінің тиреоидты гормондарына және олардың препараттарына жатады:
тироксин 2. тиреокомб 3. трийодтиронин гидрохлориді 4. мерказолил 5. тиреотом
Тест №8. Мерказолилдің жанама әсерлеріне жатады:
лейкопения, агранулоцитоз, апластикалық анемия 2.зобогенді әсер 3. йодизм симптомдары
4. холестаздық сарғыштану, гепатит, нефрит 5. уртикарлы бөртпе, васкулит, артралгия
Тест №9. Қалқанша безінің гипофункциясында қолданылады:
трийодтиронин гидрохлориді 2.тиреокомб 3. L-тироксин 4. мерказолил 5. тиреотом
Тест №10. Препаратты анықтау. Тирозиннің йодталуын және әрі қарай монойодтирозиннің конденсациялануын бұзу арқылы тиреоидты гормондардың синтезін тежейді. Жанама әсерлері: лейко-, тромбоцитопения, теріде бөртпелер, құсу, лоқсу, бауыр қызметінің бұзылуы.
1.тироксин 2. калий перхлораты 3. мерказолил 4. трийодтиронин гидрохлориді 5.преднизолон 6.тиреокомб 7.актрапид
№2 сабақ
1. Тақырыбы: «Эндокринді жүйе» модулі бойынша аралық бақылау
2.Мақсаты: гипо- және гипертиреозда, гипо- және гипергликемияда, бүйрекүсті безінің жетіспеушілігі синдромында қолданылатын дәрілік заттардың фармакодинамикасы мен фармакокинетикасының ерекшеліктері жөнінде білім қалыптастыру.
3. Оқыту міндеттері:.
Когнитивті компетенция
Гипо- және гипертиреозда, гипо- және гипергликемияда, бүйрекүсті безінің жетіспеушілігі синдромында қолданылатын заттардың жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін, негізгі фармакологиялық және жанама әсерлерін білу.
Гипо- және гипертиреозда, гипо- және гипергликемияда, бүйрекүсті безінің жетіспеушілігі синдромында қолданылатын заттардың қолдануға қарсы көрсетулерін, жағымсыз әсерлерін және оларды дер кезінде түзету шараларын білу.
Емдік әсердің тиімділігін арттыру мақсатында эндокриндік жүйе қызметіне әсер ететін заттарды таңдай білу бойынша білімді қалыптастыру.
Гипо- және гипертиреозда, гипо- және гипергликемияда, бүйрекүсті безінің жетіспеушілігі синдромында қолданылатын дәрілік заттардың дәрілік қалпын, енгізу жолын таңдай білу.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте жазу және талдау дағдысын игеру.
Препараттың бірреттік дозасын есептей білу.
Коммуникативті компетенция:
Шешендік сөйлеу мәнерін игеру.
Даулы жағдайдың дамуын алдын алу және шеше білу.
Ұжым мүшелері арасында мотивация, сенімділік, достық райды қалыптастыру мәселелерін пайдалана білу.
Мәселеге өзінің көзқарасын білдіре білу.
Фармакологияның мәселелері бойынша логикалық ойлау, пікірталас, жарыс сөз өткізу.
Өзіндік даму (үздіксіз оқу және білім алу):
1.Өз бетінше ақпараттар іздену, өңдеу және оны қазіргі заманғы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологияны пайдаланып талдау.
2.СӨЖ әртүрлі формасын орындау (эссе, тесттік тапсырмалар, презентация, реферат және т.с.с құрастыру.)
Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы 2 сағат (100 мин.)
Ұйымдастыру бөлімі – 5 мин.
Студенттің өзіндік жұмысы (рецепт жазу, тесттік тапсырманы шешу) – 30 мин.
Студенттің оқытушымен бірге орындайтын жұмысы – 35 мин.
Білімнің соңғы деңгейін бақылау - 25 мин.
Жалпы білімді бағалау – 3 мин.
Өзіндік дайындыққа тапсырма – 2 мин.
4. Оқыту әдістері: барлық сұрақтар бойынша кеңес беру, тақырыпты өз бетінше оқу, жағдайлық есептерді шешу, кестемен жұмыс істеу, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмаларды орындау, электрондық материалдармен жұмыс істеу, кіші топтарда жұмыс істеу, рецепт жазу, талдау, препараттың бір реттік мөлшерін анықтау.
5. Бөлім бойынша тапсырмалар:
Гормондық препараттардың жіктелуі, алыну көздері, әсер ету механизмдері. Гормондық терапияның принциптері.
Гипо- және гипертиреоз туралы түсінік.
Гипотиреоз синдромында қолданылатын заттар. Құрамында йоды бар қалқанша безінің гормондары, алу көздері мен әдістері. Жеке препараттар тиімділігін салыстырмалы бағалау, қолдану көрсеткіштері, болуы мүмкін жанама әсерлері. Балалар практикасында қолдану ерекшеліктері.
Гипертиреоз синдромында қолданылатын заттар (антитиреоидты заттар). Әсер ету механизмдері, жеке препараттар тиімділігін салыстырмалы бағалау, қолдану көрсеткіштері, болуы мүмкін жанама әсерлері. Балалар практикасында қолдану ерекшеліктері.
Гипергликемияда, гипогликемияда синдромы туралы түсінік.
Инсулиннің және глюкагонның зат алмасуға әсері.
Гипергликемия синдромында қолданылатын заттар. Инсулиннің алыну көздері мен алу жолдары. Инсулиннің тазартылған препараттары (монопикті және монокомпонентті) қысқа және әсері ұзақ (ұзақтығы орташа және ұзақ) препараттары, олардың әсердің басталуы мен әсердің шыңы бойынша салыстырмалы сипаттамасы. Қантты диабетті емдеу үшін инсулинді дозалау принципі. Асқынулары, көмек шаралары.
Синтетикалық гипогликемиялық заттар сульфонилмочевинаның туындылары және бигуанидтер, глинидтер, әсер ету механизмі, препараттардың салыстырмалы сипаттамасы, қолданылуы, жанама әсерлері.
Тіндердің инсулинге сезімталдығын жоғарылататын заттар (пиоглитазон, розиглитазон).
Аш ішекте глюкозаның сіңірілуін тежейтін заттар (-гликозидазаның ингибиторлары).
Гипогликемия синдромында қолданылатын заттар (глюкагон, адреналин гидрохлориді, глюкоза), әсер ету механизмі, препараттардың салыстырмалы сипаттамасы, қолданылуы, жанама әсерлері.
Бүйрекүсті безінің жетіспеушілігінде қолданылатын заттар (глюкокортикоидтар, минералокортикоидтар). Әсер ету механизмі, жеке препараттардың салыстырмалы сипаттамасы, қолданылуы мен жанама әсерлері. Балаларда қолдану ерекшелігі.
Семіру кезінде қолданылатын препараттардың жіктелуі.
Семіруде қолданылатын препараттардың фармакодинамика мен фармакокинетикасының ерекшеліктері, салыстырмалы сипаттамасы.
Семіру кезінде қолданылатын препараттардың мүмкін болатын жанама әсерлері.
6. Қолданылатын материалдар: кестелер, жағдайлық есептер, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар, үлгілер, суреттер
Бағдарламалық препараттар: актрапид, хумулин-регуляр, протафан, хумалог, хумулин ультраленте, глибенкламид, гликлазид, глипизид, глимепирид, метформин, глибомет, акарбоза, пиоглитазон, розиглитазон, натеглинид, рапеглинид, глюкагон, глюкоза, адреналин гидрохлориді, L-тироксин, трийодтиронин, тиреокомб, тиреотом, мерказолил, калий перхлораты, калий йодиді, дезоксикортикостерон ацетаты, фторгидрокортизон ацетаты, гидрокортизон ацетаты, преднизолон, дексаметазон, триамцинолон, сибутрамин, олестра, орлистат
Рецепт жазуға арналған препараттар: L-тироксин, трийодтиронин гидрохлориді, мерказолил, актрапид НМ, глибенкламид, метформин, глюкоза, преднизолон
7. Әдебиеттер:
Негізгі:
1. Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии \Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
Бақылау:
Келесі компетенциялар бағаланады: когнитивті, операционалды, коммуникативті
Тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау
Эндокриндік жүйе қызметіне әсер ететін заттарға рецепт жазу, талдау, препараттың бір реттік
дозасын есептеу
Тесттік тапсырмаларды орындау.
Өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар
Тест №1. Белокты-пептидті гормондар:
1. жасушаішілік әсер етеді 2.аденилатциклазаны белсендіреді3. цАМФ құрамын жоғарылатады
4. ДНҚ деңгейінде ферменттердің синтезін белсендіреді5.цитоплазматикалық мембрана деңгейінде әсер етеді
Тест №2. Кортикостероидтардың, эстрогендердің және андрогендердің биосинтезін тежейтіндер:
1. митотан 2. аминоглютетимид 3. преднизолон 4. дезоксикортисотерон ацетаты
5. дексаметазон
Тест №3. α-глюкозидаза ингибиторлары:
1.ас қорыту ферменттерімен конкурентті әрекеттеседі 2. ди-, олиго- и полисахаридтердің ферменттену және сіңірілу үрдісін баяулатады 3.жеке постпрандиалды гипергликемияда және ашқарында қанда глюкозаның деңгейі қалыпты болғанда тиімділігі жоғары 4.гипогликемия дамытады 5. қант диабетінің 1 типін емдеу үшін тағайындайды
Тест №4. Біріншілік бүйрекүсті безі жеткіліксіздігіне тән:
1.бүйрек үсті безінің милы қабатының созылмалы жеткіліксіздігі 2.минералокортикоидтардың жеткілікті түспеуіне байланысты натрий және хлор иондарының шығарылуының жоғарылауы 3.глюкокортикоидтар құрамының төмендеуі 4.еттік әлсіздік, адинамия, әлсіздік, арықтау 5.көмірсудың және белоктың алмасуы жоғарылайды
Тест №5. Пероралды қолданылатын қанттың деңгейін төмендететін препараттар:
1. глимепирид 2. глибенкламид (манинил) 3. актрапид НМ 4. хумулин-регуляр 5. глюкоза
Тест №6. Препаратты анықтау. Гипертиреозда қолданылады, ТТГ босап шығуын тежейді, кері байланыс механизмі бойынша әсер етеді:
1. трийодтиронин гидрохлориді 2. мерказолил 3. тиреокомб 4.йод препараттары
5. L-тироксин
Тест №7. Диабеттік кома дамығанда қолданылады:
1. актрапид НМ 2. хумулин регуляр 3. протафан 4. гликлазид 5. глюкоза
Тест №8. Минералокортикоидтардың синтетикалық аналогтары:
1. дезоксикортистерон ацетаты 2. дексаметазон 3. гидрокортизон ацетаты 4. метилпреднизолон 5. флудрокортизон ацетаты
Тест №9. Препаратты анықтау. Гидрирленген липстатин туындысы, арнайы асқазандық және панкреатикалық липазаның ингибиторы. Липазаның белсенді сериндік аймағымен ковалентті байланыса отырып, ыдырауына кедергі жасайды, кейінгі майдың сіңірілуіне әсер етеді.
сибутрамин 2. орлистат 3. олестра 4. актрапид НМ 5. L-тироксин
Тест №10. Глинидтерге жатады:
1. натеглинид, глибенкламид 2. глибомет, рапеглинид 3. натеглинид, рапеглинид 4. акарбоза,протафан 5. актрапид, хумалог
Тест №11. Препаратты анықтау. Гипогликемиялық әсері қаңқа бұлшық еттерімен глюкозаның ұстауы жоғарылауына, глюкоза утилизациясының жоғарылауына (анаэробты гликолиздің ынталануы), қанда глюкагон деңгейінің төмендеуіне, гепатоциттермен глюкозаның өндірілуінің төмендеуіне, инсулинтәуелді тіндердің инсулинге сезімталдығының жоғарылауына байланысты:
1. глимепирид 2. гликлазид 3. акарбоза 4. метформин 5. актрапид НМ
Тест №12. Глюкокортикостероидтар қолданылады:
1.орын басушы ем ретінде 2.супрессивті ем үшін 3.жүйелік және жергілікті фармакодинамикалық ем үшін 4.алдын алу үшін 5. пульс-терапия үшін
Тест №13. Препаратты анықтау. Құрамында левотироксин натрий, трийодтиронин және калий йодиді бар жұптастырылған препарат:
1. тиреокомб 2. мерказолил 3. L-тироксин 4. тиреотом 5. калийперхлораты
Тест №14. Глюкокортикостероидтардың жанама әсерлері:
1. гипергликемия, глюкозурия 2. гипокалиемия, гипокалигистия 3. сұйықтықтың жиналуы, артериалды гипертензия 4. көзішілік сұйықтықтың ағуы бұзылады, катарактаның дамуы 5.белок синтезінің күшеюі
Тест №15. Глимепирид:
1. глибенкламидке қарағанда инсулиннің босап шығуын2,5-3рет жылдам дамытады2.инсулиннің секрециясының жоғарылауы тек тамақтан соң күшейеді 3.айқын гипогликемия шақырмайды 4.сульфонилмочевина препараты болып табылады 5.орын басушы ем үшін қолданылады
Тест №16. Сульфанилмочевина туындыларының гипогликемиялық әсер механизмдері:
1. Эндогенді инсулиннің секрециясын жоғарылатады
2. Инсулиннің әсерін күшейтеді
3. Глюкозаның сіңірілуін нашарлатады
4. Инсулин антагонисттерінің әсерін бейтараптайды
5. Глюконеогенезді жоғарылатады
6. Ішекте глюкозаның сіңірілуін төмендетеді
7. Тіндердің инсулинге сезімталдығын төмендетеді
8. Гликогеногенезді тежейді
Тест №17. Акарбозаға тән:
1. альфа-глюкозидазаны қайтымды тежейді
2. ди-, олиго- және полисахаридтердің ыдырау үрдісін және сіңірілуін баяулатады
3. энтералды енгізіледі
4. енгізу жолы – парентералды
5. қант диабетінің I типін емдеу үшін қолданылады
6. қант диабетінің II типін емдеу үшін қолданылады
7. негізгі жанама әсері – метеоризм
8. іш қату шақырады
Тест №18. Минералокортикоидтар қолданылады:
1. орын басушы ем ретінде
2. супрессивті ем ретінде
3. жүйелік және жергілікті фармакотерапия үшін
4. пульс терапия үшін
5. алдын алу емі үшін
Тест №19. Глюкагонның жүрек-тамыр жүйесі қызметіне әсері:
1. Систоланы күшейтеді, тахикардия шақырады 2. Миокардта цАМФ құрамын жоғарылатады
3. Жүректік лақтырылымды жоғарылатады 4. Теріс инотропты әсер көрсетеді
5. Артериялық қысымды төмендетеді
Тест №20. Тиреоидты гормондардың қолдануға көрсетілулері:
1. Базедов ауруы 2. Микседема 3. Гипотиреоидты семіру 4. Қант диабеті
5. Кретенизм 6. Гипертиреоз 7. Эндемиялық зоб 8. Анемия
«Эндокринді жүйе» модулі бойынша студенттің өзіндік жұмысына арналған әдістемелік нұсқаулар
№ 1 СӨЖ
1.Тақырыбы: «Семіру кезіндегі фармакотерапия принциптері»
2. Мақсаты: Семіру кезінде қолданылатын препараттардың фармакокинетика мен фармакодинамикасын өз бетімен оқып білу.
3.Тапсырма: «Семіру кезіндегі фармакотерапия принциптері» тақырыбына кесте-сызба құрастыру.
4.Орындалу түрі: Кесте-сызба дайындау
5. Орындау шарттары:
- А4 форматында сызба түрінде семіру кезінде қолданылатын препараттардың жіктелуін, фармакологиялық әсерлерін, дозалау тәртібін, жанама әсерлерін және шығарылу қалпын жазу
- 3-4 сызба дайындау (семіру кезінде қолданылатын препараттардың фармакодинамикасы бойынша)
6.Орындалу уақыты:«Эндокринді жүйе» модулі бойынша аралық бақылауға дейін
7. Бағалау критерийлері:

п/п Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Кесте мазмұнының тақырыпқа сай келуі 20 15 10 0
2. Препараттарды фармакодинамикалық көрсеткіштер бойынша салыстырмалы сипаттамасын көрсету 20 15 10 0
3. Препараттарды фармакокинетикалық көрсеткіштер бойынша салыстырмалы сипаттамасын көрсету 20 15 10 0
4. Қолданылған әдебиеттер тізімінің болуы. 20 15 10 0
5. Эстетикалық жағынан ұстамды безендендіру 20 15 10 0
Барлығы 100 75 50 0
Максималды балл-100
Бағдарламалық препараттар: сибутрамин, олестра, орлистат
8. Әдебиет
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии .\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
9. Бақылау сұрақтары:
Семіру кезінде қолданылатын препараттардың жіктелуі.
Семіру кезінде қолданылатын препараттардың мүмкін болатын жанама әсерлері.
Семіру кезінде қолданылатын препараттардың фармакодинамика мен фармакокинетикасының ерекшеліктері. Препараттардың салыстырмалы сипаттамасы.
Семіру кезінде қолданылатын препараттардың негізгі әсерлері.
Семірудің пайда болу себептері.
№2 СӨЖ
1.Тақырыбы: «Бүйрек үсті безі жетіспеушілігінде қолданылатын дәрілік препараттар. Балаларда қолдану ерекшеліктері».
2. Мақсаты: Бүйрек үсті безі жетіспеушілігінде қолданылатын дәрілік препараттардың сипаттамасы мен қолданылуын өз бетімен оқып білу.
3. Тапсырма:
Бүйрек үсті безі жетіспеушілігінде қолданылатын дәрілік препараттар және оларды балаларда қолдану туралы түсінік қалыптастыру.
Бүйрек үсті безі жетіспеушілігінде қолданылатын дәрілік препараттардың фармакологиялық сипаттамасын білу.
Бүйрек үсті безі жетіспеушілігінде қолданылатын дәрілік препараттарды қолдануға көрсетулер мен қарсы көрсетулерін білу. Балалардағы қолдану ерекшеліктері.
4.Орындалу түрі: презентация.
5.Орындалу көрсеткіштері:
соңғы жылдардағы әдебиет көздерін таңдау және оқу;
ақпараттарды өңдеу және жүйелеу;
жоспар құрастыру;
библиография құрастыру;
презентацияны безендіру;
Презентацияны безендіруге талаптар:
а) презентация «MicrosoftPowerPoint» бағдарламасы бойынша құрастырылады
б) слайдтардың саны – 10-15 данадан артық болмауы керек, слайдтар тесттік материалдармен толтырылмасын
в) презентация жеңіл қабылданатындай және сауатты жасалынуы керек
г) соңғы слайдта библиографияны көрсету қажет
6.Орындалу уақыты:«Эндокринді жүйе» модулі бойынша аралық бақылауға дейін
7. Бағалау критерилері
№ Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Тақырыбымен титулдық слайдтың, презентацияның жоспарының, слайдтардың қажетті санының, қолданылған әдебиет пен Интернет қорларының тізімінің болуы. 10 7,5 5 0
2. Презентация мазмұнының тақырып пен қойылған міндеттерге сәйкес келуі 10 7,5 5 0
3. Слайдтардың логикалы тізбекте орналасуы. 10 7,5 5 0
4. Материалды баяндау стилі (қысқаша, нақты белгілеу, дұрыс құрылымының болуы). 10 7,5 5 0
5. Ақпараттың заманауи көздерін қажетті мөлшерде қолдану. 10 7,5 5 0
6. Материалды жинақтай білу, нақты және анық қорытынды жасай білу қабілеті. 10 7,5 5 0
7. Презентация материалдарын жеткі білу және игеру. 10 7,5 5 0
8. Нақты, сауатты, тізбекті баяндай білу қабілеті. 10 7,5 5 0
9. Өз пікірін растай білу және сынға сындарлы көзқараспен қарау қабілеті. 10 7,5 5 0
10. Слайдтарды безендіру сапасы (көркемдігі, көрнекілігі және т.б.). 10 7,5 5 0
Барлығы 100 75 50 0
Бағдарламалық препараттар: дезоксикортикостерон ацетаты, фторгидрокортизон ацетаты, гидрокортизон ацетаты, преднизолон, дексаметазон, триамцинолон
8.Әдебиеттер
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009. - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии.\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
9. Бақылау
1.Бүйрек үсті безінің жетіспеушілігі синдромында қолданылатын дәрілік препараттарды атаңыз.
2.Бүйрек үсті безінің жетіспеушілігі синдромында қолданылатын дәрілік препараттарға фармакологиялық сипаттама беріңіз.
3.Бүйрек үсті безінің жетіспеушілігі синдромында қолданылатын дәрілік препараттарды қолдану мен жанама әсерлерінің ерекшеліктері.
«Қан жүйесі» модулі
«Қан жүйесі» модулі бойынша практикалық сабаққа арналған әдістемелік нұсқау
№1 сабақ
Тақырыбы: «Анемиялық, миело- және лимфопролиферативті синдромдарды емдеу принциптері»
2. Мақсаты: анемиялық, миело- және лимфопролиферативті синдромдарда қолданылатын препараттар топтарының фармакодинамикасы мен фармакокинетикасының ерекшеліктері жөнінде білім қалыптастыру.
Когнитивті компетенция
Анемиялық, миело- және лимфопролиферативті синдромдарда қолданылатын дәрілік заттардың жалпы сипаттамасы, әсер ету механизмі, негізгі фармакологиялық және жанама әсерлері жөнінде білімдін қалыптастыру.
Қолдануға қарсы көрсетулер, жағымсыз әсерлер және оларды дер кезінде түзету жөнінде білімін қалыптастыру.
Негізгі әсерлерін күшейту немесе жекелеген препараттардың жанама әсерлерін жою үшін жұптастырып қолдануға дәрілік заттарды таңдай білу жөнінде білімін қалыптастыру.
Емдік әсердің тиімділігін арттыру мақсатында әртүрлі ағзалар мен организм жүйелерінің қызметін бағытталған түрде өзгерту үшін қолданылатын дәрілік заттарды таңдай білу жөнінде білімін қалыптастыру.
Анемиялық, миело- және лимфопролиферативті синдромдарда қолданылатын дәрілік заттардың дәрілік қалпын, енгізу жолын таңдай білу жөнінде білімін қалыптастыру.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте жазу және талдау дағдысын қалыптастыру.
Препараттың бірреттік дозасын есептей білу дағдысын қалыптастыру.
Коммуникативті компетенция:
Шешендік сөйлеу мәнерін игеру.
Даулы жағдайдың дамуын алдын алу және шеше білу.
Ұжым мүшелері арасында мотивация, сенімділік, достық райды қалыптастыру мәселелерін пайдалана білу.
Мәселеге өзінің көзқарасын білдіре білу.
Фармакологияның мәселелері бойынша логикалық ойлау, пікірталас, жарыс сөз өткізу.
Өзіндік даму (үздіксіз оқу және білім алу):
Өз бетінше ақпараттар іздену, өңдеу және оны қазіргі заманғы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологияны пайдаланып талдау.
СӨЖ әртүрлі формасын орындау (эссе, тесттік тапсырмалар, презентация, реферат және т.с.с құрастыру.)
Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы 2 сағат (100 мин.)
Ұйымдастыру бөлімі – 3 мин.
Студенттің өзіндік жұмысы – 30 мин.
Студенттің оқытушынмен бірге орындайтын жұмысы – 35 мин.
Білімнің соңғы деңгейін бақылау - 25 мин.
Жалпы білімді бағалау – 3 мин.
Өзіндік дайындыққа тапсырма – 2 мин.
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Анемиялық синдромда қолданылатын заттар, жіктелуі.
Гипохромдық анемияда қолданылатын заттар, жіктелуі. Темір препараттары. Әсер механизмі, қолдану ерекшеліктері, жанама әсерлері.
Эпоэтин-альфа, әсер механизмі, қолданылуы, жанама әсерлері.
Гиперхромдық анемияда қолданылатын заттар, препараттардың әсер механизмі, қолданылу ерекшеліктері, жанама әсерлері.
Миело-, және лимфопролиферативті синдромдарда қолданылатын заттардың фармакологиялық қасиеттері.
Миело-, және лимфопролиферативті синдромдарда қолданылатын заттардың әсер механизмі, қолдану ерекшеліктері, негізгі жанама әсерлері
5.Білім беру және оқыту әдістері: тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді, нұсқаулықтар бойынша тапсырмаларды шешу және қорытынды беру, талдауымен және бір реттік мөлшерін анықтауымен бірге рецепт жазу, пікірталастар, кіші топтарда жұмыс жасау, көрнекті құралдармен жұмыс жасау, кейс-стади.
Бағдарламалық препараттар:шала тотыққан темір лактаты, темірфумарат, темірхлор, шала тотыққан темір сульфаты (актиферрин, тардиферрон, ферроградумет), «ферроплекс», ферковен, феррум лек, мальтофер, эпоэтин альфа, аскорбин қышқылы, цианокобаламин, фоль қышқылы, циклофосфан, цисплатин, хлорбутин,нитрозометилмочевина, ломустин, кармустин, миелосан, метотрексат, меркаптопурин, фторурацил, цитарабин, винкристин, доксорубицин, интерферон, трастузумаб, ритуксимаб.
Рецепт жазуға арналған препараттар:«Ферроплекс», феррум лек, аскорбин қышқылы, цианокобаламин, метотрексат, меркаптопурин.
6. Әдебиет:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии. \Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
7. Бақылау. Когнитивті компетенция (білім) бағаланады.
Тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау.
Тесттік тапсырмаларды орындау.
Тесттік тапсырмалар
Тест №1.Препаратты анықтау . Организмде ДНҚ мен нуклеопротеиндердің, миелиннің синтезі үшін, сондай-ақ гомоцистеиннің метионинге трансформациялануы үшін қажет кобамамид кофакторына айналады.
1. фоль қышқылы 2. цианокобаламин 3. викасол 4. этамзилат 5. феррум лек
Тест №2. Темір тапшылықты анемияда келесі препараттар қолданылады:
«ферроплекс», темір фумарат, ферковен, феррум лек
темірдің кешенді препараттары (мальтофер, ферлатум), эпоэтин альфа, аскорбин қышқылы
темір хлориді (гемофер), цианокобаламин, фоль қышқылы
эпоэтин альфа, шала тотыққан темір лактаты, варфарин, адроксон
викасол, аминокапрон қышқылы, шала тотыққан темір сульфаты (тардиферрон), ферроградумет
Тест №3. Фоль қышқылы:
1. организмде фолиний қышқылына айналады 2. макроцитарлы анемияда қан құрамын қалпына келтіреді 3. лейкопоэзді ынталандырады 4.тіндердің регенерациясын ынталандырады 5. организмдегі темір тапшылығының орнын толтырады
Тест №4. Контрикал:
1. жергілікті әсер көрсететін коагулянт 2. фибринолитик 3. антиагрегант 4. фибринолиздің ингибиторы 5. резорбтивті әсер көрсететін коагулянт
Тест №5. Адамның рекомбинантты эритропоэтині:
1.АІЖ-нан темірдің сіңуін жақсартады 2. эритроциттердің пролиферациясын ынталандырады
3. эритроциттердің дифференцировкасын ынталандырады 4. бүйректің созылмалы жеткіліксіздігінде шеткі қан құрамының қалпына келуіне ықпал жасайды 5. Т-лимфоциттердің пролиферациясын ынталандырады
Тест №6. Препаратты қасиеті бойынша анықтау. Гемостатикалық зат, қанның табиғи құрамдас бөлігі, қан ұюына қатысады, көлемді қан кетулерде қолданылады.
1. кальций хлориді 2. викасол 3. тромбин 4. фибриноген 5. аминокапрон қышқылы
Тест №7. Агреганттарға жатады:
адроксон, серотонин адипинаты, кальций хлориді 2. тромбин, адроксон, фитоменадион
3.контрикал, аминокапрон қышқылы, фибриноген 4. Феррум лек, эпоэтин альфа, цианокобаламин
Тест №8. Фибринолиз жүйесін тежейтін заттар: 1- синтетикалық , 2-жануар тектес:
гепарин 2. аминокапрон қышқылы, 3. варфарин 4. контрикал 5. фибриноген
Тест №9. ҚТІШҰ синдромын түзету үшін қолданылады:
1. темір тапшылықты анемияда қолданылатын заттар 2. фибриндік тромбтың түзілуіне кедергі жасайтын заттар 3. тромбоциттердің агрегациясына кедергі жасайтын заттар 4. фибриндік тромбтардың түзілуін жоғарылататын заттар 5. гиперхромды анемияда қолданылатын заттар
Тест №10. Темір препараттарының жанана әсерлері:
1.Ісінулер, жүрек ритмінің бұзылуы 2. Тыныс алудың бұзылуы, обстипация 3. Обстипация, тістің қараюы 4. Тістің қараюы, гипотензия 5. Гипертензия, гипогликемия
№2 сабақ
1.Тақырыбы: «Геморрагиялық синдромдарды емдеу принциптері»
2.Мақсаты. Геморрагиялық синдромдарда қолданылатын препараттар топтарының фармакодинамикасы мен фармакокинетикасының ерекшеліктері жөнінде білім қалыптастыру.
3.Оқытудың міндеттері:
Когнитивті компетенция
Геморрагиялық синдромдарда қолданылатын дәрілік заттардың жалпы сипаттамасы, әсер ету механизмі, негізгі фармакологиялық және жанама әсерлері жөнінде білімін қалыптастыру.
Қолдануға қарсы көрсетулер, жағымсыз әсерлер және оларды дер кезінде түзету жөнінде білімін қалыптастыру.
Негізгі әсерлерін күшейту немесе жекелеген препараттардың жанама әсерлерін жою үшін жұптастырып қолдануға дәрілік заттарды таңдай білу жөнінде білімін қалыптастыру.
Емдік әсердің тиімділігін арттыру мақсатында әртүрлі ағзалар мен организм жүйелерінің қызметін бағытталған түрде өзгерту үшін қолданылатын дәрілік заттарды таңдай білу жөнінде білімін қалыптастыру.
Геморрагиялық синдромдарда қолданылатын дәрілік заттардың дәрілік қалпын, енгізу жолын таңдай білу жөнінде білімін қалыптастыру.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте жазу және талдау дағдысын қалыптастыру.
Препараттың бірреттік дозасын есептей білу дағдысын қалыптастыру.
Коммуникативті компетенция:
Шешендік сөйлеу мәнерін игеру.
Даулы жағдайдың дамуын алдын алу және шеше білу.
Ұжым мүшелері арасында мотивация, сенімділік, достық райды қалыптастыру мәселелерін пайдалана білу.
Мәселеге өзінің көзқарасын білдіре білу.
Фармакологияның мәселелері бойынша логикалық ойлау, пікірталас, жарыс сөз өткізу.
Өзіндік даму (үздіксіз оқу және білім алу):
Өз бетінше ақпараттар іздену, өңдеу және оны қазіргі заманғы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологияны пайдаланып талдау.
СӨЖ әртүрлі формасын орындау (эссе, тесттік тапсырмалар, презентация, реферат және т.с.с құрастыру.)
Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы 2 сағат (100 мин.)
Ұйымдастыру бөлімі – 3 мин.
Студенттің өзіндік жұмысы – 30 мин.
Студенттің оқытушынмен бірге орындайтын жұмысы – 35 мин.
Білімнің соңғы деңгейін бақылау - 25 мин.
Жалпы білімді бағалау – 3 мин.
Өзіндік дайындыққа тапсырма – 2 мин.
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Геморрагиялық синдромда қолданылатын препараттар, жіктелуі.
Қанның ұйығыштығын жоғарылататын заттар. Тікелей әсер ететін коагулянттар, жіктелуі, әсер механизмі, қолданылуы. Жанама әсерлері.
Тікелей емес әсер ететін коагулянттар. Әсер ету механизмі, қолданылуы, жанама әсерлері.
Фибринолиз ингибиторлары. Жіктелуі. Әсер механизмі, қолдануға көрсетілулері, жанама әсерлері.
Тромбоциттердің агрегациясы мен адгезиясын жоғарылататын заттар, ю тромбоцитов.
Қан тамырларының өткізгіштігіне әсер ететін заттар.
5.Білім беру және оқыту әдістері: тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді, нұсқаулықтар бойынша тапсырмаларды шешу және қорытынды беру, талдауымен және бір реттік мөлшерін анықтауымен бірге рецепт жазу, пікірталастар, кіші топтарда жұмыс жасау, көрнекті құралдармен жұмыс жасау, кейс-стади.
Бағдарламалық препараттар:аскорбин қышықылы, рутин, этамзилат, адроксон, серотонина адипинат, кальций хлориді, викасол, фитоменадион, тромбин, фибриноген, гемостатикалық жүке, аминокапрон қышқылы, контрикал.
Рецепт жазуға арналған препараттар:аскорбин қышқылы, викасол, кальций хлориді, аминокапрон қышқылы.
6. Әдебиет:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии. \Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
7.Бақылау: Операционалды компетенция бағаланады (дағды)
Геморрагиялық синдромда қолданылатын дәрілік заттарды рецептте жазу және талдау
«Қан жүйесі» модулі бойынша студенттің оқытушымен өзбетінше жұмысы тақырыптарына арналған әдістемелік нұсқау
1.Тақырыбы: «Қан жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау
2.Мақсаты: Анемиялық және геморрагиялық синдромдарда, миело- және пролиферативті синдромдарда қолданылатын препараттар топтарының фармакодинамикасы мен фармакокинетикасының ерекшеліктері жөнінде білім қалыптастыру.
3.Оқыту міндеттері:.
Когнитивті компетенция
Анемиялық және геморрагиялық синдромдарда, миело- және пролиферативті синдромдарда қолданылатын препараттар топтарының жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін, негізгі фармакологиялық және жанама әсерлері жөнінде білу.
Қолдануға қарсы көрсетулер, жағымсыз әсерлер және оларды дер кезінде түзету жөнінде білу.
3. Негізгі әсерлерін күшейту немесе жекелеген препараттардың жанама әсерлерін жою үшін жұптастырып қолдануға дәрілік заттарды таңдай білу.
Емдік әсердің тиімділігін арттыру мақсатында әртүрлі ағзалар мен организм жүйелерінің қызметін бағытталған түрде өзгерту үшін қолданылатын дәрілік заттарды таңдай білу.
Анемиялық және геморрагиялық синдромдарда, миело- және пролиферативті синдромдарда қолданылатын дәрілік заттардың дәрілік қалпын, енгізу жолын таңдай білу.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте жазу және талдау дағдысын игеру.
Препараттың бірреттік дозасын есептей білу.
Коммуникативті компетенция:
Шешендік сөйлеу мәнерін игеру.
Даулы жағдайдың дамуын алдын алу және шеше білу.
Ұжым мүшелері арасында мотивация, сенімділік, достық райды қалыптастыру мәселелерін пайдалана білу.
Мәселеге өзінің көзқарасын білдіре білу.
Фармакологияның мәселелері бойынша логикалық ойлау, пікірталас, жарыс сөз өткізу.
Өзіндік даму (үздіксіз оқу және білім алу):
Өз бетінше ақпараттар іздену, өңдеу және оны қазіргі заманғы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологияны пайдаланып талдау.
СӨЖ әртүрлі формасын орындау (эссе, тесттік тапсырмалар, презентация, реферат және т.с.с құрастыру.)
Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы 2 сағат (100 мин.)
Ұйымдастыру бөлімі – 3 мин.
Студенттің өзіндік жұмысы (рецепт жазу, тесттік тапсырманы шешу) – 30 мин.
Студенттің оқытушымен бірге орындайтын жұмысы – 35 мин.
Білімнің соңғы деңгейін бақылау - 25 мин.
Жалпы білімді бағалау – 3 мин.
Өзіндік дайындыққа тапсырма – 2 мин.
4. Білім беру және оқыту әдістері: тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау, жағдайлық есептерді және тесттік тапсырмаларды шешу, рецептті талдап жазу, жағдайлық есептерді шешу.
5. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Анемиялық синдромда қолданылатын препараттар. Эритропоэзге әсер ететін заттардың жіктелуі.
Темір препараттары железа. Жіктелуі. Әсер ету механизмі, қолдануға көрсетулер, жанама әсерлері.
В12 витаминінің, фоль қышқылыпрепараттары. Әсер ету механизмі, қолдануға көрсетулер, жанама әсерлері.
Эпоэтин-альфа. Әсер ету механизмі, қолдануға көрсетулер, жанама әсерлері. эффекты.
Геморрагиялық синдромда қолданылатынпрепараттар. Гемостатикалық. Жіктелуі.
Жергілікті және резорбтивті әсер ететін гемостатикалық заттар. Әсер ету механизмі, қолдануға көрсетулер, жанама әсерлері.
ҚТІШҰ синдромында қолданылатын заттар, негізгі фармакологиялық әсерлері, жанама әсерлері.
Миело- және лимфопролиферативті синдромдарда қолданылатын бластомаға қарсы заттар. Бластомаға қарсы заттардың фармакологиялық сипаттамасы, қолдануға қарсы көрстеулер. Негізгі жанама әсерлері және оларды алдын алу, түзету шаралары.
6. Қолданылатын материалдар: кестелер, жағдайлық есептер, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар, үлгілер, суреттер
7. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии. \Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
Бағдарламалық препараттар: шала тотыққан темірлактаты, темір фумараты , темір хлориді, шала тотыққан темір сульфаты (актиферрин, тардиферрон, ферроградумет), «ферроплекс», ферковен, феррум лек, мальтофер, ферлатум, эпоэтин альфа, аскорбин қышқылы, цианокобаламин, фоль қышқылы, циклофосфан, цисплатин, хлорбутин, нитрозометилмочевина, ломустин, кармустин, миелосан, метотрексат, меркаптопурин, фторурацил, цитарабин, винкристин, доксорубицин, интерферон, трастузумаб, ритуксимаб, рутин, этамзилат, адроксон, серотонина адипинат, кальций хлориді, викасол, фитоменадион, тиклопидин, дипиридамол, гепарин
Рецепт жазуға арналған препараттар: «Ферроплекс», феррум лек, аскорбин қышқылы, цианокобаламин, викасол, кальций хлориді, метотрексат, меркаптопурин.
8. Бағаланатын компетенциялар: когнитивті, операционалды, коммуникативті
Бөлімнің негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау.
Тесттік тапсырмаларды орындау.
Рецепттерді талдаумен жазу, бір реттік дозасын есептеу.
Өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар.
Тест №1. Миело- және лимфопролиферативті синдромда қолданылады:
1. алкилдеуші қосылыстар 2. коагулянттар 3. антиагреганттар 4. антиметаболиттер 5.ферменттік препараттар
Тест №2. Темір тапшылықты анемияда келесі препараттар қолданылады:
«ферроплекс», темір фумарат, ферковен, феррум лек
темірдің кешенді препараттары (мальтофер, ферлатум), эпоэтин альфа, аскорбин қышқылы
темір хлориді (гемофер), цианокобаламин, фоль қышқылы
эпоэтин альфа, шала тотыққан темір лактаты, варфарин, адроксон
викасол, аминокапрон қышқылы, шала тотыққан темір сульфаты (тардиферрон), ферроградумет
Тест №3. Препаратты анықтау. Организмде ДНҚ мен нуклеопротеиндердің, миелиннің синтезі үшін, сондай-ақ гомоцистеиннің метионинге трансформациялануы үшін қажет кобамамид кофакторына айналады.
1. фоль қышқылы 2. цианокобаламин 3. викасол 4. этамзилат 5. феррум лек
Тест №4. Тікелей әсер ететін антикоагулянттар:
1. варфарин, фенилин 2. гепарин, фраксипарин 3. викасол, фитоменадион 4. контрикал, гепарин 5. аминокапрон қышқылы, феррум лек
Тест №5. Препараттардың тобын анықтау. Көптеген эндогенді заттарға сутегі атомын алкилді топқа (алкилдеу реакциясы) алмастыра отырып бірігу қабылеті бар. Бұл заттардың негізгі әсер ету механизмі –этиленмониум ионы түзілетін жасушаішілік циклизациялау үрдісі, яғни тікелей немесе карбоний-катионын түзу арқылы алкилді топты жасушаның құрамдас бөліктеріне жеткізу. Нәтижесінде тотығудан фосфорлануға қатысатын ферменттердің белсенділігі бұзылады, синтездік үрдістердің энергиямен қамтамасыз етілуі, жасушаның митоздық бөлінуі және өмір сүру қабілеті тежеледі.
1. цитокиндер 2. ферменттік препараттар 3. антиметаболиттер 4. алкилдеуші қосылыстар 5. эритропоэтин препараттары
Тест№ 6. Метотрексат және меркаптопуриннің жанама әсерлері:
диспепсиялық бұзылыстар 2. қан жасаудың тежелуі 3. бүйректің зақымдануы 4.асқазанның шырышты қабығының ойылуы 5. кардиотоксикалық әсер
Тест№ 7. Контрикал:
1. жергілікті әсер көрсететін коагулянт 2. фибринолитик 3. антиагрегант 4. фибринолиздің ингибиторы 5. резорбтивті әсер көрсететін коагулянт
Тест№ 8. Препаратты анықтау. Тиімділігі жоғары агрегант, простациклиннің әсерлерін тежейді, тіндік тромбопластиннің түзілуін біршама төмендетеді. Капиллярлардың базалді мембранасын қатайтып, қан сарысуының сұйық бөлігінің транссудациясын да, экссудациясын да азайта отырып, қан тамырларының жарылғыштығын және өткізгіштігін төмендетеді.
1.аминокапрон қышқылы 2. фибриноген 3. аскорбин қышқылы 4. этамзилат 5. викасол
Тест№ 9. Сәйкестендіру: 1-жергілікті әсер ететін коагулянттар, 2-резорбтивті әсер көрсететін коагулянттар, 3- антикоагулянттар:
1. кальций хлориді, этамзилат 2. фитоменадион, викасол 3. тромбин, фибриноген
4. тромбин, гемостатикалық жөке 5. гепарин, варфарин
Тест№ 10. Дәрілік заттардың топтарын анықтау . Табиғи метаболиттерге құрылымдық ұқсастықтары бар, дегенмен олардан біршама ажыратылады. Дамитын бәсекелестік қарым-қатынас белгілі биохимиялық үрдістердің тежелуіне және жасушалар мен тіндердің өмір сүру қабілетінің бұзылуына әкеледі.
1. цитокиндер 2. алкилдеуші қосылыстар 3. қатерлі ісікке қарсы антибиотиктер 4. антиметаболиттер
5. моноклоналды антиденелер
Тест№ 11. Дәрілік заттардың топтарын анықтау. Химиялық құрылымы бойынша пептидтер немесе көмірсулармен біріккен циклді топтардан тұрады. Циклді топтар арқылы ДНҚ немесе РНҚ-ның арнайы негіздерінің көршілес жұптарының арасына енеді. Нәтижесінде нуклеин қышқылдарының тізбектері ажырайды, жаңа ДНҚ синтезі тежеледі, жасушаның репликациясы бұзылады.
1 цитокиндер 2. алкилдеуші қосылыстар 3. қатерлі ісікке қарсы антибиотиктер 4. антиметаболиттер
5. моноклоналды антиденелер
Тест № 12. Қатерлі ісікке қарсы өсімдік тектес препараттарға жатады:
1. винкристин, винбластин 2. дактиномицин, доксорубицин 3. меркаптопурин, цисплатин
4. циклофосфан, ломустин 5. метотрексат, L-аспарагиназа
Тест № 13. Сәйкестендіру: 1- қатерлі ісікке қарсы өсімдік тектес препараттар, 2- моноклоналды антидене, 3- қатерлі ісікке қарсы антибиотиктер:
1. трастузумаб, ритуксимаб 2.цисплатин, кармустин 3. винкристин, винбластин 4. доксорубцин, дактиномицин
Тест № 14. Сәйкестендіру: 1- фибриндік тромбтардың түзілуін арттыратын заттар 2. гиперхромды анемияда қолданылатын заттар, 3- фибринолиз жүйесін белсендіретін заттар
1. фибриноген, викасол 2. цианокобаламин, фоль қышқылы 3. гепарин, ацетилсалицил
4. фибринолизин, стрептокиназа 5. шала тотыққан темір лактаты, эпотин альфа
Тест № 15. Миело-, лимфопролиферативті синдромды емдеуде қолданылады:
1. тиклопидин, клопидогрел 2. аминокапрон қышқылы, контрикал 3. трастузумаб, винбластин
4. ломустин, кармустин 5. циклофосфан, меркаптопурин
Тест №16. Контрикал:
1. жергілікті әсер көрсететін коагулянт 2. фибринолитик 3. антиагрегант 4. фибринолиздің ингибиторы 5. резорбтивті әсер көрсететін коагулянт
Тест №17. Препаратты қасиеті бойынша анықтау. Гемостатикалық зат, қанның табиғи құрамдас бөлігі, қан ұюына қатысады, көлемді қан кетулерде қолданылады.
1. кальций хлориді 2. викасол 3. тромбин 4. фибриноген 5. аминокапрон қышқылы
Тест №18. Тікелей әсерлі коагулянтқа жататындар:
1. тромбин, фибриноген 2. контрикал, аминокапрон қышқылы, фибриноген 3. феррум лек, эпоэтин альфа, цианокобаламин 4. тромбин, андроксон, гепарин
Тест №4. Фибринолиз жүйесін тежейтін заттар: синтетикалық (1), жануартектес (2):
1.аминокапрон қышқылы 2. контрикал 3.варфарин 4. гепарин 5. фибриноген
Тест №5Тромбоциттердің агрегациясын ынталандыратын заттар:
серотонин адипинаты 2. гепарин 3. кальций хлориді 4. Контрикал 5. адроксон
«Қан түзу жүйесі» модулі бойынша студенттердің өзіндік жұмысына арналған әдістемелік нұсқау
№1 СӨЖ
1.Тақырыбы: «ҚТІШҚҰ-синдромы емінің принциптері»
2.Мақсаты: «ҚТІШҚҰ-синдромын емдеудің негізі принциптері» тақырыбы бойынша материалды өз бетінше зерделеу
3.Міндеттері:
«ҚТІШҚҰ-синдромын емдеудің негізі принциптері» тақырыбына хабарлама жазу
4. Орындау түрі: Реферат орындау. Оқулықпен және қосымша әдебиеттермен жұмыс істеу. Балл жүйесі бойынша оқытушының бағалау.
5. Орындалу критериі:
а) соңғы жылдардың әдебиеттерін таңдау және оқу
б) мәліметтерді өңдеу және жүйелендіру
в) жоспар құру
г) библиография құрастыру
д) реферат жұмысын безендіру
Реферативті жұмысының құрылымы:
мұқаба парақ (үлгі бойынша безендіріледі);
мазмұны (негізгі бөлімдердің беттерін көрсетіп, кезектестіріп жазу);
кіріспе (зерттелетін мәселені негіздеу, оның мәні мен өзектілігі; жұмыстың мақсаты мен міндеттерін анықтау);
негізгі бөлім (әр бөлім жеке мәселенің алдыңғы бөлімнің жалғасы ретінде, бір жағын немесе бір бөлігін дәлелмен анықталуы қажет; бұл бөлімде кестелер, сызбалар, суреттерді қолдануға болады немесе оларды реферативті жұмыстың жалғасы ретінде қосымша безендіруге болады);
қорытынды (қорытынды жасалады, тұжырымдар мен кеңестер ұсынылады);
әдебиеттер тізімі (үлгі бойынша безендіріледі)
Рефератты безендіруге және орындалуына қойылатын талаптар:
а) рефераттың көлемі 10-15 басылым бетінен артық болмауы қажет* (рефераттың көлеміне қосымша кірмейді);
б) реферативті жұмыстың жазылуы ұқыпты түзетілген және грамматикалық қатесіз болуы қажет;
в) әдебиетке сілтеме жасау санмен көрсетіледі және ол әдебиет тізіміндегі санмен сәйкес болуы қажет;
г) әдебиет тізімі рефератты жұмыстың аяғында жазылады және мәтіне көрсетілген пайдалану ретімен жазылады.
6.Тапсыру мерзімі: «Қан жасау жүйесі» модулі бойынша аралық бақылауға дейін.
7. Бағалау критерилері: максималды 100 балл
№ Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Реферат мазмұнының тақырыпқа, реферат жоспарына және қойылған міндеттерге сәйкес келуі 13 9,75 6,5 0
2. Тақырыптың толықтығы және ашылуының логикаға сай болуы
13 9,75 6,5 0
3. Материалды жалпыландыру, қорытынды жасай білу қабілеті 13 9,75 6,5 0
4. Ақпарат көздерімен жұмыс жасай білуі 13 9,75 6,5 0
5. Реферат бойынша сұрақтарға жауап бере білуі 12 9 6 0
6. Рефераттың безендірілуі модульдің талаптарына сәйкес келуі 12 9 6 0
7. Көрнекті материалдардың сапасы мен толықтығы 12 9 6 0
8. Әдебиетті іріктеу
12 9 6 0
Барлығы 100 75 50 0
Бағдарламалық препараттар: гепарин, фраксипарин, пентоксифиллин, тиклопидин, дипиридамол, реополиглюкин, преднизолон, кислота аминокапроновая, контрикал 
8. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии. \Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
9. Бақылау:
1. ҚТШҚҰ-синдромының ерте кешенді емінің принциптері
2. ҚТШҚҰ-синдромы кешенді емінің компоненттері
3. Гепаринотерапия асқынулар
«Жүрек-қантамыр жүйесі» модулі
«Жүрек-қантамыр жүйесі» модулі бойынша практикалық сабаққа арналған әдістемелік нұсқаулар
№1 сабақ
Тақырып: «Тәждік қантамыр жетіспеушілігі синдромында қолданылатын заттар»
Мақсаты: Тәждік қантамыр жетіспеушілігі синдромында қолданылатын заттардың негізгі фармакокинетикалық және фармакодинамикалық заңдылықтарын үйрету, әртүрлі патологиялық жағдайларда рационалды таңдау
Оқыту міндеттері:
Когнитивті компетенция:
Әртүрлі патологиялық жағдайларды түзетуге бағытталған тәждік қантамыр жетіспеушілігі синдромында қолданылатын заттардың жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін, негізгі фармакологиялық және жанама әсерлерін зерделеу;
Емдік әсерін күшейту мақсатында әртүрлі ағзалар мен жүйелердің қызметтерін бағыттап өзгерту үшін қолданылатын антиангиналды заттарды таңдау;
Әртүрлі патологиялық жағдайларда қолданылатын дәрілік қалыптарды таңдау, оларды қолдануға көрсетулер, препараттарға рецепт жаза білу;
Препараттарды қолдануға қарсы көрсетулерді анықтау, дәрілердің жағымсыз әсерлерінің дер кезінде алдын алу;
Дәрілердің жағымсыз әсерлерінің алдын алу мақсатында және емдік әсерді күшейту үшін тәждік қантамыр жетіспеушілігі синдромында қолданылатын заттардың жұптастырып қолдануды таңдау.
Операционалды компетенция
1. Дәрілік заттарды рецептте жазу және талдау дағдысын игеру.
2. Препараттың бірреттік дозасын есептей білу.
Коммуникативті компетенция:
Шешендік сөйлеу мәнерін игеру.
Даулы жағдайдың дамуын алдын алу және шеше білу.
Ұжым мүшелері арасында мотивация, сенімділік, достық райды қалыптастыру мәселелерін пайдалана білу.
Мәселеге өзінің көзқарасын білдіре білу.
Фармакологияның мәселелері бойынша логикалық ойлау, пікірталас, жарыс сөз өткізу.
Өзіндік даму (үздіксіз оқу және білім алу):
Өз бетінше ақпараттар іздену, өңдеу және оны қазіргі заманғы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологияны пайдаланып талдау.
СӨЖ әртүрлі формасын орындау (эссе, тесттік тапсырмалар, презентация, реферат және т.с.с құрастыру.)
Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы 2 сағат (100 мин.)
Ұйымдастыру бөлімі – 3 мин.
Студенттің өзіндік жұмысы (рецепт жазу, тесттік тапсырманы шешу) – 30 мин.
Студенттің оқытушымен бірге орындайтын жұмысы – 35 мин.
Білімнің соңғы деңгейін бақылау - 25 мин.
Жалпы білімді бағалау – 3 мин.
Өзіндік дайындыққа тапсырма – 2 мин
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Тәждік қантамыр жетіспеушілігі синдромында қолданылатын заттардың жіктелуі.
Тәждік қантамыр жетіспеушілігі синдромында қолданылатын заттардың әсер ету механизмі.
Органикалык нитраттардың әсер ету ұзақтығына байланысты ажыратылатын ерекшеліктері.
Енгізу жолдары. Жанама әсерлері.
Жүректің ишемиялық ауруын (ЖИА) емдеуде антикоагулянттар, антиагреганттар, фибринолитиктердің қолдануға негізгі көрсетулер.
Антиангиналды әсер көрсететін басқа фармакологиялық топтың препараттары.
Миокард инфарктын емдеудің негізгі принциптері.
5.Білім берудің және оқытудың әдістері: тақырыптың негізгі маселелерін ауызша қарастыру, тест тапсырмаларын орындау, жағдайлық есептерді шешу, кесте, сурет, сызбаларды талдау, рецепті талдаумен жазу, бір реттік дозасын есептеу, интерактивті бағдарлама бойынша мультимедиялық оқулар жүргізу.
Бағдарламалық препараттар: нитроглицерин, нитронг, изосорбид мононитраты, моносорбид динитраты, пропранолол, метопролол, валидол, верапамил, дильтиазем, нифедипин, триметазидин, милдронат, никорандил, алинидин, ивабрадин, ацетилсалицил қышқылы, морфин гидрохлориді, промедол, гепарин, стрептокиназа, стрептодеказа, альтеплаза, фентанил, дроперидол, мезатон
6. Әдебиеттер
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии .\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
7. Бақылау
Тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау
Тесттік тапсырмаларды орын
Тесттік тапсырмалар:
Тест №1. Кардиопротекторлық препараттарға жатады:
1.Пропранолол
2. Триметазидин
3. Валидол
4. Нитроглицерин
5. Изосорбид мононитраты
Тест№2. Стенокардия ұстамасын жоюға арналған антиангинальді зат:
Дигоксин
Триметазидин
Нитроглицерин
Пропранолол
Дилтиазем
Тест№3. Препаратты анықтау: антиангиналды әсері бар органикалық нитрат, әсері 1-3 мин басталып 30 мин. созылады, шеткі қарсыластықты төмендетеді, артериялық қысымды түсіреді, миокардтың оттегіге қажеттілігін азайтады, жүректің жұмысын төмендетеді, бас ауруы, АҚ төмендеуі мен рефлекторлы тахикардия шақырады:
Пропранолол
Дилтиазем
Валидол
Нитроглицерин
Изосорбидмононитраты
Тест №4.Триметазидинге тән:
Тәждіктамырларды кеңейтеді және миокардқа оттегінің келуін жоғарылатады
Кардиомиоциттердің энергетикалық балансын қалпына келтіреді
Кардиомиоциттердіңгипоксияға тұрақтылығын жоғарылатып, кардиопротекторлық әсерің көрсетеді
Стенокардия ұстамасының тоқтату үшін тағайындалады
Стенокардияұстамасының алдын алу үшін тағайындалады
Тест №5 «Антиангиналды әсер» терминіне дұрыс анықтама беріңіз:
1.Миокардтың оттегіге қажеттілігі мен оттегінің миокардта жұмсалуының арасындағы сәйкессіздікті жояды.
2. Жүрек ритмінің қалыптасуы
3.Оттегінің миокардпен жұмсалуын азайту
4.Артериялық қысымның (АҚ) төмендеуі.
5.Мидың гипоксияға және басқа жайсызфакторларға қарсы қорғанышы.
Тест №6. Органикалық нитраттардың әсер ету механизмін көрсетіңіз:
1. Баяу кальций каналдарынтежелуі
2. Кальций, натрий каналдарыныңжәне де адренорецепторлардың тежелуі, тәждік тамырлардың рефлекторлы кеңеюі.
3. Азот монооксидінің жеткіліксіздігін толықтыру кальцийдің мөлшерінің азаюына алып келеді
4. Миокардқа жүктеменің азаюы, тегіс салалы бұлшықеттердің қантамырларының кеңеюі
5. Миокардтық энергетикалық зат алмасуын күшейту.
Тест №7. Стенокардия ұстамасының тоқтату үшін қолданылатын зат
Дилтиазем
Нитроглицерин
Триметазидин
Гепарин
Нифедипин
Тест№8. Нитроглицериннің әсері басталады
2-6 сағаттаң кейін
1-2 мин кейін
30 мин кейін
1 сағаттан кейін
5-10 мин кейін
Тест№9. Органикалық ниттраттарға тән, молекуласында никотинамид және –О-NO2 тобының фрагменттері бар антиангиналды зат
Дилтиазем
Пропранолол
Валидол
Никорандил
Нифедипин
Тест№10. Триметазидиннің әсер ету механизмі:
Аденозиндік рецепторларды тежейді
3-кетоацил КоА тиолаза ферментінің изоформасының ингибиторы
М-холиноблокатор
Кальций өзекшелерінің тежегіші
Бета-адреноблокатор
№ 2 Сабақ
1.Тақырыбы:«Артериалдық гипертензия синдромында қолданылатын заттар»
2.Мақсаты: Артериалдық гипертензия синдромында қолданылатын заттардың фармакокинетикалық және фармакодинамикалық заңдылықтарын, әртүрлі патологиялық жағдайларда рационалды емдеу үшін препараттарды таңдауға үйрету.
3.Оқыту міндеттері:
Когнитивті компетенция
Әртүрлі патологиялық жағдайларды түзетуге бағытталған артериалдық гипертензия синдромында қолданылатын заттардың жалпы сипаттамасы, әсер ету механизмін, негізгі фармакологиялық және жанама әсерлері.
Артериалдық гипертензия синдромында қолданылатын заттарды әртүрлі ағзалар мен жүйелердің қызметтерінің бұзылыстарына байланысты емдік әсерін күшейту мақсатында қолдануды үйрену.
Әртүрлі патологиялық жағдайларда қолданылатын дәрілік қалыптарды таңдау, оларды қолдануға көрсетулер, препараттарға рецепт жаза білу.
Препараттарды қолдануға қарсы көрсетулерді анықтау, дәрілердің жағымсыз әсерлерінің дер кезінде алдын алып отыру.
Дәрілердің жағымсыз әсерлерінің алдын алу мақсатында және емдік әсерді күшейту үшін артериалдық гипертензия синдромында қолданылатын заттарды жұптастырып қолдануды үйрену.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте жазу және талдау дағдысын игеру.
Препараттың бірреттік дозасын есептей білу.
Коммуникативті компетенция:
Шешендік сөйлеу мәнерін игеру.
Даулы жағдайдың дамуын алдын алу және шеше білу.
Ұжым мүшелері арасында мотивация, сенімділік, достық райды қалыптастыру мәселелерін пайдалана білу.
Мәселеге өзінің көзқарасын білдіре білу.
Фармакологияның мәселелері бойынша логикалық ойлау, пікірталас, жарыс сөз өткізу.
Өзіндік даму (үздіксіз оқу және білім алу):
Өз бетінше ақпараттар іздену, өңдеу және оны қазіргі заманғы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологияны пайдаланып талдау.
СӨЖ әртүрлі формасын орындау (эссе, тесттік тапсырмалар, презентация, реферат және т.с.с құрастыру.)
3. Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы 2 сағат (100 мин.)
Ұйымдастыру бөлімі – 3 мин.
Студенттің өзіндік жұмысы (рецепт жазу, тесттік тапсырманы шешу) – 30 мин.
Студенттің оқытушымен бірге орындайтын жұмысы – 35 мин.
Білімнің соңғы деңгейін бақылау - 25 мин.
Жалпы білімді бағалау – 3 мин.
Өзіндік дайындыққа тапсырма – 2 мин.
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
1. Артериалдық гипертензия синдромында қолданылатын заттардың жіктелуі.
2. Артериалдық гипертензия синдромында қолданылатын заттардың әсер ету механизмі және әсер ету орны.
3. Артериалдық гипертензия синдромында қолданылатын заттардың негізгі топтарының сипаттамасы (ангиотензин айналдырушы ферменттің ингибиторы, тиазидті диуретиктер, кальций каналының тежегіштері, бета адреноблокаторлар)
4. Препараттардың әсер ету механизміне және фармакокинетикасына байланысты салыстырмалы сипаттамасы.
5. Артериалдық гипертензия синдромында қолданылатын заттарды жұптастырып қолдану. Жанама әсерлері.
6. Гипотензивті әсер көрсететін басқа фармакологиялық топтың препараттары.
7. Гипертензивті кризде қолданылатын препараттар.
5. Білім берудің және оқытудың әдістері: тақырыптың негізгі маселелерін ауызша қарастыру, тест тапсырмаларын орындау, жағдайлық есептерді шешу, кесте, сурет, сызбаларды талдау, рецепті талдаумен жазу, бір реттік дозасын есептеу, интерактивті бағдарлама бойынша мультимедиялық оқулар жүргізу.
Бағдарламалық препараттар: пропранолол, метопролол, нифедипин, каптоприл, гидрохлортиазид, амлодипин, фуросемид, атенолол, небивалол, бисопролол, эналаприл, фозиноприл, лозартан, индапамид, омапатрилат
Есте сақтауға арналған препараттар:эналаприл, фуросемид, метопролол, индапамид, нифедипин.
6. Әдебиеттер
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии .\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
Антигипертензивные средства. Аксенов Н.А. «СпецЛит». -2011.-47 бет.
7. Бақылау:
1. Негізгі гипотензивті заттарға рецепті талдаумен жазу, бір реттік мөлшерін есептеу. Препаратты талдау кезінде тобын, фармакологиялық әсерін, қолдануға көрсетілуін және жанама әсерлерін көрсету.
Тесттік тапсырмалар
Тест №1. Пропранололдың антигипертензивті әсері байланысты:
1.Бета-адреноблокаторлық әсеріне
2.Тыныштандырғыш әсеріне
3.Кардиотоникалық әсеріне
4.Антиангиналды әсеріне
5.Ганглиоблокаторлық әсеріне
Тест №2. Ангиотензинайналдырушы ферменттің ингибиторлары:
Лозартан
Варфарин
Каптоприл
Дипиридамол
Метопролол
Тест №3. Бета адренорецепторлардың тежегіштеріне жататын препараттар:
Пропранолол
Нитроглицерин
Валидол
Дилтиазем
Индапамид
Тест №4. Кальций каналдарының тежегіштерінің әсер ету механизмін көрсетіңіз:
Тәждік тамырлардың рефлекторлы кеңеюі
Орталық имидазолиндік рецепторлардың тежелуі
Азот монооксидінің жеткіліксіздігінің орнын толықтыру, жасуша ішіндегі кальцийдің мөлшерінің азайып, тамырлардың кеңеюіне және жүректің жұмысының төмендеуіне әкеліп соғады.
Кальций иондарының баяу кальций өзекшелерімен ағуының тоқтауы.
Пресинапстық мембранадағы норадреналиннің қорының азаюы.
Тест №5. Су-тұз алмасуына ықпал ететін зат
Гепарин
Варфарин
Каптоприл
Дипиридамол
Гидрохлортиазид
Тест №6. Нифедипинге тән әсерлер:
Тыныштаңдырғыш
Кардиотоникалық
Гипотензивті
Аримияға қарсы
Зәр айдағыш
Тест №7. Ангиотензинге айналдырушы ферменттің ингибиторлары
Эналаприл
Каптоприл
Омапатрилат
Фозиноприл
Гидрохлортиазид
Тест №8. Лозартан:
Ангиотензинайналдырушы ферменттің ингибиторы
Ангиотензин ІІ-нің рецепторлардың тежегіші
Симпатолитик
Кальций каналдарының тежегіші
Диуретик
Тест №9. Фозиноприлдің әсер ету механизмі:
Ангиотензиндік рецепторлардың тежегіші
Бета-адренорецепторлардың тежегіші
Аденозиндік рецепторлардың тежегіші
Ангиотензинайналдырушы ферменттің ингибиторы
Альфа-адреноблокатор
Тест № 10. Ренин- ангиотензин жүйесіне өсер ететін препарат
Лозартан
Гепарин
Дипиридамол
Фозиноприл
Пропранолол
№3 сабақ
Тақырыбы: «Жүрек ырғағы бұзылысы синдромында қолданылатын заттар».
Мақсаты: негізгі жүрек ырғағы бұзылысы синдромында қолданылатын заттардың фармакокинетика және фармакодинамикасының ерекшеліктері жайында білімін қалыптастыру.
Оқыту міндеттері:
Когнитивті компетенция
Жүрек ырғағы бұзылысы синдромында қолданылатын заттардың жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін, негізгі фармакологиялық әсерлерін, жанама әсерлері туралы білімді қалыптастыру.
Қолдануға көрсеткіштері туралы білімді қалыптастыру, жанама әсерлерін анықтауды және оларды дер кезінде түзетуді жасай білу.
Жеке препараттардың негізгі әсерлерін күшейту үшін немесе жағымсыз әсерін жою үшін дәрілік заттарды жұптастыру жөнінде білімді қалыптастыру.
Аритмияны емдеудің тиімділігін жоғарлату мақсатында ағзаның әртүрлі мүшелері мен жүйелерінің қызметін бағытталған түрде өзгертуге дәрілік заттарды таңдау бойынша білімді қалыптастыру.
Аритмияның түрлерінде дәрілік заттардың қалыптарын, қолдану жолдарын таңдауды, оларды рецептте жазу дағдасын қалыптастыру.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте талдауымен бірге жаза білу дағдысын қалыптастыру.
Препараттардың бір реттік мөлшерін есептей білу дағдысын қалыптастыру
Коммуникативті компетенция:
Сауатты және жетік түрде сөйлеуді игеру;
Даулы жағдайларды шешу және оның алдын алу
Ұжым мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасқа әсер етуді ынталандыру мақсатында мотивация сұрақтарын қолдану.
Жеке ой-пікірін жеткізе білу.
Тақырыптың мәселері бойынша логикалық ойлау, еркін түрде пікірталас жүргізе білу
Үздіксіз оқыту және білім беру:
Өзіндік қазіргі замандағы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологиялар қолдану, ақпарат жинау және оларды өңдеу және талдау жасау (оқулықтар, анықтамалық әдебиет, нормативті құжаттар, ғылыми әдебиет және интернет-қоры)
СӨЖ-тың күрделі түрлерін орындай білу (көп деңгейлі кроссвордтарды, тесттік тапсырмаларды, презентацияларды, эссе, рефераттарды құру).
Хронометраж.
Сабақтың ұзақтылығы 2 сағат (100 мин)
Ұйымдастыру кезеңі -3 мин
Студенттердің өзіндік жұмысы -30 мин
Студенттердің оқытушымен бірлесіп жұмысы -35 мин
Білімнің соңғы деңгейін тексеру -25 мин
Білімнің жалпы білімін бағалау – 3 мин
Өзіндік жұмыс бойынша тапсырмалар орындау - 2 мин
Тақырыптың негізгі сұрақтары:
ырғағы бұзылысы синдромында қолданылатын заттардың жанама әсерлері, басқа препараттармен өзара әсерлесуі.
Білім беру және оқыту әдістері: ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді, Жүрек ырғағы бұзылыстарының түрлері.
Жүрек ырғағы бұзылысы синдромында қолданылатын заттардың жіктелуі.
Препараттардың жеке топтарының фармакокинетикасы мен фармакодинамикасы.
Жүрек ырғағы бұзылыстары фармакотерапиясының негізгі принциптері.
Жүрек ырғағы бұзылысы синдромында қолданылатын заттардың әсер ету механизмі.
Жүрек ырғағы бұзылыстарының түрлерінде қолданылатын препараттардың салыстырмалы сипаттамасы.
Жүрек нұсқаулықтар бойынша тапсырмаларды шешу және қорытынды беру, талдауымен және бір реттік мөлшерін анықтауымен бірге рецепт жазу, пікірталастар, кіші топтарда жұмыс жасау, көрнекті құралдармен жұмыс жасау.
6. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии .\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
Бағдарламалық препараттар: хинидин сульфаты, новокаинамид, лидокаин, амиодарон, флекаинид, этмозин, верапамил, аймалин, дифенин, фалипамил, пропранолол, атенолол, метапролол, изадрин, адреналин гидрохлориді, эфедрин гидрохлориді, дигоксин, аденозин, атропин сульфаты, калий хлориді, аспаркам, панангин.
7. Бақылау.
Тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау.
Тесттік тапсырмаларды орындау
Тесттік тапсырмалар
Тест №1. Хинидин сульфаты:
I топтың, ІА топшаның мембрана тұрақтандырушы заттар
Ганглиоблокатор
α 1 – адреноблокатор
Кальций каналының тежегіші
β-адреноблокатор
Тест №2. Новокаинамид
Натрий өзекшесінің (каналының) тежегіші
Ганглиоблокатор
α 1 - адреноблокатор
β-адреноблокатор
М – холиноблокатор
Тест №3. Лидокаин
Реполяризация ұзақтығын арттыратын зат
β-адреноблокатор
Натрий каналыныңтежегіші, IВ топшасы
Калий каналының тежегіші
Кальций каналының тежегіші
Тест №4. Верапамил
Бета - адреноблокатор
Калий өзекшесінің (каналының) тежегіші
Кальций өзекшесінің (каналының) тежегіші
Ганглиоблокатор
α 1 - адреноблокатор
Тест №5. Дифенин
Калий каналының тежегіші
Натрий каналының тежегіші, IВ топшасы
Кальций каналының тежегіші
α 1 - адреноблокатор
Ганглиоблокатор
Тест №6. Верапамилдің жанама әсерлері
Ұйқы безінің дисфункциясы
Артериялық қан қысымының жоғарылауы
Жүрек жетіспеушілігі
Жүрекше-қарыншалық тосқауыл
Ототоксикалық әсер
Тест№7. Амиодаронның жанама әсерлері
Қалқанша безінің дисфункциясы
Шамадан тыс брадикардия
Зәрдің қою сары түске боялуы
Фотодерматиттер
Тахикардия
Тест №8. «Аритмияға қарсы әсер» терминіне дұрыс анықтама беріңіз:
Жүрек ырғағының артуы
Жүрек ырғағының баяулауы
ЖИА симптомдарын жою
АҚ төмендеуі
Жүрек ырғағының қалыпқа келуі
Тест №9 Аритмияға қарсы әсері бар кальций антагонисті
Амиодарон
Верампамил
Дилтиазем
Новокаинамид
Хинидин
Тест №10 Фалипамилдің аритмияға қарсы әсерінің механизмі
Синустық түйінде натрий мен калийдің ағысын бөгеу
Кальций өзекшесінің тосқауылы
Бета-1-адренорецепторларды бөгеу
Симпатикалық иннервацияны ынталандыру
Циклдық АМФ жинақталуы
«Жүрек-қан тамыр жүйесі» модулі бойынша СОӨЖ арналған әдістемелік нұсқаулар
№1 сабақ
Тақырыбы: «Артериалдық гипотензия синдромын емдеуге арналған заттар»
Мақсаты: артериалдық гипотензия синдромын емдеуге арналған заттардың фармакокинетикасы мен және фармакодинамикасының ерекшеліктері бойынша білімді қалыптастыру, артериалды гипотензия кезінде тиімді фармакотерапияны қамтамасыз ету мақсатында препараттарды таңдай білу
Оқыту міндеттері:
Артериалдық гипотензия синдромын емдеуге арналған заттардың жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін, негізгі фармакологиялық әсерлері туралы білімді қалыптастыру.
Артериалдық гипотензия синдромын емдеуге арналған заттардың қолданылуын және жанама әсерлерін анықтау
Артериалдық гипотензия синдромын емдеуге арналған заттардың жеке препараттарының негізгі әсерлерін күшейту және жанама әсерлерін жою мақсатында препараттарды жұптастыруды таңдау
Артериалдық гипотензия синдромын емдеуге арналған заттардың дәрілік қалыптарын және енгізу жолдарын таңдау.
4. Оқыту әдістері: барлық сұрақтар бойынша кеңес беру, тақырыпты өз бетінше оқу, жағдайлық есептерді шешу, кестемен жұмыс істеу, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмаларды орындау, электрондық материалдармен жұмыс істеу, кіші топтарда жұмыс істеу, рецепт жазу, талдау, препараттың бір реттік мөлшерін анықтау.
5. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Артериалды гипотензия фармакотерапиясының негізгі принциптері
Артериалдық гипотензия синдромын емдеуге арналған заттартардың жіктелуі . Әсер ету механизмі және орны
Негізгі артериалдық гипотензия синдромын емдеуге арналған заттардың жалпы сиппатамасы (адреномиметиктер, ангиотензин рецепторларды ынталандыраттын заттар, жалпы тонусты жоғарылататын заттар)
Негізгі препараттардың салыстырмала сипаттамасы, қолдануға және қарсы көрсетулер
Артериалды гипотензияның әр түрінде негізгі препараттардың тиімділігінің салыстырмалы сараптамасы
6. Қолданылатын материалдар: кестелер, жағдайлық есептер, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар, үлгілер, суреттер
Бағдарламалық препараттар: адреналин гидрохлориді, норадреналин гидротартраты, мезатон, ангиотензинамид, кордиамин, добутамин, дофамин, женьшень, лимонник, заманиха, аралии препараттары, полиглюкин, реополиглюкин.
7. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии .\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
Бақылау
Өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар
Тест №1. Ангиотензинамидке тән:
Жүрек жиырылу күшін және жүрек соғу жиілігін жоғарыту арқылы артериалды қысымын жоғарылатады
Шеттік қан тамырларының тонусын жоғарыту арқылы артериалды қысымын жоғарылатады
Тек көк тамырға енгізіледі
Тек ішке енгізіледі
Ұзақ әсер етеді
Тест №2. Добутамин ынталандырады:
Айрықша жүректің β1-адренорецепторларын
Айрықша жүректің β2-адренорецепторларын
Жүректің β1 и β2-адренорецепторларын
α- адренорецепторларын
α и β-адренорецепторларын
Тест №3. Дофамин:
Кардиомиоциттердің β1-адренорецепторларды ынталандырады
Қан тамырлардағы тегіс салалы бұлшық еттерінің α1-адренорецепторларды ынталандырады
Қан тамырлардағы тегіс салалы бұлшық еттерінің дофаминдік рецепторларды ынталандырады
Ораша емдік мөлшерінде бүйректің және ішектің қан тамырларды тарылтады
Ораша емдік мөлшерінде жүректің жиырылығын баяулатады
Тест №4. Препаратты анықтау: кардиотоникалық зат болып табылады, бүйрек және мезентериялық тамырларды кеңейтеді, кардиогенді шокта қоданылады, аримияны шақыру мумкін.
Коргликон
Дигоксин
Строфантин
Дофамин
Дигитоксин
Тест №5. Ангиотензинамидтің әсер ету механизмі
Тамырлардың альфа-адренорецепторларды ынталандырады
Норадреналиннің жүйке талшықтарынан шығуына сонымен бірге бүйрек үсті безінен адреналиннің және норадреналиннің ықпал етеді
Альфа- және бета-адренорецепторларды ынталандырады
Тамырлардың бета-адренорецепторларды ынталандырады
Тамырлардағы, бүйрек үсті бедерінің, бүйректің және мидың ангиотензиндік рецепторы , ынталандырады
Тест №6. Норадреналин қолданылады
Тек қана созылмалы артериалды гипотензияда
Тек қана жедел және созылмалы артериалды гипотензияда
Тек қана жедел артериалды гипотензияда
Жүректің тоқтауы
Бронхиалды демекпесінің ұстамасында
Тест №7. Орташа емдік мөлшерін артық қолданғанда дофамин шақыру мүмкін:
Тамырлардың шеткі қарсылыстыгының жоғарылуы
Артериалды қысымын төмендеуі
Брадикардияны
Жүрек аритмияларды
Тахикардияны
Тест №8. Добутаминнің жанама әсерлері:
Брадиаритмия
Ортостатикалық коллапс
Атриовентрикулярлық тосқауыл
Жүрек аритмиялар
Тахикардия
Тест №9. Мезатонның фармакологиялық әсерлері:
Қарашығының ұлғаюын шақырады
Көзішілік қысымын жоғарылатады
Рефлекторлы брадикардияды шақыру мүмкін
Шырышты қабаттарының тамырларды кеңейтеді
Артериалдық қысымын жоғарылатады
Тест №10
Добутамин в кардиомиоцитах:
ц-АМФ мөлшерін жоғарылатады
Кальций иондарының концентрациясын жоғарылатады
Натрий иондарының концент рациясын жоғарылатады
Калий иондарының концентрациясын төмендетеді
Фосфодиэстеразының мөлшерін жоғарылатады
№2 сабақ
Тақырыбы: «Жүрек жетіспеушілігі кезінде қолданылатын дәрілік препараттар»
Мақсаты: жүрек жетіспеушілігінде қолданылатын дәрілік заттардың фармакокинетикасы мен фармакодинамикасының негізгі заңдылықтары бойынша білімді қалыптастыру, жүрек жетіспеушілігі кезінде тиімді фармакотерапияны қамтамасыз ету мақсатында препараттарды таңдай білу.
Оқыту міндеттері:
Жүрек жетіспеушілігінде қолданылатын препараттардың жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін, негізгі фармакологиялық әсерлері туралы білімді қалыптастыру.
Емнің тиімділігін арттыру жүрек жетіспеушілігінде қолданылатын дәрілік заттарды таңдау принциптері туралы білімді қалыптастыру.
Жүрек жетіспеушілігінде қоданылатын заттардың дәрілік қалыптарын таңдауды, оларды қабылдау тәсілдеріне және рецептте жазу дағдыларына үйрену
Жүрек жетіспеушілігінде қоданылатындәрілік заттардың қолдануға қарсы көрсетулерін анықтауға уйрену, жағымсыз жанама әсерлерін ажырата білу және оларды дер уақытында реттеу
Негізгі фармакологиялық әсерлерін күшейту үшін дәрілік заттардың жұптасуын тандауды немесе кейбір препараттардың жағымсыз жанама әсерлерін жоюды үйрену.
4. Оқыту әдістері: барлық сұрақтар бойынша кеңес беру, тақырыпты өз бетінше оқу, жағдайлық есептерді шешу, кестемен жұмыс істеу, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмаларды орындау, электрондық материалдармен жұмыс істеу, кіші топтарда жұмыс істеу, рецепт жазу, талдау.
5. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Жүрек жетіспеушілігі фармакотерапиясының негізгі принциптері;
Кардиотоникалық заттар, әсер ету принципі, әсер ету механизмдері, негізгі препараттардың салыстырмалы сипаттамасы;
Қолдануға көрсетулер, мүмкін болатын жанама әсерлері.
Жүрек жетіспеушілігін емдеудегі ангиотензинайналдырушы ферментті тежегіштердің (ААФ тежегіштері), ілмектік диуретиктердің, бета-адреноблокаторлардың, қазіргі замандағы метаболиктердің атқаратын ролі;
Жүрек жетіспеушілігінің түрлеріне байланысты негізгі препараттардың тиімділігін салыстырмалы бағалау;
6. Қолданылатын материалдар: кестелер, жағдайлық есептер, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар, үлгілер, суреттер
Бағдарламалық препараттар: каптоприл, эналаприл, фозиноприл, рамиприл, гидрохлортиазид, фуросемид, спиронолактон, метопролол, бисопролол, карведилол, дигоксин, дигитоксин, строфантин К, коргликон, целанид, меруертгүл шөбінің тұндырмасы
7. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии .\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
Өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар
Тест №1. Созылмалы жүрек жетіспеушілігінде қолданылатын негізгі топ препараттар:
ААФ тежегіштері
Диуретиктер
Жүрек гликозидтер
Бета-адреноблокаторлар
Альфа-адреноблокаторлар
Тест №2. Полярлы жүрек гликозиды:
Жанаргүл шөбінің тұндырмасы
Дигитоксин
Дигоксин
Строфантин
Амринон
Тест №3. Созылмалы жүрек жетіспеушілігінде қолданылатын диуретиктер:
Эналаприл
Фуросемид
Метопролол
Спиронолактон
Гидрохлортиазид
Тест №4. Созылмалы жүрек жетіспеушілігінде қолданылатын жүрек гликозидтерінің қолдануға көрсетулері:
Жыбырлақ тахиаритмиялар
Жүректің гипертрофиясы
Созылмалы жүрек жетіспеушілігінің ишемиялық этиологиясында
Синустық брадикардияда
Атриовентрикулярлық тосқауылында
Тест №5. Жүрек гликозидтерінің негізгі әсері:
Теріс хронотропты әсері
Оң инотропты әсері
Теріс дромотропты әсері
Аз молшерде автоматизмді жоғарылатады
Теріс батмотропты әсері
Тест №6. Жүрек гликозидтерінің әсер ету механизмін көрсетіңіз:
Кардиомиоциттердің мембранасын тұрақтандыру
Кальций иондарының клеткада көбеюінің нәтижесінде миокардтағы миофибриллдердің қысқаруы
Вегетативті ганглилердің тежелуі
Кардиомиоциттердің кальций каналдарының тежелуі
Азот монооксидінің толықтырылуы клеткадағы кальцийдің мөлшерінің азаюына алып келеді
Тест №7. Жүрек гликозидтерімен уланғанда қолданылатын препараттар:
Калий хлориді
Магний сульфаты
Гидрокортизон
Анаприлин
Кальций хлориді
Тест №8. Созылмалы жүрек жетіспеушілігінде қолданылатын селективті бета-адреноблокатор:
Анаприлин
Карведилол
Метопролол
Каптоприл
Дигоксин
Тест №9. Созылмалы жүрек жетіспеушілігінде қолданылатын ААФ тежегіші:
Бисопролол
Каптоприл
Спиронолактон
Эналаприл
Лозартан
Тест №10. Жедел жүрек жетіспеушілігінде қолданады:
Дигитоксин
Коргликон
Строфантин
Добутамин
Дигоксин
№3 сабақ
1.Тақырыбы: «Жүрек тамыр жүйесі» модулі бойынша аралық бақылауға арналған әдістемелік нұсқау
2. Мақсаты: Жүрек тамыр жүйесінің қызметіне әсер ететін препараттар топтарының фармакодинамикасы мен фармакокинетикасының ерекшеліктері жөнінде білімдерін қорытындылау.
3. Оқыту міндеттері:.
Когнитивті компетенция
Жүрек тамыр жүйесінің қызметіне әсер ететін препараттар топтарының жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін, негізгі фармакологиялық және жанама әсерлері жөнінде білу.
Қолдануға қарсы көрсетулер, жағымсыз әсерлер және оларды дер кезінде түзету жөнінде білу.
Негізгі әсерлерін күшейту немесе жекелеген препараттардың жанама әсерлерін жою үшін жұптастырып қолдануға дәрілік заттарды таңдай білу.
Емдік әсердің тиімділігін арттыру мақсатында әртүрлі ағзалар мен организм жүйелерінің қызметін бағытталған түрде өзгерту үшін қолданылатын дәрілік заттарды таңдай білу.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте жазу және талдау дағдысын игеру.
Препараттың бірреттік дозасын есептей білу.
Коммуникативті компетенция:
Шешендік сөйлеу мәнерін игеру.
Даулы жағдайдың дамуын алдын алу және шеше білу.
Ұжым мүшелері арасында мотивация, сенімділік, достық райды қалыптастыру мәселелерін пайдалана білу.
Мәселеге өзінің көзқарасын білдіре білу.
Фармакологияның мәселелері бойынша логикалық ойлау, пікірталас, жарыс сөз өткізу.
Өзіндік даму (үздіксіз оқу және білім алу):
Өз бетінше ақпараттар іздену, өңдеу және оны қазіргі заманғы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологияны пайдаланып талдау.
СӨЖ әртүрлі формасын орындау (эссе, тесттік тапсырмалар, презентация, реферат және т.с.с құрастыру.)
Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы 2 сағат (100 мин.)
Ұйымдастыру бөлімі – 3 мин.
Студенттің өзіндік жұмысы (рецепт жазу, тесттік тапсырманы шешу) – 30 мин.
Студенттің оқытушымен бірге орындайтын жұмысы – 35 мин.
Білімнің соңғы деңгейін бақылау - 25 мин.
Жалпы білімді бағалау – 3 мин.
Өзіндік дайындыққа тапсырма – 2 мин.
4. Оқыту түрі: барлық сұрақтар бойынша кеңес беру, тақырыпты өз бетінше оқу, жағдайлық есептерді шешу, кестемен жұмыс істеу, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмаларды орындау, электрондық материалдармен жұмыс істеу, кіші топтарда жұмыс істеу, рецепт жазу, талдау, препараттың бір реттік мөлшерін анықтау.
5. Тақырып бойынша тапсырмалар:
1. Тәждік қантамыр жетіспеушілігі синдромында қолданылатын заттардың жіктелуі. Тәждік қантамыр жетіспеушілігі синдромында қолданылатын заттардың әсер ету механизмі.
2. Органикалык нитраттардың әсер ету ұзақтығына байланысты ажыратылатын ерекшеліктері. Енгізу жолдары. Жанама әсерлері.
3. Жүректің ишемиялық ауруын (ЖИА) емдеуде антикоагулянттар, антиагреганттар, фибринолитиктердің қолдануға негізгі көрсетулер.
4. Миокард инфарктын емдеудің негізгі принциптері.
5. Артериалдық гипертензия синдромында қолданылатын заттардың жіктелуі. Әсер ету механизмі және әсер ету орны.
Артериалдық гипертензия синдромында қолданылатын заттардың негізгі топтарының сипаттамасы (ангиотензин айналдырушы ферменттің ингибиторы, тиазидті диуретиктер, кальций каналының тежегіштері, бета адреноблокаторлар)
Препараттардың әсер ету механизміне және фармакокинетикасына байланысты салыстырмалы сипаттамасы.
Артериалдық гипотензия фармакотерапиясының негізгі принциптері
Артериалдық гипотензия синдромында қолданылатын заттардың жіктелуі. Әсер ету орны және механизмі.
Негізгі артериалдық гипотензия синдромын емдеуге арналған заттардың жалпы сиппатамасы (адреномиметиктер, ангиотензин рецепторларды ынталандыраттын заттар, жалпы тонусты жоғарылататын заттар)
Негізгі препараттардың салыстырмала сипаттамасы, қолдануға және қарсы көрсетулер
Артериалды гипотензияның әр түрінде негізгі препараттардың тиімділігінің салыстырмалы сараптамасы
Гипертензивті кризде қолданылатын препараттар.
Жүрек жетіспеушілігінің фармакотерапиясының негізгі принциптері.
Кардиотоникалық заттар, жүрек жетіспеушілігін емудеуде жүрек гликозидтерінің орны.
Жүрек гликозидтерінің әсер ету принципі, әсер ету механизмі, негізгі препараттардың салыстырмалы сипаттамалары. Жүрек жетіспеушілігінде қолданылуы және қарсы көрсетілуі.
Жүрек жетіспеушілігін емдеу кезінде ангиотензинге айналдырушы фермент тежегіштерінің (ААФ тежегіштері), диуретиктердің, бета-адреноблокаторлардың, заманауи метаболиктердің ролі.
Жүрек жетіспеушілігінің әр түрінде негізгі препараттардың тиімділігінің салыстырмалы бағасы.
Жүрек ырғағы бұзылыстарының түрлері.
Жүрек ырғағы бұзылысы синдромында қолданылатын заттардың жіктелуі.
Препараттардың жеке топтарының фармакокинетикасы мен фармакодинамикасы.
Жүрек ырғағы бұзылыстары фармакотерапиясының негізгі принциптері.
Жүрек ырғағы бұзылысы синдромында қолданылатын заттардың әсер ету механизмі.
Жүрек ырғағы бұзылыстарының түрлерінде қолданылатын препараттардың салыстырмалы сипаттамасы.
Жүрек ырғағы бұзылысы синдромында қолданылатын заттардың жанама әсерлері, басқа препараттармен өзара әсерлесуі.
Гиполипидемиялық заттардың және антикоагулянттардың жіктелуі.
Әр түрлі топтағы гиполипидемиялық заттардың және антикоагулянттардың әсер ету механизмін, әсерінің және қолданылуының ерекшеліктерін, қолдануға арналған көрсеткіштерін, жанама әсерлерін оқып білу
Гиполипидемиялық заттардың жағымсыз әсерлерін танып білу, алдын алу және пайда болған жағдайда оларды жою. Препараттарды жұптастырып қолдану.
Фитотерапиялық заттардың ерекшеліктері туралы түсінік болу және қазіргі кездегі синтетикалық заттардан айырмашылығы. Жүректамыр жүйесінің патологиясы кезінде фитопрепараттардың әсер ету спектрін білу. Жүректамыр жүйесінің патологиясы кезінде өсімдік тектес препараттарының фармакологиялық сипаттамасын білу.
Фитопрепараттардың қолдану көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштерін білу.
6. Қолданылатын материалдар: кестелер, жағдайлық есептер, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар, үлгілер, суреттер
Бағдарламалық препараттар:нитроглицерин, нитронг, изосорбид мононитраты, изосорбид динитраты, пропранолол, валидол, верапамил, нифедипин, дилтиазем, триметазидин, милдронат, никорандил, алинидин, ивабрадин, ацетилсалицил қышқылы, морфин гидрохлориді, промедол, гепарин, стрептокиназа, алтеплаза, мезатон, фентанил, дроперидол, дофамин, нифедипин, каптоприл, гидрохлортиазид, амлодипин, фуросемид, атенолол, небиволол, бисопролол, фозиноприл, лозартан, индапамид, омапатрилат, натрия нитропруссид, каптоприл, эналаприл, рамиприл, спиронолактон, карведилол, дигоксин, дигитоксин, строфантин К, коргликон, целанид, настой травы горицвета, хинидин сульфаты, новокаинамид, лидокаин, амиодарон, флекаинид, этмозин, верапамил, аймалин, дифенин, дилтиазем, фалипамил, изадрин, адреналин гидрохлориді, эфедрин гидрохлориді, магний сульфаты, аденозин, атропин сульфаты, калий хлориді, аспаркам, панангин, холестирамин, гемфиброзил, пармидин, ловастатин, никотин қышқылы, пробукол, арахиден, линетол, токоферол ацетаты, аксорбин қышқылы, дипиридамол, пентоксифилин, абциксимаб, фраксипарин, фенилин, лепирудин, варфарин, долана, тау арникасы, көктемгі меруертгүл, көктемгі жанаргүл, кіші барвинка жапырағы, валериан тамыры, сасық шөп, ангиотензинамид, кордиамин, добутамин, женьгень, лимонник, заманиха, аралии, полиглюкин, реополиглюкин.
Рецепт жазуға арналған препараттар: нитроглицерин, триметазидин, верапамил, валидол, пропранолол, дигоксин, эналаприл, фуросемид, метопролол, амиодарон, лидокаин, верапамил, изадрин, морфин гидрохлориді
7. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии .\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
8. Бақылау:
Келесі компетенциялар бағаланады: когнитивті, операционалды, құқықтық
Тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау- әнгімелесу
Жүрек-қантамыр жүйесі патологиясында қолданылатын негізгі заттарға рецепт жазу, оны талдау және бір реттік дозасын есептеу
Тесттік тапсырманы орындау.
Тесттік тапсырмалар
Тест №1. Артериялық гипертензиясы мен бронх демікпесі бар науқастарға тағайындауға болмайды:
Пропранололды
Фуросемидті
Амлодипинді
Эналоприлді
Лозартанды
Тест №2. Нитраттардың қандай дәрілік қалыптарын қолданғанда тұрақтылық даму қауіпі ең төмен
Сублингвалды
Дәрілік қалпына тәуелді емес
Пероралды
Трансдермалды
Буккалды
Тест №3. Төменде аталған қандай гиполипедимиялық препарат асқазан және он екі елі ішектің ойық жара ауруын өршуін шақыруы мүмкін
Холестирамин
Ловастатин
Никотиновая кислота
Пробукол
Гепарин
Тест №4. Нитраттардан пайда болатын бас ауруын төмендету үшін тағайындауға қажет
Пирацетам
Аминолон
Пантогам
Церебролизин
Ментол
Тест №5. Гепаринді көп мөлшерде енгізгенде қолданады
Викасол
Кальций хлориді
Протамин сульфаты
Аминокапрон қышқылы
Аскорбин қышқылы
Тест №6. Жүрек гликозидтерін тағайындау кезінде емдік тиімділігінің көрсеткішін таңдау:
Қан сарысуы препараттардың концентрациясы
Клиникалық көрсеткіштері (ЖЖЖ, демікпе, ісінулер т.б.)
Зәрде препараттардың концентрациясы
ЭКГ көрсеткішінің жақсаруы
Брадикардияның пайда болуы
Тест №7. Төменде аталған қандай гиполипедимиялық препараттар қан сарысуында глюкозаның деңгейін жоғарылатуы мүмкін
Холестирамин
Ловастатин
Пробукол
Никотин қышқылы
Гемфиброзил
Тест №8. Жүрек гликозидтерімен ұланғанда қолданылатын зат
Унитиол
Преднизолон
Гидрокортизон
Эналаприл
Натрий нитропруссиді
Тест №9. Кардиотоникалық зат – фосфодиэстеразының тежегіші
Амринон
Добутамин
Дигоксин
Дигитоксин
Коргликон
Тест №10. Добутамин болып табылады
Түкті оймақгүлдің препараты
Алқызыл оймақгүлдің препараты
Көктемгі жанаргүлдің препараты
Құрылымы гликозид емес кардиотоникалық зат
Меруертгүлдің гликозидтерінің жиынтығынан тұратын препарат
Тест №11. Миокард инфарктының жедел кезеңінде қарыншалық аритмияны жою үшін тағайындау қажет
Новокаинамид
Лидокаин
Хинидин
Верапамил
Адреналин
Тест №12. Индапамид
Кальций каналдарының тежегіші
Калий каналдарының активаторы
Су-тұз алмасуына ықпал ететін зат
Адреноблокатор
Ангиотензиндік рецепторлардың тежегіші
Тест №13. Су-тұз алмасуына ықпал ететін зат
Лозартан
Натрий нитропруссиді
Клонидин
Каптоприл
Гидрохлортиазид
Тест №14. Дигиталистік улануының көріністері
Брадикардия
Лоқсу, құсу
Түсті галлюцинациялар
Обстипация
Диурездің төмендеуі
Тест №15. Өт қышқылдарының секвестранты
Ловастатин
Холестирамин
Клофибрат
Пармидин
Пробукол
Тест №16. Дофамин:
Кардиомиоциттердің β1-адренорецепторларды ынталандырады
Қан тамырлардағы тегіс салалы бұлшық еттерінің α1-адренорецепторларды ынталандырады
Қан тамырлардағы тегіс салалы бұлшық еттерінің дофаминдік рецепторларды ынталандырады
Ораша емдік мөлшерінде бүйректің және ішектің қан тамырларды тарылтады
Ораша емдік мөлшерінде жүректің жиырылығын баяулатады
Тест №17. Препаратты анықтау: кардиотоникалық зат болып табылады, бүйрек және мезентериялық тамырларды кеңейтеді, кардиогенді шокта қоданылады, аримияны шақыру мумкін.
Коргликон
Дигоксин
Строфантин
Дофамин
Дигитоксин
Тест №18. Кардиопротекторлық препараттарға жатады:
1.Пропранолол
2. Триметазидин
3. Валидол
4. Нитроглицерин
5. Изосорбид мононитраты
Тест №19.Су-тұз алмасуына әсер ететін зат
Лозартан
Натрий нитропруссиді
Клонидин
Каптоприл
Гидрохлортиазид
Тест №20. Дигиталиспен улану белгілеріне жатады:
Брадикардия
Жүрек айну, жүрек айну
Түсті галлюцинация
Обстипация
Диурездің азаюы
«Жүрек-қантамырлар жүйесі» модулі бойынша студенттердің өзіндік жұмысына арналған әдістемелік нұсқаулар
№1 СӨЖ
1. Тақырыбы: Жүрекқан тамыр жүйесі аурулары кезінде фитопрепараттарды қолдану көрсеткіштері.
2.Мақсаты: Жүректамыр жүйесінің патологиясы кезінде фитопрепараттарды қолдану көрсеткіштерін өз бетімен оқып білу.
3. Тапсырма:
Фитотерапиялық заттар туралы түсінік болу керек және қазіргі кездегі синтетикалық заттардан айырмашылығы.
Жүректамыр жүйесінің патологиясы кезінде фитопрепараттардыңәсерету спектрінбілу.
Жүректамыр жүйесінің патологиясы кезіндеөсімтік препараттарының фармакологиялық сипаттамасын білу.
Фитопрепараттардың қолдану көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштерін білу.
4. Орындау түрі: презентация.
5. Орындау шарттары:
«Жүректамыр жүйесінің патологиясы кезінде фитопрепараттардың қолдану көрсеткіштері»деген тақырыбы бойынша негізгі оқу құралын табу.
Библиография құрастыру.
Ақпаратты өңдеу және жүйелеу.
Презентация жоспарын құрастыру.
Презентацияның электрондық вариантын дайындау.
Презентацияның тақырыбымен таныстыру.
Презентацияны құрастырғанда қойылатын талаптар:
Презентация “Microsoft Power Point”бағдарламасы бойынша құрастырылады.
Слайд саны – 10-15 шт.
Презентация грамматикалық дұрыс жазылу керек.
Соңғы слайдта қолданылған әдебиет тізімін көрсету керек.
6. Тапсыру мерзімі: «Жүрек-қан тамырлар жүйесі» модулі бойынша аралық бақылауға дейін
7. Бағалау критериі.
№ Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Тақырыбымен титулдық слайдтың, презентацияның жоспарының, слайдтардың қажетті санының, қолданылған әдебиет пен Интернет қорларының тізімінің болуы. 10 7,5 5 0
2. Презентация мазмұнының тақырып пен қойылған міндеттерге сәйкес келуі 10 7,5 5 0
3. Слайдтардың логикалы тізбекте орналасуы. 10 7,5 5 0
4. Материалды баяндау стилі (қысқаша, нақты белгілеу, дұрыс құрылымының болуы). 10 7,5 5 0
5. Ақпараттың заманауи көздерін қажетті мөлшерде қолдану. 10 7,5 5 0
6. Материалды жинақтай білу, нақты және анық қорытынды жасай білу қабілеті. 10 7,5 5 0
7. Презентация материалдарын жеткі білу және игеру. 10 7,5 5 0
8. Нақты, сауатты, тізбекті баяндай білу қабілеті. 10 7,5 5 0
9. Өз пікірін растай білу және сынға сындарлы көзқараспен қарау қабілеті. 10 7,5 5 0
10. Слайдтарды безендіру сапасы (көркемдігі, көрнекілігі және т.б.). 10 7,5 5 0
Барлығы 100 75 50 0
Максималды балл - 100
Бағдарламалық препараттар: долана, тау арникасы, көктемгі меруертгүл, көктемгі жанаргүл, кіші барвинка жапырағы, валериан тамыры, сасық шөп.
8.ӘдебиетНегізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии .\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
9. Бақылау:
Жүректің ишемиялық ауыруы кезінде қолданылатын преараттарды атау.
Тәждік тамырлардың жетіспеушілігінде қолданылатын фитопрепараттардың фармакологиялық сипаттамасы.
Жүрек жетіспеушілігінде қолданылатын дәрілік заттарды атау және сипаттау.
Гипертониялық ауыру кезінде қолданылатын фитопрепараттарды атау және сипаттау.
Гипотензияда қолданылатын препараттар.
Фитопрепараттардың қарсы көрсеткіштері мен жанама әсерлері.
№2 СӨЖ
1. Тақырыбы:«Ангиопротекторлар, гиполипидемиялық заттар»
2. Мақсаты: өз бетімен ангиопротекторлардың, гиполипидемиялық заттардың фармакодинамика мен фармакокинетиканың ерекшеліктерін, дұрыс қолданылуын оқып білу.
3. Тапсырма:
Гиполипидемиялық заттардың және ангиопротекторлардың жіктелуін оқып білу.
Әр түрлі топтағы гиполипидемиялық заттардың және ангиопротекторлардың әсер ету механизмін,ерекшеліктерін, қолдануға арналған көрсеткіштерін, жанама әсерлерін оқып білу.
Гиполипидемиялық заттардың, ангиопротекторлардың жағымсыз әсерлерін танып білу, алдын алу және пайда болған жағдайда оларды жою.
Препараттарды жұптастырып қолдануы.
4.Орындалу түрі: кесте құрастыру, құрамына препараттың аты, патенттелмеген аты, әсер ету механизмі, фармакологиялық әсерлер, қолданылуы,жанама әсерлері, шығарылу түрі кіреді.
Бағдарламалық препараттар: холестирамин, гемфиброзил, пармидин, статины (ловастатин), никотиновая кислота, пробукол, арахиден, линетол, токоферола ацетат, аксорбиновая кислота, этамзилат,кальция добезилат, детралекс, эскузан, трибенозид, троксевазин, гесперидин
5. Орындалу критерийлері:
СӨЖ материалын оқулықтан оқу.
СӨЖ жазу үшін соңғы жылдары шыққан әдебиетті қолдану керек.
Ақпаратты өңдеу, жүйелеу және анализ жасау керек.
6. Тапсыру мерзімі: «Жүрек-қан тамырлар жүйесі» модулі бойынша аралық бақылауға дейін
Бағалау критерийлері:

п/п Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Кесте мазмұнының тақырыпқа сай келуі 20 15 10 0
2. Препараттарды фармакодинамикалық көрсеткіштер бойынша салыстырмалы сипаттамасын көрсету 20 15 10 0
3. Препараттарды фармакокинетикалық көрсеткіштер бойынша салыстырмалы сипаттамасын көрсету 20 15 10 0
4. Қолданылған әдебиеттер тізімінің болуы. 20 15 10 0
5. Эстетикалық жағынан ұстамды безендендіру 20 15 10 0
Барлығы 100 75 50 0
Максималды балл - 100
Бағдарламалық препараттар: холестирамин, гемфиброзил, пармидин, ловастатин, никотин қышқылы, пробукол, арахиден, линетол
8.ӘдебиетНегізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии .\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
9. Бақылау:
Гиполипидемиялық заттардың жіктелуі.
Гиполипидемиялық заттарға фармакологиялық сипаттамасы беру.
Препараттарды жұптастырып қолдану.
Жанама әсерлері
5. Ангиопротекторлар, жіктелуі, әсер ету механизмі, қолданылуы және жанама әсерлері.
«Тыныс алу жүйесі» модулі
«Тыныс алу жүйесі» модулі бойынша практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқаулар
№1 Сабақ
1.Тақырыбы: «Тыныс алу жүйесі патологияларында қолданылатын антибактериалдық препараттар. Балаларда дозалау ерекшеліктері»
2. Мақсаты: тыныс алу мүшелерінің патологиясында, сонымен қатар жас балалар тәжірибесінде қолданылатын антибактериалдық заттардың фармакокинетикасы мен фармакодинамикасының негізгі заңдылықтары жайлы білімді қалыптастыру, тыныс алу мүшелерінің инфекциялық ауруларында тиімді фармакотерапияны қамтамасыз ету мақсатында препараттарды таңдай білу.
3. Оқыту міндеттері:
Когнитивті компетенция:
1.Тыныс алу мүшелерінің патологиясында, сонымен қатар балалар тәжірибесінде қолданылатын антибактериалдық заттардың салыстырмалы сипаттамасы бойынша білімді қалыптастыру.
2.Антибиотиктердің, фторхинолондардың, сульфаниламидті препараттардың тыныс алу мүшелерінің патологиясында, сонымен қатар балалар тәжірибесінде қолдану ерекшеліктерін және қолдануға қарсы көрсеткіштері бойынша білімді қалыптастыру.
3.Тыныс алу мүшелерінің патологиясында қолданылатын антибактериальды заттардың жанама әсерлері бойынша білімді қалыптастыру.
4.Тыныс алу мүшелерінің патологиясында қолданылатын антибактериальды заттардың негізгі емдік әсерін жоғарылату үшін және жеке препараттарының жағымсыз әсерлерін жою мақсатында жұптастырып қолдана білу.
Операционалды компетенция:
1.Тыныс алу мүшелерінің патологиясында қолданылатын антибактериалдық заттарға рецепт жаза білу және талдау дағдысын қалыптастыру.
2.Препараттардың бір реттік мөлшерін анықтау.
3.Тыныс алу мүшелерінің патологиясында қолданылатын антибактериалдық заттардың негізгі тиімділігін жоғарылату мақсатында білу.
Коммуникативті (аксиологиялық) компетенция:
Сауатты және жетік түрде сөйлеуді игеру.
Даулы жағдайларды шешу және оның алдын алу.
Ұжым мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасқа әсер етуді ынталандыру мақсатында мотивация сұрақтарын қолдану.
Жеке ой-пікірін жеткізе білу.
Фармакология мәселері бойынша логикалық ойлау, еркін түрде пікірталас жүргізе білу
Құқықтық компетенция:
Құқықтық білім мен дағдыны қалыптастыру: рецепт жазу ережелері бойынша негізгі заңдар
Үздіксіз оқыту және білім беру:
Өзіндік қазіргі замандағы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологиялар қолдану, ақпарат жинау және оларды өңдеу және талдау жасау (оқулықтар, анықтамалық әдебиет, нормативті құжаттар, ғылыми әдебиет және интернет-қоры)
СӨЖ-ның түрлерін орындай білу (эссе, тесттік тапсырмаларды, презентацияларды, рефераттарды құрастұру).
Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы 2 сағат (100 мин)
Ұйымдастыру кезеңі -3 мин
Білімнің алғашқы деңгейін бағалау - 7 мин
Студенттердің өзіндік жұмысы -45 мин
Студенттердің оқытушымен бірлесіп жұмысы -25 мин
Білімнің соңғы деңгейін тексеру – 15 мин
Білімнің жалпы білімін бағалау – 3 мин
Өзіндік жұмыс бойынша тапсырмалар орындау - 2 мин.
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
1. Тыныс алу мүшелерінің патологиясында, сонымен қатар жас балалар тәжірибесінде қолданылатын антибиотиктер.
2. Ауруханадан тыс пневмонияда қолданылатын антибиотиктердің салыстырмалы сипаттамасы, олардың әсер механизмі, жанама әсерлері.
3. Госпиталды пневмонияда қолданылатын антибиотиктердің салыстырмалы сипаттамасы, олардың әсер механизмі, жанама әсерлері.
4. Фторхинолондар, тыныс алу мүшелерінің патологиясында қолдану ерекшеліктері, препараттардың салыстырмалы сипаттамасы.
5. Тыныс алу мүшелерінің патологияларында қолданылатын сульфаниламидтік препараттар, сонымен қатар, балалар практикасында.
5.Білім беру және оқыту әдістері: тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау, жағдайлық есептерді шешу, тесттік тапсырмаларды орындау, кіші топтарда жұмыс істеу, «ми шабуылы», «мозаика» тәсілдері, кроссвордтар, сканвордтар, жетекші құралдар бойынша тапсырмаларды орындау.
Бағдарламалық препараттар: бензилпенициллиннің натрий, калий тұздары, ампициллин, амоксициллин, уназин, аугментин, цефазолин, цефотаксим, цефамандол, цефпиром, цефтриаксон, эритромицин, спирамицин, азитромицин, меропенем, тиенам, линкомицин, гентамицин, амикацин, доксициклин, метациклин, левофлоксацин, моксифлоксацин, ципрофлоксацин, ко-тримаксозол
6. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
2.Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
4.Р.Н.Аляутдин. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
5. Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии .\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
6.Вялов С.С. Противомикробная терапия: алгоритмы выбора. Медпресс. -2014. -208с. 
7.Справочник по пульмонологии /Под ред. А.Г.Чучалина, М.М.Ильковича. –М.: ГЭОТАР. -2009. -928б.
7. Бақылау
Когнитивті компетенция (білім) бағаланады.
1.Тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау.
2.Тесттік тапсырмаларды орындау.
Тесттік тапсырмалар
Тест №1.Өкпе тінінің тығыздалу (пневмония) синдромы кезінде антибактериальды терапия келесі препараттарды қолдануды қарастырады:
1. Ампициллин 2.Эритромицин 3. Ципрофлоксацин 4.Меропенем 5.Бромгексин
Тест №2.Өкпе тінінің тығыздалу (пневмония) синдромы кезінде қолданылатын пенициллин тобының антибиотигі, сонымен қатар балалар тәжірибесінде:
1. Бензилпенициллиннің натрий тұзы, ампициллин, амоксициллин
2. Цефазолин, оксациллин, левофлоксацин, аугментин
3. Моксифлоксацин, бензилпенициллиннің калий тұзы, цефтриаксон
4. Уназин, ципрофлоксацин, ко-тримаксозол (бактрим), цефпиром
5.Аугментин, цефотаксим, цефамандол, эритромицин
Тест №3.Цефалоспориндер бактерицидті әсер көрсетеді, себебі:
1. Рибосома деңгейінде белок синтезін бұзады
2. Жасуша қабырғасының синтезін бұзады
3. Цитоплазмалық мембрананың өткізгіштігін бұзады
4. Парааминобензой қышқылының антагонисті болып саналады
5. Сульфгидрильді топтардың синтезін бұзады
6. Топоизомеразаны тежейді
Тест №4.Өкпе тінінің тығыздалу (пневмония) синдромын емдеуге арналған жұптастырылған антибиотик:
1. Ампициллин 2. Цефтриаксон 3. Эритромицин 4. Аугментин 5. Меропенем 6. Имипенем
7. Гентамицин 8. Амикацин
Тест №5.Биосинтетикалық пенициллинге төменде келтірілген микробтар сезімтал:
1. Грам оң кокктар, β-лактамаза түзуші
2. Грам оң кокктар, β-лактамаза түзбейтің
3. Газды гангренаның және сіреспенің қоздырушысы
4. Күйдіргінің қоздырғышы
5. Спирохета және бореллалар
Тест №6.Ішке енгізгенде тиімді:
1. Оксациллиннің натрий тұзы 2. Эритромицин 3. Бензилпенициллиннің натрий тұзы
4. Ампициллин 5. Ципрофлоксацин
Тест №7.Эритромицинге тән:
1. Макролид болып табылады
2. Аминогликозид болып табылады
3. Грам оң флораға әсер етеді
4. Асқазанның қышқыл ортасында бұзылады
5. Жасуша мембранасының синтезін бұзады
6. Бактериостатикалық әсер етеді
7. Бактерицидті әсер етеді
Тест №8.Ауруханадан тыс орналасқан пневмонияда қолданылатын, гепатотоксикалық қасиет тән антибактериалды препарат:
1. Амоксициллин 2. Оксациллин 3. Метациклин 4. Аугментин 5. Уназин
Тест №9.Препаратты анықтау: полусинтетикалық пенициллин, жасуша қабырғасының синтезін бұзады, бактерицидті әсер көрсетеді, спектрі кең. Ішке және парентералды қолданылады. Бронхиттарда, пневмонияда, сонымен қатар, балалар практикасында қолданылады.
1. Бензилпенициллиннің новокаин тұзы 2. Ампициллин 3. Оксацилиннің натрий тұзы
4. Кларитромицин 5. Амикацин
Тест №10.«Атипті пневмония» қолданылатын антибиотик:
1. Ампициллин 2. Амоксициллин 3. Азитромицин 4. Оксациллин 5. Метациклин
№2 cабақ
1. Тақырыбы: «Бронх өткізгіштігі бұзылыстары синдромында қолданылатын заттар. Балаларда қолдану ерекшеліктері»
2.Мақсаты: бронх өткізгіштігі бұзылыстары синдромында қолданылатын заттардың фармакокинетикасы мен фармакодинамикасының негізгі заңдылықтары бойынша білімді қалыптастыру, бронх өткізгіштігі бұзылыстарында тиімді фармакотерапияны қамтамасыз ету мақсатында препараттарды таңдай білу.
3.Оқыту міндеттері:
Когнитивті компетенция:
Бета-адреномиметиктер, М-холиноблокаторлар, фосфодиэстераза ингибиторлары тобына жататын бронхолитикалық заттардың салыстырмалы сипаттамасы бойынша білімді қалыптастыру.
Бронхолитикалық заттарды таңдау принциптері (ентікпе ұсатамасын тоқтату және алдын алу үшін) бойынша білімді қалыптастыру.
Бронхолитиктердің жанама әсерлерін білу.
Қабынуға қарсы және аллергияға қарсы заттардың фармакокинетикасы мен фармакодинамикасының ерекшеліктерін және бронх өткізгіштігі бұзылысы синдромында таңдау принциптері бойынша білімді қалыптастыру.
Бронхолитиктердің, қабынуға және аллергияға қарсы заттардың балалар практикасында қолдану ерекшеліктері бойынша білімді қалыптастыру.
Бронх өткізгіштіктігі бұзылысы синдромында қолданылатын дәрілік заттардың негізгі емдік әсерін жоғарылату үшін және жеке препараттарының жағымсыз әсерлерін жою мақсатында жұптастырып қолдана білу.
Операционалды компетенция:
1. Бронх өткізгіштіктігі бұзылысы синдромында қолданылатын дәрілік заттарға рецепт жаза білу және талдау.
2. Препараттардың бір реттік мөлшерін анықтау.
Коммуникативті (аксиологиялық) компетенция:
Сауатты және жетік түрде сөйлеуді игеру.
Даулы жағдайларды шешу және оның алдын алу.
Ұжым мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасқа әсер етуді ынталандыру мақсатында мотивация сұрақтарын қолдану.
Жеке ой-пікірін жеткізе білу.
Фармакология мәселері бойынша логикалық ойлау, еркін түрде пікірталас жүргізе білу
Құқықтық компетенция:
Құқықтық білім мен дағдыны қалыптастыру: рецепт жазу ережелері бойынша негізгі заңдарды білу
Үздіксіз оқыту және білім беру:
Өзіндік қазіргі замандағы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологиялар қолдану, ақпарат жинау және оларды өңдеу және талдау жасау (оқулықтар, анықтамалық әдебиет, нормативті құжаттар, ғылыми әдебиет және интернет-қоры)
СӨЖ-ның түрлерін орындай білу (эссе, тесттік тапсырмаларды, презентацияларды, рефераттарды құрастұру).
Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы 2 сағат (100 мин)
Ұйымдастыру кезеңі -3 мин
Білімнің алғашқы деңгейін бағалау - 7 мин
Студенттердің өзіндік жұмысы -45 мин
Студенттердің оқытушымен бірлесіп жұмысы -25 мин
Білімнің соңғы деңгейін тексеру – 15 мин
Білімнің жалпы білімін бағалау – 3 мин
Өзіндік жұмыс бойынша тапсырмалар орындау - 2 мин.
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
1.Бронх өткізгіштіктігі бұзылысы синдромында қолданылатын дәрілік заттардың жіктелуі.
2.Бронх өткізгіштіктігі бұзылыстары синдромында, сонымен қатар балалар тәжірибесінде қолданылатын қабынуға қарсы препараттардың (глюкокортикостероидтардың) салыстырмалы сипаттамасы.
3.Бронх өткізгіштіктігі бұзылыстары синдромында, сонымен қатар балалар тәжірибесінде қолданылатын мембранатұрақтырушы заттардың қолдану ерекшеліктері.
4.Бронх өткізгіштіктігі бұзылыстары синдромында, сонымен қатар балалар тәжірибесінде қолданылатын β-адреномиметик тобы бронхолитиктерінің қолдану ерекшеліктері.
5.М-холиноблокаторлар, препараттардың салыстырмалы сипаттамасы, қолдану ерекшеліктері, жанама әсерлері.
6.Бронхиалды өткізгіштіктің бұзылыстары синдромында, сонымен қатар балалар тәжірибесінде қолданылатын фосфодиэстараза ингибиторының салыстырмалы сипаттамасы.
7.Лейкотриен жүйесіне әсер ететін заттар, қолданылуы, жанама әсерлері.
5. Білім беру және оқыту әдістері: тақырыптың негізгі сұрақтарын талдау, тесттік тапсырмаларды орындау, жағдайлық есептерді шешу, кіші топтарда жұмыс істеу, «ми шабуылы», «мозаика» тәсілдері, кроссвордтар, сканвордтар, жетекші құралдар бойынша тапсырмаларды орындау.
Бағдарламалық препараттар: преднизолон, дексаметазон, триамцинолон, беклометазон дипропионаты, флунизолид, кромолин-натрий, кетотифен, недокромил натрий, зафирлукаст, монтелукаст, зилеутон, изадрин, сальбутамол, фенотерол, тербуталин, сальметерол, формотерол, ипратропий бромиді, тиотропий бромиді, метацин, беродуал, дитэк, серетид, эуфиллин, теофиллин
Рецепт жазуға арналған препараттар: преднизолон, беклометазон дипропионаты, кетотифен, эуфиллин, беродуал, сальбутамол
6. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии .\ Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
Рациональная фармакотерапия заболеваний органов дыхания. Руководство для практикующих врачей /Под общ. ред. А. Г. Чучалина.- 2-е изд., испр. и доп. - М.: Литтерра. -2013. -872 б.

8. Бақылау
Операционалды компетенция (практикалық дағды) бағаланады:
Бронх өткізгіштіктігі бұзылысы синдромында қолданылатын дәрілік заттарға рецепт жазу, оны талдау және бір реттік дозасын есептеу.
«Тыныс алу жүйесі» модулі бойынша СОӨЖ арналған әдістемелік нұсқаулар
№1 сабақ.
1.Тақырыбы: «Тыныс жетіспеушілігінде қолданылатын заттар. Балаларда қолдану ерекшеліктері»
2.Мақсаты: тыныс жетіспеушілігінде, соның ішінде балалар тәжірибесінде, қолданылатын заттардың фармакокинетикасы мен фармакодинамикасының негізгі заңдылықтары бойынша білімді қалыптастыру, тыныс жетіспеушілігі кезінде тиімді фармакотерапияны қамтамасыз ету мақсатында препараттарды таңдай білу.
3. Оқыту міндеттері:
Тыныс жетіспеушілігінде, сонымен қатар балалар практикасында қолданылатын заттардың жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін және негізгі фармакологимялық әсерлері туралы білімді қалыптастыру.
Емнің тиімділігін арттыру мақсатында тыныс жетіспеушілігінде, сонымен қатар балалар практикасында қолданылатын дәрілік заттарды таңдау принциптері туралы білімді қалыптастыру.
Тыныс жетіспеушілігінде қолданылатын заттардың дәрілік қалыптарын таңдауды, оларды қабылдау тәсілдеріне және рецептте жазу дағдыларына үйрену.
Тыныс жетіспеушілігінде, сонымен қатар балалар практикасында қолданылатын дәрілік заттардың қолдануға қарсы көрсетулерін анықтауға үйрену, жағымсыз жанама әсерлерін ажырата білу және оларды дер уақытында реттеу.
Негізгі фармакологиялық әсерлерін күшейту үшін дәрілік заттардың жұптасуын таңдауды немесе кейбір препараттардың жағымсыз жанама әсерлерін жоюды үйрену
4. Оқыту әдістері: барлық сұрақтар бойынша кеңес беру, тақырыпты өз бетінше оқу, жағдайлық есептерді шешу, кестемен жұмыс істеу, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмаларды орындау, электрондық материалдармен жұмыс істеу, кіші топтарда жұмыс істеу.
5.Тақырып бойынша тапсырмалар:
1.Тыныс жетіспеушілігінде қолданылатын заттардың жіктелуі, сонымен қатар балалар
тәжірибесінде.
2.Этил спирті, әсер механизмі, қолдану ерекшеліктері.
3.Наркотикалық анальгетиктер, жедел тыныс жетіспеушілігінде қолдану ерекшеліктері,
препараттардың сипаттамасы.
4.Жедел тыныс жетіспеушілігінде қолданылатын артериялық қысымды төмендететін заттар
(ганглиоблокаторлар, азот тотығының донаторлары, зәр айдайтын заттар және т.б.).
5.Сурфактант препараттары, қолдану ерекшеліктері, препараттардың салыстырмалы сипаттамасы.
6.Сурфактант синтезін ынталандыратын заттар, әсер механизмі, қолданылуы, жанама әсерлері.
6. Қолданылатын материалдар: кестелер, жағдайлық есептер, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар, үлгілер, суреттер.
Бағдармалық препараттар: бензогексоний, пентамин, натрий нитропруссиді, нитроглицерин, этил спирті, фуросемид, маннит, морфин, фентанил, дексаметазон, экзосурф
7. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: -2012. -1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии. \Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕД». 2012.- 488 б.
8. Бақылау
Өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар:
Тест №1. Тыныс жетіспеушілігінің (өкпе ісінуі) фармакотерапиясы үшін қолданылады:
1.Ганглиоблокаторлар
2.М-холиномиметиктер
3.Наркотикалық анальгетиктер
4.Жөтелге қарсы заттар
5.Тынысты ынталандыратын заттар
6. Фторхинолондар
7. Альфа-адреноблокаторлар
8. Зәр айдайтын заттар
Тест №2. Тыныс жетіспеушілігінде көбік басушы зат ретінде қолданылады:
1.Этил спирті
2.Морфин
3.Маннит
4.Нитроглицерин
5.Пентамин
Тест №3. Натрий нитропруссиді өкпе ісінуінде қолданылады, себебі:
1.Кіші қан айналым шеңберінде қысымды төмендетеді
2.Кіші қан айналым шеңберінде қысымды жоғарлатады
3.Диурезді күшейтеді
4.Кардиотоникалық әсер көрсетеді
5.Көбік басушы әсер көрсетеді
Тест №4. Препаратты аңықтаңыз: антисептикалық және дезинфициялаушы зат хирургтың қолын өңдеу үшін, операциялық аймақты және хирургиялық инструменттерді дезинфекциялау үшін қолданылады. Сонымен қатар, альвеолаларда транссудаттардың беткейлік тартылуын азайтады, сондықтан тыныс жетіспеушілігінде қолданылады:
1.Нитроглицерин
2.Морфин
3.Фуросемид
4.Бензогексоний
5.Этил спирті
Тест №5. Жедел тыныс жетіспеушілігінде фуросемид қолданылады:
1.Бронхолитикалық зат ретінде
2.Кардиотоникалық зат ретінде
3.Қабынуға қарсы зат ретінде
4.Диуретик ретінде
5.Көбік басушы ретінде
Тест №6. Тыныс жетіспеушілігінде шеткі қан тамырларының кеңеюі нәтижесінде кіші қан айналым шеңберінде қысымды төмендететін препараттарға жатады:
1.Маннит
2.Бензогексоний
3.Пентамин
4.Натрий нитропруссиді
5.Нитроглицерин
Тест №7. Нәрестелерде тыныстың жедел жетіспеушілігінде (респираторлы дистресс-синдромда) қолданылатын сурфактант препаратын атаңыз:
1.Фентанил
2.Пентамин
3.Этил спирті
4.Экзосурф
5.Таламонал
Тест №8. Нәрестелерде тыныстың жедел жетіспеушілігінде (респираторлы дистресс-синдромы) қолданылатын препараттарды атаңыз:
1.Фуросемид, нитроглицерин
2.Натрий нитропруссиді, морфин
3.Дексаметазон, экзосурф
4.Маннит, пентамин
5.Этил спирті, бензогексоний
Тест №9. Сурфактант синтезін ынталандыратын заттарға жатады:
1.Дексаметазон
2.Экзосурф
3.Трийодиронин
4.Бромгексин
5.Эуфиллин
Тест №10. Балаларда тыныс жетіспеушілігін емдеу үшін қолданылатын миотропты спазмолитикалық препарат:
1.Нитроглицерин
2.Фуросемид
3.Бензогексоний
4.Натрий нитропруссиді
5.Эуфиллин
№2 сабақ
1. Тақырыбы: «Қақырық түсіретін және жөтелге қарсы заттар. Балаларда қолдану ерекшеліктері»
2.Мақсаты: Қақырық түсіретін және жөтелге қарсы заттардың фармакокинетикасы мен фармакодинамикасының негізгі заңдылықтары бойынша білімді қалыптастыру, соның ішінде, балалар практикасында.
3. Оқыту міндеттері:
Қақырық түсіретін және жөтелге қарсы заттардың жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін және негізгі фармакологимялық әсерлері туралы білімді қалыптастыру.
Емнің тиімділігін арттыру мақсатында қақырық түсіретін және жөтелге қарсы дәрілік заттарды таңдау принциптері туралы білімді қалыптастыру.
Қақырық түсіретін және жөтелге қарсы заттардың дәрілік қалыптарын таңдауды, оларды қабылдау тәсілдеріне және рецептте жазу дағдыларына үйрену.
Қақырық түсіретін және жөтелге қарсы дәрілік заттардың қолдануға қарсы көрсетулерін анықтауға үйрену, жағымсыз жанама әсерлерін ажырата білу және оларды дер уақытында реттеу.
Негізгі фармакологиялық әсерлерін күшейту үшін дәрілік заттардың жұптасуын таңдауды немесе кейбір препараттардың жағымсыз жанама әсерлерін жоюды үйрену
4. Оқыту әдістері: барлық сұрақтар бойынша кеңес беру, тақырыпты өз бетінше оқу, жағдайлық есептерді шешу, кестемен жұмыс істеу, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмаларды орындау, электрондық материалдармен жұмыс істеу, кіші топтарда жұмыс істеу.
5.Тақырып бойынша тапсырмалар:
Қақырық түсіретін және жөтелге қарсы заттардың жіктелуі
Рефлекторлы және тікелей әсер ететін қақырық түсіретін заттардың механизмі
Муколитиктердің әсер механизмі, қолдану ерекшеліктері
Қақырық түсіретін заттардың қолдануға көрсетілулері, жанама әсерлері
Орталыққа және шетке әсер ететін жөтелге қарсы заттардың әсер механизмі.
Жөтелге қарсы заттардың қолдану ерекшеліктері.
Жөтелге қарсы заттардың жанама әсерлері.
6. Қолданылатын материалдар: кестелер, жағдайлық есептер, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар, үлгілер, суреттер.
Бағдармалық препараттар: термопсис шөбінің тұндырмасы, калий йодиді, бромгексин гидрохлориді, амброксол, кристаллдық трипсин, ацетилцистеин, кодеин, глауцин гидрохлориді, тусупрекс, либексин
7. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11ші басылым және толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\ Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009, - 1056 б.
Клиническая фармакология. \Под ред.Ю.Б.Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. – М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2014. – 976 б.
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: уч. пособие.-М.: Гэотар-Медиа. 2012.- 726 б.
Р.Н. Аляутдина. Фармакология.4-е изд. перераб. и доп. «ГЭОТАР-МЕД». 2013.- 832 б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии \Под ред. Д.А. Харкевича, «ГЭОТАР-МЕДИА». 2012.- 488 б.
Бақылау
Өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар:
Тест 1. Қақырық түсіретін заттар:
1. Амикацин, бензогексоний
2. Меропенем, амброксол
3. Левофлоксацин, бактрим
4. Экзосурф, бромгексин гидрохлориді
5. Термопсис шөбінің тұндырмасы, калий йодиді
Тест 2. Рефлекторлы әсер ететін қақырық түсіретін зат:
1. Термопсис шөбінің тұндырмасы
2. Калий йодиді
3. Бромгексин гидрохлориді
4. Амброксол
5. Кристаллды трипсин
Тест 3. Тікелей әсер ететін қақырық түсіретін зат:
1. Меропенем
2. Левофлоксацин
3. Фуросемид
4. Термопсис шөбінің тұндырмасы
5. Калий йодиді
Тест 4. Сурфактанттың синтезін жоғарылататын муколитикалық зат:
1. Сальбутамол
2. Термопсис шөбінің тұндырмасы
3. Бромгексин
4. Беродуал
5. Зафирлукаст
Тест 5. Ацетилцистеиннің муколитикалық әсер механизмі:
1. Бронхиалды бездердің секрециясын рефлекторлы ынталандырады
2. Дисульфидті байланысты бұза отырып қақырықтың тұтқырлығын төмендетеді
3. Бронхтың кірпекшелі эпителиінің белсенділігін рефлекторлы ынталандырады
4. Бронхтың жиырылғыштық белсенділігін рефлекторлы жоғарылатады
5. Бронхтық бездерге тікелей ынталандырғыш әсер көрсетеді
Тест 6. Жөтелге қарсы заттар:
1. Бромгексин гидрохлориді, амикацин
2. Калий йодиді, глауцин гидрохлориді
3. Амброксол, левофлоксацин
4. Глауцин гидрохлориді, либексин
5. Термопсис шөбінің тұндырмасы, тусупрекс
Тест 7. Орталыққа әсер ететін наркотикалық типтес жөтелге қарсы зат:
1. Кодеин
2. Калий йодиді
3. Либексин
4. Амброксол
5. Глауцин гидрохлориді
Тест 8. Шетке әсер ететін жөтелге қарсы зат:
1. Термопсис шөбінің тұндырмасы
2. Калий йодиді
3. Фуросемид
4. Левофлоксацин
5. Либексин
6. Кодеин
7. Глауцин гидрохлориді
8. Амброксол
Тест 9. Кодеин, жөтелге қарсы әсерімен қатар, көрсетеді:
1. Қабынуға қарсы әсер
2. Аллергияға қарсы
3. Ауыру сезімін басатын
4. Қақырық түсіретін әсер
5. Қан тамырларын кеңейтетін әсер
Тест 10. Либексиннің жөтелге қарсы әсері:
1. Жөтел орталығын тежейді
2. Тыныс орталығын тежейді
3. Тыныс жолдарының шырышты қабығын жансыздандырады
4. Асқазанның шырышты қабығын жансыздандырады
5. Тыныс жолдарының шырышты қабығын

№3 сабақ
1. Тақырыбы: «Тыныс алу жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау
2. Мақсаты: тыныс алу ағзаларының патологияларында қолданылатын дәрілік заттардың фармакокинтеикасы мен фармакодинамикасы ерекшеліктері туралы білімді қорытындылау.
3. Оқытудың міндеттері:
Когнитивті компетенция
1.Тыныс алу ағзаларының патологияларында қолданылатын дәрілік заттардың жалпы сипаттамасы, әсер ету механизмі, негізгі фармакологиялық және жанама әсерлері туралы білімді қалыптастыру.
2.Қолдануға көрсеткіштері туралы білімді қалыптастыру, жанама әсерлерін анықтауды және оларды дер кезінде түзетуді жасай білу.
3.Терапияның тиімділігін жоғарлату мақсатында ағзаның әртүрлі мүшелері мен жүйелерінің қызметін бағытталған түрде өзгертуге дәрілік заттарды таңдау бойынша білімді қалыптастыру.
Операционалды компетенция
1.Дәрілік заттарды рецептте талдауымен бірге жаза білу дағдысын қалыптастыру.
2.Препараттардың бір реттік мөлшерін есептей білу дағдысын қалыптастыру
Коммуникативті компетенция:
1.Сауатты және жетік түрде сөйлеуді игеру;
2.Даулы жағдайларды шешу және оның алдын алу
3.Ұжым мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасқа әсер етуді ынталандыру мақсатында мотивация сұрақтарын қолдану.
4.Жеке ой-пікірін жеткізе білу.
5.Тақырыптың мәселері бойынша логикалық ойлау, еркін түрде пікірталас жүргізе білу
Үздіксіз оқыту және білім беру компетенциясы:
1.Өзіндік қазіргі замандағы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологиялар қолдану, ақпарат жинау және оларды өңдеу және талдау жасау (оқулықтар, анықтамалық әдебиет, нормативті құжаттар, ғылыми әдебиет және интернет-қоры)
2.СӨЖ-тың күрделі түрлерін орындай білу (көп деңгейлі кроссвордтарды, тесттік тапсырмаларды, презентацияларды, эссе, рефераттарды құру).
Хронометраж.
Сабақтың ұзақтылығы 2 сағат (100 мин)
Ұйымдастыру кезеңі -3 мин
Студенттердің өзіндік жұмысы -30 мин
Студенттердің оқытушымен бірлесіп жұмысы -35 мин
Білімнің соңғы деңгейін тексеру -25 мин
Білімнің жалпы білімін бағалау – 3 мин
Өзіндік жұмыс бойынша тапсырмалар орындау - 2 мин
4.Оқыту әдістері: тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау-әңгімелесу, рецепт жазу, талдау, бір реттік дозасын есептеу, тесттік тапсырмаларды орындау, жағдайлық есептерді шешу, кестемен жұмыс істеу, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмаларды орындау, электрондық материалдармен жұмыс істеу, кіші топтарда жұмыс істеу.
5.Тақырып бойынша тапсырма:
1.Тыныс алу мүшелерінің патологияларында қолданылатын антибактериалды заттар.
2.Тыныс алу мүшелерінің патологиясында, сонымен қатар жас балалар тәжірибесінде қолданылатын антибиотиктер.
3.Ауруханадан тыс пневмонияда қолданылатын антибиотиктердің салыстырмалы сипаттамасы, әсер механизмі, жанама әсерлері.
4.Госпиталды пневмонияда қолданылатын антибиотиктердің салыстырмалы сипаттамасы, әсер механизмі, жанама әсерлері.
5.Тыныс алу мүшелерінің патологиясында қолданылатын фторхинолондар, олардың салыстырмалы сипаттамасы.
6.Тыныс алу мүшелерінің патологиясында, сонымен қатар жас балалар тәжірибесінде қолданылатын жұптастырылған сульфаниламидтік препарат, салыстырмалы сипаттамасы, қолдану ерекшелігі.
7.Бронх өткізгіштіктігі бұзылысы синдромында қолданылатын дәрілік заттардың жіктелуі.
8.Бронх өткізгіштіктігі бұзылыстары синдромында, сонымен қатар балалар тәжірибесінде қолданылатын қабынуға қарсы препараттардың (глюкокортикостероидтардың) салыстырмалы сипаттамасы.
9.Бронх өткізгіштіктігі бұзылыстары синдромында, сонымен қатар балалар тәжірибесінде қолданылатын мембранатұрақтандырғыш заттардың қолдану ерекшеліктері.
10.β-адреномиметиктер тобының бронхолитиктері, әсер механизмі, бронх өткізгіштіктігі бұзылыстары синдромында, сонымен қатар балалар тәжірибесінде қолдану ерекшеліктері.
11.М-холиноблокаторлар, препараттардың салыстырмалы сипаттамасы, бронх өткізгіштіктігі бұзылыстары синдромында қолдану ерекшеліктері, жанама әсерлері.
12.Бронхиалды өткізгіштіктің бұзылыстары синдромында, сонымен қатар балалар тәжірибесінде қолданылатын фосфодиэстараза ингибиторының салыстырмалы сипаттамасы.
13.Лейкотриен жүйесіне әсер ететін заттар, әсер механизмі, қолданылуы, жанама әсерлері.
14.Тыныстың жедел жетіспеушілігінде, сонымен қатар балалар тәжірибесінде, қолданылатын заттардың жіктелуі.
15.Этил спирті, өкпе ісінуіндегі әсер механизмі, қолдану ерекшеліктері.
16.Наркотикалық анальгетиктер, жедел тыныс жетіспеушілігіндегі қолдану ерекшеліктері, препараттардың сипаттамасы.
17.Артериялық қысымды төмендететін заттар (ганглиоблокаторлар, азот тотығының донаторлары, зәр айдайтын заттар және т.б.), жедел тыныс жетіспеушілігінде әсер механизмі, қолдану ерекшеліктері.
18.Сурфактант препараттары, препараттардың салыстырмалы сипаттамасы.
19.Сурфактант синтезін ынталандыратын заттар, әсер механизмі, қолданылуы, жанама әсерлері.
20.Қақырық түсіретін заттардың жіктелуі
21.Рефлекторлы әсер ететін қақырық түсіретін препараттар, салыстырмалы сипаттамасы.
22.Тікелей әсер ететін қақырық түсіретін заттардың салыстырмалы сипаттамасы. 23.Муколитиктер, салыстырмалы сипаттамасы.
24.Жөтелге қарсы заттардың жіктелуі.
25.Орталыққа әсер ететін жөтелге қарсы заттар, салыстырмалы сипаттамасы.
26.Шетке әсер ететін жөтелге қарсы заттар, салыстырмалы сипаттамасы.
27.Тынысты ынталандыратын заттар, жіктелуі.
28.Тікелей тыныс ынталандыратын заттар, препараттардың сипаттамасы.
29.Рефлекторлы тыныс ынталандыратын заттар, препараттардың сипаттамасы
30.Аралас әсер ететін тыныс ынталандыратын заттар, препараттардың сипаттамасы
31.Сурфактант синтезін ынталандыратын препараттар, препараттардың сипаттамасы.
32. Сурфактант препаратты, препараттардың сипаттамасы.
6. Қолданылатын материалдар: кестелер, жағдайлық есептер, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар, үлгілер, суреттер.
Бағдарламалық препараттар: бензилпенициллиннің натрий, калий тұзы, ампициллин, амоксициллин, уназин, аугментин, цефазолин, цефотаксим, цефамандол, цефпиром, цефтриаксон, эритромицин, спирамицин, азитромицин, меропенем, тиенам, линкомицин, гентамицин, амикацин, доксициклин, метациклин, левофлоксацин, моксифлоксацин, ципрофлоксацин, ко-тримаксозол, преднизолон, дексаметазон, триамцинолон, беклометазон дипропионаты, флунизолид, кромолин-натрий, кетотифен, недокромил натрий, зафирлукаст, монтелукаст, зилеутон, изадрин, сальбутамол, фенотерол, тербуталин, сальметерол, формотерол, ипратропий бромиді, тиотропий бромиді, метацин, беродуал, дитэк, серетид, эуфиллин, теофиллин, бензогексоний, пентамин, натрий нитропруссиді, нитроглицерин, этил спирті, фуросемид, маннит, морфин, фентанил, дексаметазон, экзосурф, термопсис шөбінің тұндырмасы, калий йодиді, бромгексин гидрохлориді, амброксол, кристаллды трипсин, ацетилцистеин, кодеин, глауцин гидрохлориді, тусупрекс, либексин, бемегрид, этимизол, кордиамин
Рецепт жазуға арналған препараттар: амоксициллин, цефотаксим, азитромицин, левофлоксацин, ко-тримаксозол, преднизолон, беклометазон дипропионаты, кетотифен, беродуал, эуфиллин, амброксол, либексин, кордиамин, фуросемид
7. Әдебиеттер:
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
6.Рациональная фармакотерапия заболеваний органов дыхания. Руководство для практикующих врачей /Под общ. ред. А. Г. Чучалина.- 2-е изд., испр. и доп. - М.: Литтерра. -2013.- 872б.
7. Вялов С.С. Противомикробная терапия: алгоритмы выбора. Медпресс. -2014. – 208б. 
7. Бақылау:
Келесі компетенциялар бағаланады: когнитивті, операционалды, құқықтық
1.Тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау-әңгімелесу.
2.Талдауымен және бір реттік дозасын есептеумен рецепт жазу.
3.Тесттік тапсырманы орындау.
Тесттік тапсырмалар
Тест №1. Өкпе тінінің тығыздалу (пневмония) синдромы кезінде қолданылатын пенициллин тобының антибиотигі, сонымен қатар балалар тәжірибесінде:
1.Бензилпенициллин натрий тұзы, ампициллин, амоксициллин
2.Цефазолин, оксациллин, левофлоксацин, аугментин
3.Моксифлоксацин, бензилпенициллин калий тұзы, цефтриаксон
4.Уназин, ципрофлоксацин, ко-тримаксозол (бактрим), цефпиром
5.Аугментин, цефотаксим, цефамандол, эритромицин
Тест №2. Өкпе тінінің тығыздалу (пневмония) синдромың емдеуге арналған жұптастырылған антибиотик:
1.Кларитромицин
2.Азитромицин
3.Линкомицин
4.Уназин
5.Метациклин
Тест №3. Кларитромицинге келесі қасиеттер тән:
1.Макролид болып табылады
2.Негізінен грам оң флораға әсер етеді
3.Асқазанның қышқыл ортасында ыдырайды
4.Жасуша мембранасының синтезін бұзады
5.Бактеристатикалық әсер көрсетеді
Тест №4. Пневмонияның антибактериалды емі үшін аминогликозидтердің келесі препараты қолданылады:
1.Амоксициллин
2.Оксациллин
3.Гентамицин
4.Аугментин
5.Уназин
Тест №5. «Атипиті пневмонияда» қолданылатын антибиотик:
1.Ампициллин
2.Амоксициллин
3.Азитромицин
4.Оксациллин
5.Аугментин
Тест №6. Ауруханадан тыс пневмонияда қолданылатын жұптастырылған сульфаниламидті препарат:
1.Левофлоксацин
2.Амоксициллин
3.Меропенем
4.Ко-тримаксозол (бактрим)
5.Сульфодиметоксин
Тест №7. Бронхтың өткізгіштігі бұзылу синдромында аллергияға қарсы ем ретінде төменде келтірілген препараттар қолданылады:
1.Ипратропий бромиді
2.Кромолин-натрий
3.Кетотифен
4.Недокромил натрий
5.Зафирлукаст
Тест №8. Бронхообструктивті синдромның алдын алу және ұстамасын басу үшін, сонымен қатар жас балалар тәжірибесінде қолданылатын жұптастырылған препарат:
1.Беродуал
2.Монтелукаст
3.Кромолин-натриі
4.Изадрин
5.Тиотропий бромиді
Тест №9. Бронх демікпесінің ұстамасын басу үшін қолданылады:
1.Изадрин
2.Зафирлукаст
2.Сальбутамол
3.Метацин
5.Преднизолон
Тест №10. Кромолин натрийді және недокромилді қолданылады:
1.Бронхообстуктивті синдромды басу үшін
2. Бронхообстуктивті синдромның алдын алу үшін
3. Бронхообстуктивті синдромның алдын алу және ұстаманы басу үшін
4.Тыныс жетіспеушілігін емдеу үшін
5.Сурфактант синтезін ынталандыру үшін
Тест №11. Сальбутамол, бронхолитикалық әсерден басқа келесі әсер көрсетеді:
1.Миотропты спазмолитикалық
2.Гипертензивті
3.Токолитикалық
4.Қабынуға қарсы
5.Аллергияға қарсы
Тест №12. Бронхолитикті анықтаңыз: ингаляциялық тағайындалады, сілекей және бронхиалды бездердің секрециясын тежейді, глаукомада қарсы көрсетіледі, бронх демікпесін емдеуге қолданылады:
1.Триамцинолон
2.Кромолин-натриі
3.Сальбутамол
4.Метацин
5.Зафирлукаст
Тест №13. Бронхообструктивті синдромның фармакотерапиясы үшін қолданылады:
1.Бета 2- адреномиметиктер
2.М-холиномиметиктер
3.Миотропты әсері бар спазмолитиктер
4.Лейкотриен рецепторларының блокаторлары
5.Глюкокортикоидтар
Тест №14. Өкпе ісінуінде фуросемид қолданылады:
1 Көбік басушы ретінде.
2.Қабынуға қарсы зат ретінде
3.Кіші қан айналым шеңберінде қысымның төмендеуі
4.Жүректің жұмысының күшеюі
5.Шеткі қан тамырларының кеіеюі
Тест №15. Тыныс жетіспеушілігі кезінде көбік басушы ем ретінде қолданылады:
1.Этил спирті
2.Морфин
3.Маннит
4.Нитроглицерин
5.Пентамин
Тест №16. Өкпе ісінуінде нитроглицеринді қандай мақсатта қолданылады:
1.Кіші қан айналым шеңберінде қысымды төмендетеді
2.Кіші қан айналым шеңберінде қысымды жоғарлатады
3.Диурезді күшейтеді
4.Кардиотоникалық әсер көрсетеді
5.Көбік басушы әсер көрсетеді
Тест №17. Тыныс жетіспеушілігінде кіші қан айналым шеңберінде қысымды келесі препараттар төмендетеді:
1.Бензогексоний
2.Пентамин
3.Натрий нитропруссиді
4.Нитроглицерин
5.Маннит
Тест №18. Нәрестелерде жедел тыныс жетіспеушілігінде (респираторлы дистресс-синдром) қолданылатын сурфактант препараты:
1.Фентанил
2.Пентамин
3. Этил спирті
4.Экзосурф
5.Таламонал
6.Преднизолон
Тест №19. Нәрестелердің жедел тыныс жетіспеушілігінде (респираторлы дистресс-синдром)гликокортикоидтарды қандай мақсатта қолданады:
1.Сурфактант препараты болып табылады
2.Кіші қан айналым шеңберінде қысымды төмендетеді
3.Сурфактант синтезін ынталандырады
4.Кардиотоникалық әсер көрсетеді
5.Көбік басушы әсер көрсетеді
6.Бактерияға қарсы әсер көрсетеді
7.Жөтелге қарсы әсер көрсетеді
Тест №20. Сурфактант синтезін ынталандыратын заттар:
1.Дексаметазон
2.Экзосурф
3.Нитроглицерин
4.Фентанил
5.Таламонал
6. Либексин
7.Ампициллин
8.Офлоксацин
«Тыныс алу жүйесі» модулі бойынша СӨЖ арналған әдістемелік нұсқаулықтар
№1 СӨЖ
1.Тақырыбы:«Респираторлық- дистресс синдромның медикаментозды емі»
2.Мақсаты: «Респираторлық - дистресс синдромның медикаментозды емі» тақырыбы бойынша материалды өз бетінше зерделеу.
3.Тапсырма:
«Респираторлық - дистресс синдромның медикаментозды емі» тақырыбы бойынша хабарлама жасау.
4.Орындау түрлері:
Тақырып бойынша берілген ақпаратты қысқаша жазу.
5.Орындалу критерийлері:
А) соңғы жылдардағы әдебиеттерді шолу және зерделеу.
В) ақпараттарды жүйелеу және толықтыру.
С) жоспар жасау
Г) библиография құрастыру.
Д) эссе безендіру.
Эссе құрылымы:
Мұқаба парағы
Мазмұны (негігі бөлімдерін, беттерді көрсетіп, қысқыша мазмұндау )
Кіріспе (зерттелетін мәселенің өзектілігін, маңызын, мақсатын және жұмыс міндеттерін анықтау)
Негізгі бөлімі –берілген тақырып бойынша эссе жазу
Қорытынды
Әдебиеттер тізімі.
Эссе безендіруге қойылатын талаптар:
1.Эссе -0,5 баспалық компьютерде бетте
2.Берілген мәтін-қысқаша ақпарат, қысқартылған түрде болуы керек, грамматикалық қатесіз және толық тұжырымдалған болуы керек.
3. Арнайы түрде мұқаба парағы
4. Қорытынды
5. 3-4 кем емес әдебиеттер
6.Тапсыру мерзімі – «Тыныс алу жүйесі » модулі бойынша аралық бақылауға дейін.
7. Бағалау критерилері

п/п Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Эссе мазмұнының таңдалған тақырыпқа сай келуі 20 15 10 0
2. Сауатты және қысқаша құрастырылуы 10 7,5 5,0 0
3. Зерттелетін мәселенің негізделуі, мақсатты мен міндеттерін анықталуы 20 15 10 0
4. Ақпарат көзімен жұмыс жасай білу 10 7,5 5,0 0
5. Қолданылған әдебиеттер тізімінің болуы. 20 15 10 0
6. Эстетикалық жағынан ұстамды безендендіру 20 15 10 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100.
Бағдарламалық препараттар: экзосурф, сальбутамол, бромгексин, этимизол, дексаметазон
8. Әдебиеттер:
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
9. Бақылау
1.Сурфактанттың түзілуін ынталандыратын заттар
2.Сурфактант препараттары, сипаттамасы.
3.Қолдану ерекшеліктері.
№2 СӨЖ
1.Тақырыбы:«Тынысты ынталандыратын заттар»
2.Мақсаты: «Тынысты ынталандыратын заттар» тақырыбы бойынша материалды өз бетінше зерделеу.
3.Тапсырма:
«Тынысты ынталандыратын заттар» тақырыбы бойынша хабарлама жасау.
4.Орындау түрлері:
Тақырып бойынша берілген ақпаратты қысқаша жазу.
5.Орындалу критерийлері:
А) соңғы жылдардағы әдебиеттерді шолу және зерделеу.
В) ақпараттарды жүйелеу және толықтыру.
С) жоспар жасау
Г) библиография құрастыру.
Д) эссе безендіру.
Эссе құрылымы:
1.Мұқаба парағы
2.Мазмұны ( негігі бөлімдерін, беттерді көрсетіп, қысқыша мазмұндау )
3.Кіріспе (зерттелетін мәселенің өзектілігін, маңызын, мақсатын және жұмыс міндеттерін анықтау)
4.Негізгі бөлімі –берілген тақырып бойынша эссе жазу
5.Қорытынды
6.Әдебиеттер тізімі-арнайы түрі бойынша.
Эссе безендіруге қойылатын талаптар:
1.Эссе -0,5 баспалық бетте
2.Берілген мәтін-қысқаша ақпарат, қысқартылған түрде болуы керек, грамматикалық қатесіз және толық тұжырымдалған болуы керек.
3. Арнайы түрде мұқаба парағы
4. Қорытынды
5. 3-4 кем емес әдебиеттер
6.Тапсыру мерзімі – «Тыныс алу жүйесі » модулі бойынша аралық бақылауға дейін
7. Бағалау критерилері:

п/п Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Эссе мазмұнының таңдалған тақырыпқа сай келуі 20 15 10 0
2. Сауатты және қысқаша құрастырылуы 10 7,5 5,0 0
3. Зерттелетін мәселенің негізделуі, мақсатты мен міндеттерін анықталуы 20 15 10 0
4. Ақпарат көзімен жұмыс жасай білу 10 7,5 5,0 0
5. Қолданылған әдебиеттер тізімінің болуы. 20 15 10 0
6. Эстетикалық жағынан ұстамды безендендіру 20 15 10 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100.
Бағдарламалық препараттар: бемегрид, этимизол, кордиамин
8. Әдебиеттер
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
9. Бақылау:
1.Тынысты ынталандыратын заттар, жіктелуі.
2. Тікелей, рефлекторлы және аралас әсер ететін тынысты ынталандыратын заттардың әсер механизмі.
3. Тынысты ынталандыратын заттардың қолдану ерекшелігі.
4. Тынысты ынталандыратын заттардың жанама әсерлері.
№3 СӨЖ
1.Тақырып: «Қарттарда, балаларда және жүкті әйелдерде тыныс алу жүйесі патологиялары фармакотерапиясының ерекшеліктері»
2.Мақсаты: қарттардағы, балалардағы және жүкті әйелдердегі тыныс алу жүйесінің ауытқуларында қолданатын фармакотерапияның фармакокинетика және фармакодинамика ерекшеліктерін өзбетінше оқу.
3.Тапсырмалар:
1.Қарт және кәрі жастағы адамдарда болатын ауруханадан тыс пневмонияның аса жиі қоздырғыштары.
2.Қарт, кәрі жастағы адамдарда, жүкті әйелдерде және балаларда болатын ауруханадан тыс пневмония кезінде қолданатын антибактериалды заттарды таңдау.
3.Тыныс алу жүйесінің ауытқуларында қарт және кәрі науқастарда қолданатын иммунокоррекциялық ем.
4.Қарт және кәрі жастағы науқастарға бронхолитиктерді, жөтелге қарсы заттарды таңдау.
Жүкті әйелдерге және жасын ескере отырып балаларға бронхолитиктерді, жөтелге қарсы заттарды таңдау.
5.Қарт және кәрі жастағы науқастарға, жүкті әйелдерге және балаларға қақырық түсіретін заттарды таңдау.
4.Орындалу түрі: презентация.
5.Орындалу көрсеткіштері:
соңғы жылдардағы әдебиет көздерін таңдау және оқу;
ақпараттарды өңдеу және жүйелеу;
жоспар құрастыру;
библиография құрастыру;
презентацияны безендіру;
Презентацияны безендіруге талаптар:
а) презентация «MicrosoftPowerPoint» бағдарламасы бойынша құрастырылады
б) слайдтардың саны – 10-15 данадан артық болмауы керек, слайдтар тесттік материалдармен толтырылмасын
в) презентация жеңіл қабылданатындай және сауатты жасалынуы керек
г) соңғы слайдта библиографияны көрсету қажет
6.Тапсыру мерзімі – «Тыныс алу жүйесі » модулі бойынша аралық бақылауға дейін.
7.Бағалау көрсеткіштері:
№ Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Тақырыбымен титулдық слайдтың, презентацияның жоспарының, слайдтардың қажетті санының, қолданылған әдебиет пен Интернет қорларының тізімінің болуы. 10 7,5 5 0
2. Презентация мазмұнының тақырып пен қойылған міндеттерге сәйкес келуі 10 7,5 5 0
3. Слайдтардың логикалы тізбекте орналасуы. 10 7,5 5 0
4. Материалды баяндау стилі (қысқаша, нақты белгілеу, дұрыс құрылымының болуы). 10 7,5 5 0
5. Ақпараттың заманауи көздерін қажетті мөлшерде қолдану. 10 7,5 5 0
6. Материалды жинақтай білу, нақты және анық қорытынды жасай білу қабілеті. 10 7,5 5 0
7. Презентация материалдарын жеткі білу және игеру. 10 7,5 5 0
8. Нақты, сауатты, тізбекті баяндай білу қабілеті. 10 7,5 5 0
9. Өз пікірін растай білу және сынға сындарлы көзқараспен қарау қабілеті. 10 7,5 5 0
10. Слайдтарды безендіру сапасы (көркемдігі, көрнекілігі және т.б.). 10 7,5 5 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100.
Бағдарламалық препараттар:
8.Әдебиеттер
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
9. Бақылау
1.Ауруханадан тыс пневмония кезінде қарттарға, балаларға және жүкті әйелдерге қандай антибактериалды заттар тағайындалады?
2.Тыныс алу жүйесінің ауытқулары кезінде иммунитетті жоғарлату үшін қарттарға, балаларға және жүкті әйелдерге қандай топтың препарттары тағайындалады?
3.Қарт және кәрі жастағы адамдарға, балаларға және жүкті әйелдерге тағайындау үшін қандай бронхолитиктерге, қақырық түсіретін заттарға және жөтелге қарсы заттарға басымырақ көңіл қою керек?
«Ас қорыту жүйесі» модулі
«Ас қорыту жүйесі» модулі бойынша практикалық сабаққа арналған
әдістемелік нұсқаулар
1.Тақырыбы: «Дисфагия, асқазан диспепсиясы синдромдарында қолданылатын дәрілік заттар. Балаларда қолдану ерекшеліктері»
2.Мақсаты. дисфагия, асқазан диспепсиясы синдромдарында қолданылатын препараттар топтарының фармакодинамикасы мен фармакокинетикасының ерекшеліктері жөнінде білім қалыптастыру.
3.Оқытудың міндеттері:
Когнитивті компетенция
1.Дисфагия, асқазан диспепсиясы синдромдарында қолданылатын дәрілік заттардың жалпы сипаттамасы, әсер ету механизмі, негізгі фармакологиялық және жанама әсерлері жөнінде білімін қалыптастыру.
2.Қолдануға қарсы көрсетулер, жағымсыз әсерлер және оларды дер кезінде түзету жөнінде білімін қалыптастыру.
3.Негізгі әсерлерін күшейту немесе жекелеген препараттардың жанама әсерлерін жою үшін жұптастырып қолдануға дәрілік заттарды таңдай білу жөнінде білімін қалыптастыру.
4.Емдік әсердің тиімділігін арттыру мақсатында әртүрлі ағзалар мен организм жүйелерінің қызметін бағытталған түрде өзгерту үшін қолданылатын дәрілік заттарды таңдай білу жөнінде білімін қалыптастыру.
5.Дисфагия, асқазан диспепсиясы синдромдарында қолданылатын дәрілік заттардың дәрілік қалпын, енгізу жолын таңдай білу жөнінде білімін қалыптастыру.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте жазу және талдау дағдысын қалыптастыру.
Препараттың бірреттік дозасын есептей білу дағдысын қалыптастыру.
Коммуникативті компетенция:
1.Шешендік сөйлеу мәнерін игеру.
2.Даулы жағдайдың дамуының алдын алу және шеше білу.
3.Ұжым мүшелері арасында мотивация, сенімділік, достық райды қалыптастыру мәселелерін пайдалана білу.
4.Мәселеге өзінің көзқарасын білдіре білу.
5.Фармакологияның мәселелері бойынша логикалық ойлау, пікірталас, жарыс сөз өткізу.
Өзіндік даму (үздіксіз оқу және білім алу):
1.Өз бетінше ақпараттар іздену, өңдеу және оны қазіргі заманғы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологияны пайдаланып талдау.
2.СӨЖ әртүрлі формасын орындау (эссе, тесттік тапсырмалар, презентация, реферат және т.с.с құрастыру.)
Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы 2 сағат (100 мин.)
Ұйымдастыру бөлімі – 3 мин.
Студенттің өзіндік жұмысы – 30 мин.
Студенттің оқытушынмен бірге орындайтын жұмысы – 35 мин.
Білімнің соңғы деңгейін бақылау - 25 мин.
Жалпы білімді бағалау – 3 мин.
Өзіндік дайындыққа тапсырма – 2 мин.
4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
1.Дисфагия, асқазан диспепсия синдромдары жайлы түсінікті қалыптастыру.
2.Қышқыл-пептидтік факторлардың белсенділігін төмендететін заттар (антацидтер, антисекреторлы препараттар), әсер ету ерекшеліктері, жеке препараттардың салыстырмалы сипаттамасы, қолдануға көрсетулер, мүмкін болатын жанама әсерлері.
3.Асқазанның және онекі елі ішектің шырышты қабатының қарсы тұру қабілетін жоғарылататын, сонымен қатар простагландин Е2 синтезін ынталандыратын заттардың қолдануға көрсетлер, мүмкін болатын жанама әсерлері.
4.Helicobacter pylori эрадикациясына әсер ететін заттар, әсер ету ерекшеліктері, жеке препараттардың салыстырмалы сипаттамасы, қолдануға көрсетулері, мүмкін болатын жанама әсерлері.
5.Асқазанның моторлы-эвакуаторлы бұзылыстарын реттейтін заттар (прокинетиктер, құсу шақыратын және құсуға қарсы заттар), әсер ету ерекшеліктері, жеке препараттардың салыстырмалы сипаттамасы, қолдануға көрсетулері, мүмкін болатын жанама әсерлері.
6.Асқазан бездерінің гипофункциясында қолданылатын заттар (орын басушы ем үшін қолданылатын заттар)

5.Білім беру және оқыту әдістері: тақырыптың негізгі сұрақтарын ауызша сұрау, тесттік тапсырмаларды орындау, жағдайлық есептерді және нұсқаулық бойынша тапсырмаларды қорытындылап шешу, талдап жазылған рецепті тексеру шағын топтармен жұмыс жасау, көрнекті материалдармен жұмыс жасау.
6. Әдебиеттер:
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
6.Гастроэнтерология /Под ред. В. Т. Ивашкина, Т. Л. Лапиной.- М.: ГЭОТАР-Медиа. -2014. -480б.
Бағдарламалық препараттар: ампициллин, амоксициллин, кларитромицин, тетрациклин, доксициклин гидрохлориді, левомицетин, полимиксин М, метронидазол, фуразолидон, офлоксацин, ципрофлоксацин, ко-тримаксазол, сульфасалазин, месалазин, интерферон, ламивудин, рибавирин, омепразол, лансопразол, пантопразол, рабепрозол, циметидин, ранитидин, фамотидин, низатидин, пирензепин, сұйылтылған хлорсутек қышқылы пепсинмен, гастрин, прозерин, магний тотығы, алюминий гидрототығы, магний трисиликаты, маалокс, натрий гидрокарбонаты, алмагель, висмуттың үшкалий дицитраты, мизопростол, карбеноксолон, сукралфат
Рецептте жазуға арналған препараттар: метронидазол, пирензепин, ранитидин, амоксициллин, кларитромицин, сұйылтылған хлорсутек қышқылы пепсинмен.

7.Бақылау
Когнитивтік компетенция бағаланады (білім)
1.Тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау
2.Тесттік тапсырмаларды орындау
Тест тапсырмалары
Тест №1. Эрадикациялық терапияны өткізу үшін қолданылады:
1.Антимикробты заттар 2. Антацидті заттар 3. М-холиноблокаторлар
4.Гастропротекторлар 5. Протондық помпаның ингибиторлары
Тест №2. Протондық помпаның ингибиторлары:
1. рабепразол 2. фамотидин 3. омепразол 4. ампициллин 5. пантопразол
Тест №3. Пирензепин:
1. асқазанның шырышты қабатының секрециясын жоғарылататын зат 2. антисекреторлы зат
3. эрадикациялық терапияны өткізу үшін қолданылатын микробқа қарсы зат
4. антацидті зат 5. гастропротектор
Тест№4. Препаратты анықтау. Бензамид туындысы, белсенді түрде жібергіш аймақты тежейді, құсуға қарсы әсері дофаминдік D2- рецепторларды тежеуге байланысты. Асқазан мен онекі елі ішектің ойық жарасында, метеоризмде, ас қорыту жолының дискинезиясында қолданылады. Асқазан мен аш ішектің моторикасын күшейтеді, асқазандағы химустың жылжуын жылдамдатады.
1.метронидазол 2. метоклопрамид 3. фамотидин 4. бисакодил 5. мизопростол
Тест№5. Диспепсияның «ойық жара» тәрізді түріне бағытталған емге кіреді:
1. қышқыл-пептидтік агрессияны төмендету 2. Helibacter pylori-ға бағытталған эрадикациялық ем жүргізу 3. асқазанның шырышты қабығының қорғаныс қасиетін күшейту 4. ойық жара бетінде шырышты қабықтың репаративті қызметін жоғарылату 5. орынбасушы емді жүргізу
Тест №6. Гистаминолитиктердің (Н2- гистаминдік рецепторлардың блокаторлары) 1-ші ұрпағы (А), 2-ші ұрпағы (Б), 3-ші ұрпағы (В):
1. циметидин 2. кларитромицин 3. фамотидин 4. пантопразол 5. ранитидин
1. А-1 Б-5 В-3; 2. А-2 Б-4 В-5; 3. А-4 Б-1 В-2
Тест №7. Мизопростол:
1. простагландин Е1 синтетикалық препараты 2. шырыштың өндірілуін жоғарылатады
3. хлорсутек қышқылының секрециясын тежейді 4. микробқа қарсы әсер көрсетеді 5. асқазанның қозғалыс белсенділігін жоғарылатады
Тест №8. Сіңірілетін (А) , сіңірілмейтін (Б) антацидтерге жатады:
1. мизопростол 2. натрий гидрокарбонаты 3. ранитидин 4. алюминий гидрототығы 5.де-нол
1. А-2 Б-4 2. А-2 Б-1 3. А-4 Б -5
Тест №9. Асқазан бездерінің гипосекрециясында орынбасушы ем үшін қолданылады:
1. сұйылтылған хлорсутек қышқылы пепсинмен 2. табиғи асқазан сөлі 3. пепсин 4. пентагастрин 5. ранитидин
Тест №10. Препаратты анықтау. Асқазанның парасимпатикалық ганглийінің м1-холинорецепторларын тежейді. Хлорсутек қышқылы мен пепсиногеннің базалді және арнайы тітіркендіргіштер әсерінен күшейетін секрециясын тежейді, белгілі бір дәрежеде асқазанның шырышты қабығының зақымдаушы факторларға төзімділігін жоғарылатады. Сілекей бездерінің секрециясын біршама төмендетеді. Гематоэнцефалды және плаценталық тосқауылдан өтпейді.
1. де-нол (висмут трикалий дицитраты) 2. пирензепин 3. сукралфат 4. омепразол
5. амоксициллин
№2 Сабақ
1.Тақырыбы. Гепатобилиарлы патологияда қолданылатын дәрілік заттар. Балаларда қолданудың ерекшеліктері.
2.Мақсаты: патологиялық процесстерді коррекциялауға бағытталған бауыр мен өт шығарушы жолдардың ауруларын емдеуде қолданылатын дәрілік заттар тобының фармакокинетика және фармакодинамикасының жалпы заңдылықтарының ерекшеліктері жайында білімін қалыптастыру.
3.Оқыту міндеттері:
Когнитивті компетенция
1.Бауыр мен өт шығарушы жолдардың ауруларында қолданылатын препараттардың жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін, негізгі фармакологиялық әсерлерін, жанама әсерлері туралы білімді қалыптастыру.
2.Қолдануға көрсеткіштері туралы білімді қалыптастыру, жанама әсерлерін анықтауды және оларды дер кезінде түзетуді жасай білу.
3.Жеке препараттардың негізгі әсерлерін күшейту үшін немесе жағымсыз әсерін жою үшін дәрілік заттарды жұптастыру жөнінде білімді қалыптастыру.
4.Терапияның тиімділігін жоғарлату мақсатында ағзаның әртүрлі мүшелері мен жүйелерінің қызметін бағытталған түрде өзгертуге дәрілік заттарды таңдау бойынша білімді қалыптсатыру.
5.Түрлі патологиялық жағдайларда дәрілік заттардың қалыптарын, қолдану жолдарын таңдауды, оларды рецептте жазу дағдасын қалыптастыру.
Операционалды компетенция
1.Дәрілік заттарды рецептте талдауымен бірге жаза білу дағдысын қалыптастыру.
2.Препараттардың бір реттік мөлшерін есептей білу дағдысын қалыптастыру
Коммуникативті компетенция:
Сауатты және жетік түрде сөйлеуді игеру;
Даулы жағдайларды шешу және оның алдын алу
Ұжым мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасқа әсер етуді ынталандыру мақсатында мотивация сұрақтарын қолдану.
Жеке ой-пікірін жеткізе білу.
Тақырыптың мәселері бойынша логикалық ойлау, еркін түрде пікірталас жүргізе білу
Үздіксіз оқыту және білім беру компетенциясы:
1.Өзіндік қазіргі замандағы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологиялар қолдану, ақпарат жинау және оларды өңдеу және талдау жасау (оқулықтар, анықтамалық әдебиет, нормативті құжаттар, ғылыми әдебиет және интернет-қоры)
2.СӨЖ-тың күрделі түрлерін орындай білу (көп деңгейлі кроссвордтарды, тесттік тапсырмаларды, презентацияларды, эссе, рефераттарды құру).
Хронометраж.
Сабақтың ұзақтылығы 2 сағат (100 мин)
Ұйымдастыру кезеңі -3 мин
Студенттердің өзіндік жұмысы -30 мин
Студенттердің оқытушымен бірлесіп жұмысы -35 мин
Білімнің соңғы деңгейін тексеру -25 мин
Білімнің жалпы білімін бағалау – 3 мин
Өзіндік жұмыс бойынша тапсырмалар орындау - 2 мин
4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Гепатобилиарлы синдромның фармакотерапиясының негізгі принциптері.
Гепатобилиарлы патологияларда қолданылатын негізгі антибактериалды және вирусқа қарсы заттар.
Өт айдайтын заттар. Жіктелуі.
Өт айдайтын заттардың әсер ету механизмі. Негізгі препараттардың сипаттамасы, жанама әсерлері. Жастық аспектіде қолданудың ерекшеліктері.
Холелитолитикалық заттар. Әсер ету механизмі. Негізгі препараттардың сипаттамасы, жанама әсерлері.
Гепатопротекторлар. Жіктелуі.
Гепатопротекторлардың әсер ету механизмі. Қолдануға көрсеткіштер мен қарсы көрсеткіштер. Жанама әсерлер. Балаларда қолдану ерекшеліктері.
5.Оқыту әдістері: ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді, нұсқаулықтар бойынша тапсырмаларды шешу және қорытынды беру, талдауымен және бір реттік мөлшерін анықтауымен бірге рецепт жазу, пікірталастар, кіші топтарда жұмыс жасау, көрнекті құралдармен жұмыс жасау.
6.Әдебиеттер:
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп. \Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
5.Пичхадзе Г.М., Кадырова Д.М., Ананьева Л.В. Гепатопротекторы: учебное пособие. – Алматы. 2011г. –33б.
Рецепт жазуға арналған препараттар: «Аллохол» таблеткасы, холензим, оксафенамид, атропина сульфат, папаверина гидрохлориді, магния сульфаты, құмдық салаубас гүлдері, жүгері шашағы,гимекромон, хофитол, урсодезоксихолевая кышкылы, хиноксидезоксихолевая кышкылы, легалон, эссенциале, адеметионин, ЛИВ-52, гепабене
Рецепт жазуға арналған препараттар: «Аллохол» таблеткасы, магний сульфаты, атропин сульфаты, эссенциале
7. Бақылау
1.Операционалды компетенция бағаланады (дағды)
2.Рецепт жазу және талдау (фармакологиялық тобын, әсер механизмін, фармакологиялық әсерлерін, қолдануға көрсетілулерін және жанама әсерлерін көрсету)
«Ас қорыту жүйесі» модулі бойынша СОӨЖ арналған әдістемелік нұсқау
№1 сабақ
1.Тақырыбы: «Ұйқы безінің сыртқы секреция қызметінің жетіспеушілігінде қолданылатын заттар».
2.Мақсаты: Ұйқы безінің сыртқы секреция қызметінің жетіспеушілігінде қолданылатын препараттар топтарының фармакодинамикасы мен фармакокинетикасының ерекшеліктері жөнінде білім қалыптастыру.
3.Оқыту міндеттері:.
Когнитивті компетенция
Ұйқы безінің сыртқы секреция қызметінің жетіспеушілігінде қолданылатын дәрілік заттардың жалпы сипаттамасы, әсер ету механизмі, негізгі фармакологиялық және жанама әсерлері жөнінде білімін қалыптастыру.
Қолдануға қарсы көрсетулер, жағымсыз әсерлер және оларды дер кезінде түзету жөнінде білімін қалыптастыру.
Негізгі әсерлерін күшейту немесе жекелеген препараттардың жанама әсерлерін жою үшін жұптастырып қолдануға дәрілік заттарды таңдай білу жөнінде білімін қалыптастыру.
Емдік әсердің тиімділігін арттыру мақсатында әртүрлі ағзалар мен организм жүйелерінің қызметін бағытталған түрде өзгерту үшін қолданылатын дәрілік заттарды таңдай білу жөнінде білімін қалыптастыру.
Ұйқы безінің сыртқы секреция қызметінің жетіспеушілігінде қолданылатын дәрілік заттардың дәрілік қалпын, енгізу жолын таңдай білу жөнінде білімін қалыптастыру.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте жазу және талдау дағдысын қалыптастыру.
Препараттың бірреттік дозасын есептей білу дағдысын қалыптастыру.
Коммуникативті компетенция:
Шешендік сөйлеу мәнерін игеру.
Даулы жағдайдың дамуын алдын алу және шеше білу.
Ұжым мүшелері арасында мотивация, сенімділік, достық райды қалыптастыру мәселелерін пайдалана білу.
Мәселеге өзінің көзқарасын білдіре білу.
Фармакологияның мәселелері бойынша логикалық ойлау, пікірталас, жарыс сөз өткізу.
Өзіндік даму (үздіксіз оқу және білім алу):
Өз бетінше ақпараттар іздену, өңдеу және оны қазіргі заманғы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологияны пайдаланып талдау.
СӨЖ әртүрлі формасын орындау (эссе, тесттік тапсырмалар, презентация, реферат және т.с.с құрастыру.)
4.Оқыту әдістері: барлық сұрақтар бойынша кеңес беру, тақырыпты өз бетінше оқу, жағдайлық есептерді шешу, кестемен жұмыс істеу, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмаларды орындау, электрондық материалдармен жұмыс істеу, кіші топтарда жұмыс әстеу, рецепт жазу, талдау, препараттың бір реттік мөлшерін анықтау.
5.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Ұйқы безі ферменттерінің туа пайда болған жетіспеушілігі (біріншілік ферментопатия) және жүре пайда болған функционалды жетіспеушілігі (екіншілік ферментопатия) жөнінде түсінік болу.
Ұйқы безінің сыртқы секреция қызметінің жетіспеушілігінде қолданылатын заттардың әсер ету механизмі.
Ұйқы безінің сыртқы секреция қызметінің жетіспеушілігінде қолданылатын негізгі препараттардың сипаттамасы.
Әсер ету механизміне және фармакокинетикасына байланысты препараттардың салыстырмалы сипаттамасы.
Ұйқы безінің сыртқы секреция қызметінің жетіспеушілігінде қолданылатын заттарды жұптастырып қолдану. Қолдануға қарсы көрсетулер.
6.Қолданылатын материалдар: кестелер, жағдайлық есептер, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар, сызбалар, суреттер
Бағдарламалық препараттар: панкреатин, панкурмен, панзинорм форте, фестал, дигестал, мезим форте, креон, апротинин
7.Әдебиеттер:
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
8.Бақылау
Білімін тексеруге арналған тесттапсырмалары
Тест №1.Панкреатин:
1.Антацидті зат 2. Іш айдағыш зат 3. Құсу шақыратын зат 4. Өт айдағыш зат
3.Ұйқы безінің сыртқы секрециясы жетіспеушілігінде қолданылатын зат.
Тест №2.Креон:
1.Антацидті зат 2. Іш айдағыш зат 3.Ұйқы безінің сыртқы секрециясы жетіспеушілігі синдромында қолданылатын зат 4. Құсу шақыратын зат 5. Өт айдағыш зат
Тест №3. Контрикал:
1.Протеолиздің ингибиторы 2.Өт айдағыш зат 3. Гастропротектор 4. Іш айдағыш зат 5. Құсу шақыратын зат
Тест №4. Ұйқы безінің қызметі бұзылғанда қолданылатын зат:
1.Магния сульфат 2. Омепразол 3. Амоксициллин 4. Панкреатин 5. Атропин сульфаты
Тест №5. Жедел панкреатитте қолданылатын зат:
1.Магний сульфаты 2. Контрикал 3. Мезим форте 4.Лоперамид 5.Ранитидин
Тест №6.Екіншілік ферментопатияда тағайындаған жөн:
1.Панкреатин 2.Сұйылтылған хлорсутек қышқылы пепсинмен 3. Магний сульфаты
4. Сукралфат 5. Метоклопрамид
Тест №7. Фестал:
1.Антацидті зат 2. Іш айдағыш зат 3. Ұйқы безінің сыртқы секрециясы жетіспеушілігі синдромында қолданылатын зат 4. Құсу шақыратын зат 5. Өт айдағыш зат
Тест №8. Панзинорм:
1.Ұйқы безінің фернменттерінен, өт компоненттерінен, пепсин және амин қышқылдарының гидрохлоридінен тұратын жұптастырылған ферменттік препарат 2. Құрамында панкреатин, өт компоненттері, гемицеллюлазадан тұратын күрделі ферменттік препарат 3. Антацидті зат
4. Құсу шақыратын зат 5.Өт айдағыш зат
Тест №9. Протеолиздің ингибиторы:
1.Магний сульфаты 2. Контрикал 3. Фестал 4. Креон 5. Домперидон
Тест №10. Ұйқы безінің экскреторлық қызметі бұзылғанда қолданылатын зат:
1. Кларитромицин2.Ранитидин3.Сукралфат 4. Креон5. Атропин сульфаты
№2 сабақ
1.Тақырыбы: «Ішек диспепсиясы синдромдарында қолданылатын дәрілік заттар. Балаларда қолдану ерекшеліктері»
2.Мақсаты. ішек диспепсиясы синдромдарында қолданылатын препараттар топтарының фармакодинамикасы мен фармакокинетикасының ерекшеліктері жөнінде білім қалыптастыру. 3.Оқытудың міндеттері:
Когнитивті компетенция
Ішек диспепсиясы синдромдарында қолданылатын дәрілік заттардың жалпы сипаттамасы, әсер ету механизмі, негізгі фармакологиялық және жанама әсерлері жөнінде білімін қалыптастыру.
Қолдануға қарсы көрсетулер, жағымсыз әсерлер және оларды дер кезінде түзету жөнінде білімін қалыптастыру.
Негізгі әсерлерін күшейту немесе жекелеген препараттардың жанама әсерлерін жою үшін жұптастырып қолдануға дәрілік заттарды таңдай білу жөнінде білімін қалыптастыру.
Емдік әсердің тиімділігін арттыру мақсатында әртүрлі ағзалар мен организм жүйелерінің қызметін бағытталған түрде өзгерту үшін қолданылатын дәрілік заттарды таңдай білу жөнінде білімін қалыптастыру.
Ішек диспепсиясы синдромдарында қолданылатын дәрілік заттардың дәрілік қалпын, енгізу жолын таңдай білу жөнінде білімін қалыптастыру.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте жазу және талдау дағдысын қалыптастыру.
Препараттың бірреттік дозасын есептей білу дағдысын қалыптастыру.
Коммуникативті компетенция:
Шешендік сөйлеу мәнерін игеру.
Даулы жағдайдың дамуын алдын алу және шеше білу.
Ұжым мүшелері арасында мотивация, сенімділік, достық райды қалыптастыру мәселелерін пайдалана білу.
Мәселеге өзінің көзқарасын білдіре білу.
Фармакологияның мәселелері бойынша логикалық ойлау, пікірталас, жарыс сөз өткізу.
Өзіндік даму (үздіксіз оқу және білім алу):
Өз бетінше ақпараттар іздену, өңдеу және оны қазіргі заманғы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологияны пайдаланып талдау.
СӨЖ әртүрлі формасын орындау (эссе, тесттік тапсырмалар, презентация, реферат және т.с.с құрастыру.)
4. Оқыту әдістері: барлық сұрақтар бойынша кеңес беру, пікір-талас, кіші топтарда жұмыс істеу, жағдайлық есептерді және тесттік тапсырмаларды шешу.
5.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Ішек диспепсиясы синдромы жөнінде түсінік.
Ішектің моторлық-эвакуаторлық бұзылыстарын түзету үшін қолданылатын заттар (іш айдайтын заттар, диареяға қарсы препараттар, іштің кебуін азайтатын заттар) әсерлерінің ерекшеліктері, жекелеген препараттардың тиімділігінің салыстырмалы сипаттамасы, қолдануға көрсетулер, мүмкін болатын жанама әсерлері.
Ішек дисбиозын емдеу үшін қолданылатын заттар (ішектің қалыпты микрофлорасын қалпына келтіретін препараттар – пробиотиктер, пребиотиктер), жекелеген препараттардың тиімділігінің салыстырмалы сипаттамасы, қолдануға көрсетулер, мүмкін болатын жанама әсерлері.
Арнайы емес ойық жаралы колитте және Крон ауруында қолданылатын препараттар.
6.Қолданылатын материалдар: кестелер, жағдайлық есептер, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар, сызбалар, суреттер
Бағдарламалық препараттар: дротаверин, пинаверия, мебеверин, симетикон, магний сульфаты, белсендірілген көмір, бифидумбактерин, лактобактерин, линекс, лактулоза, хилак форте, форлакс, бисакодил, сенаде, лоперамид, прозерин, домперидон, атропин, платифиллин, метоклопрамид
7. Әдебиеттер:
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.


8.Бақылау
Білімін тексеруге арналған тесттік тапсырмалар
Тест №1. Препаратты анықтау. Химиялық құрылысы жағынан наркотикалық анальгетиктерге ұқсас, бірақ айқын анальгетикалық белсенділігі жоқ. Ішектің шырышты қабығында опиатты рецепторларды ынталандырып, ішек криптасында секрецияны төмендетеді, аш ішектің талшықтарында сіңу үрдісін жақсартады, нәтижесінде ішек құрамындағы заттың көлемі, ішектің созылуы азаяды, перистальтиканы күшейтетін рефлекстер тежеледі.
1. амоксициллин 2. бисакодил 3. лоперамид 4. бифидумбактерин 5. домперидон
Тест №2. Антидиареялық препараттарға жатады:
1. фуразолидон 2. ампициллин 3. лоперамид 4. метоклопрамид 5. бисакодил
Тест №3. Заттардың тобын анықтау. Бұл топтың препараттары сіңірілмейді және қорытылмайтын ас қалдығының көлемін арттырады. Олар суды адсорбциялап, ісінеді, нәтижесінде ішек созылып, оның қуысындағы химустың жылжуына ықпал жасайды.
1. форлакс 2. белсендірілген көмір 3. прозерин 4. линекс 5. дротаверин
Тест №4. Пробиотиктердің бірінші (А) және екінші (Б), үшінші (В) ұрпағына жатады:
1. бактисубтил 2. линекс 3. бифидумбактерин 4. хилак форте 5. лактулоза
1. А -1, Б-3, В-2 2. А-3, Б-4, В-5 3. А-2 Б-1 В-3
Тест №5. Арнайы емес ойық жаралы колитте және Крон ауруында қолданылатын қабынуға қарсы заттар:
1. сульфасалазин 2. месалазин 3. ципрофлоксацин 4. прозерин 5. дротаверин
Тест №6. Препаратты анықтау. Ішек қуысында осмостық қысымды жоғарылатады, судың сіңуін тежейді, ішек қуысындағы химустың көлемін арттырып, ішектің созылуына әкеледі, перистальтиканы рефлекторлы түрде ынталандырады.
1. бисакодил 2. фенолфталеин 3. магний сульфаты 4. лоперамид 5. линекс
Тест №7. Дисбиоценозды түзету үшін келсі топтың препараттары қолданылады:
1. пробиотиктер 2. пребиотиктер 3. колипротейлік бактериофаг 4. іш айдайын заттар 5. ішектің тонусы мен қозғалыс белсенділігін жоғарылататын заттар
Тест №8. Заттардың тобын анықтау. Құрамына тірі микророрганизмдер кірмейтін дәрілік заттар немесе тағамдық биологиялық белсенді қоспалар. Ішек үшін резидентті микроорганизмдердің бір түрінің немесе белгілі топтарының өсуін және/немесе көбеюін, метаболиттік белсенділігін селективті түрде ынталандыра отырып макроорганизмнің әртүрлі қызметіне қолайлы әсер көрсетеді.
1. Пребиотиктер 2. Пробиотиктер 3. Диареяға қарсы заттар 4. Іш айдайтын заттар
5. Балластты заттар
Тест №9. Ішектің гипотониясы және атониясында тағайындалатын холиномиметикалық белсенділігі бар заттар:
1. ацеклидин 2. дротаверин 3. мебеверин 4. прозерин 5. белсендірілген көмір
Тест №10. Симетикон:
1. кремнийдің негізінде алынған уытты емес көбік басатын зат
2. тек газ көпіршіктерінің бетінде ғана физикалық әсер көрсетеді
3. сіңірілмейді және басқа дәрілік зат тармен өзара әсерлеспейді
4. тоқ ішектің ішіндегі қысымды төмендетіп, метеоризмді азайтады
5. инфузиялық жолмен парентералды енгізіледі
№3 сабақ
1.Тақырыбы: «Ас қорыту жүйесі» модулі бойынша аралық бақылауға арналған әдістемелік нұсқау
2.Мақсаты: Ас қорыту жүйесінің қызметіне әсер ететін препараттар топтарының фармакодинамикасы мен фармакокинетикасының ерекшеліктері жөнінде білімдерін қорытындылау.
3.Оқыту міндеттері:.
Когнитивті компетенция
Ас қорыту жүйесінің қызметіне әсер ететін препараттар топтарының жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін, негізгі фармакологиялық және жанама әсерлері жөнінде білу.
Қолдануға қарсы көрсетулер, жағымсыз әсерлер және оларды дер кезінде түзету жөнінде білу.
Негізгі әсерлерін күшейту немесе жекелеген препараттардың жанама әсерлерін жою үшін жұптастырып қолдануға дәрілік заттарды таңдай білу.
Емдік әсердің тиімділігін арттыру мақсатында әртүрлі ағзалар мен организм жүйелерінің қызметін бағытталған түрде өзгерту үшін қолданылатын дәрілік заттарды таңдай білу.
Ас қорыту жүйесінің қызметінің жетіспеушілігінде қолданылатын дәрілік заттардың дәрілік қалпын, енгізу жолын таңдай білу.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте жазу және талдау дағдысын игеру.
Препараттың бірреттік дозасын есептей білу.
Коммуникативті компетенция:
Шешендік сөйлеу мәнерін игеру.
Даулы жағдайдың дамуын алдын алу және шеше білу.
Ұжым мүшелері арасында мотивация, сенімділік, достық райды қалыптастыру мәселелерін пайдалана білу.
Мәселеге өзінің көзқарасын білдіре білу.
Фармакологияның мәселелері бойынша логикалық ойлау, пікірталас, жарыс сөз өткізу.
Өзіндік даму (үздіксіз оқу және білім алу):
Өз бетінше ақпараттар іздену, өңдеу және оны қазіргі заманғы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологияны пайдаланып талдау.
СӨЖ әртүрлі формасын орындау (эссе, тесттік тапсырмалар, презентация, реферат және т.с.с құрастыру.)
Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы 2 сағат (100 мин.)
Ұйымдастыру бөлімі – 3 мин.
Студенттің өзіндік жұмысы (рецепт жазу, тесттік тапсырманы шешу) – 30 мин.
Студенттің оқытушымен бірге орындайтын жұмысы – 35 мин.
Білімнің соңғы деңгейін бақылау - 25 мин.
Жалпы білімді бағалау – 3 мин.
Өзіндік дайындыққа тапсырма – 2 мин.
4. Оқыту әдістері: барлық сұрақтар бойынша кеңес беру, пікір-талас, кіші топтарда жұмыс істеу, жағдайлық есептерді және тесттік тапсырмаларды шешу.
5.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
1.Дисфагия, асқазан диспепсия синдромдары жайлы түсінікті қалыптастыру.
2.Қышқыл-пептидтік факторлардың белсенділігін төмендететін заттар (антацидтер, антисекреторлы препараттар), әсер ету ерекшеліктері, жеке препараттардың салыстырмалы сипаттамасы, қолдануға көрсетулер, мүмкін болатын жанама әсерлері. 3.Асқазанның және онекі елі ішектің шырышты қабатының қарсы тұру қабілетін жоғарылататын, сонымен қатар простагландин Е2 синтезін ынталандыратын заттардың қолдануға көрсетлер, мүмкін болатын жанама әсерлері.
4.Helicobacter pylori эрадикациясына әсер ететін заттар, әсер ету ерекшеліктері, жеке препараттардың салыстырмалы сипаттамасы, қолдануға көрсетулері, мүмкін болатын жанама әсерлері.
5.Асқазанның моторлы-эвакуаторлы бұзылыстарын реттейтін заттар (прокинетиктер, құсу шақыратын және құсуға қарсы заттар), әсер ету ерекшеліктері, жеке препараттардың салыстырмалы сипаттамасы, қолдануға көрсетулері, мүмкін болатын жанама әсерлері.
6.Асқазан бездерінің гипофункциясында қолданылатын заттар (орын басушы ем үшін қолданылатын заттар)
7.Ішек диспепсиясы синдромы жөнінде түсінік.
8.Ішектің моторлық-эвакуаторлық бұзылыстарын түзету үшін қолданылатын заттар (іш айдайтын заттар, диареяға қарсы препараттар, іштің кебуін азайтатын заттар) әсерлерінің ерекшеліктері, жекелеген препараттардың тиімділігінің салыстырмалы сипаттамасы, қолдануға көрсетулер, мүмкін болатын жанама әсерлері.
9.Ішек дисбиозын емдеу үшін қолданылатын заттар (ішектің қалыпты микрофлорасын қалпына келтіретін препараттар – пробиотиктер, пребиотиктер), жекелеген препараттардың тиімділігінің салыстырмалы сипаттамасы, қолдануға көрсетулер, мүмкін болатын жанама әсерлері.
10.Арнайы емес ойық жаралы колитте және Крон ауруында қолданылатын препараттар.
11.Бауыр жетіспеушілігі мен сарғыштану синдромының фармакотерапиясының негізгі принциптері.
12.Өт айдайтын заттар. Жіктелуі. Өт айдайтын заттардың әсер ету механизмі. Негізгі препараттардың сипаттамасы, жанама әсерлері. Жастық аспектіде қолданудың ерекшеліктері.
13.Холелитолитикалық заттар. Әсер ету механизмі. Негізгі препараттардың сипаттамасы, жанама әсерлері.
14.Гепатопротекторлар. Жіктелуі. Гепатопротекторлардың әсер ету механизмі. Қолдануға көрсеткіштер мен қарсы көрсеткіштер. Жанама әсерлер. Балаларда қолдану ерекшеліктері.
15.Ұйқы безі ферменттерінің туа пайда болған жетіспеушілігі (біріншілік ферментопатия) және жүре пайда болған функционалды жетіспеушілігі (екіншілік ферментопатия) жөнінде түсінік болу.
16.Ұйқы безінің сыртқы секреция қызметінің жетіспеушілігінде қолданылатын заттардың әсер ету механизмі.
17.Ұйқы безінің сыртқы секреция қызметінің жетіспеушілігінде қолданылатын негізгі препараттардың әсер ету механизміне және фармакокинетикасына байланысты салыстырмалы сипаттамасы.
18.Ұйқы безінің сыртқы секреция қызметінің жетіспеушілігінде қолданылатын заттарды жұптастырып қолдану. Қолдануға қарсы көрсетулер.
6.Қолданылатын материалдар: кестелер, жағдайлық есептер, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар, сызбалар, суреттер
Бағдарламалық препараттар: ампициллин, амоксициллин, кларитромицин, тетрациклин, доксициклина гидрохлорид, левомицетин, полимиксин М, метронидазол, фуразолидон, офлоксацин, ципрофлоксацин, ко-тримаксазол, сульфасалазин, месалазин, интерфероны, ламивудин, рибавирин, омепразол, лансопразол, пантопразол, рабепрозол, циметидин, ранитидин, фамотидин, низатидин, пирензепин, сұйылтылған хлорсутек қышқылы пепсинмен, гастрин, прозерин, магния окись, алюминия гидроокись, магния трисиликаты, маалокс, натрия гидрокарбонаты, алмагель, висмута трикалия дицитраты, мизопростол, карбеноксолон, сукралфат, алмагель, «Аллохол» таблеткасы, холензим, оксафенамид, атропина сульфат, папаверина гидрохлорид, магния сульфат, құмдық салаубас гүлдері, жүгері шашағы, гимекромон, хофитол, урсодезоксихолевая кышкылы, хиноксидезоксихолевая кышкылы, легалон, эссенциале, адеметионин, ЛИВ-52, гепабене, панкреатин, панкурмен, панзинорм форте, фестал, дигестал, мезим форте, креон, апротинин, дротаверин, пинаверия, мебеверин, симетикон, магния сульфат, уголь активированный, бифидумбактерин, лактобактерин, линекс, лактулоза, хилак форте, форлакс, бисакодил, сенаде, лоперамид, прозерин, домперидон, атропин, платифиллин, метоклопрамид, апоморфина гидрохлориді
Рецептте жазуға арналған препараттар: метронидазол, офлоксацин, кларитромицин, амоксициллин, ампициллин, пирензепин, ранитидин, метоклопрамид, сұйылтылған хлорсутек қышқылы пепсинмен, бисакодил, лоперамид, панкреатин, фестал, креон, апротинин, «Аллохол» таблеткасы, магний сульфаты, атропин сульфаты, эссенциале
7.Әдебиеттер:
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
6.Гастроэнтерология /Под ред. В. Т. Ивашкина, Т. Л. Лапиной.- М.: ГЭОТАР-Медиа. -2014. -480б.
7.Пичхадзе Г.М., Кадырова Д.М., Ананьева Л.В. Гепатопротекторы: учебное пособие. – Алматы. 2011г. –33б.

7. Бақылау:
Келесі компетенциялар бағаланады: когнитивті, операционалды, коммуникативті
1.Тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау-әңгімелесу
2.Талдауымен және бір реттік дозасын есептеумен рецепт жазу
3.Тесттік тапсырманы орындау.
Өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар.
Тест №1.Эрадикациялық емді жүргізу үшін қолданылады:
1.Микробқа қарсы заттар 2. антацидті заттар 3. м-холиноблокаторлар 4. гастропротекторлар
5. протондық помпаның ингибиторлары
Тест №2.Протондық помпаның ингибиторлары:
1. рабепразол 2. Фамотидин 3. омепразол 4. ампициллин 5. пантопразол
Тест №3. Өт айдайтын заттарға жатады:
1.Оксафенамид 2. Аллохол 3. Магний сульфаты 4. Эссенциале 5. Холензим
Тест №4. Холеретиктер тобына жататын өт айдайтын заттар:
1.Оксафенамид 2. Аллохол 3. Магний сульфаты 4. Холосас 5. Холензим
Тест №5. Өттің түзілуіне және босап шығуына ықпал етеді:
1.Аллохол 2. Магний сульфаты 3. Жүгері шашағы 4. Холензим 5.Оксафенамид
Тест №6. Өт айдайтын заттарды қолдануға көсретулер:
1.Созылмалы гепатит 2. Холангит 3. Ішек атониясы 4. Созылмалы холецистит
5.Өт шығару жолдарының дискинезиясы
Тест №7. Диспепсияның ойық жара тәрізді түріне бағытталған емнің құрамына кіреді:
1.қышқыл-пепсиндік агрессияны төмендету
2. Helibacter pylori-ға бағытталған эрадикациялық ем
3. шырышты қабықтың қорғаныстық қасиетін күшейту
4. ойық жаралы шырышты қабықтың репаративтік қасиетін жоғарылату
5. орын басушы емді жүргізу
Тест №8. Гистамино2-литиктер (Н2- гистаминдік рецепторлардың блокаторлары): 1-ші ұрпақтың (А), 2-ші ұрпақтың (Б), 3-ші ұрпақтың (В) препараттарын анықтау:
1.циметидин 2. кларитромицин 3. фамотидин 4. пантопразол 5. ранитидин
1. А-1 Б-5 В-3; 2. А-2 Б-4 В-5; 3. А-4 Б-1 В-2
Тест №9. Дәрілік заттардың тобын анықтау. Бұл топтың препараттары сіңірілмейді және қорытылмайтын ас қалдығының көлемін арттырады. Олар суды адсорбциялап, ісінеді, нәтижесінде ішек созылып, оның қуысындағы химустың жылжуына ықпал жасайды.
1. форлакс 2. белсендірілген көмір 3. прозерин 4. линекс 5. Дротаверин
Тест №10. Пробиотиктердің бірінші (А) және екінші (Б), үшінші (В) ұрпағына жатады:
1. бактисубтил 2. линекс 3. бифидумбактерин 4. хилак форте 5. лактулоза
1. А -1, Б-3, В-2 2. А-3, Б-4, В-5 3. А-2 Б-1 В-3
Тест №11.Жедел панкреатитте қолданылатын зат:
1.Магний сульфаты 2. Контрикал 3. Мезим форте 4.Лоперамид 5.Ранитидин
Тест №12.Екіншілік ферментопатияда тағайындаған жөн:
1.Панкреатин 2. Сұйылтылған хлорсутек қышқылы пепсинмен 3. Магний сульфаты 4. Сукралфат 5. Метоклопрамид
Тест №13.Фестал:
1.Антацидті зат 2. Іш айдағыш зат 3. Ұйқы безінің сыртқы секрециясы жетіспеушілігі синдромында қолданылатын зат 4. Құсу шақыратын зат 5. Өт айдағыш зат
Тест №14. Панзинорм:
1.Ұйқы безінің фернменттерінен, өт компоненттерінен, пепсин және амин қышқылдарының гидрохлоридінен тұратын жұптастырылған ферменттік препарат 2. Құрамында панкреатин, өт компоненттері, гемицеллюлазадан тұратын күрделі ферменттік препарат 3. Антацидті зат
4. Құсу шақыратын зат 5. Өт айдағыш зат
Тест №15. Құрамында панкреатин, өт компоненттері пепсин және гемицеллюлаза бар безінің сыртқы секрециялық қызметі жетіспеушілігінде қолданылатын заттар.
1. Сукралфат, де-нол 2. Фестал, дигестал 3. Омепразол, пантепразол 4. Магний сульфаты, атропин сульфаты 5. метоклопрамид, домперидон
Тест №16. Липой қышқылы:
1.Гепатоциттердің энергетикалық метаболизмін жақсартады 2.Гастропротекторлы әсер көрсетеді
3.Өт айдайтын зат болып табылады 4.Өттің секрециясын төмендетеді
5.Ішектің тонусы мен моторикасын төмендетеді
Тест №17. Жедел вирусты гепатит кезінде қолданады:
1.Пегилирленген интерферондар 2.Эритромицин 3.Ампициллин 4.Рибавирин
5.Ламивудин
Тест№18. Урсодезоксихоль қышқылы көрсетеді:
1. холелитолитикалық (өт тасын ерітетін) әсер 2. гепатопротекторлы әсер
3. антибактериалды әсер 4. вирусқа қарсы әсер 5. спазмолитикалық әсер
Тест №19. Препаратты анықтау. Өт қапшығында кішігірім холестериндік тастардың еруін шақырады. Ішекте холестериннің сіңуін тежейді, сонымен бірге оның бауырда түзілуін тежейді. Табиғи өт қышқылдарына жатады.
1. Оксафенамид 2. Урсодезоксихоль қышқылы 3. Холосас
4. Холензим 5. Құмдық салаубас гүлдері
Тест№20. Өтке өте жоғары концентрацияларда өтетін антибактериалды заттар:
1.эритромицин 2.стрептомицин 3.рифампицин 4.ампициллин 5.левомицетин
«Ас қорыту жүйесі» модулі бойынша студенттің өзіндік жұмысына арналған әдістемелік нұсқаулар
№1 СӨЖ
1.Тақырыбы: «Гастро-эзофагеалды рефлюксты аурудың фармакотерапиясы»
2.Мақсаты: гастро-эзофагеалды рефлюксты аурудың фармакотерапиясының принциптері туралы өздігінше оқыту.
3.Тапсырмалар:
1.ГЭРА қолданылатын препараттар.
2.Антацидтер, әсер ету механизмі, қолданылуы, жанама әсерлері.
3.Антисекреторлы препараттар - Н2-гистаминді рецепторлардың тежегіштері, протондық насостың тежегіштері. Әсер ету механизмі, қолданылуы, жанама әсерлері.
4.Прокинетиктер - дофаминдік рецепторлардың антагонистері, серотониндік рецепторлардың агонисттері. Әсер ету механизмі, қолданылуы, жанама әсерлері.
5.Қармаушы, қаптаушы заттар. Вяжущие, обволакивающие средства. ГЭРА қолданылуы.
4.Орындалу түрі: реферат.
5. Орындалу көрсеткіштері:
а) соңғы жылдардағы әдебиеттерді зерделеу және іріктеу;
б) ақпараттарды өңдеу және жүйелеу;
в) жоспар құру;
г) библиография құрастыру;
д) рефераттық жұмысты безендіру.
Рефератты жұмыстың құрылымы:
1.Мұқаба парақ (үлгі бойынша безендіріледі);
2.Мазмұны (негізгі бөлімдердің беттерін көрсетіп, кезектестіріп жазу);
3.Кіріспе (зерттелетін мәселені негіздеу, оның мәні мен өзектілігі; жұмыстың мақсаты мен міндеттерін анықтау);
4.негізгі бөлім (әр бөлім жеке мәселенің алдыңғы бөлімнің жалғасы ретінде, бір жағын немесе бір бөлігін дәлелмен анықталуы қажет; бұл бөлімде кестелер, сызбалар, суреттерді қолдануға болады немесе оларды реферативті жұмыстың жалғасы ретінде қосымша безендіруге болады);
5. қорытынды (қорытынды жасалады, тұжырымдар мен кеңестер ұсынылады);
6. әдебиеттер тізімі (үлгі бойынша безендіріледі)
Рефератты безендіруге және орындалуына қойылатын талаптар:
-рефераттың көлемі 10-15 басылым бетінен артық болмауы қажет* (рефераттың көлеміне қосымша кірмейді);
-реферативті жұмыстың жазылуы ұқыпты түзетілген және грамматикалық қатесіз болуы қажет;
-әдебиетке сілтеме жасау санмен көрсетіледі және ол әдебиет тізіміндегі санмен сәйкес болуы қажет;
-әдебиет тізімі рефератты жұмыстың аяғында жазылады және мәтіне көрсетілген пайдалану ретімен жазылады.
6. Тапсыру уақыты: «Ас қорыту жүйесі» модулі бойынша аралық бақылауға дейін.
7. Бағалау критериі:
№ Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Реферат мазмұнының тақырыпқа, реферат жоспарына және қойылған міндеттерге сәйкес келуі 13 9,75 6,5 0
2. Тақырыптың толықтығы және ашылуының логикаға сай болуы 13 9,75 6,5 0
3. Материалды жалпыландыру, қорытынды жасай білу қабілеті 13 9,75 6,5 0
4. Ақпарат көздерімен жұмыс жасай білуі 13 9,75 6,5 0
5. Реферат бойынша сұрақтарға жауап бере білуі 12 9 6 0
6. Рефераттың безендірілуі модульдің талаптарына сәйкес келуі 12 9 6 0
7. Көрнекті материалдардың сапасы мен толықтығы 12 9 6 0
8. Әдебиетті іріктеу
12 9 6 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100
Бағдарламалық препараттар: омепразол, лансопразол, пантопразол, рабепрозол, циметидин, ранитидин, фамотидин, низатидин, пирензепин, магний тотығы, алюминий гидрототығы, магний трисиликаты, маалокс, натрий гидрокарбонаты, алмагель, висмуттың үшкалий дицитраты
8. Әдебиеттер:
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
9.Бақылау
1.ГЭРА қандай топтың препараттары қолданылады.
2.ГЭРА қандай антисекреторлы препараттар қолданылады.
3.ГЭРА қандай прокинетиктер қолданылады.
4.ГЭРА қандай қармаушы қолданылады.
5.ГЭРА қандай антацидті заттар қолданылады.
№2 СӨЖ
1.Тақырыбы : «Өт айдайтын өсімдік тектес заттар»
2.Мақсаты: өт айдайтын өсімдік тектес заттардың әсерлері мен қолданылуын өз бетінше оқыту.
3.Тапсырмалар:
1.Өттің түзілуін күшейтетін өт айдайтын өсімдік тектес заттар (холесекретиктер).
2.Өттің шығуына ықпал ететін өт айдайтын өсімдік тектес заттар (холекинетиктер).
3.Микробқа қарсы, қабынуға қарсы әсер ететін өт айдайтын өсімдік тектес заттар.
4.Өт айдайтын өсімдік тектес заттардың қолдануға көрсетілулері, дозалау реті.
5.Өт айдайтын өсімдік тектес заттардың қолдануға қарсы көрсеткіштері мен жанама әсерлері.
4. Орындау формасы: презентация.
5. Орындау критерилері:
1. негізгі әдебиет көздерін меңгеру және талдау
2. ақпараттарды өңдеу және жүйелендіру
3. презентация жоспарын жасау
4.библиография құрастыру
5. презентацияны безендіру
Презентацияны құрастыруға қойылатын талаптар:
1. Презентация «Microsoft Power Point» бағдарламасында құрастырылады
2. Слайд саны – 10-15 болуы керек.
3. Презентация сауатты құрастырылған, тез қабылданарлық болуы қажет
4. Соңғы слайдта библиография көрсетіледі.
6. Тапсыру мерзімі: «Ас қорыту» модулі бойынша аралық бақылауға дейін.
7. Бағалау критериі:
Мультимедиялық форматтағы презентацияларды бағалау критерийлері
№ Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Тақырыбымен титулдық слайдтың, презентацияның жоспарының, слайдтардың қажетті санының, қолданылған әдебиет пен Интернет қорларының тізімінің болуы. 10 7,5 5 0
2. Презентация мазмұнының тақырып пен қойылған міндеттерге сәйкес келуі 10 7,5 5 0
3. Слайдтардың логикалы тізбекте орналасуы. 10 7,5 5 0
4. Материалды баяндау стилі (қысқаша, нақты белгілеу, дұрыс құрылымының болуы). 10 7,5 5 0
5. Ақпараттың заманауи көздерін қажетті мөлшерде қолдану. 10 7,5 5 0
6. Материалды жинақтай білу, нақты және анық қорытынды жасай білу қабілеті. 10 7,5 5 0
7. Презентация материалдарын жеткі білу және игеру. 10 7,5 5 0
8. Нақты, сауатты, тізбекті баяндай білу қабілеті. 10 7,5 5 0
9. Өз пікірін растай білу және сынға сындарлы көзқараспен қарау қабілеті. 10 7,5 5 0
10. Слайдтарды безендіру сапасы (көркемдігі, көрнекілігі және т.б.). 10 7,5 5 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100.
Бағдарламалық препараттар: «Аллохол» таблеткасы, құмдық салаубас гүлдері, жүгері шашағы, хофитол, фламин, танацехол, холосас,флакумин, холагол, фебихол
8.Әдебиеттер:
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
9.Бақылау:
1.Қандай өсімдік тектес препараттар өт айдайтын әсер көрсетеді?
2.Қандай өсімдік тектес өт айдайтын заттар микробқа қарсы әсер көрсетеді?
3.Қандай өсімдік тектес өт айдайтын заттар қабынуға қарсы әсер көрсетеді?
«Несеп-жыныс жүйесі» модулі
«Несеп-жыныс жүйесі» модулі бойынша практиклық сабаққа арналған әістемелік нұсқаулар
№1 сабақ
1.Тақырыбы: «Несеп шығару жүйесі қабыну ауруларының микробқа қарсы емі. Балалардағы ерекшеліктері»
2.Мақсаты: несеп шығару жүйесінің қабыну ауруларының микробқа қарсы терапиясы үшін қолданылатын препараттар тобының фармакокинетика және фармакодинамика ерекшеліктері туралы білімді қалыптастыру
3.Оқыту міндеттері:
Когнитивті компетенция:
Несеп шығару жүйесінің қабыну ауруларының микробқа қарсы терапиясы үшін қолданылатын препараттардың жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін, ФК, ФД , негізгі фармакологиялық және жанама әсерлерін зерделеу.
Емдеудің тиімділігін арттыру мақсатында несеп шығару жүйесінің қабыну ауруларының микробқа қарсы терапиясы үшін қолданылатын дәрілік заттарды таңдауды үйрену.
Несеп шығару жүйесінің қабыну ауруларында дәрілік қалыптарды таңдауды, оларды қолдану тәсілдерін, қолдануға қарсы көрсеткіштерін, жағымсыз әсерлерді анықтауды және оларды дер кезінде түзету жүргізуді үйрену.
Дәрілік қалыптарға рецепті жазу ережелерін білу.
Операциональды компетенция:
Рецепт жазу және талдау
Препараттың бір реттік және тәуліктік дозасыны анықтау
Коммуникативті компетенция:
Сауатты және жетік түрде сөйлеуді игеру.
Даулы жағдайларды шешу және оның алдын алу.
Ұжым мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасқа әсер етуді ынталандыру мақсатында мотивация сұрақтарын қолдану.
Жеке ой-пікірін жеткізе білу.
Фармакология мәселері бойынша логикалық ойлау, еркін түрде пікірталас жүргізе білу
Үздіксіз оқыту және білім беру:
Өзіндік қазіргі замандағы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологиялар қолдану, ақпарат жинау және оларды өңдеу және талдау жасау (оқулықтар, анықтамалық әдебиет, нормативті құжаттар, ғылыми әдебиет және интернет-қоры)
СӨЖ-ның түрлерін орындай білу (эссе, тесттік тапсырмаларды, презентацияларды, рефераттарды құрастұру).
Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы 2 сағат (100 мин)
Ұйымдастыру кезеңі -2 мин
Білімнің алғашқы деңгейін бағалау - 10 мин
Студенттердің өзіндік жұмысы - 43 мин
Студенттердің оқытушымен бірлесіп жұмысы - 25 мин
Білімнің соңғы деңгейін тексеру –20 мин
Білімнің жалпы білімін бағалау – 3 мин
Өзіндік жұмыс бойынша тапсырмалар орындау -1- 2 мин.
4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Зәр шығару жүйесінің қабыну ауруларында қолданылатын микробқа қарсы заттардың негізгі топтары.
Зәр шығару жүйесінің қабыну ауруларында қолданылатын антибиотиктердің жіктелуі.
Зәр шығару жүйесінің қабыну ауруларында қолданылатын антибиотиктердің салыстырмалы сипаттамасы.
Зәр шығару жүйесінің қабыну ауруларында қолданылатын синтетикалық микробқа қарсы заттар.
Зәр шығару жүйесінің қабыну ауруларында қолданылатын микробқа қарсы синтетикалық заттардың салыстырмалы сипаттамасы.
Зәр шығару жүйесінің қабыну ауруларында қолданылатын антибактериялық емнің балаларда қолдану ерекшеліктері.
5. Оқыту әдістері: тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау, рецепттерді талдаумен жазу, бір реттік дозасын есептеу, кіші топтарда жұмыс істеу, жайдайларды моделдеу, кейс-стади, рөлдік ойындар, тест сұрақтарын және тапсырмаларды нұсқау бойынша шешу, кроссвордтар, сканвордтаршешу, иллюстрациялық материалмен жұмыс істеу.
6. Әдебиеттер:
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 бет.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МДИА", 2012. –488б.
6.Бокарев И.Н. Противомикробная терапия в клинической практике терапевта. "Медицинское информационное агентство (МИА)". -2011. -288 б.
7.Вялов С.С. Противомикробная терапия: алгоритмы выбора.Медпресс. -2014. -208 б. 
Бағдарламалық препараттар: ампициллин, амоксициллин, уназин (ампициллин+сульбактам), амоксиклав (амоксициллин + клавулан қышқылы), аугментин (амоксициллин + клавулан қышқылы), карбенициллин, пиперациллин, цефуроксим, цефотаксим, цефтазидим, цефепим, цефаклор, цефиксим, гентамицин, амикацин, меропенем, тиенам (имипенем + циластатин), азтреонам, нитроксолин, фурагин (фуразидин), фурадонин (нитрофурантоин), фурамаг (фуразидин + магний карбонаты), фосфомицин, налидикс қышқылы, пипемид қышқылы , офлоксацин, ципрофлоксацин, пемфлоксацин, ко-тримоксазол
Рецеп жазуға арналған препараттар: амоксициллин, цефотаксим, гентамицин, офлоксацин, нитроксолин, ко-тримоксазол
Бақылау:
Когнитивтік компетенция бағаланады (білім)
1.Тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау.
2.Тесттік тапсырмаларды орындау.
Тесттік тапсырмалар
Тест №1. Зәр шығару жолдарының инфекциялық ауруларында әртүрлі құрылысты синтетикалық заттар тобынан жиі қолданылатын препаратты таңдау:
Фурагин (нитрофурантоин)
Азтреонам
Нитроксолин
Офлоксацин
Гентамицин
Тест №2. Нитроксолин қолданылады:
Зәр шығару жолдарының инфекцияларында
Офтальмологияда
Тыныс жолдарының инфекцияларында
АІЖ инфекцияларын алдын алуда
ОЖЖ инфекцияларында
Тест №3. Пиелонефриттерді тандау препараттары болып табылады:
8-оксихинолин туындылары
Нитроимидазол туындылары
Нитрофуран туындылары
Фторхинолондар
Хинолон туындылары
Тест №4. Зәр шығару жолдарының инфекцияларында таңдаулы препараттар:
Цефалоспориндер тобының антибиотиктері
Тетрациклиндер тобының антибиотиктері
Полимиксиндер тобының антибиотиктері
Линкозамидтер тобының антибиотиктері
Полиендер тобының антибиотиктері
Тест №5. Преапаратты анықтау. 8-оксихинолин туындысы, АІЖ-нан жақсы сіңеді және бүйрек арқылы өзгермеген түрде шығарылады, бүйректе жоғары концентрация түзіледі. Зәр шығару жолдарының қабыну ауруларында қолданылады.
Ампициллин
Цефалексин
Гентамицин
Офлоксацин
Нитроксолин
Тест №6. Гентамицинге тән:
АІЖ-нан нашар сіңеді
Бактерицидті әсер көрсетеді
Рибосома деңгейінде белок синтезін бузуы
Анаэробты микроорганизмдердің жасушаларында жинақталуға қабілетті
Ауыз арқылы енгізудін өзінде қанда терапиялық мөлшеріне жеткілікті
Тест №7.Налидикс қышқылына тән:
Налидикс қышқылы тек зәр шығару жолдарының инфекцияларында тиімді.
Балалар ересектерге қарағанда налидикс қышқылының нейротоксикалық әсеріне сезімтал
Налидикс қышқылы бактериялардың ДНҚ-гиразасын (топоизомеразаны II) тежеп, ДНҚ репликациясын бұзады
Налидикс қышқылы ципрофлоксацинге қарағанда белсенді.
Налидикс қышқылы бүйрек аурулары бар науқастарда қолданылмайды.
Тест №8. Препаратты анықтау. Фторхинолон туындысы, кең спектрлі, бүйрек инфекцияларында таңдау препараты
Нитрофурантоин (Фурагин)
Нитроксолин
Ципрофлоксацин
Налидикс қышқылы
Пипемидий қышқылы (Палин)
Тест №9. 2 жасар балаға зәр шығару жолдарының инфекциясында тағайындауға болатын препарат
Нитроксолин
Налидикс қышқылы
Ципрофлоксацин
Фурамаг
Амоксициллин
Тест № 10. Зәр шығару жолдарының инфекциялық ауруларында жиі қолданылатын микробқа қарсы препарат
Ципрофлоксацин
Цефаклор
Гентамицин
Меропенем
Фурадонин (нитрофурантоин)
№2 Сабақ
1.Тақырыбы: «Гломерулонефрит түрлерінің фармакотерапиясынын принциптері»
2.Мақсаты: патологиялық процесстерді коррекциялауға бағытталған гломерулонефритттің түрлерін емдеуде қолданылатын дәрілік заттар тобының фармакокинетика және фармакодинамикасының ерекшеліктері жайында білімін қалыптастыру.
3.Оқыту міндеттері:
Когнитивті компетенция
Гломерулонефрит түрлерінде қолданылатын препараттардың жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін, негізгі фармакологиялық әсерлерін, жанама әсерлері туралы білімді қалыптастыру.
Қолдануға көрсеткіштері туралы білімді қалыптастыру, жанама әсерлерін анықтауды және оларды дер кезінде түзетуді жасай білу.
Жеке препараттардың негізгі әсерлерін күшейту үшін немесе жағымсыз әсерін жою үшін дәрілік заттарды жұптастыру жөнінде білімді қалыптастыру.
Терапияның тиімділігін жоғарлату мақсатында ағзаның әртүрлі мүшелері мен жүйелерінің қызметін бағытталған түрде өзгертуге дәрілік заттарды таңдау бойынша білімді қалыптастыру.
Гломерулонефриттің түрлерінде дәрілік заттардың қалыптарын, қолдану жолдарын таңдауды, оларды рецептте жазу дағдасын қалыптастыру.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте талдауымен бірге жаза білу дағдысын қалыптастыру.
Препараттардың бір реттік мөлшерін есептей білу дағдысын қалыптастыру
Коммуникативті компетенция
Сауатты және жетік түрде сөйлеуді игеру;
Даулы жағдайларды шешу және оның алдын алу
Ұжым мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасқа әсер етуді ынталандыру мақсатында мотивация сұрақтарын қолдану.
Жеке ой-пікірін жеткізе білу.
Тақырыптың мәселері бойынша логикалық ойлау, еркін түрде пікірталас жүргізе білу
Үздіксіз оқыту және білім беру компетенциясы:
Өзіндік қазіргі замандағы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологиялар қолдану, ақпарат жинау және оларды өңдеу және талдау жасау (оқулықтар, анықтамалық әдебиет, нормативті құжаттар, ғылыми әдебиет және интернет-қоры)
СӨЖ-тың күрделі түрлерін орындай білу (көп деңгейлі кроссвордтарды, тесттік тапсырмаларды, презентацияларды, эссе, рефераттарды құру).
Хронометраж.
Сабақтың ұзақтылығы 2 сағат (100 мин)
Ұйымдастыру кезеңі -3 мин
Студенттердің өзіндік жұмысы -30 мин
Студенттердің оқытушымен бірлесіп жұмысы -35 мин
Білімнің соңғы деңгейін тексеру -25 мин
Білімнің жалпы білімін бағалау – 3 мин
Өзіндік жұмыс бойынша тапсырмалар орындау - 2 мин
4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Жедел гломерулонефриттерде қолданылатын препараттар. Жіктелуі.
Жедел гломерулонефриттерде қолданылатын антибиотиктер. Әсер ету механизмдері, негізгі препараттардың сипаттамасы, жанама әсерлері.
Тікелей әсерлі антикоагулянттар (гепарин), әсер ету механизмі, жанама әсерлері.
Антиагреганттар (аденозиндезаминаза тежегіші - дипиридамол).
Созылмалы гломерулонефриттің иммуносупрессивті емі. Стероидты емдеу принциптері.
Глюкокориткоидтар. Иммуннодепрессивті әсерінің механизмі. Негізгі препараттардың сипаттамасы. Стериодты емнің жанама әсерлері.
Пульстерапия туралы түсінік, қолдануға көрсетулер.
Цитостатикалық препараттар (циклофосфамид, хлорбутин, циклоспорин).
Созылмалы гломерулонефритті емдеудің үшкомпонентті (цитостатиктер немесе глюкокортикоидтар, антиагерганттар, гепарин) және төрткомпонентті сызбалары(глюкокортикоидтар, цитостатиктер, антиагреганттар, гепарин, кейінірек фениндионға өту). Әсер ету механизмі, қолдануға көрсетулер, қарсы көрсетулер, жанама әсерлері, жастық аспектіде қолданудың ерекшеліктері.
Гломерулонефрит түрлерінде су-электролиттік тепе-теңдік бұзылыстарын, зат алмасу және гемодинамикалық бұзылыстарды түзету. Симптоматикалық емі.
5.Оқыту әдістері: ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді, нұсқаулықтар бойынша тапсырмаларды шешу және қорытынды беру, талдауымен және бір реттік мөлшерін анықтауымен бірге рецепт жазу, пікірталастар, кіші топтарда жұмыс жасау, көрнекті құралдармен жұмыс жасау.
6.Әдебиеттер:
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
Бағдарламалық препараттар: бензилпенициллин натрий тұзы, феноксиметилпенициллин, амоксициллин, аугментин (амоксициллин + клавулан қышқылы), рокситромицин, азитромицин, цефалексин, цефадроксил, дексаметазон, преднизолон, метилпреднизолон, циклофосфамид, хлорбутин, азатиоприн, метотрексат, циклоспорин А, мофетил микофенолаты , дипиридамол, гепарин, варфарин, фениндион, гидрохлортиазид, индапамид, фуросемид, этакрин қышқылы, спиронолактон, триамтерен, верапамил, дилтиазем, эналаприл, фозиноприл, рамиприл, лозартран, пропранолол, атенолол, небивалол, карведилол, празозин, доксазозин, ловастатин, флувастатин.
Рецепт жазуға арналған препараттар: метилпреднизолон, гепарин, циклофосфан, азатиоприн, дипиридамол, цефотаксим, эналаприл
7.Бақылау:
Операционалды компетенция бағаланады (дағды)
Рецепт жазу және талдау (фармакологиялық тобын, әсер механизмін, фармакологиялық әсерлерін, қолдануға көрсетілулерін және жанама әсерлерін көрсету)
«Несеп-жыныс жүйесі» модулі бойынша СОӨЖ арналған әдістемелік нұсқаулар
№1 сабақ
Тақырыбы: «Бүйректің созылмалы жетіспеушілігін емдеудің негізгі бағыттары. Балалардағы БСЖ фармакотерапиясының ерекшеліктері»
Мақсаты: патологиялық процесстерді коррекциялауға бағытталған созылмалы бүйрек жетіспеушілігінде қолданылатын дәрілік заттар тобының фармакокинетика және фармакодинамикасының ерекшеліктері жайында білімін қалыптастыру.
Оқыту міндеттері:
Когнитивті компетенция
Созылмалы бүйрек жетіспеушілігінде қолданылатын препараттардың жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін, негізгі фармакологиялық әсерлерін, жанама әсерлері туралы білімді қалыптастыру.
Қолдануға көрсеткіштері туралы білімді қалыптастыру, жанама әсерлерін анықтауды және оларды дер кезінде түзетуді жасай білу.
Жеке препараттардың негізгі әсерлерін күшейту үшін немесе жағымсыз әсерін жою үшін дәрілік заттарды жұптастыру жөнінде білімді қалыптастыру.
Терапияның тиімділігін жоғарлату мақсатында ағзаның әртүрлі мүшелері мен жүйелерінің қызметін бағытталған түрде өзгертуге дәрілік заттарды таңдау бойынша білімді қалыптастыру.
Созылмалы бүйрек жетіспеушілігінде дәрілік заттардың қалыптарын, қолдану жолдарын таңдауды, оларды рецептте жазу дағдасын қалыптастыру.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте талдауымен бірге жаза білу дағдысын қалыптастыру.
Препараттардың бір реттік мөлшерін есептей білу дағдысын қалыптастыру
Коммуникативті компетенция:
Сауатты және жетік түрде сөйлеуді игеру;
Даулы жағдайларды шешу және оның алдын алу
Ұжым мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасқа әсер етуді ынталандыру мақсатында мотивация сұрақтарын қолдану.
Жеке ой-пікірін жеткізе білу.
Тақырыптың мәселері бойынша логикалық ойлау, еркін түрде пікірталас жүргізе білу
Үздіксіз оқыту және білім беру компетенциясы:
1.Өзіндік қазіргі замандағы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологиялар қолдану, ақпарат жинау және оларды өңдеу және талдау жасау (оқулықтар, анықтамалық әдебиет, нормативті құжаттар, ғылыми әдебиет және интернет-қоры)
2.СӨЖ-тың күрделі түрлерін орындай білу (көп деңгейлі кроссвордтарды, тесттік тапсырмаларды, презентацияларды, эссе, рефераттарды құру).
4. Оқыту әдістері: барлық сұрақтар бойынша кеңес беру, тақырыпты өз бетінше оқу, жағдайлық есептерді шешу, кестемен жұмыс істеу, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмаларды орындау, электрондық материалдармен жұмыс істеу, кіші топтарда жұмыс әстеу, рецепт жазу, талдау, препараттың бір реттік мөлшерін анықтау.
5. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Созылмалы бүйрек жетіспеушілігін консервативті емдеудің әдістері.
Асқазан-ішектік диализді қолдануға көрсетулер (мәжбүрлеп ішті айдау). Препараттар, әсер ету механизмдері, жанама әсерлері, жастық аспектіде әсерінің ерекшеліктері.
Сулы интоксикация мен гипонатриемияны жою үшін диуретиктерді таңдау және қолдануға көрсетулер.
Электролиттік тепе-теңдікті түзетуге қолданылатын препараттар.
Қанның қышқыл-сілтілік жағдайын түзетуге қолданылатын препараттар (сілтілендіру емі). Қолдануға көрсетулер.
Кальций-фосфор алмасуы бұзылыстарын түзетуге қолданылатын препараттар.
СБЖ фонында пайда болған артериалды гипертензияны емдеуге арналған бірінші қатардағы препараттар. Әсер ету механизмдері, препараттардың сипаттамасы. Жанама әсерлері.
СБЖ фонында пайда болған анемиялық синдромын емдеуде қолданылатын заттар. Әсер ету механизмдері, препараттардың сипаттамасы. Жанама әсерлері. Балалар жасындағы әсер ету ерекшеліктері.
6.Қолданылатын материалдар: кестелер, жағдайлық есептер, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар, сызбалар, суреттер
7.Әдебиеттер:
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
Бағдарламалық препараттар: натрий гидрокарбонаты, глюкоза, инсулин, трисамин, эпоэтин-альфа, эпоэтин-бета, феррум Лек (III валентті темірдің полиизомальтозат гидроксиді), венофер (III валентті темірдің сахароза кешені гидроксиді), кальций карбонаты, кальций глюконаты, кальцитонин, кальцитриол, альфакальцидол, эргокальциферол, кальций-Д3, сорбит, фуросемид, этакрин қышқылы, гидрохлортиазид, амлодипин, верапамил, дилтиазем, каптоприл, эналаприл, фозиноприл, рамиприл, лозартан, валсартан, атенолол, метопролол, бисопролол, метилдопа, доксазозин, леспенефрил
8.Бақылау
Тесттік тапсырмалар
Тест №1. СБЖ кезінде кальций-фосфор алмасуын реттеу үшін қолданылады
Паратгормон препараттары
Глюкокортикоидтар
Трисамин
Кальций Д3
Каптоприл
Тест №2. Созылмалы бүйрек жетіспеушілігі кезінде қолданылады:
Фуросемид.
Эпоэтин- альфа
Натрий гидрокарбонаты
Леспенефрил
Викасол
Тест №3. Қышқыл-сілтілік жағдайды түзету үшін қолданылады:
Натрий гидрокарбонаты
Сорбит
Дипиридомол
Д витаминінің препараттары
Фуросемид
Тест №4. СБЖ - да пайда болған артериалды гипертензияны емдеудегі таңдау препараттар:
Бета-адреноблокаторлар
Альфа-адреноблокаторлар
Кальций өзекшелерінің тежегіштері
ААФ тежегіштері
Ганглиоблокаторлар
Тест №5. СБЖ кезінде диуретиктер тобының таңдалы препараты:
Спиронолактон
Индапамид
Маннит
Фуросемид
Эуфиллин
Тест №6. Фуросемидтің әсер ету механизмі:
Натрий, хлор реабсорбциясының тежелуі.
Вазопрессинмен бәсекелестік
Проксималды өзекшелерде натрий секрециясының күшеюі
Бүйрек өзекшелерінде осмостық қысымның жоғарылауы
Карбангидраза белсенділігін тежейді
Тест №7. СБЖ фонында пайда болған анемияны емдеудегі неғұрлым тиімді препараттар:
Рекомбинантты эритропоэтиннің препараттары
Ішке қабылдайтын темір препараттары
Цианокобаламин
Кобальт препараттары
Аскорбин қышқылы
Тест №8. Гиперкалиемияны жою үшін енгізеді:
Леспенефрил
Реополиглюкин
Көктамырға калий хлоридін енгізу
Инсулинмен бірге глюкозаның 20% ерітіндісін көктамырға енгізу
Тренталды енгізу
Тест №9. Гиперазотемияны жою үшін қолданылатын өсімдік тектес препарат:
Валериана
Леспенефрил
Хофитол
Сасықшөп
Жанаргүл шөбінің тұндырмасы
Тест №10. СБЖ фонында метаболикалық ацидоз дамығанда қолданылады:
Калий хлориді
Фуросемид
Натрий гидрокарбонаты
Маннит
Кальций хлориді
№2 сабақ
Тақырыбы: «Жыныстық жетілуге әсер ететін негізгі гормондық заттар»
Мақсаты: Жыныстық жетілуге әсер ететін негізгі гормондық заттардың фармакокинетика және фармакодинамикасының ерекшеліктері жайында білімін қалыптастыру.
Оқытудың міндеттері
Жыныстық жетілудің бұзылыстары кезінде, сонымен қатар балалар практикасында, қолданылатын гормондық препараттардың жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін және негізгі фармакологиялық әсерлері туралы білімді қалыптастыру
Жыныстық жетілуге әсер ететін дәрілік заттардың таңдауды үйрену
Жыныстық жетілуге әсер ететін гормондық заттардың дәрілік калыптарын таңдауды, оларды қабылдау тәсілдеріне және рецептте жазу дағдыларына үйрену
Жыныстық жетілуге әсер ететін гормондық заттардың қолдануға қарсы көрсетулерін анықтауға үйрену, жағымсыз жанама әсерлерін ажырата білу және оларды дер уақытында реттеу
4. Оқыту әдістері: барлық сұрақтар бойынша кеңес беру, тақырыпты өз бетінше оқу, жағдайлық есептерді шешу, кестемен жұмыс істеу, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмаларды орындау, электрондық материалдармен жұмыс істеу, кіші топтарда жұмыс әстеу, рецепт жазу, талдау, препараттың бір реттік мөлшерін анықтау.
5. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Организмнің барлық қызметтерін нейроэндокринді реттеудегі гипоталамус – гипофиздік жүйенің ролі.
Жыныс гормондарының жіктелуі.
Менструалды- овариалды циклдың гормоналды реттелуі.
Эстрогендер мен гестагендердің физиологиялық маңызы.
Қолдануға көрсетулері мен қарсы көрсетулері.
Қыз балалардағы жыныстық жетілудің артта қалуы кезінде эстрогендер мен гестагендердің әсер етуі мен қолданылуының ерекшеліктері.
Қыз балалардың ерте жыныстық жетілуі кезінде гестагендер, дофаминомиметиктер мен антиандрогендерді қолдану.
Ұл балалардағы жыныстық жетілудің артта қалуы кезінде андрогендер, хориондық және менопаузалық гонадотропинді қолдану.
Ұл балалардың ерте жыныстық жетілуі кезінде қолданылатын препараттар ( бусерелин, даназол).
6. Қолданылатын материалдар: кестелер, жағдайлық есептер, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар, сызбалар, суреттер
7.Әдебиеттер:
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
Бағдарламалық препараттар: эстрадиол, этинилэстрадиол, тестостерон пропионаты, менопаузалық гонадотропин, хориондық гонадотропин, фоллитропин альфа, даназол, бусерелин, трипторелин, ципротерон.
8.Бақылау
Тесттік тапсырмаларды орындау
Тест №1
Жыныс жүйесінің қызметін реттейтін гормондар
Инсулин
Тестостерон
Фолликуланы ынталандырушы гормоны
Эстрадиол
Лютеиниздеуші гормон
Тест №2
Андрогендер
Анаболикалық әсері ие
Аталық жұмыртқаның жетіспеушілігінде қолданылады
Стероидты құрылысты
Б елоктардың шығына себеп болады
Әйел бедеулігінде тиімді
Тест №3
Андрогендерді қабылдайды
Әйелдерде бедеулікті емдеу үшін
Андрогендің жеткіліксіз өндірленгенде
Әйелдердегі аналық бездерінің қатерлі ісігінде
Босандыру ынталандыру үшін
Қуық асты безінің қатерлі ісігінде
Тест 4
Эстрогендік гормондарының препараттардың қолдануға көрсетулері
Аменорея
Қуық асты безінің обыры
Босану қызметінің әлсіздегі
Әйелдердегі сүт безінің обыры (60-жастан асқан әйелдерде)
Түсік тастау қаупі
Тест №5
Ұл балаларда жыныстық жетілмеу кезінде қолданылады
Даназол
Тестостерон
Хориондық гонадотропин
Менопаузалық гонадотропин
Прогестерон
Тест №6
Эстрогендердің жанама әсерлері
Жатырдан қан кетулер
Тромбоэмболиялар
Артериялық қысымын жоғарылауы
Дене салмағының жоғарылауы
Артериялық қысымының төмендеуі
Тест №7
Гестагендердің қолдануға көрсетулері
Әйелдердің гипогонадизмін емдеу
Жатырдан қан кетулер дисфункциясы
Дисменорея
Дағдылы түсік тастау
Босандыру ынталандыру үшін
Тест №8
Эстрогендер
Әйелдерде жыныс мүшелерінің және екіншілік жыныс белгілерінің дамуын стимулдейді
Сүйектердің бекімдігін жоғарылатады
Окситоцинге жатырдың сезімталдығын жоғарылатады
Катоболикалық әсерін көрсетеді
Антигипертензивті әсерін көрсетеді
Тест №9
Хориондық гонадотрпиннің қолдануға көрсетулері:
Дисменорея
Дағдылы түсік тастау
Монорхизм
Анорхизм
Босандыруды ынталандыру үшін
Тест №10
Эстрогендер препараттары
Екіншілік жыныстық белгілердің дамуын ынталандырады
Ішке қабылдау үшін жүктілікке қарсы жұптастырылған заттар құрамына кіреді
Сүйектің декальцификациясын басады
Остеопороз шақырады
Бауырда фибриноген синтезі менвитамин К-тәууелді қан ұю факторларының (ІІ, ІХ,Х) синтезін басады
Жұмыртқа жасушасы функциясын жетіспеушілігінде қолданылады
№3 сабақ
Тақырыбы: «Несеп-жыныс жүйесі » модулі бойынша аралық бақылау
Мақсаты: несеп шығару жүйесінің қабыну ауруларының микробқа қарсы терапиясы үшін қолданылатын препараттар тобының фармакокинетика және фармакодинамика ерекшеліктері, әр-түрлі патология жағдайларында рациональды фармакотерапия үшін, негізгі препараттарды таңдау принципін білу, студенттердің «Зәр-жыныс жүйесі » модул сабағы уақытында алған білімінің компетенцияларын бағалау.
Оқыту міндеттері:
Когнитивті компетенция:
Несеп шығару жүйесінің қабыну ауруларының микробқа қарсы терапиясы үшін қолданылатын препараттардың жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін, ФК, ФД , негізгі фармакологиялық және жанама әсерлерін зерделеу.
Емдеудің тиімділігін арттыру мақсатында несеп шығару жүйесінің қабыну ауруларының микробқа қарсы терапиясы үшін қолданылатын дәрілік заттарды таңдауды үйрену.
Несеп шығару жүйесінің қабыну ауруларында дәрілік қалыптарды таңдауды, оларды қолдану тәсілдерін, қолдануға қарсы көрсеткіштерін, жағымсыз әсерлерді анықтауды және оларды дер кезінде түзету жүргізуді үйрену.
Дәрілік қалыптарға рецепті жазу ережелерін білу.
Операциональды компетенция:
Рецепт жазу және талдау
Препараттың бір реттік және тәуліктік дозасыны анықтау
Коммуникативті компетенция:
Сауатты және жетік түрде сөйлеуді игеру.
Даулы жағдайларды шешу және оның алдын алу.
Ұжым мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасқа әсер етуді ынталандыру мақсатында мотивация сұрақтарын қолдану.
Жеке ой-пікірін жеткізе білу.
Фармакология мәселері бойынша логикалық ойлау, еркін түрде пікірталас жүргізе білу
Үздіксіз оқыту және білім беру:
Өзіндік қазіргі замандағы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологиялар қолдану, ақпарат жинау және оларды өңдеу және талдау жасау (оқулықтар, анықтамалық әдебиет, нормативті құжаттар, ғылыми әдебиет және интернет-қоры)
СӨЖ-ның түрлерін орындай білу (эссе, тесттік тапсырмаларды, презентацияларды, рефераттарды құрастұру).
Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы 2 сағат (100 мин)
Ұйымдастыру кезеңі -2 мин
Білімнің алғашқы деңгейін бағалау - 10 мин
Студенттердің өзіндік жұмысы - 50 мин
Студенттердің оқытушымен бірлесіп жұмысы - 35 мин
Білімнің соңғы деңгейін тексеру –10 мин
Білімнің жалпы білімін бағалау – 3 мин
Өзіндік жұмыс бойынша тапсырмалар орындау -1- 2 мин.
4. Оқыту әдістері: барлық сұрақтар бойынша кеңес беру, тақырыпты өз бетінше оқу, жағдайлық есептерді шешу, кестемен жұмыс істеу, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмаларды орындау, электрондық материалдармен жұмыс істеу, кіші топтарда жұмыс әстеу, рецепт жазу, талдау, препараттың бір реттік мөлшерін анықтау.
5.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Зәр шығару жүйесінің қабыну ауруларында қолданылатын микробқа қарсы заттардың негізгі топтары.
Зәр шығару жүйесінің қабыну ауруларында қолданылатын антибиотиктердің жіктелуі және салыстырмалы сипаттамасы.
Зәр шығару жүйесінің қабыну ауруларында қолданылатын синтетикалық микробқа қарсы заттардың салыстырмалы сипаттамасы.
Зәр шығару жүйесінің қабыну ауруларында қолданылатын антибактериялық емнің балаларда қолдану ерекшеліктері.
Нефротоксикалық синдромда қолдынылатын дәрілік заттар. Иммуносупрессивті терапия, глюкокортикоидатармен (преднизолон) және цитостатиктермен (циклофосфамид, хлорамбуцил, циклоспорин). Глюкокортикоидтармен цитостатиктерді жуптастырып қолдану . Әсер ету механизмі, қарсы көрсеткіштері, жанама әсерлері, науқастың жасына қарай қолдану аспектілері.
Созылмалы гломерулонефриттің жуптастырылған емі. Үш компонентті (цитостатиктер және глюкокортикоидтар, антиагерганттар, гепарин) және төрткомпонентті схема (глюкокортикоидтар, цитостатиктер, антиагреганттар, гепаринден фениндионға өту). Әсер ету механизмі, қарсы көрсеткіштері, жанама әсерлері, науқастың жасына қарай қолдану аспектілері.
Репродуктивті жүйеге әсер етуші препараттар. Жыныстық дамудың бұзылуында қолданылатын дәрілік заттар. Стероидты жыныс гармондары (андрогендер және эстрогендер). Әсер ету механизмі, қарсы көрсеткіштері, жанама әсерлері.Балаларға дозалау ерекшілігі.
Созылмалы және жедел бүйрек жетіспеушілігінде қолданылатын дәрілік препараттар.
9. Әсер ету механизмі, көрсеткіштері және қарсы көрсеткіштері, жанама әсері балаларға дозалау ерекшілігі.
6.Қолданылатын материалдар: кестелер, жағдайлық есептер, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар, сызбалар, суреттер
7.Әдебиеттер:
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
6.Бокарев И.Н. Противомикробная терапия в клинической практике терапевта. "Медицинское информационное агентство (МИА)". – 2011. -288 б.
7.Вялов С.С. Противомикробная терапия: алгоритмы выбора. Медпресс. -2014. -208б. 
Бағдарламалық препараттар: бензилпенициллинің натрий тұзы, феноксиметилпенициллин, ампициллин, уназин (ампициллин+сульбактам), амоксициллин, аугментин (амоксициллин + клавулановая кислота), амоксиклав (амоксициллин + клавулан қышқылы), аугментин (амоксициллин + клавулан қышқылы) карбенициллин, пиперациллин, рокситромицин, азитромицин, цефалексин, цефадроксил, цефуроксим, цефотаксим, цефтазидим, цефепим, цефаклор, цефиксим, гентамицин, амикацин, меропенем, тиенам (имипенем + циластатин), азтреонам, нитроксолин, фурагин (фуразидин), фурадонин (нитрофурантоин), фурамаг (фуразидин + магний карбонаты), фосфомицин, фурамаг (фуразидин + магний карбонаты), фосфомицин, налидикс қышқылы, пипемидин қышқылы , офлоксацин, ципрофлоксацин, пемфлоксацин, ко-тримоксазол, дексаметазон, преднизолон, метилпреднизолон, циклофосфамид, хлорбутин, азатиоприн, метотрексат, циклоспорин А, микофенолата мофетил, дипиридамол, гепарин, варфарин, фениндион, маннитол, гидрохлортиазид, индапамид, фуросемид, этакриновая кислота, спиронолактон, триамтерен, эналаприл, фозиноприл, рамиприл, лозартран, валсартан, верапамил, дилтиазем, амлодипин, пропранолол, атенолол, метопролол, бисопролол, небивалол, карведилол, празозин, доксазозин, метилдопа, допамин, ловастатин, флувастатин, натрия гидрокарбонат, глюкоза, инсулин, трисамин, эпоэтин-альфа, эпоэтин-бета, феррум Лек (III валентті полиизомальтозат гидроксиді), венофер (III валентті темір гидроксидінің сахарозалық кешені), кальций карбонаты, кальций глюконаты, кальцитонин, кальцитриол, альфакальцидол, эргокальциферол, кальций-Д3, сорбит, леспенефрил, эстрадиол, этинилэстрадиол, тестостерона, менопауздық гонадотропин пропионат, хориондық гонадотропин, фоллитропин альфа, даназол, бусерелин, трипторелин, ципротерон, натрий хлориді, реополиглюкин, полиглюкин, уралит У, блемарен, солуран, магурлит, цистенал, цистон, фитолизин, аллопуринол, уросан.
Рецепт жазуға арналған препараттар: амоксициллин, цефотаксим, гентамицин, офлоксацин, нитроксолин, ко-тримоксазол, гепарин, варфарин, дипиридамол, фуросемид, аллопуринол
8.Бақылау:
Бағаланатын компетенциялар: когнитивті, операционалды, коммуникативті
1.Бөлімнің негізгі сурақтары бойынша ауызша сұрау.
2.Тесттік тапсырмаларды орындау.
3.Рецепттерді талдаумен жазу, бір реттік дозасын есептеу.
Тесттік тапсырмалар
Тест №1.Жүкті әйелдегі пиелонефритте қолданылатын таңдамалы препарат:
Пипемидий қышқылы
Ципрофлоксацин
Ампицилли
Гентамицин
Фурамаг (фуразидин + магний карбонаты)
Тест №2. Бүйректің кальцилік тастардың рецидивтерін емдеу үшін тиімділігі жоғары зат
Маннитол
Фуросемид
Спиронолактон
Гидрохлоротиазид
Индапамид
Тест №3. Гиперкалиемия кезінді пациентке қауіпсіз зәр айдағыш препарат
Калий хлориді
Каптоприл
Гидрохлортиазид
Спиронолактон
Триамтерен
Тест №4. Зәр шығару жолдарының инфекциялық ауруларында жиі колданылатын микробқа қарсы препарат
Фторхинолондар
Цефалоспориндер
Аминогликозидтер
Карбапенемдер
Аминопенициллиндер
Тест №5. Пуриндік зат алмасуды реттейтін, бүйрек-тас ауруында қолданылатын препаратты атаңыз
Аллопуринол
Глюкоза
Натрий гидрокарбонаты
Инсулин
Леспенефрил
Тест №6. Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінде қолданылатын өсімдік тектес гипоазотемиялық зат
Циклофосфамид
Эпоэтин-альфа
Леспенефрил
Метотрексат
Аллопуринол
Тест №7. Бүйрек тас ауруын емдеудің негізгі бағыттары
Ауру сезімін басу
Асқынуларды емдеу (жедел және созылмалы пиелонефрит, цистит ж.т.б.).
Тастың шығарылуын жылдамдатуға бағытталған шаралар.
Несеп-қышқылды тастардыеріту
Сұйықтықты қабылдауды шектеу
Тест №8. Бүйрек тас ауруын емдеуде қолданылатын негізгі топ препараттары
Антибактериалды препараттар
Спазмолитикалық заттар
Зәр айдағыштар
Кальций препараттары
Тастарды ерітетін препараттар
Тест №9. Созылмалы гломерулонефритте қолданылады
1. Антиагреганттар
2. Антикоагулянттар
3. Коагулянттар
4. Глюкокортикоидтар
5. Цитостатиктер
Тест №10. Бүйрек жеткіліксіздігіне байланысты дамыған анемияда қолданылатын препараттар
Темір препараттары
Ілмектік диуретиктер
Эпоэтин-альфа
Фолий қышқылы
Цианокобаламин
Тест №11. Жылдам дамитын жедел гломерулонефритте қолданылады:
Эноксапарин
Викасол
Преднизолон
Циклофосфамид
Дипиридамол
Тест №12. СБЖ қолданылатын иммунодепрессант- цитостатик
Азатиоприн
Метотрексат
Циклофосфамид
Преднизолон
Эпоэтин-альфа
Микофенолата мофетил
Циклоспорин
Хлорбутин
Тест №13.
Тесттік тапсырманы толықтыру. Жедел және созылмалы гломерулонефритте глюкокортикоидтар қолданылады, себебі __________ әсері бар.
Тест №14.СБЖ-де кальций-фосфор алмасуын реттеу үшін қолданылады:
Белсендірілген көмір
Натрий бикарбонаты
Эналаприл
Кальцитонин
Фозиноприл
Эргокальциферол
Эпоэтин-альфа
Тест №15. БСЖ емдеудің негізгі бағыттары:
Организмнің улануын жою
Сұйықтықтың көлемін бақылау
Негізгі электролиттердің концентрациясын бақылау
АҚ деңгейін бақылау
Спирография мәлеметтерін бақылау
Тест №16. БСЖ метаболикалық ацидоза дамиғанда қолданылады:
Кальцитриол
Фуросемид
Натрий гидрокарбонаты
Маннит
Кальций карбонаты
Тест №17. Хориондық гонадотрпиннің қолдануға көрсетулері:
Бедеулік
Кретинизм
Дағдылы түсік тастау
Гипогонадизм
5. Крипторхизм
Тест №18. Тестостеронның қолдануға көрсетулері:
Әйелдердің гирсутизмі
Ерлердің гипогонадизмі
Галакторея
Қуық асты безінің гиперплазиясы
5. Әйелдердегі сүт безінің обыры (60-жастан асқан әйелдерде)
Тест №19. Эстрогеннің қолдануға негізгі көрсетулері:
Ер адамдардың гиперсексуалдігі
Әйелдердегі сүт безінің обыры (60-жасқа дейінгі әйелдерде)
Іштің қатуы
Аменорея, дисменорея
Босану қызметінің әлсіздігі
Түсік тастаудың алдын алу үшін
Тест №20№ Менопауздық гонадотрпиннің қолдануға көрсетулері:
Кретинизм
Дағдылы түсік тастау
Гигантизм
Крипторхизм
Бедеулік
«Несеп-жыныс жүйесі» модулі бойынша студенттің өзіндік жұмысына арналған әдістемелік нұсқаулар
№1 СӨЖ
Тақырыбы: «БЖЖ фармакотерапиясының қазіргі принциптері»
Мақсаты: ЖБЖ фармакотерапиясында қолданылатын заттардың жіктелуі және номенклатурасын өз бетінше меңгеру; ЖБЖ кезінде препараттарды таңдау және дұрыс қолдану үшін жеке препараттардыңфармакодинамикасын, фармакокинетикасын және жанама әсерлерін талдау.
3. Міндеттері:
ЖБЖ фармакотерапиясында қолданылатын дәрілік заттардың фармакологиялық әсерлері;
ЖБЖ фармакотерапиясында қолданылатын фармакологиялық заттардың әсер ету механизмі туралы түсінік;
Медицинада негізгі қолданылуы;
Негізгі жанама әсерлері;
Басқа препараттармен өзара әсерлесуі.
4. Орындау түрі:
«ЖБЖ фармакотерапиясының қазіргі принциптері» тақырыбына реферат дайындау
5. Орындау критерийлері:
а) соңғы жылдардағы әдебиет көздерін талдау және меңгеру;
б) ақпараттарды өңдеу және жүйелендіру;
в) жоспарын жасау;
г) библиография құрастыру;
д) реферативті жұмысты рәсімдеу.
Реферативті жұмыстың құрылымы:
мұқаба парақ(үлгі бойынша безендіріледі);
мазмұны (негізгі бөлімдердің беттерін көрсетіп, кезектестіріп жазу);
кіріспе (зерттелетін мәселені негіздеу, оның мәні мен өзектілігі; жұмыстың мақсаты мен міндеттерін анықтау);
негізгі бөлім (әр бөлім жеке мәселенің алдыңғы бөлімнің жалғасы ретінде, бір жағын немесе бір бөлігін дәлелмен анықталуы қажет; бұл бөлімде кестелер, сызбалар, суреттерді қолдануға болады немесе оларды реферативті жұмыстың жалғасы ретінде қосымша безендіруге болады);
қорытынды (қорытынды жасалады, тұжырымдар мен кеңестер ұсынылады);
әдебиеттер тізімі (үлгі бойынша безендіріледі)
Рефераттың мұқаба парағы
С.Ж. АСФЕНДИЯРОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ
КАФЕДРА______________________________________________________
Р Е Ф Е Р А Т
Тақырыбы: _________________________________________________
_________________________________________________
Студенттың аты жөні__________________________________________
Факультеті _____________________________________________
Курсы ____________________________________________________
Тобы __________________________________________________
Оқытушы ___________________________________________
Алматы, 200_- 200_ оқу жылы
Рефератты безендіруге және орындалуына қойылатын талаптар:
а) рефераттың көлемі 10-15 басылым бетінен артық болмауы қажет* (рефераттың көлеміне қосымша кірмейді);
б) реферативті жұмыстың жазылуы ұқыпты түзетілген және грамматикалық қатесіз болуы қажет;
в) әдебиетке сілтеме жасау санмен көрсетіледі және ол әдебиет тізіміндегі санмен сәйкес болуы қажет;
г) әдебиет тізімі рефератты жұмыстың аяғында жазылады және мәтіне көрсетілген пайдалану ретімен жазылады.
6.Тапсыру мерзімі: «Несеп-жыныс жүйесі» модулі бойынша аралық бақылауға дейін.
7. Бағалау критерийі:
Рефератты бағалау критерийлері
№ Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Реферат мазмұнының тақырыпқа, реферат жоспарына және қойылған міндеттерге сәйкес келуі 13 9,75 6,5 0
2. Тақырыптың толықтығы және ашылуының логикаға сай болуы 13 9,75 6,5 0
3. Материалды жалпыландыру, қорытынды жасай білу қабілеті 13 9,75 6,5 0
4. Ақпарат көздерімен жұмыс жасай білуі 13 9,75 6,5 0
5. Реферат бойынша сұрақтарға жауап бере білуі 12 9 6 0
6. Рефераттың безендірілуі модульдің талаптарына сәйкес келуі 12 9 6 0
7. Көрнекті материалдардың сапасы мен толықтығы 12 9 6 0
8. Әдебиетті іріктеу 12 9 6 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100
Бағдармалық препараттар: глюкоза, натрий хлориді, натрий бикарбонаты, маннитол, фуросемид, допамин, реополиглюкин, полиглюкин
8.Әдебиеттер:
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
9.Бақылау:
БЖЖ қандай препараттар тобы қолданылады?
БЖЖ қолданылатын препараттардың әсер механизмі қандай?
Препараттарды қолданудың ерекшеліктері және дамитын жанама әсерлері.
№2 СӨЖ
Тақырыбы: «Несеп-тас ауруы кезіндегі дәрілік емнің негізгі бағыттары»
Мақсаты: «Несе-тас ауруының дәрілік емі» тақырыбы бойынша материалдарды өз бетінше меңгеру
Міндеттері: несеп тас ауруының дәрілік емінде қолданылатын препараттарды қамтитын хабарлама жазу
4. Орындау түрі: эссе
5.Орындау критерийлері:
а) соңғы жылдардағы әдебиет көздерін талдау және меңгеру;
б) ақпараттарды өңдеу және жүйелендіру;
в) жоспарын жасау;
г) библиография құрастыру;
д) эссені рәсімдеу.
Эссе құрылымы:
мұқаба парағы (СӨЖ түріне сәйкес рәсімделеді)
кіріспе(зерттелетін материалды негіздеу, мақсаты мен міндеттерін анықтау)
негізгі бөлімі(мәселені ашу)
қорытынды
әдебиеттер тізімі(3-4 әдебиеттен кем болмауы тиіс)
Эссені орындауға және рәсімдеуге қойылатын талаптар:
а) эссе көлемі 0,5-1,0 баспа парағы болуы тиіс;
б) эссе мәтіні толық өңделген және грамматикалық тексерілген болуы тиіс;
в) қолданылған әдебиетке сілтеме қолданылған әдебиеттер тізіміндегі номерге сәйкес рәсімделеді;
г) әдебиеттер тізімі мәтінтің соңында сәйкес реттілікпен орналастырылады.
6. Тапсыру мерзімі: «Зәр жыныс жүйесі» модулі бойынша аралық бақылауға дейін
7. Бағалау критерийлері:

п/п Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Эссе мазмұнының таңдалған тақырыпқа сай келуі 20 15 10 0
2. Сауатты және қысқаша құрастырылуы 10 7,5 5,0 0
3. Зерттелетін мәселенің негізделуі, мақсатты мен міндеттерін анықталуы 20 15 10 0
4. Ақпарат көзімен жұмыс жасай білу 10 7,5 5,0 0
5. Қолданылған әдебиеттер тізімінің болуы. 20 15 10 0
6. Эстетикалық жағынан ұстамды безендендіру 20 15 10 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100.
Препараты по программе: уралит У, блемарен, солуран, магурлит, цистенал, цистон, фитолизин, аллопуринол, уросан
8.Әдебиеттер
Негізгі:
1.Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
2.Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
3.Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
1.Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
2.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
3.Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
4.Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
5.Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
9.Бақылау
Несеп-тас ауруында қандай дәрілік заттар тобы қолданылады?
Несеп-тас ауруында қолданылатын заттардың әсер механизмі.
Препараттарды қолданудың ерекшеліктері және дамитын жанама әсерлері.
«Тірек-қимыл жүйесі» модулі бойынша практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқаулар
Тақырыбы: «Буындық синдромда қолданылатын қабынуға қарсы заттар. Жастық аспектіде қолданудың ерекшеліктері»
Мақсаты: буындық синдромда қолданылатын дәрілік заттардың фармакокинетика және фармакодинамикасының ерекшеліктері жайында білімін қалыптастыру.
Оқыту міндеттері:
Когнитивті компетенция
Буындық синдромда қолданылатын препараттардың жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін, негізгі фармакологиялық әсерлерін, жанама әсерлері туралы білімді қалыптастыру.
Қолдануға көрсеткіштері туралы білімді қалыптастыру, жанама әсерлерін анықтауды және оларды дер кезінде түзетуді жасай білу.
Жеке препараттардың негізгі әсерлерін күшейту үшін немесе жағымсыз әсерін жою үшін дәрілік заттарды жұптастыру жөнінде білімді қалыптастыру.
Терапияның тиімділігін жоғарлату мақсатында ағзаның әртүрлі мүшелері мен жүйелерінің қызметін бағытталған түрде өзгертуге дәрілік заттарды таңдау бойынша білімді қалыптастыру.
Буындық синдромда дәрілік заттардың қалыптарын, қолдану жолдарын таңдауды, оларды рецептте жазу дағдасын қалыптастыру.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте талдауымен бірге жаза білу дағдысын қалыптастыру
Препараттардың бір реттік мөлшерін есептей білу дағдысын қалыптастыру
Коммуникативті компетенция:
Сауатты және жетік түрде сөйлеуді игеру;
Даулы жағдайларды шешу және оның алдын алу
Ұжым мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасқа әсер етуді ынталандыру мақсатында мотивация сұрақтарын қолдану.
Жеке ой-пікірін жеткізе білу.
Тақырыптың мәселері бойынша логикалық ойлау, еркін түрде пікірталас жүргізе білу
Үздіксіз оқыту және білім беру компетенциясы:
Өзіндік қазіргі замандағы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологиялар қолдану, ақпарат жинау және оларды өңдеу және талдау жасау (оқулықтар, анықтамалық әдебиет, нормативті құжаттар, ғылыми әдебиет және интернет-қоры)
СӨЖ-тың күрделі түрлерін орындай білу (көп деңгейлі кроссвордтарды, тесттік тапсырмаларды, презентацияларды, эссе, рефераттарды құру).
4. Хронометраж
Сабақтың ұзақтылығы 2 сағат (100 мин)
Ұйымдастыру кезеңі - 3 мин
Студенттердің өзіндік жұмысы - 30 мин
Студенттердің оқытушымен бірлесіп жұмысы - 35 мин
Білімнің соңғы деңгейін тексеру - 25 мин
Білімнің жалпы білімін бағалау – 3 мин
Өзіндік жұмыс бойынша тапсырмалар орындау - 2 мин
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Буындық синдромда қолданылатын қабынуға қарсы заттардың жіктелуі.
Стероидты және стероидты емес қабынуға қарсы заттар. Негізгі препараттардың салыстырмалы сипаттамасы. Қолданудың ерекшеліктері.
Ревматоидты артритте қолданылатын базистік препараттар (1-ші және 2-ші қатар). Жіктелуі, әсер ету механизмі, қолдануға көрсетулер, қарсы көрсетулер, жанама әсерлері.
Остеоартрозда қолданылатын препараттар (хондропротекторлар). Әсер ету механизмі, қолдануға көрсетулер, жанама әсерлері.
Жастық аспектілерге байланысты қабынуға қарсы заттарды қолдану ерекшеліктері.
5. Оқыту әдістері: ауызша сұрау, тесттік тапсырмалар мен жағдайлық есептерді, нұсқаулықтар бойынша тапсырмаларды шешу және қорытынды беру, талдауымен және бір реттік мөлшерін анықтауымен бірге рецепт жазу, пікірталастар, кіші топтарда жұмыс жасау, көрнекті құралдармен жұмыс жасау.
6. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
Бунчук Н.В. Ревматические заболевания пожилых. -2-е изд. — М.: МЕДпресс-информ, 2014. — 272 б.
Бағдарламалық препараттар: парацетамол (ацетаминофен), ибупрофен, диклофенак натрийі, проксен, лорноксикам, нимесулид, мелоксикам, целекоксиб, кетопрофен (кетонал), индометацин, фенилбутазон, метотрексат, лефлуномид, сульфасалазин, гидроксихлорохин (плаквенил), ауранофин, кризанол, пеницилламин, хингамин, циклоспорин, азатиоприн, циклофосфамид, инфликсимаб, ритуксимаб, хондроитин сульфаты, преднизолон, метилпреднизолон, дексаметазон, глюкозамин
8. Бақылау
Когнитивті компетенция (білім) бағаланады
Тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау
Тесттік тапсырмаларды орындау
Тесттік тапсырмалар
Тест №1. Остеоартрозды емдеуге қолданылатын базистік препарат
Ацетилсалицил қышқылы
Ибупрофен
Хондроитин сульфаты
Индометацин
Диклофенак натрийі
Тест №2
ЦОГ-2 таңдамалы тежегіші
Лорноксикам
Напроксен
Ибупрофен
Нимесулид
Индоматацин
Тест №3
Индометацинге тән:
Подаграның жедел ұстамасын жоюға ұсынылады
Басқа СЕҚҚЗ-ға қарағанда уыттығы және әсері аз
Простагландин синтезін әлсіз тежейді
АІЖ жолынан нашар сіңіріледі
Анальгетік ретінде жиі қолданылады
Шала туылған балаларда ашық артериальды өзекте қолданылады
Тест №4. Глюкозамин гидрохлоридінің фармакологиялық әсерлері
Протеогликандар синтезін ынталандырады
Коллаген синтезін тежейді
Қабынуға қарсы
Буындағы ауру сезімінің бәсеңдетеді
Буындағы қозғалыстың қалпына келтіреді
Тест №5.Қабынуға қарсы заттардың кейбір фармакологиялық әсерлері мен қолдануға көрсетулерді сәйкестендіріңіз:
Фармакологиялық әсерлер: Қолдануға көрсетулер:
Қабынуға қарсы А. Артриттер
Қызуды түсіретін В. Қызба
Антиагреганттық С. ЖИА, тромбофлебит
Тест №6
Стероидты емес қабынуға қарсы заттардың фармакологиялық әсерлері
Қызуды түсіретін
Қабынуға қарсы
Ауру сезімін басатын
Антиагреганттық
Иммунитетті ынталандырушы
Тест №7
Препаратты анықтау. Алкилдеуші цитостатикалық препарат, бис-β-хлорэтиламиннің туындысы. Кең спектрлі ісікке қарсы белсенділігі бар, сондай-ақ В-лимфоциттердің белсенділігін тежеуге байланысты айқын иммуносупрессивті әсері бар. Гломерулонефриттер, жүйелі қызыл жегі, ревматоидты артрит кезінде қолданылады.
Метотрексат
Меркаптопурин
Циклофосфамид
Азатиоприн
Циклоспорин
Тест №8
Стероидты қабынуға қарсы заттар төменде аталған әсерлерді шақырады
Иммунодепрессивті
Қабынуға қарсы
Шокқа қарсы
Аллергияға қарсы
Тырысуға қарсы
Тест №9
ЦОГ-2 таңдамалы тежегіші
ЦОГ таңдамалы емес тежегіштерімен салыстырғанда тиімдірек
ЦОГ таңдамалы емес тежегіштерімен салыстырғанда қауіпсіз
ЦОГ таңдамалы емес тежегіштерімен салыстырғанда тиімдірек және қауіпсіз
ЦОГ таңдамалы емес тежегіштерімен салыстырғанда тиімдірек, бірақ қауіпсіздігі төменірек
ЦОГ таңдамалы емес тежегіштерімен салыстырғанда қауіпсіз, бірақ тиімділігі төменірек
Тест №10
Стероидты қабынуға қарсы заттармен емдегенде иммундық жүйе жауап қайтарады
Иммунитеттің Т- бөлімінің тежелуімен
Гуморальді иммунитеттің тежелуімен
Жасушалық және гуморальді тежелуімен
Жасушалық иммунитеттің белсенденуімен
Иммуноглобулиндердің түзілуінің белсенденуімен

«Тірек-қимыл жүйесі» модулі бойынша СОӨЖ арналған әдістемелік нұсқаулықтар
Тақырыбы: «Қаңқаның қалыптасуына әсер ететін және кальций-фосфор алмасуын реттейтін препараттар. Балалар практикасында қолдану ерекшеліктері»
Мақсаты: Кальций-фосфор алмасуын реттейтін және қаңқаның қалыптасуына әсер ететін заттардың фармакокинетикасы мен фармакодинамикасының ерекшелектірі бойынша білімді қалыптастыру
Оқыту міндеттері:
Кальций-фосфор алмасуын реттейтін және қаңқаның қалыптасуына әсер ететін заттардың, сонымен қатар балалар практикасында, жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін және негізгі фармакологиялық әсерлері туралы білімді қалыптастыру
Кальций-фосфор алмасуын реттейтін және қаңқаның қалыптасуына әсер ететін заттардың, сонымен қатар балалар практикасында, қолдануға қарсы көрсетулерін анықтауға үйрену, жағымсыз жанама әсерлерін ажырата білу және оларды дер уақытында реттеу
Негізгі фармакологиялық әсерлерін күшейту үшін дәрілік заттардың жұптасуын таңдауды немесе кейбір препараттардың жағымсыз жанама әсерлерін жоюды үйрену
Емнің тиімділігін арттыру мақсатында кальций-фосфор алмасуын реттейтін және қаңқаның қалыптасуына әсер ететін заттардың, сонымен қатар балалар практикасында, дәрілік заттарды таңдау принциптері
Кальций-фосфор алмасуын реттейтін және қаңқаның қалыптасуына әсер ететін заттардың дәрілік қалыптарын тандауды, оларды қабылдау тәсілдеріне және рецептте жазу дағдыларына үйрену
4.Оқыту әдістері: барлық сұрақтар бойынша кеңес беру, тақырыпты өз бетінше оқу, жағдайлық есептерді шешу, кестемен жұмыс істеу, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмаларды орындау, рецепт жазу, электрондық материалдармен жұмыс істеу, кіші топтарда жұмыс әстеуталдау
5.Тақырыптың негізгі сұрақтары
Қаңқаның қалыптасуына әсер ететін және кальций-фосфор алмасуын реттейтін препараттардың жіктелуі.
Гормондық препараттар, препараттарды қолдану ерекшеліктері.
Қаңқаның қалыптасуына әсер ететін және кальций-фосфор алмасуын реттейтін синтетикалық препараттар.
Жануар тектес препараттар, қолдану ерекшеліктері.
Д витаминінің препараттары, әсер ету механизмі, препараттардың сипаттамасы.
6. Қолданылатын материалдар: кестелер, жағдайлық есептер, өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар, сызбалар, суреттер
7. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Руководство к лабораторным занятиям /Под ред. Д.А. Харкевича, Медицина, 2005.– 212-216, 276-287, 231-238 б.
Қосымша:
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. Издание пятнадцатое. - М.: Новая волна, 2007. т. 1-2. – 1206 б.
Аляутдин Р.Н. Фармакология. Учебник. Москва. Изд. Дом «ГЭОТАР-МЕД». 2004.-591 с.
Гудман Г., Гилман Г. Клиническая фармакология. Перевод 10-го издания. М. «Практика». 2006. - 1648 б.
Лекции по фармакологии для врачей и провизоров/ Венгеровский А.И. – 3-е издание, переработанное и дополненное: учебное пособие – М.:ИФ «Физико-математическая литература», 2006. – 704 б.
Клиническая фармакология. /Под ред. В.Г.Кукеса. – ГЭОТАР.: Медицина, 2004. – 517 б.
Справочник врача общей практики. Издание Москва ЭКСМО – ПРЕСС, 2002. т. 1-2. – 926 б.
Лоуренс Д.Р., Бенетт П.Н. Клиническая фармакология. – М.: Медицина, 2002, т.1-2. – 669 б.
Л.В.Деримедведь, И.М. Перцев, Е.В. Шуванова, И.А.Зупанец, В.Н. Хоменко «Взаимодействие лекарств и эффективность фармакотерапии» -Издательство «Мегаполис» Харьков 2002.- 782 б.
Бертрам Г. Катцунг. Базисная и клиническая фармакология (перевод д.м.н., проф. Э.Э. Звартау.) - Санкт-Петербург, 1998.- 1043 б.
Сатбаева Э.М. Лекарственные средства, применяемые при патологии опорно-двигательного аппарата. Алматы, 2011. - 96 б.
Бағдармалық препараттар: кальций глюконаты, кальций карбонаты, кальций цитраты, эргокальциферол, кальцитриол, альфакальцидол, кальций Д3, кальцитонин, этидронат, клодронат, алендронат, памидронат, ибандронат, золендронат, эстрадиола валерат, 17 бета-эстрадиол, тиболон, нандролон
8. Бақылау
Өзіндік бақылауға арналған тесттік тапсырмалар
Тест №1
Кальцийлік және фосфаттық гомеостаздың біріншілік реттеушісі:
Д витамині, бисфосфонаттар
Паратгормон, Д витамині
С витамині, паратгормон
АКТГ, Д витамині
Инсулин, глюкокортикоидтар
Тест №2
Сүйектің минералды гомеостазына ықпал ететін гормоналды емес заттар
Д витамині
Инсулин
Глюкокортикоидтар
Паратгормон
Бисфосфонаттар
Тест №3
Ибандронатты қолдану көрсетілуі
Гипокальциемия
Артрит
Ревматизм
Рахит (мешел)
Постменопаузалық остеопороз
Тест №4
Сүйектің резорбциясын тежейтін заттарға жатады:
Анаболикалық стероидтар
Фтор препараттары, Д витамині
Бисфосфонаттар, тиазидтер
Кальцитонин, бисфосфонаттар
Эстрогендер, глюкокортикоидтар
Тест №5
Сүйек тіннің түзулуіне және минерализациясына ықпал ететін заттар
Глюкокортикоидтар
Анаболикалық стероидтар
Эстрогендер
Минералокортикоидтар
Кальцитонин
Тест №6
Бисфосфонаттардың негізгі фармакологиялық әсері:
Остеокласттардың саның жоғарылатады
Сүйек тініне кальцийді из костной ткани
Остеобласттардың саның азайтады
Сүйек тінінің резорбциясын тежейді
Гидроксиапатит кристаллдарын іруін күшейтеді
Тест №7
Кальций препараттарды қолдану көрсетілуі:
Несептас ауруы
Гипофосфатемия
Остеопороз
Гиперкальциемия
Қалқанша маңы безінің гиперфункциясы
Тест №8
Эстрогендерге тән:
Остеобласттарды стимульдейді
Жатыр және сүт беездері обырының даму қауіпің жоғарылатуды мүмкін
Остеокласттарды тежейді
Ішекте кальцийдің сіңуін жоғарылатады
Сүйек тінінің резорбциясын тежейді
Тест №9
Остеопорозды емдеу үшін қолданылатын Д3 витаминнің белсенді метаболит:
Этидронат
Кальцитриол
Миакальцик
Эргокальциферол
Кальций цитраты
Тест №10
Науқасқа остеопорозды емдеу үшін назальді спрей түрінде кальцитонин препараты тағайындылған:
Алендронат
Миокальцик
Альфакальцидол
Кальций Д3Эргокальциферол
«Тірек-қимыл жүйесі» модулі бойынша аралық бақылауға арналған әдістемелік нұсқаулар
Тақырыбы: «Тірек-қимыл жүйесі» әсер ететін заттар. Аралық бақылау.
Мақсаты: тірек-қимыл жүйесінің қызметіне әсер ететін препараттардың фармакокинетика және фармакодинамикасының ерекшеліктері жайында білімін жинақтау.
Оқыту міндеттері:
Когнитивті компетенция
Тірек-қимыл аппаратының қызметіне әсер ететін заттардың жалпы сипаттамасын, әсер ету механизмін, негізгі фармакологиялық әсерлерін, жанама әсерлері туралы білу.
Қолдануға көрсеткіштері туралы білімді қалыптастыру, жанама әсерлерін анықтауды және оларды дер кезінде түзетуді жасай білу.
Терапияның тиімділігін жоғарлату мақсатында ағзаның әртүрлі мүшелері мен жүйелерінің қызметін бағытталған түрде өзгертуге дәрілік заттарды таңдай білу.
Тірек-қимыл жүйесі патологиясында дәрілік заттардың қалыптарын, қолдану жолдарын таңдай білу.
Операционалды компетенция
Дәрілік заттарды рецептте талдауымен бірге жаза білу дағдысын қалыптастыру.
Препараттардың бір реттік мөлшерін есептей білу дағдысын қалыптастыру
Коммуникативті компетенция:
Сауатты және жетік түрде сөйлеуді игеру
Даулы жағдайларды шешу және оның алдын алу
Ұжым мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасқа әсер етуді ынталандыру мақсатында мотивация сұрақтарын қолдану.
Жеке ой-пікірін жеткізе білу.
Тақырыптың мәселері бойынша логикалық ойлау, еркін түрде пікірталас жүргізе білу
Үздіксіз оқыту және білім беру компетенциясы:
Өзіндік қазіргі замандағы зерттеу әдістерін, компьютерлік технологиялар қолдану, ақпарат жинау және оларды өңдеу және талдау жасау (оқулықтар, анықтамалық әдебиет, нормативті құжаттар, ғылыми әдебиет және интернет-қоры)
СӨЖ-тың күрделі түрлерін орындай білу (көп деңгейлі кроссвордтарды, тесттік тапсырмаларды, презентацияларды, эссе, рефераттарды құру).
4. Хронометраж
Сабақтың ұзақтығы
Ұйымдастыру кезеңі -3 мин.
Студенттердің өзіндік жұмысы (рецепт жазу, тесттік тапсырмаларды орындау) - 25 мин.
Студенттердің оқытушымен бірлесіп жұмысы (ауызша сұрау, жағдайлық есептерді шешу) - 15 мин.
Білімнің жалпы білімін бағалау – 5 мин.
Өзіндік жұмыс бойынша тапсырмалар орындау - 2 мин.
5. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Буындық синдромда қолданылатын қабынуға қарсы заттардың жіктелуі.
Стероидты емес және стероидты қабынуға қарсы заттар. Негізгі препараттардың салыстырмалы сипаттамасы. Қолдану ерекшеліктері.
Ревматоидты артриттерде қолданылатын базистік препараттар. Жіктелуі, әсер ету механизмі, қолдануға көрсетулері, қарсы көрсетулері, жанама әсерлері.
Остеоартрозда қолданылатын препараттар (хондропротекторлар). Әсер ету механизмі, қолдануға көрсетулер, жанама әсерлері.
Жастық аспектілерге байланысты қабынуға қарсы заттарды қолдану ерекшеліктері.
«Д» витаминінің препараттары: Д витаминінің нативті және белсенді метаболиттері. Фосфор-кальций алмасуына әсері. Қолдануға көрсетулері, соның ішінде педиатриялық практикада, жанама әсерлері.
Қазіргі замандағы кальцийдің препараттары. Әсер ету механизмі, қолдануға көрсетулер, соның ішінде педиатриялық практикада, қарсы көрсетулер, жанама әсерлері. Кальцийдің жұптастырылған препараттары.
Бисфосфонаттар. Жіктелуі, әсер ету механизмі, қолдануға көрсетулері, жанама әсерлері.
Кальцитониннің препараттары. Әсер ету механизмі, қолдануға көрсетулері, жанама әсерлері.
Остеопорозда қолданылатын басқа топтың препараттары (эстрогендер, анаболикалық стероидтар, өсімдік тектес препараттар).
6. Оқыту әдістері: ауызша сұрау, жағдайлық есептерді, тесттік тапсырмаларды шешу, рецепт жазу, талдау, препараттың бір реттік мөлшерін анықтау.
7. Әдебиеттер:
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
.Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
Бағдарламалық препараттар: парацетамол (ацетаминофен), ибупрофен, диклофенак натрия, напроксен, лорноксикам, нимесулид, мелоксикам, целекоксиб, кетопрофен (кетонал), индометацин, фенилбутазон, метотрексат, лефлуномид, сульфасалазин, гидроксихлорохин (плаквенил), ауранофин, кризанол, пеницилламин, хингамин, циклоспорин, азатиоприн, циклофосфамид, инфликсимаб, ритуксимаб, хондроитина сульфат, преднизолон, метилпреднизолон, дексаметазон, глюкозамин, кальций глюконаты, кальций карбонаты, кальций цитраты, эргокальциферол, кальцитриол, альфакальцидол, кальций Д3, кальцитонин, этидронат, клодронат, алендронат, памидронат, ибандронат, золендронат, эстрадиола валерат, 17 бета-эстрадиол, тиболон, нандролон, токоферола ацетат, ретинол, фуросемид, аскорбин қышқылы
Рецепт жазуға арналған препараттар: эргокальциферол, алендронат, преднизолон, диклофенак натрия, метотрексат, кальцитонин.
8. Бақылау:
Келесі компетенциялар бағаланады: когнитивті, операционалды, коммуникативті
Тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша ауызша сұрау-әңгімелесу
Талдауымен және бір реттік дозасын есептеумен рецепт жазу
Жағдайлық есептерді, тесттік тапсырманы шешу
Өзіндік дайындыққа арналған тесттік тапсырмалар
Тест №1.Кальцитонинге тән:
Сүйектің түзілуін ынталандырады
Сүйектегі коллагеннің ыдырауын тежейді
Зәрмен оксипролиннің экскрециясын азайтады
Д3 витаминінің белсенді түріне өтуін ынталандырады
Остеокласттардың белсенділігін арттырады
Тест №2. Сүйектегі кальций деңгейін төмендететін зат:
Преднизолон
Диклофенак натрий
Индометацин
Лорноксикам
Мелоксикам
Тест №3№ Остеопорозы бар науқасқа бисфосфонаттар препараты тағайындалды. Оны қандай витаминмен қосып қабылдау ұсынылады?
А
С
Д
Е
К
Тест №4. Д витаминінің препараттарға жатады
Кальций глюконаты
Эргокальциферол
Кальцитонин
Кальцитриол
Хондроитин сульфаты
Тест №5. Сүйек тінінің резорбциясын тежейтін заттарға жатады:
Кальцитонин
Преднизолон
Кальцитриол
Кальций карбонаты
Эстрадиол валераты
Тест №6. Кальций препараттарының әсерлері:
Сүйек тінінің резорбциясын азайтады
Лейкоциттердің фагоциттік қызметін төмендетеді
Жүйке-бұлшықеттік өткізгіштікті жақсартады
Остеокласттардың белсенділігін тежейді
Остеокласттардың белсенділігін арттырады
Тест №7
Сүйектің салмағын жоғарылататын препарат
Альфакальцидол
Гидрохлортиазид
Напроксен
Диклофенак натрий
Преднизолон
Тест №8
Кальцитонинді ұзақ уақыт бойы қабылдағанда келесі препараттарды тағайындау қажет
Калий препараттарын
Магний препараттарын
Фосфор препараттарын
Кальций препараттарын
Фтор препараттарын
Тест №9
Остеоартрозды емдеуге арналған базистік препарат
Ибандронат
Кальций глюконаты
Хондроитин сульфаты
Кальцитонин
Диклофенак натрий
Тест №10
ЦОГ-2 таңдамалы тежегіші
Лорноксикам
Напроксен
Ибупрофен
Мелоксикам
Индоматацин
Тест №11
Стероидты емес қабынуға қарсы заттардың әсерлері:
Ыстықты түсіретін
Қабынуға қарсы
Ауыру сезімін басатын
Антипролиферативті
Иммунодепрессивті
Тест №12
Глюкокортикоидтарды ұзақ уақыт қолданғанда пайда болатын жанама әсерлер: :
Асқазан мен он екі елі ішектің ойық жарасы
Гиперкалиемия
Гипогликемия
Балаларда сүйектену процесі мен оның өсуінуң баяулауы
Гипокальциурия
Остеопороз
Көзішілік қысымның төмендеуі
Тест №13
Стероидты қабынуға қарсы заттар тән әсерлер:
Иммунодепрессивті
Қабынуға қарсы
Шокқа қарсы
Аллергияға қарсы
Антиагреганттық
Ыстықты түсіретін
Иммунитетті ынталандырушы
Тест №14. Стероидты қабынуға қарсы заттарды тағайындағанда байқалатын иммундық жүйенің өзгерістері:
Иммунитеттің Т-тізбегін тежеу
Гуморалды иммунитетті тежеу
Жасушалық және гуморалдық иммунитетті тежеу
Жасушалық иммунитетті белсендіру
Иммуноглобулиндердің өндірілуін белсендіру
Тест №15
Алтын препараты:
Кризанол
Преднизолон
Лорноксикам
Напроксен
Лефлуномид
Тест №16
Минералдық гомеостаздың екіншілік реттеушілері:
Бисфосфонаттар
Паратгормон
Д витамині
С витамині
Глюкокортикоидтар
Кальцитониндер
Тест №17
Остеопорозда орайлы сер көрсететін заттар
Паратгормон
Анаболикалық стероидтар
Д3 витаминінің метаболиттері
Кальций тұздардың препараттары
Глюкокортикоидтар
Тест №18
Сүйек тіннің түзулуіне және минерализациясына ықпал ететін, сонымен бірге және оның резорбциясын тежейтің заттар:
Кальцитониндер
Эстрогендер
Д витаминінің туындылары және белсенді метаболиттері
Кальций тұздардың препараттары
Анаболикалық стероидтар
Тест №19
Кальцитриол:
Д3 витаминінің активті метаболиті
Кальцийдің бүйрек өзекшелерінде реабсорбциясын төмендетеді
Гипопаратиреозда тиімді
Ішекте кальций және фосфор иондарының сіңуің күшетеді
Ауру сезімін басатын әсерін көрсетеді
Тест№20
Стероидты қабынуға қарсы заттарға (глюкокортикоидтарға) тән (2):
Фосфолипаза А2 – нің активтілігін тежейді
ЦОГ-2-нің өндірілуін арттырады
Қабыну реакциясының патогенезіне қатысатын иммунокомпетентті жасушалардың пролиферациясы мен миграциясын тежейді
СЕҚҚЗ-дан тиімділігі төмен
Қабынуға қарсы әсері баяу дамиды
«Тірек-қимыл жүйесі» модулі бойынша СӨЖ арналған әдістемелік нұсқаулықтар
СӨЖ №1
Тақырыбы: «Д» витаминінің уытты әсерлерін емдеудің принциптері»
Мақсаты: «Д» витаминінің уытты әсерлері» тақырыбы бойынша материалды өз бетінше зерделеу.
Міндеті: «Д» витаминінің уытты әсерлері» тақырыбы бойынша хабарлама жазу
4. Орындалу түрі: реферат
«Д» витаминінің уытты әсерлерін емдеудің принциптері» тақырыбына реферат дайындау
5. Орындау критерийлері:
а) соңғы жылдардағы әдебиет көздерін талдау және меңгеру;
б) ақпараттарды өңдеу және жүйелендіру;
в) жоспарын жасау;
г) библиография құрастыру;
д) реферативті жұмысты рәсімдеу.
Реферативті жұмыстың құрылымы:
мұқаба парақ (үлгі бойынша безендіріледі);
мазмұны (негізгі бөлімдердің беттерін көрсетіп, кезектестіріп жазу);
кіріспе (зерттелетін мәселені негіздеу, оның мәні мен өзектілігі; жұмыстың мақсаты мен міндеттерін анықтау);
негізгі бөлім (әр бөлім жеке мәселенің алдыңғы бөлімнің жалғасы ретінде, бір жағын немесе бір бөлігін дәлелмен анықталуы қажет; бұл бөлімде кестелер, сызбалар, суреттерді қолдануға болады немесе оларды реферативті жұмыстың жалғасы ретінде қосымша безендіруге болады);
қорытынды (қорытынды жасалады, тұжырымдар мен кеңестер ұсынылады);
әдебиеттер тізімі (үлгі бойынша безендіріледі)
Рефераттың мұқаба парағы
С.Ж. АСФЕНДИЯРОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ
КАФЕДРА______________________________________________________
Р Е Ф Е Р А Т
Тақырыбы: _________________________________________________
_________________________________________________
Студенттің аты жөні__________________________________________
Факультеті _____________________________________________
Курсы ____________________________________________________
Тобы __________________________________________________
Оқытушы ___________________________________________
Алматы, 200_- 200_ оқу жылы
Рефератты безендіруге және орындалуына қойылатын талаптар:
а) рефераттың көлемі 10-15 басылым бетінен артық болмауы қажет* (рефераттың көлеміне қосымша кірмейді);
б) реферативті жұмыстың жазылуы ұқыпты түзетілген және грамматикалық қатесіз болуы қажет;
в) әдебиетке сілтеме жасау санмен көрсетіледі және ол әдебиет тізіміндегі санмен сәйкес болуы қажет;
г) әдебиет тізімі рефератты жұмыстың аяғында жазылады және мәтіне көрсетілген пайдалану ретімен жазылады.
6. Тапсыру мерзімі: «Тірек-қимыл жүйесі» модулі бойынша аралық бақылауға дейін.
7. Бағалау критерийі:
№ Критерий Деңгейі, балл түрінде бағалау
Өте жақсы Қолайлы Түзетуді талап етеді Қолайлы емес
1. Реферат мазмұнының тақырыпқа, реферат жоспарына және қойылған міндеттерге сәйкес келуі 13 9,75 6,5 0
2. Тақырыптың толықтығы және ашылуының логикаға сай болуы 13 9,75 6,5 0
3. Материалды жалпыландыру, қорытынды жасай білу қабілеті 13 9,75 6,5 0
4. Ақпарат көздерімен жұмыс жасай білуі 13 9,75 6,5 0
5. Реферат бойынша сұрақтарға жауап бере білуі 12 9 6 0
6. Рефераттың безендірілуі модульдің талаптарына сәйкес келуі 12 9 6 0
7. Көрнекті материалдардың сапасы мен толықтығы 12 9 6 0
8. Әдебиетті іріктеу 12 9 6 0
Барлығы 100 75 50 0
Ең жоғары балл – 100
Бағдармалық препараттар: преднизолон, дексаметазон, кальцитонин, токоферола ацетат, ретинол, аскорбин қышқылы, фуросемид, этидронат, памидронат
Әдебиеттер
Негізгі:
Фармакология: оқулық /Д.А. Харкевич; жауапты редактор С.Б.Сламжанова. – 11 ші басылым, толықтырылған. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2014. - 784 б.
Харкевич Д.А. Фармакология. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық.. Мемлекеттік тілдегі аудармасы. – Алматы, 2009.-608 б.
Машковский М.Д. Лекарственные средства. – 16-е изд., перераб., испр. и доп. - М. Новая волна: издатель Умеренков, 2012.- 1216 б.
Қосымша:
Клиническая фармакология: Учебник, 4-е издание, перераб. и доп.\Под ред. В.Г.Кукеса.– М: ГЭОТАР-МЕДИА. -2009. -1056б.
Клиническая фармакология. /Под ред. Ю.Б. Белоусова, В.Г. Кукеса, В.К. Лепахина, В.И. Петрова. –М.: ГЭОТАР-МЕДИА. -2014. -976б. 
Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров: М.: ГЭОТАР-МЕДИА. 2012. -726б.
Аляутдин Р.Н. Фармакология. 4-е изд. перераб. и доп. "ГЭОТАР-МЕДИА". -2013.-832б.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии /Под ред. Д.А. Харкевича, "ГЭОТАР-МЕДИА", 2012. –488б.
Бақылау:
«Д» витаминінің фармакокинетикасы және фармакодинамикасы
«Д» гипервитаминозы, оның көріністері
«Д» гипервитаминозының алдын алу шаралары және дәрілік емдеу
«Д» витаминінің басқа дәрілік препараттармен өзара әсерлесуі.
БІЛІМ МЕН ДАҒДЫНЫ БАҒАЛАУДЫҢ БАҚЫЛАУ-ӨЛШЕМДІК ҚҰРАЛДАРЫ
ЖАҒДАЙЛЫҚ ЕСЕПТЕР
1.Науқасқа үлкен көлемде консервирленген қан құйылды. Қанның фибринолитикалық белсенділігін төмендету мақсатында дәрігер инфузиялық жолмен (көктамырға, тамшылатып) енгізілетін синтетикалық антигеморрагиялық зат тағайындады. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
2.Пневмониямен ауыратын науқасты сульфаниламидтік препаратпен емдеді. Науқастың жағдайы жақсармады. Бұл препаратты тоқтатып, құрамы сульфаниламидтен және әртүрлі құрылысты антибактериалды заттан тұратын жұптастырылған препаратпен емдік курс бастады. Науқастың ыстығы түсті, жөтелі азайды, дегенмен қанның құрамын зерттегенде қалыпты жағдайдан ауытқулар байқалды (лейкопения). Препаратты анықтау, сипаттама беру.
3.Жарамсыз тағамды қабылдаған соң (тағамдық улану) науқас дәрігермен кеңеспей, асқазан ішек жолдарын тазарту мақсатында үйдегі дәрілік қобдишада бар іш айдайтын препаратты, таблетка түрінде қабылдады. 6 сағатқа дейін препараттың іш айдайтын әсері дамымады, науқастың жағдайы өзгеріссіз қалды. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
4.«Гипертониялық ауру» диагнозы қойылған науқасқа химиялық құрылысы бойынша бензотиадиазин туындысы болып табылатын диуретикалық зат тағайындалды. Препаратты қабылдаған соң бірнеше күннен кейін келесі жанама әсерлер дамыды: еттік әлсіздік, парестезия, жүрек жүмысының бұзылуы. ЭКГ да - экстрасистолиялар тіркелді. Бұл асқынуларды азайту үшін калий хлориді тағайындалды. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
5.3 жастағы науқас Н., ашуланшақтыққа, терлегіштікке, тахикардияға, ұйқының бұзылуына, дене салмағының күрт төмендеуіне шағымданды. Дәрігер науқасты тексерген соң, гипертиреоз көріністерінің бар екендігін анықтап, таблетка түрінде препарат тағайындады. Ем қабылдаған соң аурудың белгілері азайды, бірақ қан құрамының өзгеруі - лейкопения, агранулоцитоз байқалды. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
6.Пневмониямен ауыратын науқас жартылай синтетикалық пенициллиндер тобына жататын антибиотиктердің бұлшық етке енгізілетін, инъекциялық қалпымен емделді. Қарқынды пенициллиндік емге қарамастан науқастың ыстығы түспеді, жалпы жағдайы ауыр күйінде қалды. Науқастың қақырығын зерттегенде микоплазма анықталды. Бактериологиялық сараптаманың негізінде науқасқа «Атипті пневмония» диагнозы қойылды және азалидтер тобының антибиотигі тағайындалды. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
7.54 жастағы ер кісіде жұмыс уақытында кенеттен жүрек тұсында қатты ауыру сезімі пайда болды. Дәрілік қобдишада (аптечка) бар дәрі тіл астына енгізілді. Ауыру сезімі тоқтады, бірақ науқаста бастың айналуы, құлақта шу байқалды, науқас есінен айырылды. Жедел жәрдем дәрігері пульсының әлсіз, жиі екендігін, артериялық қысымның төмендегенін анықтады. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
8.Ойық жарамен ауыратын науқастың ыстығы көтеріліп, қақырықтың қиын бөлінуімен жүретін жөтел пайда болды. Науқасқа «Жедел бронхит» диагнозы қойылды. Басқа препараттармен қатар қақырық түсіретін препарат тағайындалды. Емдеу барысында қақырықтың түсуі жеңілдеді, дегенмен ойық жараның көріністері күшейді – асқазан тұсында ауыру сезімі күшейді, қыжыл пайда болды. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
9.65 жастағы науқасқа жедел жүрек жеткіліксіздігіне байланысты кардиотоникалық препарат тағайындалды. Препаратқа келесі фармакологиялық қасиеттер тән: а) ландыш препараты болып табылады б) жүрекке жылдам, күшті әсер етеді, әсер ету ұзақтығы салыстырмалы түрде қысқа в) көктамырға, баяу глюкоза ерітіндісінде енгізіледі. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
10.«Науқас буындарында ауыру сезімге және қимылдың шектелуіне шағымданды. Объективті - буындарының ісінуі және деформациясы байқалды. Лабораториялық зерттеулер нәтижелері қан сарысуында зәр қышқылының жоғарылағанын көрсетті. Науқасқа ағзада кристаллдардың (зәр қышқылының) түзілуін азайтатын препарат тағайындалды. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
11.45 жастағы науқас 3 апта бойы травматологиялық бөлімде жіліншік сүйектің сынуы бойынша емделді. Рентгенологиялық зерттеуді қайталап жүргізгенде сүйектің баяу бітуі байқалған. Емді жылдамдату мақсатында науқасқа витаминдік препарат тағайындалды. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
12.Терапиялық емханада зерттеу нәтижелерінен соң науқасқа инфекциялық-алллергиялық генезді бронхиалды демікпе диагнозы қойылды. Демікпе ұстмасының алдын алу үшін ингаляциялық жолмен енгізілетін дәрілік препарат тағайындалды. Препараттың әсер ету механизмі фосфолипазы А2 ферментін тежеуіне негізделген. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
13.Созылмалы ишемиялық аурумен ауыратын 58 жастағы науқас С., ұстама аралығында миокардтың энергетикалық балансын қалпына келтіре отырып, кардиомиоциттердің төзімділігін жоғарылататын препарат қабылдады. Препаратқа антиоксиданттық, антигипоксиялық әсерлер тән. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
14.«Гипохромды анемия» диагнозымен науқасқа құрамында темір сульфаты және аскорбин қышқылы бар жұптастырылған препарат тағайындалды. Препарат ішке қолданылады. Жанама әсерлерінен іш қату, тістің қара түске боялуы мүмкін. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
15.Науқас кардиологиялық бөлімге «Ревматоидты артрит» диагнозымен түсті. Науқасқа қабынуға қарсы ем ретінде келесі сипаттама тән препарат тағайындалды: а) фенилпропион қышқылының туындысы б) ЦОГ1 және ЦОГ2 талғамсыз тежейді в) ішке және сыртқа қолданылады г) келесі жанама әсерлер шақырады: қыжылдау, жүрек айну, құсу, метеоризм, қан түзілудің тежелуі, бронхоспастикалық реакциялар, сирек – ульцерогендік әсер. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
16.Ұйқы безінің секреторлық қызметінің және ішектің қорыту қабілетінің жеткіліксіздігі бар науқасқа құрамында ұйқы безінің және өттің негізгі құрамдас бөлігі, сонымен қатар, гемицеллюлазасы бар ферменттік препарат тағайындалды. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
17.Науқас созылмалы пиелонефрит бойынша ұзақ уақыт бойы цефалоспориндердің екінші ұрпағына жататын антибиотик қабылдады. Науқастың жағдайы жақсарды, дегенмен бірнеше күннен кейін диарея байқалды. Сонымен қатар, пациент стоматолог-дәрігерге стоматит бойынша қаралды. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
18.Науқас мисауыт жарақатынан кейін бастың ауыруына, бастың айналуына, есте сақтау қабілетінің төмендеуіне, ұйқының бұзылыстарына шағымданды. Кешендік фармакотерапияның құрамында ГАМҚ-тың синтетикалық аналогы болып табылатын және мидың зат алмасу (энергетикалық) үрдісін жақсартатын препарат тағайындалды. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
19.Қалалық емхананың қабылдау бөліміне 54 жастағы науқас айналмалы ауыру сезіміне, сол жақ қабырға астындағы ауыру сезіміне, жүрек айнуға, ауызда ащы сезімнің пайда болуына шағымданып түсті. Ультрадыбысты зерттеу барысында ұйқы безінің ауыр некроздық өзгерістері байқалды. Науқасқа антиферменттік препарат тағайындалды. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
20.Бронхиалды демікпенің аралас түрімен (атопиялық және инфекциялық) ауыратын 55 жастағы науқаста соңғы бірнеше күндер бойы тыныс алудың қиындауы және экспираторлық тұншығу ұстамасының жиілеуі байқалды, науөас бұл жағдайды үйде жүргізіліп жатқан жөндеу жұмыстары барысында қолданылған өткір иісті затпен байланыстырды. Ұстаманы тоұтату үшін науқас құрамына М-холиноблокатор және бета-адреномиметик кіретін жұптастырылған препаратты аэрозоль түрінде қолданды. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
21.47 жастағы остеохондрозбен ауыратын науқас регенерация үрдісін ынталандыратын (глюкозаминогликанның биосинтезін), шеміршек тіннің дегенерациясын тежейтін және буындық сұйықтықтың өндірілуін қалыпқа келтіретін препарат қабылдады. Препарат «Хондроксид».атты кешенді дәрілік заттың құрамына кіреді. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
22.Эпилепсиямен ауыратын науқас ұзақ уақыт ГАМК-миметикалық әсер көрсететін препарат қабылдады. Препарат негізінен монотерапия түрінде тағайындалады және эпилепсияның барлық түрінде тиімді болып табылады. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
23.Қалалық емхананың нефрологиялық бөліміне «Созылмалы гломерулонефрит» диагнозымен науқас түсті. Науқасқа айқын қыбынуға қарсы және иммунодепрессивті әсерлер тән препрарат тағайындалды. Емдеуді бастаған соң бірнеше айдан кейін науқас ұйқысының бұзылғанын, асқазан тұсында ауыру сезімінің пайда болғанын, дене салмағының жоғарылағанын байқады. Объективті зерттеу барысында Иценко-Кушинга синдромы, артериялық қысымның жоғарылауы, гипергликемия, глюкозурия, лимфоцитопения, эозинопения анықталды. Препаратты анықтау, сипаттама беру. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
24.Сүт безінің қатерлі ісігінің кешендік химиотерапиясының ішінде цитостатиктер тобына жататын препарат тағайындалды. Емнің 10 күнінен бастап жанама әсерлер дамыды - анорексия, құсу, стоматит, тромбоцитопения, нейтропения, анемия. Аталған жанама әсерлерді азайту үшін фолий қышқылы тағайындалды. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
25.Ойық жарамен ауыратын науқаста базалды және ынталандырылған секрецияның айқын жоғарылауы байқалған, науқастың асқазанында Helicobacter pylori анықталған. Емдеуші дәрігер гистаминдік рецепторларды тежейтін, ойық жараға қарсы препарат тағайындады.
26.Науқасқа холестериннің өндірілуіне қатынасатын 3 – гидрокси-3 метил-глутарил –коэнзим А ферментін тежейтін препарат тағайындалды. Препараттың әсерінен қан сарысуында жалпы холестериннің, ТЖЛП және ТӨЖЛП деңгейі төмендеді. Мүмкін болатын жанама әсерлері: бауыр қызметінің бұзылыстары, атралгия, миопатия. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
27.Науқасқа кальций алмасуын реттеу мақсатында бифосфонаттардың 2 ұрпағына жататын препарат тағайындалды. Препарат ұзақ қолданғанда сүйекте жинала отырып оның сынғыштығын азайтады. Препарат гипокальциемияда қарсы көрсетіледі. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
28.Жүйелік қызыл жегімен ауыратын науқас бірінші қатардағы стероиды емес қабынуға қарсы зат ретінде дәрі қабылдады. Дегенмен, пациенттің жағдайы жақсармады. Екінші қатардағы препарат ретінде, науқасқа меркаптопуриннің дәрі алды дәрісі болып табылатын препарат тағайындалды. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
29.Гастроэнтерологиялық бөлімге «Токсикалық гепатит» диагнозымен науқас түсті. Анамнезінен анықталғандай, науқас ұзақ уақыт бойы алкогольдік ішімдік қабылдаған және бір ай бұрын алкоголдік ішімдікпен улануына байланысты токсикологиялық бөлімде емделген. Науқас басқада препараттармен бірге, бауырдың зақымдаушы факторларға тұрақтылығын жоғарылататын, құрамында эссенциалды фосфолипидтері бар препарат қабылдады.
30.Жас өспірім балаға екіншілік жыныс белгілерінің қалыпты дамымауына байланысты тестостеронның синтетикалық аналогын тағайындады. Препарат табиғи гормонға тән биологиялық және емдік қасиеттерді көрсетеді және ер кісілерде екіншілік жыныс белгілерінің дамуына ынталандырғыш әсер етеді, тиімділігі бойынша тестостерон пропионатынан 3-4 есе төмен. Препаратты анықтау, сипаттама беру.
Жауаптары:
1.Аминокапроновая ксилота
2.Бисептол
3.Бисокадил
4.Гидрохлортиазид
5.Мерказолил
6.Азитромицин
7.Нитроглицерин
8.Настой травы термопсиса
9.Коргликон
10.Аллопуринол 11.Эргокальциферол
12.Беклометазон
13.Триметазидин
14.Ферроплекс
15.Ибупрофен
16.Фестал
17.Цефуроксим
18.Пирацетам
19.Беродуал
20.Контрикал 21.Хондроитина сульфат
22.Натрия вальпроат
23.Метилпреднизолон
24.Метотрексат
25.Ранитидин
26.Ловастатин
27.Алендронат
28.Азатиоприн
29.Эссенциале
30.Метилтестостерон
Рецепт жазуға арналған препараттар
Жүйке жүйесі
Пирацетам (таблеткада)
Фенобарбитал (таблеткада)
Дифенин (таблеткада)
Диазепам (инъекция үшін)
Винпоцетин (таблеткада)
Тыныс алу жүйесі
Беклометазона дипропионат (аэрозолда)
Кетотифен (таблеткада)
Эуфиллин (инъекцияда)
Левофлоксацин (таблеткада)
Цефотаксим (инъекцияда)
Азитромицин (капсулада)
Амброксол (таблеткада)
Жүрек-тамыр жүйесі
Нитроглицерин (таблеткада)
Ацетилсалицил қышқылы (таблеткада)
Триметазидин (таблеткада)
Дигоксин (инъекция үшін)
Метопролол (таблеткада)
Индапамид (таблеткада)
Нифедипин (таблеткада)
Гепарин (инъекцияда)
Эналаприл (таблеткада)
Ас қорыту жүйесі
Ранитидин (таблеткада)
Эссенциале (инъекция үшін)
Контрикал (инъекция үшін)
Фестал (драже)
Омепразол (таблеткада)
Метоклопрамид (инъекция үшін)
Метронидазол (таблеткада)
Эндокриндік жүйе
L-тироксин (таблеткада)
Актрапид НМ (инъекция үшін)
Глибенкламид (таблеткада)
Мерказолил (таблеткада)
Метформин (таблеткада)
Несеп жыныс жүйесі
Метилпреднизолон (инъекцияда)
Цефуроксим (инъекцияда)
Циклофосфамид (таблеткада)
Дипиридамол (таблеткада)
Офлоксацин (таблеткада)
Фуросемид (инъекция үшін)
Нитроксолин (таблеткада)
Тірек қимыл жүйесі
Эргокальциферол (ішке қолдануға арналған майлы ерітіндісі)
Метотрексат (таблеткада)
Ибупрофен (таблеткада)
Алендронат (таблеткада)
Диклофенак натрий (инъекция үшін)
Қан жүйесі
Меркаптопурин (таблеткада)
Кислота аминокапроновая (инъекция үшін)
Феррум лек (инъекция үшін)
Цианокобаламин (инъекция үшін)
Викасол (инъекция үшін)
ТЕСТТІК ТАПСЫРМАЛАР
1. Жөтелге қарсы заттар
1. Линкомицин, метацин, либексин
2. Теофиллин, атропин сульфаты, азитромицин
3. Кетотифен, беродуал, ипратропий бромиді
4. Преднизолон, метацин, кромолин-натрий
5. Кодеин, глауцин гидрохлориді, тусупрекс
2. Бета 2 – адреномиметиктер тобының бронхолитиктері:
1. Метацин, формотерол
2. Зафирлукаст, эуфиллин
3. Сальметерол, формотерол
4. Бромгексин гидрохлориді, изадрин
5. Амброксол, уназин
3. Ацетилцистеин
1. Бронхолитикалық зат
2. Қақырық түсіретін зат
3. Қабынуға қарсы зат
4. Жөтелге қарсы зат
5. Антибактериалды зат
Тест №4. Бронхиалды демікпеде қолданылатын мембрана тұрақтандыратын заттар:
1.Кромолин-натрий, кетотифен
2. Сальметерол, триамцинолон
3. Формотерол, дексаметазон
4. Недокромил натрий, изадрин
5. Зилеутон, беклометазон дипропионаты
Тест №5. Эуфиллиннің әсер механизмі тежеуімен байланысты:
1. аденилатциклазаны
2. холинэстеразаны
3. фосфолипазаны
4. циклооксигеназаны
5. фосфодиэстеразаны
Тест №6. Бронхиалды демікпенің ұстамасын жою үшін қолданылатын препараттар:
1. Эуфиллин, тиотропий бромиді
2. Кетотифен, зилеутон
3. Кромолин натрий, триамцинолон
4. Ипратропий бромиді, беродуал
5. Изадрин, сальбутамол
Тест №7. Бронхиалды демікпеде қолданылатын таңдамалы м - холиноблокатор:
1. Кетотифен
2. Тиотропий бромиді
3. Зилеутон
4. Сальметерол
5. Монтелукаст
Тест №8. Изадриннің бронхолитикалық әсері негізделген:
1. Альфа1 адренорецепторларды ынталандырады
2. Альфа 2-адренорецепторларды ынталандырады
3. Бета-1 адренорецепторларды ынталандырады
4. Бета-2 адренорецепторларды ынталандырады
5. Бета-3 адренорецепторларды ынталандырады
Тест №9. Миотропты спазмолитикалық әсеріне байланысты бронхоспазмды жояды:
1. Формотерол
2. Эуфиллин
3. Беродуал
4. Метацин
5. Кромолин натрий
Тест №10. Мес жасушалардан бронхоконстрикторлық заттардың босап шығуын азайтатын заттар:
1. Кромолин натрий, азитромицин, монтелукаст
2. Ацетилцистеин, кларитромицин, зилеутон
3. Бромгексин гидрохлориді, зафирлукаст, изадрин
4. Сальбутамол, кромолин натрий, преднизолон
5. Преднизолон, гентамицин, метацин
Тест №11. Өкпе ісінуінде натрий нитропруссиді қолданылады, себебі:
1. Кіші қан айналым шеңберінде қысымды төмендетеді
2. Кіші қан айналым шеңберінде қысымды жоғарылатады
3. Бронхолитикалық әсер көрсетеді
4. Кардиотоникалық әсер көрсетеді
5. Сурфактанттың синтезін жоғарылатады
Тест №12. Өкпе ісінуінде қолданылатын этил спиртінің әсері:
1. Анальгетикалық
2. Бронхолитикалық
3. Көбікке қарсы
4. Қақырық түсіретін
5. Тамырларды кеңейтетін
Тест №13. Өкпе ісінуінде фуросемид:
1. Қабынуға қарсы әсер көрсетеді
2. Көбікке қарсы әсер көрсетеді
3. Айналымдағы қанның көлемін жоғарылатады
4. Айналымдағы қанның көлемін төмендетеді
5. Кардиотоникалық әсер көрсетеді
Тест №14. Өкпе ісінуінде қолданылатын опиоидты рецептордың агонисті:
1. Этил спирті
2. Фуросемид
3. Бензогексоний
4. Морфин
5. Сальбутамол
Тест №15. Бронхиалды демікпе ұстамасының алдын алу үшін қолданылатын әсері ұзартылған М-холиноблокаторлар:
1. Тиотропий бромиді, ипратропий бромиді
2. Зафирлукаст, формотерол
3. Кромолин-натрий, изадрин
4. Фуросемид,тиотропий бромиді
5. Эуфиллин, амброксол
Тест №16. Глауцин гидрохлориді артериялық қысымды төмендетеді, себебі, көрсетеді:
1. Аллергияға қарсы әсер
2. Қабынуға қарсы әсер
3. Альфа адреноблокаторлық әсер
4. Бета адреноблокаторлық әсер
5. Альфа және бета адреноблокаторлық әсер
Тест №17. Монтелукаст қолданылады:
1. Бронхиалды демікпе ұстамасын жою және алдын алу үшін
2. Бронхиалды демікпе ұстамасын жою үшін
3. Бронхиалды демікпе ұстамасының алдын алу үшін
4. Кіші қан айналым шеңберінде қысымды төмендету үшін
5. Айналымдағы қанның көлемін төмендету үшін
Тест №18. Өкпе ісінуінде этил спирті келесі мақсатта қолданылады:
1. Диуретикалық зат ретінде
2. Тамырларды кеңейтетін зат ретінде
3. Бронхолитикалық зат ретінде
4. Көбікті басатын зат ретінде
5. Кардиотоникалық зат ретінде
Тест №19. Балалар практикасында бронхиалды демікпеде таңдамалы препарат болып табылады:
1. Адреналин
2. Изадрин
3. Сальбутамол
4. Эуфиллин
5. Ипратропий бромиді
Тест №20. Бронхиалды демікпеде қабынуға қарсы ем ретінде қолданылады:
1. Изадрин, кромолин-натрий
2. Сальбутамол, кетотифен
3. Беклометазон, триамцинолон
4. Преднизолон, метацин
5. Зафирлукаст, эуфиллин
Тест №21. Лейкотриендердің өндірілуін төмендетеді:
1. Кетотифен
2. Кромолин-натрий
3. Зилеутон
4. Ипратропий бромиді
5. Эуфиллин
Тест №22. Гипертониялық криз негізінде дамыған өкпе ісінуінде қолданылады:
1. Фентанил, беродуал
2. Натрий нитропруссиді, фуросемид
3. Бензогексоний, аугментин
4. Бромгексин гидрохлориді, изадрин
5. Тиотропий бромиді, амброксол
Тест №23. Өкпе тінінің тығыздалуы (пневмониялар) синдромын емдеуде қолданылатын жұптастырылған антибиотиктер:
1. Цефтриаксон, кларитромицин
2. Аугментин, тиенам
3. Ампициллин,эритромицин
4.Меропенем, амоксициллин
5. Гентамицин, линкомицин
Тест №24. «Атипті пневмонияда» таңдамалы препарат болып табылады:
1. Азитромицин
2. Ко-тримоксазол
3. Оксациллин
4. Ампициллин
5. Эритромицин
Тест №25. Пневмонияның этиотропты емі ретінде қолданылады:
1. Глюкокортикоидтар, бронходилятаторлар
2. Антибиотиктер, фторхинолондар
3. Қақырық түсіретін заттар, фосфодиэстераза тежегіштері
4. Мембрана тұрақтандырғыш заттар, антибиотиктер
5. Иммуностимуляторлар, сульфаниламидтік препараттар
Тест №26. Пневмонияның симптоматикалық емі ретінде қолданылады:
1. Сульфаниламидті препараттар
2. Антибиотиктер
3. Қақырық түсіретін заттар
4. Фторхинолондар
5. Иммунодепрессанттар
Тест №27. ЖИА бар науқастарда бронхиалды демікпенің ұстамасын жою үшін қолданылады:
1. Сальметерол
2. Изадрин
3. Сальбутамол
4. Кромолин-натрий
5. Зилеутон
Тест №28. Бронхиалды демікпедегі беклометазонның әсер механизмі:
1. Фосфолипазы А2 тежелуі нәтижесінде простагландиндер мен лейкотриендердің синтезінің төмендеуі
2. Фосфодиэстеразаның тежелуі нәтижесінде жасушада цАМФ жиналуы
3. β2- адренорецепторлардың қозуы
4. М холинорецепторлардың тежелуі
5. Лейкотриендік рецепторлардың тежелуі
Тест №29. Муколитикалық әсер тән:
1. Кетотифен, цефазолин
2. Ацетилцистеин, уназин
3. Аугментин, эуфиллин
4. Амброксол, бромгексин
5. Сальбутамол, экзосурф
Тест №30. Сурфактанттың синтезін ынталандыратын заттарға жатады:
1.Этил спирті, фуросемид
2. Морфин, бензогексоний
3. Бромгексин, дексаметазон
4. Экзосурф, натрий нитропруссиді
5. Эуфиллин, фентанил
Тест №31. Пневмонияны емдеу үшін қолданылатын антибактериалды заттарға жатады:
1. Амоксициллин, кларитромицин, левофлоксацин
2. Уназин, метацин, натрий нитропруссиді
3. Полимиксин М,эритромицин, морфин
4. Фурагин, беродуал, фентанил
5. Кларитромицин, тиотропий бромиді, эуфиллин
Тест №32. Ауруханаішілік пневмонияда қолданылатын кешенді антибиотик:
1. Амикацин
2. Тиенам
3. Меропенем
4. Ципрофлоксацин
5. Метронидазол
Тест №33. Дексаметазон жаңа туған балалардағы тыныстың жедел жетіспеушілігінде қолданылады (респираторлы дистресс-синдром), себебі:
1. Сурфактанттың препараты болып табылады
2. Кардиотоникалық әсер көрсетеді
3. Сурфактанттың синтезін ынталандырады
4. Бронхолитикалық әсер көрсетеді
5. Көбікке қарсы әсер көрсетеді
Тест №34. Термопсис препараттарына тән:
1. Бронх бездеріне тікелей ынталандырғыш әсер көрсетеді
2. Қақырықтың мукополисахаридтерінің деполимеризациясын шақырады
3. Бронхолитикалық әсер тән
4. Бронх бездеріне рефлекторлы әсер көрсетеді
5. Антибактериалды әсер тән
Тест №35. Өкпе ісінуінде қолданылатын азот тотығының донаторы:
1. Экзосурф
2. Натрий нитропруссиді
3. Нитроглицерин
4. Пентамин
5. Морфин
Тест №36. Өкпе ісінуінде қолданылатын ганглиоблокаторлар тобының препараттары:
1. Этил спирті, фуросемид
2. Бензогексоний, маннит
3. Пентамин, натрий нитропруссиді
4. Нитроглицерин, морфин
5. Бензогексоний, пентамин
Тест №37. Жаңа туған балаларда жедел тыныс жетіспеушілігінде орын басушы ем ретінде қолданылатын зат (респираторлы дистресс-синдром):
1. Фуросемид
2. Левофлоксацин
3. Экзосурф
4. Натрий нитропруссиді
5. Монтелукаст
Тест №38. Аурухана ішілік пневмонияда қолданылатын таңдамалы антибиотиктер тобы:
1. Биосинтетикалық пенициллиндер
2. Линкозамидтер
3. Циклді полипептидтер
4. Карбапенемдер
5. Тетрациклиндер
Тест №39. Респираторлы дистресс синдром фармакотерапиясында қолданылады:
1. Фуросемид, аугментин
2. Пентамин, калий иодиді
3. Нитроглицерин, морфин
4. Бромгексин, экзосурф
5. Этил спирті, уназин
Тест №40. Экзосурфтың қолданылуға көрсетілуі:
1. Бронхоспазмды жою
2. Бронхоспазмның алдын алу
3. Өкпе ісінуі
4. Ауруханадан тыс пневмония
5. Жаңа туған балалардағы респираторлы дистресс-синдром
Тест №41. Бронхолитикті анықтау: ингаляциялық жолмен тағайындалады, бронхоспазмның алдын алу үшін қолданылады, сілекей және бронхиалды бездердің өндірілуін төмендетеді, глаукомада қолдануға болмайды:
1. Триамцинолон
2. Кромолин-натрий
3. Ипратропий бромиді
4. Изадрин
5. Зилеутон
Тест №42. Бронхолитикті анықтау: көбіне бета 2- адренорецепторларды ынталандырады, негізінен бронхоспазмды жою үшін қолданылады, жүрекке әсері айқын емес:
1. Сальбутамол
2. Монтелукаст
3. Эуфиллин
4. Беродуал
5. Метацин
Тест №43. Бронхолитикті анықтау: миотропты спазмолитик, бронхоспазмның алдын алу және жою үшін қолданылады, ішке және парентералды тағайындалады, тахикардия шақырады, тамырларды кеңейтетін, диуретикалық, антиагрегантты әсерлер тән:
1. Кетотифен
2. Сальметерол
3. Эуфиллин
4. Ипратропий бромиді
5. Зилеутон
Тест №44. Токолитикалық әсер тән бронхолитик:
1. Триамцинолон
2. Кетотифен
3. Зилеутон
4. Сальбутамол
5. Беродуал
Тест №45. Бензогексоний өкпе ісінуінде қолданылады, себебі:
1. Диурезді жоғарылатады
2. Айналымдағы қанның көлемін азайтады
3. Айналымдағы қанның көлемін жоғарылатады
4. Кіші қан айналым шеңберінде қысымды жоғарылатады
5. Кіші қан айналым шеңберінде қысымды төмендетеді
Тест №46. Топты анықтау: антибактериалды әсер механизмі бактериалды фермент топоизомеразаны тежеуімен байланысты, пневмонияда кең қолданылады, негізгі жанама әсері - хондротоксикалық:
1. Фторхинолондар
2. Тетрациклиндер
3. 8-оксихинолин туындылары
4. Нитрофуран туындылары
5. Циклді полипептидтер
Тест №47. Препаратты анықтау: антибактериалды зат, құрылымында бета-лактамды сақинасы бар, жасуша қабырғасының синтезін бұзады, кең спектрлі, тыныс алу мүшелерінің патологиясында қолданылады, жанама әсерлерінен тітіркендіргіш әсер, лейкопения, суперинфекция, интерстициалды нефрит байқалады:
1. Оксациллин
2. Стрептомицин
3. Цефотаксим
4. Эритромицин
5. Азитромицин
Тест №48. Препаратты анықтау: антибиотик, рибосома деңгейінде белоктың синтезін бұзады, спектрі бойынша грам теріс кокктарға белсендірек, ұзақ әсер етеді, жиі «атипті» пневмонияда қолданылады:
1. Линкомицин
2. Имипенем
3. Эритромицин
4. Азитромицин
5. Целастатин
Тест №49. Тыныс алу мүшелерінің патологиясында қолданылатын антибактериалды препараттар:
1. Оксациллин, монтелукаст, зилеутон
2. Цефтриаксон, азитромицин, уназин
3. Амоксициллин, бромгексин гидрохлориді, метацин
4. Гентамицин, фуросемид, бензогексоний
5. Изадрин, аугментин, ипратропий бромиді
Тест №50. Ауруханадан тыс пневмонияда қолданылатын макролидтер тобының антибактериалды препараттары:
1. Доксициклин, меропенем
2. Амикацин, метациклин
3. Меропенем, ципрофлоксацин
4. Эритромицин, кларитромицин
5. Линкомицин, гентамицин
Тест №51. Қақырықтың шығуын жеңілдету үшін қолданылады:
1. Сальбутамол, цефтриаксон
2. Амброксол, ацетилцистеин
3. Эритромицин, фуросемид
4. Калий йодиді, бензогексоний
5. Термопсис шөбінің тұндырмасы, морфин
Тест №52. Респираторлы фторхинолондар:
1. Ампициллин, моксифлоксацин
2. Эритромицин, ципрофлоксацин
3. Метронидазол,изадрин
4. Ко-тримоксазол, сальбутамол
5. Левофлоксацин, моксифлоксацин
Тест №53. Өкпе ісінуінің фармакотерапиясында қолданылады:
1. Зәр айдайтын заттар, альфа - адреноблокаторлар
2. Лейкотриендік рецепторлардың блокаторлары, ганглиоблокаторлар
3. М-холиноблокаторлар, сульфаниламидтік препараттар
4. Альфа адреноблокаторлар, фторхинолондар
5. Бета адреноблокаторлар, сурфактант препараттары
Тест №54. Бронхиалды демікпеде қолданылатын лейкотриендік рецепторлардың блокаторлары:
1. Зафирлукаст, монтелукаст
2. Уназин, левофлоксацин
3. Ипратропий бромиді, зилеутон
4. Ко-тримаксозол, аугментин
5. Моксифлоксацин, цефазолин
Тест №55. Өкпе ісінуінде қолданылатын ганглиоблокаторлар:
1. Натрий нитропруссиді, морфин,
2. Нитроглицерин, таламонал
3. Монтелукаст, зилеутон
4. Бензогексоний, пентамин
5. Фентанил, сальметерол
Тест №56. ҚР бақылауға алынған, медициналық мақсатта қолданылатын наркотикалық заттарды, психотропты заттарды және прекурсорларды қолдану ережесі бойынша ҚР Денсаулық сақтау Министрлігі бұйрығының номері:
1. № 173
2. № 185
3. № 181
4. № 175
5. № 170
Тест №57. Құрамында наркотикалық заттары бар дәрілік заттарға жазылған рецепт - жарамды:
1. 3 күнге дейін
2. 5 күнге дейін
3. 7 күнге дейін
4. 10 күнге дейін
5. 15 күнге дейін
Тест №58. Наркотикалық заттарға рецепт жазуға арналған арнайы рецептің ерекшелігі:
1. мекеменінің аты және штампы, арнайы коды
2. арнайы коды, үлгі номері, қорғаныш белгісі
3. бланк номері, мекеменің мөрі
4. емдеу мекемесінің штампы және шифры, үлгі номері
5. емдеу мекемесінің коды және штампы
Тест №59. 173 бұйрыққа сәйкес, арнайы рецептуралық үлгіні тіркейтін кітап арналады:
1. 12 айға дейін
2. 6 айға дейін
3. 3 айға дейін
4. 1 айға дейін
5. 15 күнге дейін
Тест №60. Наркотикалық және психотропты заттарға рецепт жазуға арналған арнайы рецеп үлгісіне, емдеуші дәрігермен қатар, кім қол қояды:
1. Емдеу мекемесінің бас мейірбикесі
2. Науқастың уческелік дәрігері
3. Мекеменің кезекші дәрігері
4. Емдеу мекемесінің басшысы
5. Қабылдау бөлімінің дәрігері
Тест №61. Өкпе ісінуінде қолданылатын наркотикалық анальгетиктер:
1. Морфин, фентанил, таламонал
2. Фуросемид, морфин, бензогексоний
3. Натрий нитропруссиді, пентамин, нитроглицерин
4. Этил спирті, преднизолон, маннит
5. Экзосурф, бензогексоний, морфин
Тест №62. Наркотикалық анальгетиктердің жанама әсерлері:
1. Миоз, тахикардия
2. Мидриаз, тыныстың тежелуі
3. Брадикардия, мидриаз
4. Тыныстың тежелуі, дәріге тәуелділік
5. Дәріге тәуелділік, тахикардия
Тест №63. Лозартанның әсер ету механизмі:
1. Ренин бөлінуін тежейді
2. Бета адренорецепторларды тежейді
3. Ангиотензинайналушы ферменттерді тежейді
4.АТ1– ангиотензин рецепторларын тежейді
5. Вазопептидазаны тежейді
Тест №64. Бета адреноблокаторлар тобының антигипертензивті заттары:
1. Строфантин К, коргликон
2. Пропранолол, метопролол
3. Нифедипин, фуросемид
4. Фуросемид, спиронолактон
5. Омапатрилат, индапамид
Тест №65. Антигипертензивті зат – азот тотығының донаторы:
1. Эналаприл
2. Дибазол
3. Гидрохлортиазид
4. Фозиноприл
5. Натрий нитропруссиді
Тест №66. ААФ тежегіштері тобының антигипертензивті заттары:
1. Нифедипин, атенолол
2. Эналаприл, каптоприл
3. Нифедипин, фозиноприл
4. Каптоприл, гидрохлоритиазид
5. Лозартан, метопролол
Тест №67. Гинекомастияны шақыру мүмкін:
1.Фуросемид
2.Спиронолактон
3.Гидрохлортиазид
4. Диакарб
5. Индапамид
Тест №68. Гипертониялық ауруда қолданылатын таңдамалы бета1 адреноблокатор:
1.Метопролол
2. Омапатрилат
3. Натрий нитропруссиді
4. Фуросемид
5. Каптоприл
Тест №69. Фуросемидке тән:
1. Диуретикалық әсері төмен
2. Әсері баяу дамиды
3. Диуретикалық әсері жоғары
4. Гинекомастия шақырады
5. Натрий, калий шығуын төмендетеді
Тест №70. Несеп қышқылының шығарылуын төмендете отырып гиперурикемияға әкеледі:
1. Диакарб
2. Гидрохлортиазид
3. Спиронолактон
4. Индапамид
5. Дилтиазем
Тест №71. Атенололдың артериялық қысымды түсіруі байланысты:
1. Ангиотензин айналдырушы ферментті тежеуіне
2. Кальций каналын тежеуіне
3. Қан тамырларына тікелей миотропты әсер етуіне
4. Бета 1 адренорецепторларды тежейді
5. Бета-адренорецепторларды ынталандаруына
Тест №72. Нитроглицериннің әсері ұзартылғын препараттары:
1. Триметазидин, тринитролонг
2. Валидол, изосорбид мононитраты
3. Нитроглицерин, верапамил
4. Сустак, нитронг
5. Тринитролонг, нитроглицерин
Тест №73. Каптоприлдің әсер ету механизмі:
1. Бүйректің юкстагломерулярлы аппаратымен рениннің өндірілуін тежейді
2. Ангиотензиногеннің ангиотензин I айналуын тежейді
3. Ангиотензин I ангиотензин II айналуын тежейді
4. Ангиотензин II рецепторларын тежейді
5. Ангиотензин II ыдырауын ынталандырады
Тест №74. ААФ тежегіштеріне тән негізгі жанама әсер:
1. Ұйқышылдық
2. Ортостатикалық гипотензия
3. Құрғақ жөтел
4. Бронхоспазм
5. Ауыздың құрғауы
Тест №75. Гипертониялық кризде қолданылатын заттар:
1. Натрий нитропруссиді, фуросемид
2. Пропранолол, нифедипин
3. Каптоприл, триметазидин
4. Фозиноприл, никорандил
5. Нитроглицерин, пропранолол
Тест №76. Жедел гипотензивті жағдайларда қолданылады:
1. Ангиотензинамид, метопролол, нифедипин
2. Фозиноприл, лозартан, мезатон
3. Мезатон, адреналин, ангиотензинамид
4. Амлодипин, омапатрилат, эфедрин
5. Пропранолол, адреналин, норадреналин
Тест №77. Дипиридамол
1. Жүрек соғысын төмендетеді
2. Фосфолипазаны тежейді
3. Тәждік қанайналымды төмендетеді
4. Аденозиндезаминазаны тежейді
5. ц-ГМФ синтезін тежейді
Тест №78. Ұзақ әсер ететін ААФ тежегіші:
1. Каптоприл
2. Фозиноприл
3. Лозартан
4. Гидрохлортиазид
5. Нифедипин
Тест №79. Антиангиналдық, антиаритмиялық және антигипертензивті әсерлер тән заттар:
1. Бетаадреноблокаторлар
2. Альфа адреноблокаторлар
3. Кардиопротекторлар
4. Брадикардиялық заттар
5. Кальций каналын ынталандыратындар
Тест №80. Бронхиалды демікпеде антигипертензивті заттардың келесі тобын тағайындауға болмайды:
1. Ганглиоблокаторлар
2. Таңдамалы емес бета -адреноблокаторлар
3. Таңдамалы бета - адреноблокаторлар
4. ААФ тежегіштері
5. Альфа - адреноблокаторлар
Тест №81. Созылмалы жүрек жетіспеушілігінде қолданылатын препарат:
1. Норадреналин
2. Дигитоксин
3. Омапатрилат
4. Коргликон
5. Строфантин
Тест №82. Каптоприл тағайындалады:
1. Гипотензивті зат ретінде
2. Зәр айдағыш зат ретінде
3. Кардиотоникалық зат ретінде
4. Аритмияға қарсы зат ретінде
5. Гипертониялық зат ретінде
Тест №83. Гипертониялық кризді тоқтату үшін қолданылатын зәр айдайтын зат:
1. Лозартан
2. Гидрохлортиазид
3. Индапамид
4.Фуросемид
5. Метопролол
Тест №84. Нитроглицериннің антиангинальды әсер механизмі:
1. Тәждік қан тамырларды рефлекторлы кеңейту
2. Жүрек ырғағының жиілігі мен күшін төмендетуіне байланысты миокардтың оттегіне қажеттілігін төмендету
3. Шеткі веноздық және артериялық қан тамырларды кеңейте отырып жүрекке дейінгі және жүректен кейінгі жүктемені азайту, нәтижесінде миокардтың оттегіне қажеттілігін төмендету
4. Жүректің және қан тамырларының кальций каналдарын тежей отырып, қан тамырларын кеңейту және жүрек ырғағының жиілігі мен күшін төмендету
5. Тәждік қан тамырларды тікелей тарылту
Тест №85. Триметазидиннің кардиопротекторлық әсер механизмі:
1. Тәждік қан тамырларды тікелей кеңейту
2. Жүрек ырғағының жиілігі мен күшін төмендетуіне байланысты миокардтың оттегіне қажеттілігін төмендету
3. Шеткі веноздық және артериялық қан тамырларды кеңейте отырып жүрекке дейінгі және жүректен кейінгі жүктемені азайту, нәтижесінде миокардтың оттегіне қажеттілігін төмендету
4. Май қышқылының тотығуының алдын алу және миокардтың энергетикалық алмасуын жақсарту
5. Жүректің және қан тамырларының кальций каналдарын тежей отырып, қан тамырларын кеңейту және жүрек ырғағының жиілігі мен күшін төмендету
Тест №86. Бета-адреноблокаторлардың антиангинальды әсер механизмі негізінен байланысты:
1. Шеткі веноздық және артериялық қан тамырларды кеңейте отырып жүрекке дейінгі және жүректен кейінгі жүктемені азайту, нәтижесінде миокардтың оттегіне қажеттілігін төмендету
2. Жүректің және қан тамырларының кальций каналдарын тежей отырып, қан тамырларын кеңейту және жүрек ырғағының жиілігі мен күшін төмендету
3. Май қышқылының тотығуының алдын алу және миокардтың энергетикалық алмасуын жақсарту
4. Тәждік қан тамырларды тікелей кеңейту
5. Жүрек ырғағының жиілігі мен күшін төмендетуіне байланысты миокардтың оттегіне қажеттілігін төмендету
Тест №87. Миокардтың оттегіне қажеттілігін төмендететін антиангинальды заттар:
1. Изосорбид динитраты, валидол
2. Дилтиазем, триметазидин
3. Валидол, изосорбид мононитраты
4. Алинидин, пропранолол
5. Триметазидин, никорандил
Тест №88. Жүректің жиырылу ритмін төмендететін зат:
1.Нитроглицерин
2.Изадрин
3.Дигоксин
4.Валидол
5.Атропин сульфаты
Тест №89. Стенокардияның фармакотерапиясы үшін қолданылатын кальций каналының тежегіштері:
1. Изосорбид динитраты, метопролол
2. Верапамил, дилтиазем
3. Фозиноприл, лозартан
4. Триметазидин, омапатрилат
5. Никорандил, атенолол
Тест №90. Нитраттардың антиангиналды әсер механизмі:
1. Аденозиндік рецепторларды ынталандыру
2. Кальций каналын тежеу
3. NO жиналуы
4. Калий каналдарын белсендіру
5. Фосфодиэстеразаны тежеу
Тест №91. Жүрек гликозидтерінің кардиотоникалық әсері байланысты:
1. Аденилатциклазаны ынталандыруымен
2. Натрий-калий АТФ-азаны тежеуімен
3. Фосфодиэстеразаны тежеуімен
4. Калий каналын активтеуімен
5. Гуанилатциклазаны активтеуімен
Тест №92. Антиагрегантты әсеріне байланысты миокард инфарктының қайталану
қаупін төмендететін препарат:
1. Ацетилсалицил қышқылы
2. Гепарин
3. Фибринолизин
4. Лозартан
5. Гидрохлоритиазид
Тест №93. Верапамил
1. Тәждік қан тамырлардың тонусын жоғарылатады
2. Қан тамырларда альфа-адренорецепторларды ынталандырады
3. Жүректің жиырылу күшін төмендетеді
4. Жүректің оттегіге қажеттілігін арттырады
5. Калий каналын тежейді
Тест №94. Вазодилататорлық қасиет тән бета-адреноблокатор:
1. Пропранолол
2. Атенолол
3. Небивалол
4. Бисопролол
5. Метопролол
Тест №95. Жүректің ишемиялық ауруында триметазидин қолданылады, ретінде:
1. Қан тамырларын кеңейтетін зат
2. Кардиотоникалық зат
3. Диуретикалық зат
4. Кардиопротекторлық зат
5. Антиангиналды зат
Тест №96. Вазоспастикалық стенокардияда таңдамалы препараттарға жатады:
1. Триметазидин, изосорбид динитраты, валидол
2. Алинидин, морфин гидрохлориді, верапамил
3. Пропранолол, нитроглицерин, омнопон
4. Пармидин, никорандил, клофелин
5. Верапамил, нифедипин, дилтиазем
Тест №97. Препаратты анықтау: брадикардиялық затқа жатады, миокардтың оттегіне қажеттілігін төмендетеді, әсер ету механизмі синустық түйіннің автоматизміне тікелей тежегіш әсер етуіне байланысты, антиангинальды қасиетімен қатар антиаритмиялық әсер көрсетеді. Стенокардияны емдеу үшін қолданылады:
1. Изосорбид динитраты
2. Дилтиазем
3. Триметазидин
4. Алинидин
5. Пропранолол
Тест №98. Препаратты анықтау: миокардқа оттегінің келуін жақсартады, коронароспазмды рефлекторлы тежейді, қысқа уақыт әсер етеді, стенокардияның бірінші ұстамасын тоқтату үшін, сонымен қатар стенокардияның жеңіл түрлерінде қолданылады:
1. Верапамил
2. Валидол
3. Омнопон
4. Изосорбид динитраты
5. Нифедипин
Тест №99. Изосорбид динитраты қолданылады:
1. Стенокардия ұстамасын тоқтату үшін
2. Миокард инфарктында ауыру сезімін тоқтату үшін
3. Тромбтарды еріту үшін
4. Стенокардия ұстамасының алдын алу үшін
5. Қарыншалық аритмияны тоқтату үшін
Тест №100. Изосорбид динитраты – келесі топтың антиангинальды заты:
1. Кальций каналының тежегіштері
2. Калий каналының активаторлары
3. Органикалық нитраттар
4. Брадикардиялық заттар
5. Бета - адреноблокаторлар
Тест №101. Ивабрадин:
1. Бета - адреноблокатор
2. Органикалық нитрат
3. Брадикардиялық зат
4. Калий каналының активаторы
5. Миотропты спазмолитик
Тест №102. Гликозидтік кардиотоникалық заттар:
1. Дигоксин, алинидин
2. Дигитоксин, коргликон
3. Нитроглицерин, дилтиазем
4. Добутамин, пропранолол
5. Триметазидин, никорандил
Тест №103. Іркілістік жүрек жетіспеушілігімен ауыратын науқастарда жүрек гликозидтерін қолданғанда байқалады:
1. Жүректің систолалық көлемі төмендейді
2. Тахикардия дамиды
3. Ісіну азаяды
4. Диурез азаяды
5. Венозды қысым жоғарылайды
Тест №104. Жүрек гликозидтерінің оң инотропты әсерінің механизмі:
1. Натрий-калий АТФ-азы белсендіредіі
2. Жүрекке рефлекторлы әсер етеді
3. Кезбе жүйкені рефлекторлы ынталандырады
4. Жасуша мембранасының Na-K-АТФ-азасын тежейді
5. Аденилатциклазаны белсендіреді
Тест №105. Антиагреганттық активтілік тән және тәждік тамырларды кеңейтетін әсер көсететін препарат:
1. Клопидрогел
2. Дипиридамол
3. Гепарин
4. Викасол
5. Варфарин
Тест №106. Жүрек гликозидтерінің теріс хронотропты әсерінің механизмі:
1. Жүректің бета-адренорецепторларын тежейді
2. L-типті кальций каналдарын тежейді
3. Атриовентрикулярлы түйінге атропинтектес әсер көрсетеді
4. Кезбе жүйкені рефлекторлы ынталандырады
5. Аорта доғасының барорецепторларын тежейді
Тест №107. Миокард инфарктында қолданылатын тікелей антикоагулянт:
1. Атенолол
2. Дипиридамол
3. Викасол
4. Сустак
5. Фраксипарин
Тест №108. Жедел жүрек жеткіліксіздігінде таңдамалы препараттар болып табылады:
1. Холестирамин, строфантин К
2. Коргликон, добутамин
3. Пармидин, гемфиброзил
4. Токоферол ацетаты, фозиноприл
5. Пробукол, дигитоксин
Тест №109. Созылмалы жүрек жеткіліксіздігінде қолданылатын жүрек гликозидтері:
1. Нифедипин, гидрохлортиазид
2. Пропранолол, спиронолактон
3. Каптоприл, добутамин
4. Дигитоксин, дигоксин
5. Лозартан, метопролол
Тест №110. Бета-адреноблокаторлардың қолданылуы:
1. Қарыншалық және қарыншаүстілік аритмияларда
2. Тек қарыншалық аритмияда
3. Тек қарыншаүстілік аритмияда
4. Атриовентрикулярлық тосқауылда
5. Брадикардияда
Тест №111. Диуретиктердің гипотензивті әсер ету механизмі:
1. Айналымдағы қан көлемінің төмендеуі
2. Қан плазмасында кальцийдің төмендеуі
3. Қанда калийдің төмендеуі
4. Вегетативті ганглийдің тежелуі
5. Тамырқозғалтқыш орталықтың тежелуі
Тест №112. Ловастатиннің гиполипидемиялық әсер механизмі:
1. Холестериннің сіңірілуін тежейді
2. Ағзадан өт қышқылының шығарылуын жоғарылатады
3. Холестериннің катаболизмін активтейді
4. Холестериннің синтезін тежейді
5. Қан тамырлары қабырғаларының зақымдануына кедергі жасайды
Тест №113. 3-гидрокси-3- метилглутарил коэнзим А-редуктаза ингибиторы:
1. Холестирамин
2. Гемфиброзил
3. Пармидин
4. Ловастатин
5. Никотин қышқылы
Тест №114. Қанда негізінен холестериннің деңгейін төмендететін гиполипидемиялық заттар:
1. Пармидин
2. Аскорбин қышқылы
3. Токоферол ацетаты
4. Арахиден
5. Ловастатин
Тест №115. Қанда негізінен үшглицеридтердің деңгейін төмендететін гиполипидемиялық зат:
1. Никотин қышқылы
2. Пармидин
3. Токоферол ацетаты
4. Холестирамин
5. Гемфиброзил
Тест №116. Пармидиннің атеросклерозға қарсы механизмі:
1. Қан тамырлары қабырғаларының зақымдануына кедергі жасайды
2. Холестериннің синтезін тежейді
3. Холестериннің сіңірілуін тежейді
4. Ағзадан өт қышқылының шығарылуын жоғарылатады
5. Холестериннің катаболизмін активтейді
Тест №117. Қанда холестериннің және үшглицеридтердің деңгейін төмендететін гиполипидемиялық зат:
1. Пробукол
2. Никотин қышқылы
3. Токоферол ацетаты
4. Холестирамин
5. Линетол
Тест №118. Өт қышқылының секвестранты:
1. Никотин қышқылы
2. Токоферол ацетаты
3. Пармидин
4. Арахиден
5. Холестирамин
Тест №119. Гиполипидемиялық заттар:
1. Нитроглицерин, пармидин
2. Пропранолол, верапамил
3. Гемфиброзил, холестирамин
4. Триметазидин, никорандил
5. Ловастатин, атенолол
Тест №120. Ангиопротектор:
1. Гемфиброзил
2. Пармидин
3. Аскорбин қышқылы
4. Никотин қышқылы
5. Линетол
Тест №121. Гемфиброзилдің гиполипидемиялық әсері байланысты:
1. Бауырда ТЖЛП түзілуін жоғарылатады
2. Ағзадан өт қышқылын шығару
3. Эндотелий липопротеинлипазасымен липидтердің гидролизін күшейту
4. Липопротеинлипазамен липидтердің гидролизін төмендету
5. Эндотелий жасушаларында липидтердің тотығуын азайту
Тест №122. Статиндердің уытты әсерінің негізгі көріністеріне жатады:
1. Ауыр аритмия
2. Ет тіндерінің зақымдануы (миопатия)
3. Өт тастарының пайда болуы
4. Жедел панкреатиттің дамуы
5. Асқазан ісігінің пайда болуы
Тест №123. Миокард инфарктының алдын алу үшін қолданылатын антиагрегант:
1. Гепарин
2. Фенилин
3. Стрептокиназа
4. Клопидогрел
5. Лепирудин
Тест №124. Жүректің ишемиялық ауруында қолданылатын тіндік фибринолитик (тіндік профибринолизиннің активаторы):
1. Дипиридамол
2. Эпопростенол
3. Алтеплаза
4. Фепромарон
5. Урокиназа
Тест №125. Жаңа түзілген тромбты еріту үшін қолданылатын антикоагулянт:
1. Пентоксифиллин
2. Гепарин
3. Варфарин
4. Тиклопидин
5. Фенилин
Тест №126. Жүрек гликозидтерінің қолдануға көрсетілулері:
1. Жүрек жетіспеушілігі
2. Атриовентрикулярлы тосқауыл
3. Брадиаритмия
4. Гипертониялық ауру
5. Инфекциялық миокардит
Тест №127. Негізінен эфференттік иннервацияға әсер ететін антиаритмиялық заттар:
1. Натрий каналының тежегіштері
2. Бета – адреноблокаторлар
3. Калий каналының тежегіштері
4. Хинидинтектес заттар
5. Кальций каналының тежегіштері
Тест №128. Брадиаритмияда қолданылады:
1. Хинидин, новокаинамид
2. Лидокаин, дифенин
3. Амиодарон, верапамил
4. Дилтиазем, адреналин
5. Изадрин, атропин
Тест №129. Мембранатұрақтандырғыш антиаритмиялық заттар:
1. Гепарин, индапамид
2. Пропранолол, фуросемид
3. Изадрин, дибазол
4. Новокаинамид, хинидин
5. Адреналин, омапатрилат
Тест №130. Миокард инфарктында дамитын қарыншалық тахиаритмияда таңдамалы препарат болып табылады:
1. Верапамил
2. Хинидин
3. Дигоксин
4. Пропранолол
5. Лидокаин
Тест №131. Лидокаинге, антиаритмиялық әсермен қатар, келесі фармакологиялық әсер тән:
1. Антиангиналды
2. Кардиотоникалық
3. Жергілікті жансыздандырғыш
4. Гиполипидемиялық
5. Гипертензивті
Тест №132. Атриовентрикулярлық тосқауылда қолданылатын зат:
1. Пропранолол
2. Верапамил
3. Изадрин
4. Лидокаин
5. Дифенин
Тест №133. Дифенин, антиаритмиялық әсерімен қатар, көрсетеді:
1. Антигипертензивті әсер
2. Антиангиналды әсер
3. Эпилепсияға қарсы әсер
4. Паркинсонға қарсы әсер
5. Қабынуға қарсы әсер
Тест №134. Бета адреноблокаторлар стенокардияда қолданылады, себебі:
1. Миокардтың оттегіне қажеттілігін төмендетеді
2. Миокард жасушаларының ишемияға төзімділігін жоғарылатады
3. Миокардқа оттегінің келуін төмендетеді
4. Кардиопротекторлық әсер көрсетеді
5. Анальгетикалық әсер тән
Тест №135. Препаратты анықтау. Қалқанша безі гормонының синтетикалық аналогы, левотироксиннен 3-4 есе белсенді, гипотиреоидты команы емдеуде жұптастырылған ем үшін қолданылады. Орын басушы ем үшін ұсынылмайды, себебі жартылай шығарылу кезеңі қысқа:
1. Левотироксин
2. Калий перхлораты
3. Мерказолил
4. Тиреокомб
5. Трийодтиронин
Тест №136. Препаратты анықтау. Құрамында трийодтиронині, левотироксині, калий йодиді бар жұптастырылған препарат:
1. Мерказолил
2. Тиреокомб
3. Глибенкламид
4. Актрапид
5. Акарбоза
Тест №137. Тиреотомның құрамына кіреді:
1. Мерказолил + калий перхлораты
2. Тиреокомб + глибенкламид
3. Трийодтиронин + левотироксин
4. Актрапид + калий йодиді
5. Акарбоза + глимеперид
Тест №138. Гипотиреозда қолданылады:
1. Преднизолон, левотироксин
2. Трийодтиронин гидрохлориді, глимеперид
3. Левотироксин, тиреокомб
4. Мерказолил, калий перхлораты
5. Метформин, тиреотом
Тест №139. Гипотиреозда орын басушы ем үшін қолданылатын таңдамалы препарат:
1. Левотироксин
2. Мерказолил
3. Калий перхлораты
4. Глимепирид
5. Пиоглитазон
Тест №140. Медикаментозды гипотиреозды (мерказолилдің зобогенді әсері) емдеу үшін қолданылады:
1. Калий перхлораты
2. Глибенкламид
3. Триамцинолон
4. Левотироксин
5. Дексаметазон
Тест №141. Трийодтиронин гидрохлориді балалар практикасында қолданылады:
1. Гипертиреоидизм
2. Микседема
3. Қант диабеті
4. Кретинизм
5. Анемия
Тест №142. Сурфактанттың синтезін жоғарылататын тиреоидты гормондар препараты:
1. Мерказолил
2. Калий перхлораты
3. Глимеперид
4. Трийодтиронин гидрохлориді
5. Пиоглитазон
Тест №143. Мерказолилдің антитиреоидты әсер механизмі:
1. Гипофизде тиреотропты гормонның өндірілуін тежейді
2. Қалқанша безінде тиреоидты гормонның өндірілуін тежейді
3. Қалқанша безінің фолликулаларын бұзады
4. Қалқанша безімен йодтың сіңірілуін бұзады
5. Жасуша мембранасындағы рецепторлармен байланысу
Тест №144. Әсері қысқа инсулин препараты:
1. Протафан
2. Актрапид
3. Глибенкламид
4. Метформин
5. Акарбоза
Тест №145. Орташа ұзақтықта әсер ететін инсулин препараты:
1. Пиоглитазон
2. Гликлазид
3. Глимепирид
4. Протафан
5. Актрапид
Тест №146. Ұзақ әсер ететін инсулин препараттары:
1. Тиреокомб, ультратард
2. Левотироксин, метформин
3. Перхлорат калия, хумулин
4. Глибенкламид, актрапид
5. Хумулин, ультратард
Тест №147. Молекула құрамында фтор атомы бар глюкокортикоидтар:
1. Преднизолон, гидрокортизон
2. Триамцинолон, кортизон
3. Дексаметазон, триамцинолон
4. Метилпреднизолон, дексаметазон
5. Беклометазон, гидрокортизон
Тест №148.Ащы ішектің проксималды бөлігінде полисахаридтердің ыдырауын төмендететін a – глюкозидазаның ингибиторы:
1. Метформин
2. Пиоглитазон
3.Акарбоза
4. Тирекомб
5. Актрапид
Тест №149. Гипогликемиялық заттар – сульфонилмочевина туындылары:
1. Глимепирид, глибенкламид
2. Пиоглитазон, протафан
3. Глюкагон, метформин
4. Акарбоза, гликлазид
5. Хумулин – регуляр, актрапид
Тест №150.Сульфонилмочевина туындыларының IIұрпағы:
1. Метформин
2. Глимепирид
3. Гликлазид
4. Акарбоза
5. Протафан
Тест №151.Сульфонилмочевина туындыларының IIIұрпағы:
1. Преднизолон
2. Глюкагон
3. Актрапид
4. Митотан
5. Глимепирид
Тест №152. Гипогликемиялық әсермен қатар, метформинге келесі фармакологиялық әсер тән:
1. Антиангиналды
2. Антитиреоидты
3. Анорексигенді
4. Гипертензивті
5. Гипотензивті
Тест №153. Тіндердің инсулинге тұрақтылығын төмендететін гипогликемиялық зат:
1. Гидрокортизон ацетаты
2. Триамцинолон
3. Глимепирид
4. Пиоглитазон
5. Метформин
Тест №154. Қан сарысуында холестериннің, триглицеридтердің деңгейін төмендететін гипогликемиялық зат:
1. Глюкагон
2. Спиронолактон
3. Преднизолон
4. Пиоглитазон
5. Метформин
Тест №155. Сульфанилмочевина туындысына жататын гипогликемиялық зат:
1. Метформин
2. Протафан
3. Акарбоза
4. Глипизид
5. Розиглитазон
Тест №156. Гликлазидтің негізгі фармакологиялық әсерлері:
1. Гипергликемиялық, антиангиналды
2. Гипогликемиялық, антиагреганттық
3. Гипергликемиялық, анорексигендік
4. Гипертензивті, антитиреоидты
5. Гипогликемиялық, гипотензивті
Тест №157. Гипотиреоидты комада таңдамалы препарат болып табылады:
1. Левотироксин
2. Мерказолил
3. Калий перхлораты
4. Трийодтиронин гидрохлориді
5. Тиреокомб
Тест №158. Минералокортикоидтар препараты:
1. Митотан
2. Аминоглютетимид
3. Спиронолактон
4. Дезоксикортикостерон ацетаты
5. Преднизолон
Тест №159. Минералокортикоидтардың қолдануға көрсетілулері:
1. Аддисон ауруы, миастения
2. Қант диабеті, гипертониялық ауру
3. Гипертиреоидизм, стенокардия
4. Базедов ауруы, кретинизм
5. Микседема, бронхиалды демікпе
Тест 160. Минералокортикоидтар қарсы көрсетіледі:
1. Миастения
2. Артериялық гипотензия
3. Артериялық гипертензия
4. Аддисон ауруы
5. Бүйрек үсті безінің жеткіліксіздігі
Тест №161. Минералокортикоидтардың антагонисті болып табылады:
1. Спиронолактон
2. Гидрокортизон ацетаты
3. Преднизолон
4. Дексаметазон
5. Триамцинолон
Тест №162. Глюкокортикоидтық гормондар белсенділігі тән препараттарға жатады:
1. Гидрокортизон, преднизолон
2. Дезоксикортикостерон, глюкагон
3. Акарбоза, инсулин
4. Триамцинолон, пиоглитазон
5. Митотан, глимепирид
Тест №163. Глюкокортикоидтар келесі жағдайларда кең қолданылады:
1. Гипертониялық ауру, коллагеноздар
2. Коллагеноздар, бүйрек үсті безінің жеткіліксіздігі
3. Аллергиялық аурулар, стенокардия
4. Микседема, гипертониялық ауру
5. Қант диабеті, семіру
Тест №164. Глюкокортикоид – табиғи гормонның аналогы:
1. Дексаметазон
2. Аминоглютетимид
3. Гидрокортизон
4. Триамцинолон
5. Митотан
Тест №165.Глюкагонға гипергликемиялық әсермен қатар келесі әсер тән:
1. Антиангиналды
2. Антитиреоидты
3. Гипертензивті
4. Гипотензивті
5. Кардиотоникалық
Тест №166. Глюкокортикоидтардың фторланған синтетикалық туындысы:
1. Дексаметазон
2. Трийодтиронин гидрохлориді
3. Преднизолон
4. Дезоксикортикостерон ацетаты
5. Митотан
Тест №167. Жергілікті қолданылатын глюкокортикоидтар:
1. Преднизолон, актрапид
2. Триамцинолон, протафан
3. Дексаметазон, глибенкламид
4. Синафлан, флуметазон пивалаты
5. Дексаметазон, преднизолон
Тест №168. Жүйелік әсер көрсететін глюкокортикоидтар:
1. Мерказолил, гликлазид
2. Флуметазон пивалаты, тиреотом
3. Преднизолон, триамцинолон
4. Синафлан, калий перхлораты
5. Митотан, глибенкламид
Тест №169. Орташа ұзақтықта әсер ететін глюкокортикоид:
1. Аминоглютетимид
2. Дезоксикортикостерон ацетаты
3. Дексаметазон
4. Преднизолон
5. Триамцинолон
Тест №170. Ұзақ әсер ететін глюкокортикоид:
1. Триамцинолон
2. Митотан
3. Гидрокортизон ацетаты
4. Дексаметазон
5. Флудрокортизон
Тест №171. Глюкокортикоидтардың қабынуға қарсы әсер механизмі:
1. Фосфолипазы А2 белсенділігін төмендетеді
2. Циклооксигеназаның белсенділігін төмендетеді
3. Т-лимфоциттердің пролиферациясын тежейді
4. Т-лимфоциттердің цитотоксикалық қасиетін төмендетеді
5. Қан тамырлары қабырғаларының адреналин мен норадреналинге сезімталдығын жоғарылатады
Тест №172. Глюкокортикоидтардың иммунодепрессивті әсер механизмі:
1. Адренорецепторлардың сезімталдығын қалпына келтіреді
2. Интерферондардың өндірілуін күшейтеді
3. Т-лимфоциттердің пролиферациясын тежейді
4. Простагландиндердің, лейкотриендердің, ТАФ синтезін күшейтеді
5. Кининнің және бактериалды токсиннің белсенділігін төмендетеді
Тест №173. Препаратты анықтау: глюкокортикоид, қабынуға қарсы зат ретінде гидрокортизоннан 5 есе белсенді, минералокортикоидты қасиеті жоқ. Жанама әсерлері – ауыр миопатиялар, депрессивті жағдайлар.
1. Митотан
2. Дексаметазон
3. Триамцинолон
4. Флудрокортизон
5. Преднизолон
Тест №174. Препаратты анықтау: стериодты құрылымды синтетикалық препарат, 17 а-этинил-тестостерон туындысы, гипофизарлы гонадотропты гормонның бөлінуін тежейді. Үлкен мөлшерде біршама андрогендік және анаболикалық әсерлер көрсетеді.
1. Дезоксикортикостерон ацетаты
2. Аминоглютетимид
3. Спиронолактон
4. Даназол
5. Триамциналон
Тест №175. Пульс-терапия:
1. Глюкокортикостероидтардың жоғарғы мөлшерін қысқа уақытқа тағайындау
2. Орташа ұзақтықта әсер ететін глюкокортикостероидтарды тағайындау
3. Қысқа уақыт әсер ететін глюкокортикостероидтарды тағайындау
4. Физиологиялық мөлшерін циркадианды ритмді ескере отырып тағайындау
5. Глюкокортикостероидтарды орташа мөлшерде ұзақ уақыт тағайындау
Тест №176. Бүйрек үсті безі гормондарының синтезін тежейді:
1. Дексаметазон
2. Преднизолон
3. Митотан
4. Спиронолактон
5. Триамцинолон
Тест №177. Кортикостероидтардың, эстрогендердің және андрогендердің синтезін тежейді:
1. Гидрокортизон ацетаты
2. Митотан
3. Аминоглютетимид
4. Адреналин гидрохлориді
5. Флудрокортизон
Тест №178. Глюкокортикостероидтарды ұзақ уақыт қолданғанда дамитын ОЖЖ бұзылыстары:
1. Ұйқышылдық, ұйқының құрылымының бұзылыстары
2. Жалпы әлсіздік, адинамия
3. Бастың ауыруы, бастың айналуы
4. Жоғары қозғыштық, эйфория
5. Депрессия, көрудің бұзылыстары
Тест №179. Эритропоэзды ынталандыратын препарат:
1. Тиклопидин
2. Циклофосфан
3. Феррум Лек
4. Миелосан
5. Меркаптопурин
Тест №180. Гипохромды анемияда таңдамалы препараттар болып табылады:
1. Темір лактаты, темір фумараты
2. Цианокобаламин, шала тотыққан темір сульфаты
3. Ферковен, фолий қышқылы
4. Эпоэтин альфа, викасол
5. Аминокапрон қышқылы, контрикал
Тест №181. Гиперхромды анемияда таңдамалы препараттар болып табылады:
1. Цианокобаламин, темір хлориді
2. Кальций хлориді, мальтофер
3. Цианокобаламин, фолий қышқылы
4. Фибриноген, темір лактаты
5. Темір фумараты, эпоэтин альфа
Тест №182. Антианемиялық заттар:
1. Цианокобаламин, ферковен
2. Феррум лек, викасол
3. Тромбин, дипиридамол
4. Фолий қышқылы, гепарин
5. Аскорбин қышқылы, варфарин
Тест №183. Темір препараттарына жатады:
1. Темір фумараты, ферковен
2. Серотонинадипинаты, викасол
3. Тромбин, ферроградумет
4. Аскорбин қышқылы, ферковен
5. Феррум лек, кальций глюконаты
Тест №184. Энтералды қолданылатын темір препараттары:
1. Миелосан, метотрексат
2. Ферроплекс, гемофер
3. Феррум-лек, цисплатин
4. Ферковен, хлорбутин
5. Фолий қышқылы, кармустин
Тест №185. Анемияда қолданылатын жұптастырылған препараттар:
1. Коамид, эпоэтин альфа
2. Ферро-градумет, фолий қышқылы
3. Ферковен, цианокобаламин
4. Ферроплекс, ферамид
5. Коамид, кальций хлориді
Тест №186. Құрамында темір сульфаты, мукопротеаза ферменті және аскорбин қышқылы бар жұптастырылған темір препараты:
1. Тардиферон
2. Темір лактаты
3. Цианокобаламин
4. Феррум - лек
5. Ферковен
Тест №187. Гипохромды анемияда қолданылатын әсері ұзартылған темір препараты:
1. Темір хлориді
2. Шала тотыққан темір сульфаты
3. Ферроградумет
4. Эпоэтин альфа
5. Тардиферон
Тест №188. Викасол:
1. Антикоагулянт
2. Антиагрегант
3. Жүйелік коагулянт
4. Жергілікті коагулянт
5. Агрегант
Тест №189. Радикулитте, полиневритте және ОЖЖ қызметі бұзылыстарында оң әсер ететін антианемиялық зат:
1. Темір фумараты
2. Феррум - лек
3. Цианокобаламин
4. Темір лактаты
5. Ферроградумет
Тест №190. Адам эритропоэтинінің рекомбинантты препараты:
1. Цианокобаламин
2. Темір лактаты
3. Ферковен
4. Аскорбин қышқылы
5. Эпоэтин альфа
Тест №191. Кейбір созылмалы ауруларда дамитын анемияны емдеу үшін қолданылатын дәрілік зат:
1. Цианокобаламин
2. Миелосан
3. Кармустин
4. Эпоэтин альфа
5. Коамид
Тест №192. Ферковенмен уланғанда байқалады:
1. Ульцерогенді әсер, қанталау
2. Беттің қызаруы, белде ауыру сезімі
3. Диарея, аллергиялық реакциялар
4. Тісте қара жолақтың пайда болуы, диарея
5. Невриттер, тітіркендіргіш әсер
Тест №193. Үш валентті темірді екі валенттіге тотықтыратын витаминдік препарат:
1. Цианокобаламин
2. Темір лактаты
3. Фолий қышқылы
4. Аскорбин қышқылы
5. Эритропоэтин
Тест №194. Препаратты анықтау: парентералды енгізуге арналған кешенді темір препараты, құрамында темір сахараты және кобальт глюконаты кіреді. Гипохромды анемияда қолданылады.
1. Коамид
2. Шала тотыққан темір сульфаты
3. Ферковен
4. Эпоэтин альфа
5. Меркаптопурин
Тест №195. Геморрагиялық синдромда қолданылатын заттар:
1. Гепарин, фраксипарин, варфарин
2. Кальций хлориді, фибринолизин, стрептокиназа
3. Фепромарон, фенилин, стрептодеказа
4. Викасол, гепарин, адроксон
5. Кальций глюконаты, серотонин адипинаты, викасол
Тест №196. Агрегант
1. Серотонин адипинаты
2. Цианокобаламин
3. Эпоэтин альфа
4. Фолий қышқылы
5. Аскорбин қышқылы
Тест №197. Тікелей емес әсер ететін антикоагулянттар:
1. Кальций глюконаты, фторурацил
2. Меркаптопурин, фолий қышқылы
3. Гепарин, цианокобаламин
4. Фенилин, варфарин
5. Цитарабин, аскорбин қышқылы
Тест №198. Жергілікті әсер көрсететін гемостатикалық зат:
1. Аминокапрон қышқылы, контрикал
2. Тромбин, гемостатикалық жөке
3. Фепромарон, гепарин
4. Лепирудин, варфарин
5. Кальций хлориді, адроксон
Тест №199. Резорбтивті әсер ететін гемостатикалық заттарға жатады:
1. Гепарин, фраксипарин
2. Контрикал, варфарин
3. Кальций глюконаты, фенилин
4. Фибриноген, викасол
5. Этамзилат, тромбин
Тест №200. Макроцитарлы анемияда қолданылатын суда еритін витаминдердің препараты:
1. Цианокобламин
2. Аминокапрон қышқылы
3. Фолий қышқылы
4. Никотин қышқылы
5. Аскорбин қышқылы
Тест №201. Тератогенді әсер көрсететін антикоагулянт:
1. Гепарин
2. Варфарин
3. Стрептокиназа
4. Альтеплаза
5. Аминокапрон қышқылы
Тест №202. Тікелей емес әсер ететін антикоагулянттардың әсер механизмі:
1. Бауырда протромбиннің және проконвертиннің өндірілуін тежейді
2. Тромбиннің белсенділігін төмендетеді
3. Протромбиннің тромбинге өтуін тежейді
4. Кальций ионын байланыстырады
5. Профибринолизиннің фибринолизинге айналуын тежейді
Тест №203. Викасолдың әсер механизмі:
1. Кальций ионын байланыстырады
2. Тромбиннің белсенділігін төмендетеді
3. Протромбиннің тромбинге өтуін тежейді
4. Бауырда протромбиннің өндірілуін ынталандырады
5. Протеолитикалық ферменттерді тежейді
Тест №204. Фибринолитикалық заттарды жоғары мөлшерде тағайындағанда дамитын қан кетулерде қолданылады:
1. Протамин сульфаты
2. Викасол
3. Аминокапрон қышқылы
4. Кальций хлориді
5. Фраксипарин
Тест №205. Дипиридамол антиагреганттық әсерімен қатар, көрсетеді:
1. Антигипертензивті әсер
2. Антиангиналды әсер
3. Антианемиялық әсер
4. Паркинсонға қарсы әсер
5. Тырысуға қарсы әсер
Тест №206. Циклооксигеназаны тежейтін антитромботикалық зат:
1. Ацетилсалицил қышқылы
2. Варфарин
3. Кальций хлориді
4. Тромбин
5. Контрикал
Тест №207. Тікелей емес антикоагулянттарды жоғары мөлшерде қолданғанда
дамитын қан кетулерде тағайындалады:
1. Тромбин
2. Фибриноген
3. Протамин сульфаты
4. Серотонин адипинаты
5. Викасол
Тест №208. Тромбоциттерде АДФ рецепторларын тежейтін антиагрегант – бұл:
1. Клопидогрел
2. Ацетилсалицил қышқылы
3. Контрикал
4. Этамзилат
5. Фибриноген
Тест №209. Гепаринді жоғары мөлшерде тағайындағанда дамитын қан кетулерде, антагонист ретінде қолданылады:
1. Протамин сульфаты
2. Аминокапрон қышқылы
3. Фибриноген
4. Тромбин
5. Викасол
Тест №210. Айқын тітіркендіргіш әсер тән агрегант:
1. Синкумар
2. Кальций хлориді
3. Варфарин
4. Фенилин
5. Этамзилат
Тест №211. Аминокапрон қышқылының негізгі әсер механизмі:
1. Кальций ионын байланыстырады
2. Бауырда протромбиннің синтезін тежейді
3. Фибриногеннің фибринге өтуін бұзады
4. Профибринолизиннің фибринолизинге айналуын тежейді
5. Тромбопластиннің белсенділігін тежейді, нәтижесінде протромбиннің тромбинге өтуін бұзады
Тест №212. Контрикалдың гемостатикалық әсері байланысты:
1. Антикоагулянттық әсерімен
2. Антифибринолитикалық әсерімен
3. Антиагреганттық әсерімен
4. Антиоксиданттық әсерімен
5. Антиангинальдық әсерімен
Тест №213. «Ферроплекс» құрамына кіреді:
1. Темір сульфаты + никотинамид
2. Темір сульфаты + серин
3. Темір сульфаты + фолий қышқылы
4. Темір сульфаты + кобальт
5. Темір сульфаты + аскорбин қышқылы
Тест №214. Қан тамырлары өткізгіштігі бұзылғанда дамитын геморрагияда қолданылады:
1. Протамин сульфаты
2. Фраксипарин
3. Неодикумарин
4. Этамзилат
5. Варфарин
Тест №215. Жаңа түзілген тромбты еріту үшін қолданылады:
1. Алтеплаза
2. Фенилин
3. Викасол
4. Варфарин
5. Дипиридамол
Тест №216. Препаратты анықтау: антикоагулянт, әсері енгізгеннен кейін бірден дамиды, 3-6 сағатқа созылады, кумуляцияланбайды, антиагрегантты, қабынуға қарсы, иммунодепрессивті әсерлер тән, іn vіvo және іn vіtro әсер етеді:
1. Фенилин
2. Варфарин
3. Фепромарон
4. Гепарин
5. Лепирудин
Тест №217. Тератогенді әсер – келесі препаратқа тән жанама әсер:
1. Гепарин
2. Серотанин адипинаты
3. Ферковен
4. Актиферрин
5. Варфарин
Тест №218. Миело, және лимфопролиферативті синдромда қолданылатын цитостатиктер:
1. Кальций хлориді, меркоптопурин
2. Викасол, хлорбутин
3. Ферковен, тиклопидин
4. Циклофосфан, метотрексат
5. Гепарин, абциксимаб
Тест №219. Жедел лейкозды емдеу үшін қолданылатын фолий қышқылының антагонисті:
1. Ломустин
2. Миелосан
3. Цитарабин
4. Винкристин
5. Метотрексат
Тест №220. Моноклоналды антидене препараты:
1. Винкристин
2. Трастузумаб
3. Доксорубицин
4. Хлорбутин
5. Меркаптопурин
Тест №221. Барвинок алкалоиды препараттарына жататын ісікке қарсы қасиеті бар зат:
1. Винкристин
2. Циклофосфан
3. Меркаптопурин
4. Цитарабин
5. Нитрозометилмочевина
Тест №222. Меркаптопурин антагонисті болып табылады:
1. Фолий қышқылының
2. Пуриннің
3. Пиримидиннің
4. Андрогеннің
5. Эстрогеннің
Тест №223. Ісікке қарсы әсері бар антибиотик:
1. Ломустин
2. Меркаптопурин
3. Цитарабин
4. Доксорубицин
5. Метотрексат
Тест №224. Препаратты анықтау: өсімдік тектес препарат, жедел лейкоздың кешенді емінің бір компоненті ретінде қолданылады, сүйек миының тежелуін шақырмайды (немесе өте сирек шақырады), бірақ ауыр нейротоксикалық әсер көрсетеді:
1. Винкристин
2. Циклофосфан
3. Меркаптопурин
4. Цитарабин
5. Ломустин
Тест №225. Агреганттар
1. Абциксимаб, ферковен
2. Мальтофер,фибриноген
3. Кальций глюконаты, адроксон
4. Дипиридамол, тромбин
5. Этамзилат, варфарин
Тест №226. Панкреатиттің септикалық асқынуларының алдын алу үшін қолданылатын фторхинолон:
1. Омепразол
2. Магний тотығы
3. Ампициллин
4. Ципрофлоксацин
5. Бициллин 5
Тест №227. Жедел панкреатитте қолданылатын антиферментті препарат:
1. Легалон
2. Алюминий гидрототығы
3. Бисакодил
4. Панкреатин
5. Контрикал
Тест №228. Контрикалдың әсер механизмдері:
1. Хлорлысутек қышқылын бейтараптайды
2. Протеолитикалық ферменттерді бейтараптайды
3. Калликреин-кининдік жүйенің белсенділігін күшейтеді
4. Өттің түзілуін күшейтеді
5. Өттің бөлінуін күшейтеді
Тест №229. Құрамына өт компоненті бар ұйқы безінің ферменттік препараттары:
1. Магний трисиликаты, панкреатин
2. Контрикал, алюминий гидрототығы
3. Панзинорм, фестал
4. Омепразол, ранитидин
5. Креон, лансопразол
Тест №230. Құрамына өт компоненті жоқ ұйқы безінің ферменттік препараттары:
1. Панкреатин, креон
2. Ранитидин,холензим
3. Панзинорм,бисакодил
4. Фестал, лансопразол
5. Метоклопрамид, домперидон
Тест №231. Созылмалы панкреатитте орын басушы ем ретінде қолданылады:
1. Фамотидин, магний сульфаты
2. Эссенциале, мизопростол
3. Панкреатин,фестал
4. Холензим, алмагель
5. Оксафенамид, атропин сульфаты
Тест №232. Препаратты анықтау: жұптастырылған препарат, құрамында панкреатикалық ферменттер (липаза, протеаза, амилаза) және өт компоненті бар. Созылмалы панкреатитте, гастритте, энтероколитте қолданылады:
1. Сукралфат
2. Панкреатин
3. Алмагель
4. Фестал
5. Лоперамид
Тест №233. Антацидтік препараттарға жатады:
1. Натрий гидрокарбонаты, оксафенамид
2. Атропин сульфаты, бисакодил
3. Магний трисиликаты, маолокс
4.Магний тотығы, прозерин
5. Лоперамид, папаверин гидрохлориді
Тест №234. Құрамында алюминий гидрототығы бар антацидтерді жұптастырмаған жөн:
1. Магний тотығымен
2. Протондық насостардың тежегіштерімен
3. Жергілікті анестетиктермен
4. Тетрациклиндермен
5. Симетиконмен
Тест №235. Жедел панкреатитте қолданылады:
1. Протеолитикалық ферменттердің тежегіштері
2. Ферменттік препараттары
3. Асқазанның секрециясын жоғарылататын заттар
4. Іш өтуге қарсы заттар
5. Өт айдайтын заттар
Тест №236. Жүйелік антацидке жатады:
1. Алюминий гидрототығы
2. Магний тотығы
3. Натрий гидрокарбонаты
4. Магний трисиликаты
5. Маалокс
Тест №237. Контрикал:
1. Профибринолизиннің фибринолизинге өтуін тежейді
2. Фибринолизинді және басқа да протеолитикалық ферменттерді тежейді
3. Витамин К эпоксиді редуктазасын тежейді
4. II, VII, IX, X факторлардың өндірілуін тежейді
5. Антитромбин III тежегіш әсерін күшейтеді
Тест №238. Асқазан сөлін СО2 түзбей бейтараптайтын антацидті зат:
1. Бисакодил
2. Дротаверин
3. Магнийтотығы
4. Лактулоза
5. Натрий гидрокарбонаты
Тест №239. Жұптастырылған антацидті зат:
1. Пантопразол
2. Фамотидин
3. Магний тотығы
4. Алюминий гидрототығы
5. Маалокс
Тест №240. Екіншілік гиперсекреция дамиды, қолданғанда:
1. Низатидин
2. Пирензепин
3. Магний тотығы
4. Натрий гидрокарбонаты
5. Магний трисиликаты
Тест №241. Натрий гидрокарбонатын антацид ретінде қолданудың артықшылығы:
1. Хлорлысутек қышқылын басқа антацидтерге қарағанда жылдам бейтараптайды
2. Хлорлысутек қышқылын басқа антацидтерге қарағанда баяу бейтараптайды
3. Цитопротекторлы әсер көрсетеді
4. Ұзақ әсер етеді
5. Оңай сіңіріледі
Тест №242. Висмут үшкалий дицитраты гастропротекторлық әсермен қатар, көрсетеді:
1. Антисекреторлы
2. Анорексигендік
3. Антибактериалды
4. Гепатопротекторлық
5. Құсуға қарсы әсер
Тест №243. Құрамында магниі бар антацидті заттар шақырады:
1. Диарея
2. Обстипация
3. Асқазан шырышының бұзылыстары
4. Ішекте кальций ионының сіңірілуін жоғарылатады
5. Гиперсекреция
Тест №244. Асқазан шырышты қабығының зақымдаушы факторларға төзімділігін жоғарылатады:
1. Магний тотығы
2. Низатидин
3. Алюминий гидрототығы
4. Мизопростол
5. Сукралфат
Тест №245. Гастропротекторлар:
1. Висмут үшкалий дицитраты, сукралфат
2. Холензим, денол
3. Оксафенамид, мизопростол
4. Алюминий гидрототығы, сукралфат
5. Ранитидин, омепразол
Тест №246. Висмут үшкалий дицитратының әсер механизмі:
1. Асқазан бездерінің секрециясын күшейтеді
2. Асқазанда қорғаныш қабығын түзеді
3. Н1-гистаминдік рецепторларды қоздырады
4. Н2-гистаминдік рецепторларды қоздырады
5. М-холинорецепторларды тежейді
Тест №247. Ойық жара бетін зақымдаушы факторлардан механикалық түрде қорғайды:
1. Лансопразол
2. Ранитидин
3. Сукралфат
4. Сибутрамин
5. Магний тотығы
Тест №248. Ойық жарада эрадикациялық ем ретінде қолданылады:
1. Фамотидин, лансопразол
2. Метронидазол, кларитромицин
3. Мизопростол, ранитидин
4. Атропин сульфаты, амоксациллин
5. Фуразолидон, магний трисиликаты
Тест №249. Алмагелдің әсерлері:
1. Прокинетикалық, антисекреторлық
2. Микробқа қарсы, ықылыққа қарсы
3. Сорып алушы, антацидті
4. Гепатопротекторлық, микробқа қарсы
5. Қаптаушы, гепатопротекторлық
Тест №250. Асқазан безінің секрециясын төмендететін таңдамалы М1-холиноблокатор:
1. Ранитидин
2. Атропин сульфаты
3. Омепразол
4. Пирензепин
5. Фамотидин
Тест №251. Алмагельдің құрамында Д-сорбиттің болуы:
1. Өттің бөлінуін күшейтеді, іш жүргізетін әсері бар
2. Асқазан сөлін бейтараптап, пепсиннің секрециясын тежейді
3. Ішектің перистальтикасын төмендетіп, ішектегі ауру сезімін басады
4. Өттің түзілуін күшейтеді және гепатопротекторлық әсері бар
5. Асқазан сөлі мен пепсиногеннің секрециясын төмендетеді
Тест №252. Helicobacter pylori тиімді әсер ететін антимикробты зат:
1. Низатидин
2. Сукралфат
3. Мебеверин
4. Лансопразол
5. Метронидазол
Тест №253. Helicobacterpylori өлтіргіш әсер көрсетеді:
1. Магний тотығы
2. Омепразол
3. Висмуттың үшкалий дицитраты
4. Мизопростол
5. Сукралфат
Тест №254. Асқазанның париеталды жасушаларында Н+, К+– АТФ-азаны тежей отырып секрецияны төмендетеді:
1. Сукральфат
2. Пирензепин
3. Алюминия гидрототығы
4. Рабепрозол
5. Циметидин
Тест №255. Пирензепиннің антисекреторлық әсер механизмі:
1. Асқазанның пареиеталды жасушаларында Н2-рецепторды тежейді
2. Тұз қышқылын бейтараптайды
3. Асқазан париеталды жасушаларының М-холинорецепторларын таңдамалы тежейді
4. Протондық насостың тежегіштері
5. Асқазанның шырышты қабатының төзімділігін жоғарылатады
Тест №256. Протондық насостың блокаторлары тобына жататын асқазан бездерінің секрециясын төмендететін заттар:
1. Пирензепин, бисакодил, сенаде
2. Ранитидин, фамотидин, низатидин
3. Алюминий гидрототығы, магний трисиликаты, маалокс
4. Омепразол, лансопразол, пантопразол
5. Мизопростол, сукралфат, алмагель
Тест №257. Н2 гистаминдік рецепторларды тежей отырып париеталды жасушаларда тұз қышқылының өндірілуін төмендететін препарат:
1. Атропин
2. Пирензепин
3. Ранитидин
4. Омепразол
5. Мизопростол
Тест №258. Омепразолдың әсер механизмі байланысты:
1. Асқазанның Н2 гистаминдік рецепторларын тежеуімен
2. Асқазан сөлінің хлорлысутек қышқылын бейтараптауымен
3. Асқазанның М-1 холинорецепторларын таңдамалы тежеуімен
4. Париеталды жасушалардың мембраналық Na-K-АТФазын тежеуімен
5. Парасимпатикалық ганглийлерді тежеуіне байланысты дамитын ганглиоблокаторлық әсерімен
Тест №259. Панкреатикалық жеткіліксіздікте орын басушы ем ретінде қолданылатын зат:
1. Панкреатин
2. Урсодезоксихолий қышқылы
3. Легалон
4. Адеметионин
5. Сукралфат
Тест №260. Ранитидин тежейді:
1.Н1 – гистаминдікрецепторларды
2.Н2 – гистаминдік рецепторларды
3.М – холинорецепторларды
4.α – адренорецептоларды
5.β - адренорецепторларды
Тест №261. Мизопростол:
1. Антисекреторлық зат
2. Антацидті зат
3. Өт айдайтын зат
4. Гепатопротектор
5. Гастропротектор
Тест №262. АІЖ моторикасының гипокинетикалық бұзылыстарын жоятын препарат:
1. Метоклопрамид 2. Лактулоза3. Магний трисиликаты4. Сукралфат5. Алмагель
Тест №263. Антисекреторлық препараттарға жатады:
1. Лоперамид, прозерин, омепразол2. Мебеверин, холензим, оксафенамид
3. Фамотидин, омепразол, пирензепин4. Бисакодил, метоклопрамид, холензим
5. Пирензипин, домперидон, лактулоза
Тест №264. Ранитидинннің жанама әсерлері:
1. Гиперпролактинемия, паркинсонизм, гипертензия 2. Іш қату, мидриаз, тахикардия
3. Алопеция, тромбоцитопения, васкулит 4. Алопеция, аритмиялар, бауыр қызметінің бұзылысы
5. Іш өтуі, лоқсу, сарғаю
Тест №265.Препаратты анықтау. Макролидтер тобына жататын жартылай синтетикалық антибиотик. Рибосома деңгейінде белок синтезін тежей отырып Helicobacter pylori бактериостатикалық әсер көрсетеді. Асқазан ішек жолдарынан жақсы сіңіріледі. Ұзақ уақыт әсер етеді:
1. Амоксициллин 2. Кларитромицин 3. Метронидазол 4. Тетрациклин 5. Фуразолидон
Тест №266. Домперидонның әсер ету механизмі:
1. М1-холинорецепторлардың тежелуі2. Дофаминдік Д2 және серотониндік 5-НТ3 рецепторлардың тежелуі3. Дофаминдік Д2 рецепторлардың тежелуі4. Серотониндік 5-НТ3 рецепторлардың тежелуі
5. Н2 гистаминдік рецепторлардың тежелуі
Тест №267. Ішектің тонусын және қозғалтқыштық белсенділігін төмендету үшін қолданылады:
1. Мизопростол, лактулоза2. Дротаверин, пинаверий бромиді3. Лоперамид, домперидон
4. Бисакодил, папаверин гидрохлориді 5. Сенаде, амоксициллин
Тест №268. Диареяға қарсы зат:
1. Лактулоза 2. Домперидон 3. Атропин сульфаты4. Лоперамид5. Бисакодил
Тест №269. Прокинетик (гастрокинетик):
1. Мизопростол
2. Магний трисиликаты
3. Ранитидин4. Домперидон (мотилиум)5. Лактулоза
Тест №270. Тұзды іш айдайтын зат:
1. Магний сульфаты 2. Оксафенамид 3. Атропин сульфаты 4. Папаверин гидрохлориді
5. Изафенин
Тест №271. Өсімдік тектес іш айдайтын зат:
1. Мебеверин2. Бисакодил 3. Сенаде4. Магний трисиликаты5. Пирензепин
Тест №272. Магний сульфатының өт айдағыш әсерінің механизмі:
1. Өт құрамындағы өт қышқылының үлесін арттырады
2. Бауырдың секреторлы қызметін жоғарылатады
3. Өттің тұтқырлығы мен салыстырмалы тығыздығының төмендеуі
4. 12-елі ішектің шырышты қабығының тітіркенуі холецистокининнің өндірілуін ынталандырады
5. Өт қапшығының тонусының төмендеуі
Тест №273. Тоқ ішекке әсер ететін препараттар:
1. Оксафенамид, прозерин2. Лоперамид, атропин сульфаты3. Магний сульфаты, холензим
4. Бисакодил, сенаде5. Метоклопрамид, лактулоза
Тест №274. Бисакодилдің іш айдайтын әсері байланысты:
1. Ащы және тоқ ішектің рецепторларын тітіркендіреді
2. Тоқ ішектің рецепторларын тітіркендіреді 3. Ішекте осмостық қысымды жоғарылатады
4. Органикалық қышқылдарды түзеді 5. Нәжісті механикалық түрде жұмсартады
Тест №275.Созылмалы іш қатуда оптималды препарат болып табылады:
1. Алюминий гидрототығы 2. Магний сульфаты3. Атропин сульфаты 4. Сукралфат 5. Сенаде
Тест №276.Жедел улануларда кешендік емнің ішіне кіретін, жедел көмек көрсету үшін қолданылатын іш айдайтын зат:
1. Лактулоза 2. Лоперамид 3. Магний сульфаты4. Бисакодил 5. Пирензепин
Тест №277. Өте жоғары концентрацияда өтке енетін антибиотиктер:
1. Левомицетин, пирензепин2. Фталазол,омепразол 3. Ампициллин, эритромицин4. Ципрофлоксацин,ранитидин5. Алюминий гидрототығы, низатидин
Тест №278. Созылмалы холециститте қолданылатын жартылай синтетикалық пенициллиндер тобының антибиотиктері:
1. Доксициклин, левомицетин, фталазол2. Ампициллин, пиперациллин, амоксиклав
3. Цефамандол, ампициллин, эритромицин4. Бисептол, цефоперазон, ципрофлоксацин
5. Цефтазидим, цефуроксим, фуразолидон
Тест №279. Балалар практикасында созылмалы холециститті емдеуде таңдамалы препарат болып табылады:
1. Ко-тримоксазол2. Метронидазол3. Ципрофлоксацин4. Фуразолидон5. Стрептомицин
Тест №280. Жедел холециститте келесі топ антибиотиктерінің тиімділігі жоғары болып табылады:
1. Тетрациклиндер2. Аминогликозидтер 3. Пенициллиндер 4. Цефалоспориндер5. Циклдық полипептидтер
Тест №281. Жедел вирустық гепатиттің фармакотерапиясы үшін қолданылады:
1. Ламивудин, адефовир, энтекавир2. Ампициллин,энтекавир, кларитромицин
3. Метронидазол, амоксициллин, тетрациклин4. Доксициклин, клиндамицин, стрептомицин
5. Амоксиклав, цефамандол, цефаперазон
Тест №282. Құрамында табиғи немесе жартылай синтетикалық шұбарала тікендік (расторопши) флавоноидтары бар гепатопротекторлар:
1. Адеметионин, холензим2. ЛИВ-52, папаверин гидрохлориді3. Гепабене, легалон
4. Сирепар, оксафенамид5. Легалон, атропин сульфаты
Тест №283. Оксафенамидтің фармакологиялық әсерлері:
1. Өт айдайтын, спазмолитикалық, гиполипидемиялық әсер2. Өт айдайтын, бактериостатикалық, гепатопротекторлық әсер3. Өт айдайтын, спазмолитикалық, қабынуға қарсы әсер
4. Өт айдайтын, өт тасын ерітетін, гепатопротекторлық әсер 5. Өт айдайтын, бактерицидтік, гиполипидемиялық әсер
Тест №284. Өттің түзілуін ынталандыратын заттар:
1. Панкреатин, аллохол, 2. Холензим, оксафенамид 3. Фестал, атропин сульфаты
4. Контрикал, магний сульфаты5. Сибутрамин, панзинорм
Тест №285. Өттің бөлінуіне ықпал ететін М-холиноблокатор:
1. Урсодеоксихолий қышқылы 2. Атропин сульфаты3. Оксафенамид4. Папаверин гидрохлориді
5. Холензим
Тест №286. Холелитолитикалық зат:
1.Оксафенамид2. Атропин сульфаты3. Магний сульфаты4. Урсодеоксихолий қышқылы
5. Холензим
Тест №287. Синтетикалық холеретик:
1. Аллохол2. Оксафенамид3. Атропин сульфаты4. Магний сульфаты5. Холензим
Тест №288. Құрамында өт қышқылы бар холеретик:
1. Холензим 2. Папаверин гидрохлориді3. Атропин сульфаты4. Магний сульфаты5. Оксафенамид
Тест №289. Лоперамид ішек моторикасын төмендетеді, себебі:
1. М-холинорецепторларды тежейді2. Опиоидты рецепторларды ынталандырады
3. α- адренорецепторларды ынталандырады4. β-адренорецепторларды тежейді
5. Опиоидты рецепторларды тежейді
Тест №290. Урсодеоксихолий қышқылының қолдануға көрсетілуі:
1. Асқазанның және 12 елі ішектің ойық жарасы 2. Созылмалы холецистит
3. Созылмалы гепатит4. Көлемі кішкентай холестериндік тастар 5. Көлемі үлкен холестериндік тастар
Тест №291. Катехоламинергиялық және серотонинергиялық жүйеге әсер ететін анорексигендік зат:
1. Легалон2. Гепабене3. Панкреатин4. Орлистат 5. Сибутрамин
Тест №292. Алиментарлық семіруде тиімді препарат болып табылады:
1. Сибутрамин2. Магний тотығы 3. Сукралфат4. Панзинорм5. Креон
Тест №293. Олестра қолданылады:
1. Гастритте2. Гепатитте3. Ойық жарада 4. Семіруде 5. Адинамияда
Тест №294. Препаратты анықтау. Қуаттылығы төмен, органолептикалық және
консистенциясы бойынша майға ұқсайды, холестериннің және өт қышқылының
абсорбциясын тежейді, семіруде қолданылады:
1. Олестра2. Гепабене3. Сибутрамин 4. Эссенциале5. Легалон
Тест №295. Орлистаттың әсер механизмі:
1. Тәбетті төмендетеді 2. Майды алмастырады 3. Асқазан ішек жолдарында холестериннің сіңірілуін ынталандырады 4. Асқазан ішек жолдарында майдың сіңірілуін азайтады
5. Липолизді және термогенезді ынталандырады
Тест №296. Эпилепсияға қарсы заттар:
1. Натрий оксибутираты, лидокаин,ламотриджин2. Карбамазепин, клоназепам,ницерголин
3. Фенобарбитал, дифенин, этосуксимид4. Клоназепам, натрий вальпроаты,нимодипин
5. Пирацетам, аминалон, дифенин
Тест №297. Бауырдың микросомальдық ферменттерін айрықша ынталандыратын зат:
1. Нитразепам2. Фенобарбитал3. Хлоралгидрат4. Лидокаин5.Диазепам
Тест №298. ГАМҚ- ергиялық жүйені белсендіретін эпилепсияға қарсы заттар:
1. Нимодипин, тиагабин2. Флунаризин, этосуксимид 3. Винпоцетин, дифенин
4. Диазепам, фенобарбитал5. Ницерголин, пирацетам
Тест №299. Дифениннің әсер механизмі:
1. Кальций каналдарын тежейді 2. Натрий каналдарын тежейді
3. ГАМҚ-тың ГАМҚ рецепторларына аффинитетін жоғарылатады
4. Глутаматтық рецепторларды тежейді5. ГАМҚ-тың бейтарапталуын тежейді
Тест №300. Ламотриджинның эпилепсияға қарсы әсері байланысты:
1. ГАМҚ-тың ГАМҚ рецепторларына аффинитетін жоғарылатады
2. Глутаматтық рецепторларды тежейді3. ГАМҚ-тың инактивациясының жоғарылатады
4. Кальций каналдарын тежейді 5. Глутаматтың босап шығуын азайтады
Тест №301. Тиагабиннің эпилепсияға қарсы механизмі:
1. ГАМҚ тың нейроналды ұсталуын тежейді 2. ГАМҚ тың түзілуін ынталандырады
3. Глутаматтың босап шығуын азайтады 4. Глутаматтық рецепторларды тежейді
5. Кальций каналдарын тежейді
Тест №302. Глутаматергиялық жүйенің белсенділігін төмендететін эпилепсияға қарсы заттар:
1. Дифенин, карбамазепин 2. Диазепам, клоназепам3. Натрий вальпроаты, фенобарбитал
4. Этосуксимид, карбамазепин5. Ламотриджин, топирамат
Тест №303. Т – типті кальций каналын тежейтін эпилепсияға қарсы препарат:
1. Клоназепам2. Этосуксимид 3. Диазепам 4. Карбамазепин 5. Дифенин
Тест №304. Эпилепсияның барлық түрінде таңдамалы препарат болып табылады:
1. Дифенин 2. Натрий оксибутираты 3. Натрий вальпроаты 4. Топирамат 5. Фенобарбитал
Тест №305. Эпилепсиялық статуста таңдамалы препарат болып табылады:
1. Этосуксимид 2. Диазепам 3. Топирамат4. Ламотриджин 5. Натрий вальпроаты
Тест №306. Этосуксимид алдын алу үшін қолданылады:
1.Эпилепсиялық статустың2. Эпилепсияның кіші ұстамасының 3. Эпилепсияның үлкен тырысулық ұстамаларының4. Миоклонус-эпилепсияның 5. Фокалды эпилепсияның
Тест №307. Эпилепсияның үлкен ұстамаларының алдын алу үшін қолданылатын заттар:
1. Диазепам, этосуксимид, нимодипин 2. Фенобарбитал, аминалон, пирацетам
3. Дифенин, фенобарбитал, карбамазепин4. Этосуксимид, ксантинол никотинаты, флунаризин
5. Ламотриджин, диазепам, ницерголин
Тест №308. Миоклонус – эпилепсияда тиімді:
1.Фенобарбитал2. Карбамазепин 3. Дифенин4. Клоназепам 5. Этоксуксимид
Тест №309. Айқан анксиолитикалық әсер тән эпилепсияға қарсы зат:
1. Диазепам 2. Ламотриджин 3. Этосуксимид 4. Тиагабин 5. Карбамазепин
Тест №310. Эпилепсияға қарсы әсермен қатар, дифенинге келесі әсер тән:
1. Антиангиналды 2. Антиаритмиялық 3. Гипотензивті 4. Гипертензивті 5. Гиполипидемиялық
Тест №311. Гидантоидты синдром шақыратын эпилепсияға қарсы препарат:
1. Этосуксимид 2. Дифенин 3. Фенобарбитал 4. Топирамат 5. Тиагабин
Тест №312. Мидың қан айналымына таңдамалы әсер ететін барвинок препараты:
1. Ницерголин 2. Винпоцетин 3. Ксантинол никотинаты 4. Эуфиллин 5. Флунаризин
Тест №313. Ми қан тамырларын және шеткі қан тамырларды кеңейтеді:
1. Нимодипин 2. Циннаризин 3. Винпоцетин 4. Ницерголин 5. Флунаризин
Тест №314. Антидепрессивті қасиет тән эпилепсияға қарсы зат:
1. Дифенин 2. Лидокаин 3. Карбамазепин 4. Этосуксимид 5. Клоназепам
Тест №315. Барбитураттардың функционалды антагонисті:
1. Атропин 2. Налоксон 3. Бемегрид 4. Унитиол 5. Лобелин
Тест №316. ГАМҚ туындыларына жататын нейропротективті заттар:
1. Фраксипарин, аминалон 2. Гепарин, пантогам 3. Пирацетам, аминалон
4. Фибриноген, глицин 5. Семакс, дипиридамол
Тест №317. РР витаминінің туындысы, мидың қан айналымы бұзылыстарында қолданылады:
1. Циннаризин 2. Эуфиллин 3. Фепромарон 4. Тиклопидин 5. Ксантинол никотинаты
Тест №318.Мидың қан айналымы бұзылыстарында қолданылатын пурин туындысы:
1. Пентоксифиллин 2. Варфарин 3. Урокиназа 4. Винпоцетин 5. Натрий оксибутираты
Тест №319. Мидың қан айналымын кальций каналдарын тежей отырып жақсартатын препараттар:
1. Эуфиллин, винпоцетин 2. Ксантинол никотинаты, флунаризин
3. Ницерголин, пирацетам 4. Циннаризин, нимодипин 5. Аминалон, пентоксифиллин
Тест №320. ГАМҚ туындыларының ми қан айналымы бұзылыстарында оң әсер етуі байланысты:
1. Қан тамырларының өткізгіштігінің азаюы 2. Қабыну үрдісінің төмендеуі
3. Ми қан тамырларының тарылуы 4. Мисауыт ішілік қысымның жоғарылауы
5. Ми нейрондарында метаболикалық үрдістерді жақсарту
Тест №321.Ницерголиннің тамыр кеңейткіш әсер механизмі байланысты:
1. Бета- адреноблокаторлық әсеріне 2. Альфа-адреноблокаторлық әсеріне
3. Кальций каналдарын тежеуіне 4. Натрий каналдарын тежеуіне 5. Калий каналдарын тежеуіне
Тест №322.Мидың қан айналымы бұзылыстары кезінде дамыған тырысу синдромында көрсетіледі:
1. Ницерголи 2. Циннаризин 3. Диазепам 4. Ксантинол никотинаты 5. Эуфиллин
Тест №323.Сопақша мидың триггерлік (жіберу) аймағын тежейтін, құсуға және ықылыққа қарсы әсер көрсететін препарат:
1.Пентоксифиллин 3. Диазепам 4. Метоклопрамид 5. Натрий оксибутираты
Тест №324.Винпоцетиннің қолдануға көрсетілуі болып табылады:
1. Миокард инфаркты 2. Эндоартерит 3. Ишемиялық инсульт 4. Геморрагиялық инсульт
5. Гипотензия
Тест №325. Мидың қан айналымы бұзылыстарында қолданылатын антиагреганттар:
1. Дипиридамол, фепромарон 2. Ацетилсалицил қышқылы,фенилин
3. Дипиридамол, клопидогрел 4. Гепарин, фраксипарин 5. Варфарин, стрептокиназа
Тест №326. Мидың қан айналымы бұзылыстарында антиоксиданттар және антигипоксанттар ретінде қолданылады:
1. Бүйрек үсті безінің гормондары 2. E және C витаминдерінің препараттары
3. Антиагреганттар 4. Антикоагулянттар 5. Фибринолитикалық заттар
Тест №327.Эпилепсияға қарсы, антиаритмиялық, анальгетикалық әсерлер тән препарат:
1. Дифенин 2. Ницерголин 3. Этосуксимид 4. Триметин 5. Пирацетам
Тест №328. Нейропротектор:
1. Диазепам 2. Клонезепам 3. Лидокаин 4. Натрий оксибутираты 5. Тиагабин
Тест №329. Ноотропты заттарға жатады:
1. Карбамазепин, дифенин, мидокалм 2. Этосуксимид, клоназепам, вигабатрин
3. Глицин, пиридитол, аминалон 4. Эуфиллин, топирамат, тиагабин
5. Винпоцетин, лидокаин, диазепам
Тест №330. Ноотропты препарат –пантотен қышқылының туындысы:
1. Церебролизин 2. Пиридитол 3. Глицин 4. Пирацетам 5. Пантогам
Тест №331. Пиридитол, ноотропты әсерінен басқа, келесі әсер шақырады:
1. Гипотензивті 2. Антипсихотикалық 3. Психостимулдеуші 4. Ұйықтатқыш 5. Антидепрессивті
Тест №332. Ноотропты әсер көрсететін пептидті қосылыс:
1. Пирацета 2. Пантогам 3. Семакс 4. Нимодипин 5. Эуфиллин
Тест №333. Аминалонның тырысуға қарсы әсер механизмі:
1. Калий каналдарын белсендіру 2.ГАМҚ-ергиялық жүйеге әсер ету
3. Қоздырғыш аминқышқылдарының әсерлерін басу 4. Кальций каналдарын тежеу 5. Натрий каналдарын тежеу
Тест №334. Пирацетамға тән негізгі әсер:
1. Ми қызметінің (ақыл ойдың) төмендеуі 2. Психостимуляторлық және аналептикалық қасиеттер
3. Мидың жоғарғы интегративтік қызметін ынталандыру
4. Қорқу, үрей, мазасыздықты басу 5. Психоздың продуктивті симптоматикасын жою
Тест №335. Препаратты анықтау: ГАМҚ препараты, мидың қан айналымын жақсартады, антигипоксиялық, тырысуға қарсы, гипотензивті әсер көрсетеді. Қанттың деңгейі жоғары болғанда гипогликемиялық әсер көрсетеді. Мидың интегративтік қызметін жақсарту үшін қолданылады.
1. Пентоксифиллин 2. Церебролизин 3. Фепромарон 4. Глицин 5. Аминалон
Тест №336. Дәрілік заттар тобын анықтау: мида зат алмасу үрдісіне және қан айналымына оң әсер көрсетеді. Тотығу-тотықсыздану үрдістерін ынталандырады, мидың ишемияға ұшыраған ошақтарында қан айналымды жақсартады. Жүйке жүйесінің әртүрлі ауруларында, негізінен қан тамырлық ауруларда және зат алмасудың бұзылыстарына байланысты дамыған, сонымен қатар, геронтологиялық практикада қолданылады:
1. Ноотропты заттар 2. Антикоагулянттар 3. Антиагреганттар
4. Тырысуға қарсы заттар 5. Эпилепсияға қарсы заттар
Тест №337. Мидың қан айналымы бұзылыстарында (геморрагиялық инсультте) қолданылатын фибринолиз ингибиторлары:
1. Викасол, фибриноген 2. Аминокапрон қышқылы, транексам қышқылы
3. Ацетилсалицил қышқылы, дипиридамол 4. Тиклопидин, пентоксифиллин
5. Клопидогрел, варфарин
Тест №338. Мидың қан айналымы бұзылыстарында қолданылатын антиоксидант:
1. Варфарин 2. Фенилин 3. Аскорбин қышқылы 4. Ацетилсалицил қышқылы 5. Пентоксифиллин
Тест №339. Барбитур қышқылның туындысы:
1. Тиопентал натриі 2. Диазепам 3. Пирацетам 4. Натрий оксибутираты 5. Этосуксимид
Тест №340. Мидың қан айналымы бұзылыстарында дегидратациялық ем ретінде тағайындалады:
1. Нимодипин 2. Эуфиллин 3. Клоназепам 4. Вигабатрин 5. Фуросемид
Тест №341. Ми қабығының инфекциялық ауруларында этиологиялық ем ретінде қолданылады:
1. Пирацетам, винпоцетин 2. Цефотаксим, амоксициллин 3. Фуросемид, церебролизин
4. Флунаризин,пантогам 5. Ванкомицин, пиридитол
Тест №342. Ми қабығының қабыну ауруларының патогенетикалық емі ретінде қолданылады:
1. Тырысуға қарсы препараттар 2. Сульфаниламидті препараттар 3. Фторхинолондар
4. Кортикостероидтар 5. Антибиотиктер
Тест №343. Мисауыт ішілік гипертензияда дегидратациялық ем үшін қолданылады:
1. Меропенем 2. Левомицетин 3. Спиронолактон 4. Гидрохлортиазид 5. Маннит
Тест №344. Тырысуға қарсы заттар:
1. Аминалон, пентоксифиллин 2. Нимодипин, флунаризин 3. Диазепам, натрий оксибутираты
4. Эуфиллин, винпоцетин 5. Ксантинол никотинаты, флунаризин
Тест №345. Тыныс орталығын әлсіз тежейтін тырысуға қарсы зат:
1. Натрий оксибутираты 2. Пирацетам 3. Магний сульфаты 4. Ницерголин 5. Топирамат
Тест №346. Тырысу синдромында қолданылатын бензодиазепиндік рецепторлардың агонисті:
1. Дифенин 2. Натрий вальпроаты 3. Таламонал 4. Диазепам 5. Тиопентал –натрий
Тест №347. Магний сульфаты, тырысуға қарсы әсерімен қатар, көрсетеді:
1. Гипотензивті 2. Гипертензивті 3. Аллергияға қарсы 4. Қабынуға қарсы 5. Антиоксидантты
Тест №348. Тырысуға қарсы әсерден басқа, натрий оксибутиратына тән әсер:
1. Антигипертензивті 2. Антиангиналды 3. Антигипоксиялық 4. Кардиотоникалық
5. Гиполипидемиялық
Тест №349. Менингитте карбапенемдер қолданылады:
1. Орын басушы ем ретінде 2. Патогенетикалық ем ретінде
3. Симптоматикалық ем ретінде 4. Этиотропты ем ретінде 5. Жалпы тонусты жоғарылататын ем ретінде
Тест №350. Генле ілмегінің жоғарылағыш бөлігіне әсер ететін зәр айдайтын зат:
1. Гидрохлортиазид 2. Фуросемид 3. Маннит 4. Индапамид 5. Оксодолин
Тест №351. Зәр айдайтын зат – карбоангидраза ингибиторы:
1. Клопамид 2. Триамтерен 3. Диакарб 4. Индапамид 5. Гидрохлортиазид
Тест №352. Бүйрек өзекшелері эпителиінің қызметіне тікелей әсер ететін диуретиктер:
1. Спиронолактон, алтеплаза 2. Триамтерен, фуросемид 3. Индапамид, стрептокиназа
4. Маннит, фибринолизин 5. Гидрохлортиазид, гепарин
Тест №353. Бүйрек өзекшелерінің өне бойына әсер ететін зәр айдайтын зат:
1. Маннит 2. Оксодолин 3. Фуросемид 4. Триамтерен 5. Индапамид
Тест №354. « Калий - және магний« сақтаушы диуретиктер:
1. Циклометиазид, маннит 2. Спиронолактон, оксодолин 3. Гидрохлортиазид, фуросемид
4. Триамтерен, амилорид 5. Клопамид, индапамид
Тест №355. Дихлотиазидтің диуретикалық әсері байланысты:
1. Натрий және хлор иондарының реабсорбциясының төмендеуімен
2. Калий және бикарбонаттар реабсорбциясының жоғарылауымен
3. Магний реабсорбциясының жоғарылауымен 4. Кальцийдің шығарылуының төмендеуімен
5. Натрийдің шығарылуының төмендеуімен
Тест №356. Диакарбтың әсер механизмі:
1. Ісінген тіндерден сұйықтықты шығару арқылы айналымдағы қанның көлемін жоғарылату
2. Бүйрек өзекшелерінде осмостық қысымды жоғарылату
3. Альдостеронның антагонисті 4. Базалды мембрана арқылы иондардың реабсорбциясын жоғарылату 5. Карбоангидраза тежегіші
Тест №357. Индапамидтің әсер механизмі:
1. Бүйрек өзекшелерінде осмостық қысымды жоғарылатады
2. Натрий, хлор иондарының реабсорбциясын төмендетеді
3. Альдостеронның антагонисті 4. Карбоангидразаны тежейді 5. Холинэстеразаны тежейді
Тест №358. Спиронолактонның әсер механизмі:
1. Дисталды өзекшелерде Na+ және Cl- тасымалдануын тежеу 2. Карбоангидразаны тежеу
3. Альдостеронның конкурентті антагонисті 4. Жинағыш түтікшелерде Na+ тасымалдануын тікелей тежеу 5. Генле ілмегінің жоғарылағыш жуан бөлігінде Na, K және Cl белсенді тасымалдануын тежеу
Тест №359. Бүйрек өзекшелері эпителиінің қызметіне тікелей әсер ететін диуретик:
1. Маннит 2. Мочевина 3. Амилорид 4. Спиронолактон 5. Преднизолон
Тест №360.Альдостеронның антогонисті болып табылады:
1. Маннит 2. Фуросемид 3.Спиронолактон 4. Этакрин қышқылы 5. Амилорид
Тест №361.«Ілмектік» диуретикке жатады:
1. Фуросемид 2. Дихлотиазид 3. Амилорид 4. Мочевина 5. Спиронолактон
Тест №362. Мидың ісінуінде таңдамалы препарат болып табылады:
1. Диакарб 2. Амилорид 3. Фуросемид 4. Спиронолактон 5. Триамтерен
Тест №363. Кальцийдің экскрециясын жоғарылататын диуретик:
1. Преднизолон 2. Дипиридамол 3. Фуросемид 4. Гидрохлортиазид 5. Азатиоприн
Тест №364. Фуросемидтің негізгі жанама әсері:
1. Гипокалиемия 2. Гиперкалиемия 3.Гинекомастия 4. Гипертензия 5. Гипергликемия
Тест №365. Фуросемид қолданылады:
1. Гипотонияда 2. Стенокардияда 3. Миокардинфарктінде 4. Гипертонияда 5. Созылмалы улануда
Тест №366. Зәр шығару жүйесінің инфекциялық ауруларында қолданылатын
антибактериалды препараттар:
1. Гентамицин, дипиридамол 2. Азтреонам, нитроксолин 3. Меропенем, гидрохлортиазид
4. Налидикс қышқылы, гепарин 5. Цефуроксим, меркаптопурин
Тест №367. Зәр шығару жолдарының инфекцияларын емдеу үшін қолданылатын фторхинолондар тобының препараты:
1. Карбенициллин 2. Цефуроксим 3. Ципрофлоксацин 4. Дексаметазон 5. Налидикс қышқылы
Тест №368. Зәр шығару жолдарының инфекциясында қолданылатын жұптастырылған сульфанламидті препарат:
1. Цефтриаксон 2. Азтреонам 3. Сизомицин 4. Ко-тримоксазол 5. Аугментин
Тест №369. Балаларда зәр шығару жолдарының инфекцияларын емдеуде қолдануға ұсынылмайды:
1. Биосинтетикалық пенициллиндер 2. Цефалоспориндер 3. Фторхинолондар
4. Аминопенициллиндер 5. Нитрофуран туындылары
Тест №370. Зәр шығару инфекцияларында қолданылатын 8-оксихинолон туындысы:
1. Гентамицин 2. Меропенем 3. Эритромицин 4. Нитроксолин 5. Фурагин
Тест №371. Зәр шығару жолдарының инфекцияларында фторхинолондар тобының келесі препараттары қолданылады:
1. Уназин, карбенициллин 2. Цефтазидин, фурагин 3. Офлоксацин, ципрофлоксацин
4. Цефепим, ко-тримоксазол 5. Налидикс қышқылы, палин
Тест №372. Созылмалы гломерулонефритті емдеудің үшкомпонентті үлгісіне кіреді:
1. Преднизолон+ дипиридомол + гепарин
2. Циклофосфамид+ азатиоприн +пентоксифиллин 3. Дипиридомол+ полиглюкин + фенилин
4. Гепарин+ фуросемид + преднизолон5. Пентоксифиллин+ гипотиазид + гепарин
Тест №373. Гломерулонефритте қолданылатын цитостатиктер:
1. Диазепам, натрий оксибутираты 2. Азатиоприн, меркаптопурин
3. Фенобарбитал, преднизолон 4. Тиопентал –натрий, циклофосфан 5. Карбамазепин, варфарин
Тест №374. Дипиридамолды (курантил) гломерулонефритте қолдану оның келесі қасиетіне байланысты:
1. Қабыну медиаторларының бөлінуін азайту 2. Қабыну медиаторларының белсенділігін төмендету 3. Тромбоциттердің агрегациясын төмендету
4. Бронхолитикалық әсер көрсетеді 5. Гипотензивті әсер көрсетеді
Тест №375. Препаратты анықтау: глкокортикостероид, қабынуға қарсы, иммунодепрессивті әсер көрсетеді, минералокортикоидты белсенділігі айқын емес. Гломерулонефритте пульс-терапия үшін қолданылады:
1. Дексаметазон 2. Метилпреднизолон 3. Циклофосфан 4. Циклоспорин 5. Меркаптопурин
Тест №376. Гломерулонефритте кортикоидты терапия қарсы көрсетілгенде
иммунодепрессант ретінде тағайындауға болатын препараттар:
1. Нимодипин, фуросемид 2. Винпоцетин, азатиоприн 3. Циннаризин, ницерголин
4. Циклофосфан, меркаптопурин 5. Дексаметазон, аминалон
Тест №377. Созылмалы гломерулонефритте келесі антикоагулянттар қолданылады:
1. Нимодипин, эуфиллин 2. Дипиридамол, пирацетам 3. Гепарин, варфарин
4. Циклофосфан, пентоксифиллин 5. Тиклопидин, аминалон
Тест №378. Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігіне байланысты дамыған анемияда қолданылатын препарат:
1. Цианокобаламин 2. Темір лактаты 3. Ферковен 4. Аскорбин қышқылы 5. Эпоэтин альфа
Тест №379. Созылмалы гломерулонефриттің аралас түрінде диуретикалық және гипотензивті әсер көрсететін препарат тағайындалады. Препаратты атаңыз:
1. Альдостерон 2. Леспенефрил 3. Фуросемид 4. Пирацетам 5. Трентал
Тест №380. Созылмалы гломерулонефриттің гипертониялық түрінде таңдаулы препараттарға келесі топтың дәрілік заттары жатады:
1. Бета-блокаторлар 2.ААФ ингибиторлары 3.Антикоагулянттар 4.Антиагреганттар
5. Фибринолитиктер
Тест №381. Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінде микроциркуляцияны жақсарту үшін тағайындалады:
1. Варфарин, дексаметазон 2. Гепарин, пентоксифиллин
3. Меркаптопурин, дипиридамол 4. Эстрадиол, маннит 5. Нифедипин, преднизолон
Тест №382. СБЖ дамитын екіншілік гиперпаратиреозды емдеу үшін көрсетіледі:
1. Натрий оксибутираты, аминалон 2. Сорбит, пентоксифиллин 3. Кальций карбонаты, миокальцик 4. Пантогам, преднизолон 5. Трентал, аминалон
Тест №383. Препаратты анықтау: өсімдік тектес препарат, шумақтық фильтрацияны күшейте отырып диурезді жоғарылатады, ағзадан азоттық қалдықтардың шығуына ықпал етеді. Бүйрек жеткіліксіздігінде азотемияны азайту үшін қолданылады:
1. Гепарин 2. Леспенефрил 3. Маннит 4. Каптоприл 5. Лозартан
Тест №384. Созылмалы бүйрек жетіспеушілігіне байланысты дамыған анемиялық синдромда көрсетіледі:
1. Коамид 2. В12 витамині 3. Фолий қышқылы 4. Эпоэтин-альфа 5. Аскорбин қышқылы
Тест №385. Магурлиттің қолдануға көрсетілуі:
1. Жедел гломерулонефритте 2. Созылмалы гломерулонефритте
3. Несептас ауруында 4. Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінде 5. Созылмалы циститте
Тест №386. Дисталды өзекшенің бастапқы бөлігіне әсер ететін зәр айдайтын заттар:
1. Фуросемид, оксодолин 2. Маннит, эуфиллин 3. Дихлотиазид, клопамид
4. Триамтерен, фуросемид 5. Спиронолактон, амилорид
Тест №387. Зәр шығару жүйесі патологияларында қолданылатын цитостатик:
1. Преднизолон 2. Леспенефрил 3. Фуросемид 4. Азатиоприн 5. Нитроксолин
Тест №388. Гестагендік белсенділік тән препарат:
1. Эстрон 2. Эстрадиол 3. Прогестерон 4. Тестостерон пропионаты 5. Бусерелин
Тест №389. Стероидты құрылысты эстрогендер (табиғи гормондар):
1. Менопаузалық гонадотропин, триамцинолон 2. Эстрадиол дипропионаты, эстрон
3. Меропенем, ванкомицин 4. Ацикловир, тестостерон пропионаты
5. Хориондық гонадотропин, мидокалм
Тест №390. Антигонадотропты әсер тән препарат:
1. Метилпреднизолон 2.Даназол 3. Прогестерон 4. Тестостерон 5. Циклофосфан
Тест №391. Стероидты емес қабынуға қарсы заттар:
1. Диклофенак натрий, нимесулид, хондроитин сульфаты
2. Диклофенак натрий, нимесулид, ибупрофен 3. Пироксикам, ибупрофен, миокальцик
4. Ацетилсалицил қышқылы, нимесулид, кальцитонин
5. Мелоксикам, напроксен, эргокальциферол
Тест №392. Иммунодепрессиялық және пролиферацияға қарсы әсері бар ревматоидты артритті емдеуде қолданылатын базистік препарат:
1.Индометацин 2.Кальцитонин 3.Метотрексат 4.Ибандронат 5.Напроксен
Тест №393. Селективті емес ЦОГ ингибиторлары:
1. Диклофенак натрий, индометацин, ибупрофен 2. Хингамин, ибандронат, циклофосфамид
3. Метотрексат, дексаметазон, пеницилламин 4. Кальцитонин, оссеин-апатит, нимесулид
5. Сульфасалазин, преднизолон, напроксен
Тест №394. Препаратты анықтау: фенилсірке қышқылының туындысы, белсенділігі өте жоғары стероидты емес қабынуға қарсы зат, жанама әсерлері аз:
1. Ибупрофен 2. Ацетилсалицил қышқылы 3. Индометацин 4. Диклофенак натрий 5. Напроксен
Тест №395. Азатиоприннің иммунодепрессивті әсерінің негізгі механизмі:
1. Лимфоидті тіннің гипоплазиясын, Т-лимфоциттер санының азаюын шақырады, иммуноглобулиндер синтезін бұзады
2. Иммунокомпетентті лимфоциттердің жасушалық циклының G0 и G1 кезеңін арнайы және қайтымды тежейді, интерлейкин-2нің түзілуін, бөлінуін және рецепторлармен байланысуын басады
3. Лимфоциттер клонының пролиферациясын тежейді, негізінен, В-лимфоциттерге әсер етеді
4. Фоль қышқылына қарсы әсеріне байланысты жасушалық митозды тежеп, пролиферацияланатын тіндердің өсін баяулатады
5. Бағаналық жасушалар мен В-лимфоциттердің миграциясын тежейді
Тест №396. Стероидты емес қабынуға қарсы заттардың негізгі жанама әсері:
1. Ототоксикалық 2. Гепатотоксика 3. Нефротоксикалық 4. Гипотензия 5. Ульцерогенді әсер
Тест №397. Алтын препараттарына жатады:
Глюкозамин, Д-пеницилламин Циклоспорин, ауранофин Кризанол, хингамин
4. Циклофосфан, лефлуномид 5. Ауранофин, кризанол
Тест №398. СЕҚҚ заттардың жанама әсерлерінен қорғайтын, соның ішінде асқазан ішек жолдарының ойық жарасының алдын алатын препараттар:
1. Висмут үшкалий дицитраты, нимесулид 2. Мизопростол, сукралфат
3. Дексаметазон, пироксикам 4. Преднизолон, напроксен 5. Хондроксид, кризанол
Тест №399. Ревматоидты артритте қолданылатын базисты препараттар:
1. Метотрексат, кризанол, сульфасалазин 2. Миокальцик, напроксен, ибупрофен
3. Кальцитонин, нимесулид, пироксикам 4. Мелоксикам, индометацин, хингамин
5. Циклофосфамид, диклофенак натрий, ибупрофен
Тест №400. Ревматоидты артриттің базисты емі үшін қолданылатын алтын препараты:
1. Хингамин 2. Циклофосфамид 3. Пеницилламин 4. Кризанол 5. Метотрексат
Тест №401. Циклофосфамид:
1. Цитостатик 2. Қабынуға қарсы зат 3. Подаграға қарсы зат
4. Алтын препараты 5. Сульфаниламидті препарат
Тест №402. Ревматоидты артритте қолданылатын жұптастырылған сульфаниламидті препарат:
1. Нимесулид 2. Пироксикам 3. Хингамин 4. Сульфасалазин 5. Пеницилламин
Тест №403. Сульфасалазиннің құрамына кіреді:
1. Сульфален + нафтилпропион қышқылы 2. Сульфапиридин + 5 аминосалицил қышқылы
3. Этазол + индолуксірке қышқылы 4. Фурагин + фенилпропион қышқылы
5. Уросульфан +антранил қышқылы
Тест №404. Хингаминге иммунодепрессивті әсермен қатар келесі әсер тән:
1. Қабынуға қарсы 2. Вирусқа қарсы 3. Қарапайымдыларға қарсы
4. Антибактериалды 5. Антиангиналды
Тест №405. Ревматоидты артритте басисті ем ретінде қолданылатын иммунодепрессанттар:
1. Метотрексат, пеницилламин 2. Памидронат, напроксен
3. Нимесулид, кальцитонин 4. Ибупрофен, пироксикам 5. Хингамин, индометацин
Тест №406. Сульфасалазин, антибактериалды әсерімен қатар, көрсетеді:
1. Аллергияға қарсы 2. Қабынуға қарсы 3. Подаграға қарсы 4. Қарапайымдыларға қарсы
5. Вирусқа қарсы
Тест №407. Коллагеноздың базисті емі үшін қолданылатын заттарға жатады:
1. Напроксен, ибупрофен, хингамин 2. Нимесулид, пироксикам, сульфасалазин
3. Метотрексат, пеницилламин, хингамин 4. Миокальцик, эргокальциферол, напроксен
5. Кальцитонин, пироксикам,ибупрофен
Тест №408. Препаратты анықтаңыз. Таңдамалы емес әсер ететін СЕҚЗ, қабынуға қарсы, анальгетикалық, қызуды түсіретін әсері бар. Басқа СЕҚЗ-мен салыстырғанда, қабынуға қарсы белсенділігі төменірек, бірақ анальгетикалық белсенділігі жоғары болып келеді және ұзағырақ әсер көрсетеді. Ревматоидты және подагралық артритттерде, деформациялаушы остеоартроздарда қолданылады.
Ацетилсалицил қышқылы 2. Пироксикам 3. Пеницилламин 4. Напроксен 5. Диклофенак-натрий
Тест №409. Айқын қабынуға қарсы әсері минималды гастротоксикалық әсермен бірге жүретін препарат:
1. Индометацин 2.Ацетилсалицил қышқылы 3. Нимесулид 4. Ибупрофен 5. Напроксен
Тест №410. ОЖЖ қызметіне байланысты жанама әсерлер көбіне келесі препаратты тағайындағанда дамиды:
1. Ибупрофен 2.Индометацин 3. Нимесулид 4. Мелоксикам 5. Диклофенак
Тест №411. Кішкентай балаларда жиі Рей синдромын шақыратын препарат:
1. Напроксен 2.Ацетилсалицил қышқылы 3. Ибупрофен 4. Индометацин 5. Нимесулид
Тест №412. Иммунодепрессивті қасиет тән қарапайымдыларға қарсы препарат:
1. Метотрексат 2. Пеницилламин 3. Циклофосфамид 4. Сульфасалазин 5. Хингамин
Тест №413. Метотрексат:
1. Антиметаболит – пиримидин аналогы 2. Антиметаболит – пурин аналогы
3. Антиметаболит- фоль қышқылының аналогы 4. Алкилдеуші цитостатик
5. Цитостатик, өсімдік тектес алколоид
Тест №414. Ревматоидты артритті, анкилоздаушы спондилоартритті, Крон ауруы мен арнайы емес ойық жаралы колитті емдеуде қолданылатын жұптастырылған препарат.
1. Пеницилламин 2. Кризанол 3. Ибупрофен 4. Сульфасалазин 5. Метотрексат
Тест №415. Ағзада кальций-фосфор алмасуын реттейтін препараттар:
1. Кризанол, ибандронат, хингамин 2. Кальцитонин, алендронат, эргокальциферол
3. Кальций глюконаты, миокальцик, кризанол 4. Эргокальциферол, нимесулид, пироксикам
5. Мелоксикам, напроксен, ибупрофен
Тест №416. Остеопорозда қолданылатын жануар тектес жұптастырылған препарат:
1. Ибандронат 2. Эргокальциферол 3. Миокальцик 4. Нимесулид 5. Оссеин - гидроксиапатит
Тест №417. Постменопаузалық, сенилдік остеопорозда қолданылатын кальцитонин гормонының препараты:
1. Индометацин 2. Миокальцик 3. Кальцитонин 4. Алендронат 5. Ибупрофен
Тест №418. Кальцитонин препараттарын қолдануға көрсетулер:
1. Гипокальциемия, сүйек обыры, стероидты остеопороз
2. Педжет ауруы, жетілмеген остеогенез, климакстық остеопороз
3. Ревматоидты артрит, стероидты остеопороз, сүйектердің сынуы
4. Подагра, ревматоидты артрит, сенилді остеопороз
5. Педжет ауруы, спондилоартрит, остеоартроз
Тест №419. Миокальциктің остеопорозды емдеудегі негізгі әсер механизмі:
1. Лимфоциттердің пролиферациясын және дифференцировкасын тежейді
2. Сүйектің декальцификациясын күшейтеді
3. Сүйек тінінің түзілуіне және минерализациялануына ықпал етеді
4. Сүйек тінінің резорбциясын тежейді 5. Сүйек тінінің резорбциясын күшейтеді
Тест №420. Сүйек тінінің резорбциясын тежейтін дәрілік заттар:
1. Анаболикалық стероидтар 2. Бисфосфонаттар 3. Фтор препараттары 4. Глюкокортикоидтар
5. Калий препараттары
Тест №421. Сүйек тінінің түзілуіне ықпал ететін дәрілік заттар:
1. Кальцитонин препараттары 2. Бисфосфонаттар 3. Эстрогендер 4. Анаболикалық стероидтар 5. Калий препараттары
Тест №422. Бисфосфонаттардың остеопороздағы әсер механизмі:
1. Сүйектің декальцификациясын күшейтеді
2. Лимфоциттердің пролиферациясын және дифференцировкасын тежейді
3. Сүйек тінінің түзілуін тежейді 4. Сүйек тінінің резорбциясын тежейді
5. Остеокласттардың белсенділігін жоғарылатады
Тест №423. Бисфосфонаттар:
1. Алендронат, памидронат 2. Ибандронат, индометацин 3. Кальцитонин, ибупрофен
4. Диклофенак натрий, оссеин-апатит 5. Миокальцик, нимесулид
Тест №424. Бисфосфонаттардың II ұрпағына жатады:
1. Эргокальциферол 2. Миокальцик 3. Кальцитонин 4. Ибандронат 5. Алендронат
Тест №425. Бисфосфонаттың III ұрпағы - бұл:
1. Нимесулид 2. Ибандронат 3. Алендронат 4. Миокальцик 5. Пироксикам
Тест №426. Бисфосфонаттар қолданылады:
1.Остеопорозда 2. Микседемада 3. Кретинизмде 4. Қант диабетінде 5. Базедов ауруында
Тест №427. Постменопаузалық остеопорозда таңдамалы препараттар тобына жатады:
1.Фтор препараттары 2. Калий препараттары 3. Эстрогендер 4. Андрогендер 5. Анаболикалық стероидтар
Тест №428. Оссеин-гидроксиапатит:
1. Бисфосфонат 2. Д витаминінің белсенді метаболиті 3. Жануар тектес препарат4. Анаболикалық стероид 5. Эстроген
Тест №429. Остеопорозды, остеомаляцияны емдеуде қолданылатын Д витаминінің препараты:
1. Хондроитин сульфаты 2. Памидронат 3. Альфакальцидол 4. Миокальцик 5. Кальцитонин
Тест №430. Балалар практикасындағы эргокальциферолдың негізгі қолдануға көрсетілуі:
1. Кретинизм
2. Рахит 3. Қант диабеті 4. Вирустық гепатит 5. Ревматизм
Тест №431. Д витаминінің белсенді метаболиттері және туындылары қолданылады:
1. Ойық жара, гастрит 2. Қант диабеті, микседема 3. Кретинизм, акромегалия
4. Рахит, остеопороз 5. Сүйектің сынуы, атеросклероз
Тест №432. Балаларда шеміршек тінінің түзілуін тежейді:
1. Макролидтер 2. Цефалоспориндер 3. Фторхинолондар 4. Нитрофурандар
5. Аминогликозидтер
Тест №433. Глюкокортикоидтарды қолданғанда байқалатын шеміршек тінінің зақымдалуының алдын алатын препарат:
1. Диклофенак натрий 2. Нимесулид 3. Глюкозамин 4. Индометацин 5. Мелоксикам
Тест №434. Шеміршек тіндерде регенерация үрдісін ынталандыратын жұптастырылған препарат:
1. Метотрексат 2. Кальцитонин 3. Милдронат 4. Хондроитин сульфаты 5. Хондроксид
Тест №435. Глюкозаминогликанның биосинтезін жақсартатын препараттар:
1. Диклофенак натрий, нимесулид 2. Кальцитонин, алендронат 3. Хондроитин сульфаты, хондроксид 4. Циклофосфамид, хингамин 5. Индометацин, мелоксикам
Тест №436. Хингаминнің фармакологиялық әсерлері:
1. Иммунодепрессиялық, қабынуға қарсы, гипертензиялық
2. Безгекке қарсы, иммунодепрессиялық, аритмияға қарсы
3. Иммунодепрессиялық, пролиферацияға қарсы, қабынуға қарсы
4. Қабынуға қарсы, анальгетикалық, қызуды түсіретін
5. Қабынуға қарсы, ісікке қарсы, иммуносупрессиялық
Тест №437. Остеоартроздарда қолданылатын препараттар:
1. Сульфасалазин, алендронат 2. Напроксен, хондроитин сульфаты
3. Азатиоприн, кальцитриол 4. Циклофосфамид, индометацин 5. Метотрексат, алендронат
Тест №438. Д витаминінің препараттарына жатады:
1. Этидронат, кальцитриол 2. Кальцитонин, холекальциферол
3. Альфакальцидол, глюкозамин 4. Кальцитриол, альфакальцидол 5. Алендронат, эргокальциферол
Тест №439. СЕҚҚ заттардың қабынуға қарсы әсерімен қатар көрсететін фармакологиялық әсері:
1. Спазмолитикалық 2. Тыныштандыратын 3. Гипертензивті
4. Анальгетикалық 5. Бронхолитикалық
Тест №440. Бисфосфонаттардың әсер ету механизмі:
1. Гидроксиапатитті байланыстырып, остеокласттардың белсенділігін жоғарылатады
2. Гидроксиапатитті байланыстырып, остеокласттардың белсенділігін тежейді
3. Гидроксиапатитті байланыстырып, остеобласттардың белсенділігін тежейді
4. Нуклеин қышқылының синтезін бұзады
5. Глюкозаминдердің синтезін бұзады
Тест №441. Сүйекте кальцийдің деңгейін төмендететін зат:
1. Диклофенак натрий 2. Индометацин 3. Преднизолон 4. Мелоксикам 5. Сульфасалазин
Тест №442. Пеницилламиннің жанама әсерлері:
1.Остеопороз, гиперкальциемия, гипермагниемия, артралгия
2. Миастения, артралгия, стоматит, лейкопения 3. Миастения, гипергликемия, гингивит, алопеция
4. Протеинурия, гематурия, асқазан ойық жарасы, остеопороз
5. Гипергликемия, остеопороз, ісінулер, гипертензия
Тест №443. Остеоартрозды емдеу үшін қолданылатын базисті препарат:
1. Хондроитин сульфаты 2. Метотрексат 3. Преднизолон 4. Эстрадиол 5. Сульфасалазин
Тест №444. Сүйек тінінің түзілуіне ықпал ететін, сонымен қатар сүйектің резорбциясын тежейтін дәрілік заттар:
1. Эстрогендер 2. Фторидтер 3. Бисфосфонаттар 4. Д витаминінің препараттары
5. Кальцитониннің препараттары
Тест №445. Буындық синдромда қолданылатын биологиялық препарат:
1. Ибандронат 2. Ритуксимаб 3. Пироксикам 4. Преднизолон 5. Кальций глюконаты
Тест №446. Остеомаляцияны өте сирек шақыратын бисфосфонат:
1. Метотрексат 2. Кальцитонин 3. Индометацин 4. Алендронат 5. Хондроитин сульфаты
Тест №447. Ми қан тамырларын кеңейтетін заттар:
1. Циннаризин 2. Нимодипин 3. Диакарб 4. Эуфиллин 5. Фуросемид
6. Ницерголин 7. Маннит 8. Викасол
Тест №448. Қалқанша безі қызметі бұзылғанда қолданылатын заттар:
1. Калий перхлораты 2. Тиреокомб 3. Диакарб 4. Эуфиллин
5. Протафан 6. Мерказолил 7. Трийодтиронин 8. Тиреотом
Тест №449. Тәждік жетіспеушілік синдромында қолданылатын заттар:
1. Нитроглицерин 2. Гепарин 3. Дипиридамол 4. Триметазидин
5. Морфин гидрохлориді 6. Фозиноприл 7. Верапамил 8. Фуросемид
Тест №450. Тыныс жетіспеушілігінде қолданылатын заттар:
1. Пентамин 2. Тусупрекс 3. Натрий нитропруссиді 4. Ацетилцистеин
5. Фуросемид 6. Либексин 7. Этил спирті 8. Глауцин гидрохлориді
«Фармакология-2» пәнінің 2014-2015 оқу жылы бойынша
әдістемелік қамсыздандыру картасы


п/п Автор. Оқулықтың аты Саны
Қазақ тілінде Орыс тілінде
Харкевич, Д.А.
Фармакология [Мәтін]: Жоғары оку., оқулық / Д.А. Харкевич.- Алматы, 2004.- 608 бет. 1474 Харкевич, Д.А.
Фармакология [Текст]: Оқулық / Д.А. Харкевич.- Алматы: Эверо, 2009.- 608б. 397 Венгеровский, А.И.
Лекции по фармакологии для врачей и провизоров [Текст]: Учеб.пос.-3-е изд, перераб. и доп. / А.И. Венгеровский.- М: ИФ "Физ-мат. лит- ра", 2006.- 704с.:ил. 22
Клиническая фармакология [Текст]: Учебник, 4-е изд., перераб. и доп. / Под ред. В.Г.Кукеса.- Москва: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009.- 1056с. 100
Клиническая фармакология [Текст]: Учебник.-Изд.4-е, перераб.и доп / Под ред.В.Г.Кукеса.- М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2008.- 1056с. 22
Кудрин А.Н., Ряженов В.В.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии [Текст]: Учеб. пос. / Ряженов В.В. Кудрин А.Н.- М.: Медицина, 1989.- 288с.:ил.601 экз. 597
Кудрин, А.Н.
Фармакология [Текст]: Учебник / А.Н. Кудрин.- М.: Медицина, 1991.- 496с. 444
Машковский, М.Д.
Лекарственные средства [Текст]: Пособие для врачей / М.Д. Машковский.- 16-е изд., перераб., испр. и доп.- М.: Новая волна: Издатель Умеренков, 2010.- 1216с. 17
Машковский, М.Д.
Лекарственные средства [Текст]: Пос. для врачей.-15-е изд., перераб., испр. и доп / М.Д. Машковский.- М: РИА"Новая волна ", 2008.- 1206с.- (ил). 604
Машковский, М.Д.
Лекарственные средства [Текст]: В 2-х т. Т.1 / М.Д. Машковский.- 14-е изд., перераб., испр. и доп.- М.: ООО "Новая волна":Издатель С.Б.Дивов, 2001.- 540с.:ил. 10
Машковский, М.Д.
Лекарственные средства [Текст]: В 2-х т. Т.2 / М.Д. Машковский.- 14-е изд., перераб., испр. и доп.- М.: ООО "Изд-во Новая Волна", 2001.- 608с.:ил. 10
Машковский, М.Д.
Лекарственные средства [Текст]: В 2-х т.-14-е изд., перераб., испр. и доп / М.Д. Машковский.- М: ООО "Изд.Новая волна", 2003. 254
Нил, М.Дж.
Наглядная фармакология [Текст]: Пер. с анг. / М.Дж. Нил; Под ред.Р.Н.Аляутдина.- М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2008.- 104с.:ил. 17
Харкевич, Д.А.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии [Текст] / Д.А. Харкевич.- М.: Мед.инф.агентство, 2005.- 452с. 499
Харкевич, Д.А.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии [Текст] / Д.А. Харкевич.- М.: Медицина, 1988.- 288с. 1133
Фармакология [Текст]: Под ред. Р.Н.Аляутдина 3-е изд, испр.- М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2007.- 592.:ил.300 экз. 297
Харкевич, Д.А.
Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии [Текст] / Д.А. Харкевич.- М.: Мед.инф.агентство, 2005.- 452с. 499
Харкевич, Д.А.
Фармакология [Текст]: Учебник.-Изд.9-е, перераб.и доп / Д.А. Харкевич.- М.: ГЭОТАР, 2006.- 736с.:ил. 582
Харкевич, Д.А.
Фармакология [Текст]: Учебник.-10-е изд., испр., перераб. и доп / Д.А. Харкевич.- М: ГЭОТАР-МЕДИА, 2008.- 752с.:ил. 89
Аракелова В.В. Антигипертензивные средства, 2004. 15
Пичхадзе Г.М. Энциклопедический словарь, 2000. 20
на английском языке Фармакология «Essentials of medical pharmacology.» M.Tripthi. 2003 70

Приложенные файлы

  • docx 23814248
    Размер файла: 839 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий