препар


10.1.1. Бүйрек үсті безінің қыртысты қабатының табиғи гормондары
Гидрокортизон (Hydrocortisonum) акортин, гидрокортизан ацетет, кортеф. Гидрокотизон - глюкокортикоидті, шоктарға қарсы, қабынуға қарсы, аллергияға қарсы, иммунодепрессивті, экссудацияға қарсы, қышымаға қарсы дәрі. Дәнекер тіндерінде, қабыну ошағында жоғары сезімталдылық реакциясын, пролиферативті және экссудативті үрдістерді тежейді. Терінің жергілікті гиперемиясын және гипертермиясын азайтады. Арнайы жасуша ішілік рецепторлар арқылы әсер жүреді.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Бүйрек үсті безінің қыртысты қабатының жедел жетіспеушілігі, жедел аллергиялық реакциялар, бронх демікпесі, бронхоспатикалық жағдайлар, артриттер, өзіндік емес ойық жаралары, ларингит және т.б. Ересектерге көктамырға, бұлшықет ішілік қабылдайды тәулігіне 6 рет 4-20 мг мөлшерде, балаларға 25-100 мг.
Кері көрсеткіштері. Асқазан мен он екі елі ішектің ойық жарасы, остеопороз, артериалды гипертензия, жедел психоз, глаукома кезіндегі көз ішілік қысымның көтерілуі, декомпенсирленген қант диабеті, жүйлік саңырауқұлақ инфекциясы, бүйрек жетіспеушілігі, ЖИТС, көз терісінің инфекциялық аурулары, вирусты және саңырауқұлақты зақымданулар, жүктілік, емшекпен емізулі кезде, кіші жас мөлшері.
Жанама әсерлері. Остеопороз, асқазан мен он екі елі ішектің оық жараларының асқынуы, стероидты диабет, катаракта, етеккір бұзылыстары, Кушинга синдромы, артериалды қысымның жоғарылауы, көз ішілік және бас ішілік қысымның жоғарылауы, миопатия, артралгия, бүйрек үсті безінің жетіспеушілігі, психоздар, аллергиялық реакциялар.
Шығарылу түрі. 25 және 100 мг ампуладағы ұнтақ және 100 және 500 мг лиофилизирленген сауыттағы ұнтақ, егуге арналған; 2,5% суспензия 1 және 2 мл ампулада және 2,5 және 5% - 5 мл сауыттағы ерітінді, 5, 10 және 20 мг таблеткада; 0,1% жағынды, крем және липокрем тубаларда 15 және 30 г; 1% жағынды және тубадағы крем 10, 14 және 28 г; 0,5% тубадағы көз жағындысы 3 г; 1 және 2,5% көз жағындысы 2,5 және 10 г; 0,1% лосьон және эмульсия 20 және 30 мл флакон-тамшыда сыртқа қолдануға арналған.
Рецепт үлгісі. Rp.: Susp. Hydrocortisoni 2.5% - 2 ml
D.S. Көз тамшысы. Күніне 1 – 2 тамшыдан.
#
10.1.2. Бүйрек үсті безінің қыртысты қабатының жасанды гормондары
Преднизолон (Prednisolonum) преднизолон ацетат, преднизолон гемисукцинат. Преднизолон тіндік макрофагтарды және лейкоциттердің қызметтерін төмендетеді. Лейкоциттердің қабыну аймағына көшуін шектейді. Макрофагтардың фагоцитоз қабілетін, сонымен қатар интерлейкин-1дің түзілуін бұзады. Лизосомальды мембрананың тұрақтануына ықпал етеді, соның арқасында қабыну аймағында протеолитикалық ферметтердің шоғырымын төмендетеді. Гистаминнің шығуымен байланысты болатын, капиллярлардың өткізгіштігін азайтады. Фибробласттардың белсенділігін басады және коллагендердің түзілуін төмендетеді. Лейкотриендер мен простагландиндердің синтезін төмендеуіне алып келетін, фосфолипаза А2 белсенділігін баяулатады. Простагландиндердің өндірілуін азайтуға қатысатын, ЦОГ (басты бейнедегі ЦОГ-2) өндірілуін төмендетеді.
Айналымдағы лимфоциттердің санын азайтады (Т және В жасушаларды), моноциттерді, эозинофилдерді және базофилдерді олардың тамыр ішінен лимфоидты тіндерге өтуінен; антиденелердің түзілуін басады.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Дәнекер тіндерінің жүйелік аурулары, (ревматоидты артрит және т.б.), бронх демікпесі, аллергиялық аурулар, гломерулонефрит, өзіндік емес оыйқ жара колиті, Верльгоф ауруы. Ересектерге ішке тәулігіне 5 – 100 мг 2-6 рет қабылдауға және балаларға 0,3 – 2/кг тәулігіне, егу үшін ересектерге 30-90 мг, балаларға 1-2 мг/кг тәулігіне.
Кері көрсеткіштері. Жүктілік, вирусты инфекция, жалпыланған микоздар, семіру, миастения, глаукома, артериялды гипертензия, психоздар, остеопороз, декомпенсирленген қант диабеті, он екі елі ішектің және асқазанның ойық жарасының асқынуларында.
Жанама әсерлері. Гипокалемия, иммунитеттің төмендуі, бүйрек үсті безінің жетіспеушілігі, Иценко-Кушинг синдромы, психоздар, гипергликемияның стероидты диабетке дейін дамуы, артериялды гипертензия, тахикардия, остеопороз, асқазан - ішек жолдарының эрозивті-ойық жарасы.
Шығарылу түрі. 1 және 5 мг таблеткада N. 10, 20, 30. және 100 мг және 20, 50 мг N.10: 2% 2 мл және 2,5 ерітіндісі және 3% 1 және 2 мл егуге арналған ампуладағы ерітінді; 2,5 және 5% суспензия 1 мл егуге арналған ампуладағы ерітінді және 25 мг флакондағы егуге арналған лиофилизирленген ұнтақ; 0,5% жағынды тубада 10 және 15; 0,5% көз суспензиясы 10 мл флаконда; 0,3% көз тамшы ерітіндісі.
Рецепт үлгісі. Rp.: Sol. Prednisoloni 0.3%-5 ml
D.S. Көз тамшысы. Күніне 1 тамшыдан 3 рет.
#
Преднизон (Prednisonum) дигидрирленген кортизонның аналогы, қабынуға қарсы, аллергияға қарсы, шоктарға қарсы және иммунодепрессивті әсер көрсетеді. Қабынуға қарсы әсері қабыну медиаторы эозинофиламның босап шығуын тежеумен, липокортин түзілуін баяулату мен месше жасушасының санын азайтумен байланысты. Аллергияға қарсы әсері айналымдағы базофил сандарының азаюымен байланысты, ол тез дамитын аллергия медиаторын азайтуға әкеледі; аллергия медиаторының эффекторлы жасушаларға әсерін төмендетеді. Иммунодепрессивті ықпалы лимфоциттер мен макрофатардан цитокиндердің (интерлейкин-1, интерлейкин-2, интерферон-гамма) босап шығуын тежеуімен байланысты. D витаминінің белсенділігін басады, ол Са2+-дің сіңірілуін төмендетуге және оның шығуын жоғарылатуға әкеледі; АКТГ секрециясын және синтезін және екіншілік эндогендік ГКС синтезін басады.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Аллергиялық аурулар, бронх демікпесі, ревмотоидті артрит және тағы сол сияқты ревмотоидті аурулар. Балаларға 0,13-2 мг/кг тәулігіне, 500 мг ересектерге ішке қолданылады.
Кері көрсеткіштері және жанама әсерлері. Преднизолон препаратына ұқсас.
Шығарылу түрі. 1,1; 5; 5,6 және 50 мг таблеткалар. N.10, 20, 30.

Метилпреднизолон (Methylprednisolonum), депо-медрол, медрол, метипред, солу-медрол, урбазон. Метилпреднизолон қабынуға қарсы, аллергияға қарсы, десенсибилизирлеуші, шоктарға қарсы, экссудацияға қарсы, антитоксикалық және иммунодепрессивті әсер көрсетеді. Қабынуға қарсы белсенділігі гидрокортизоннан 5 есе артық, минералокортикоидты белсенділігі мүлдем жоқ. Жасушалық макрофагтардың және лейкоциттердің қызметін төмендетеді. Марофагтар мен лимфоциттерден интерлейкин-1, интерлейкин-2, интерферон гамманың өндірілуін тежейді. Өзіндік цитоплазматикалық рецепторлармен әрекеттесіп, жасуша ядросына енетін комплекс түзейді және мРНҚ синтезін белсендіреді; соңғысы жасуша ықпалдарына жауап беретін ақуыздардың түзілуін баяулатады (сонымен қатар липокортинді). Аллергияға қарсы әсері сенсибилизирленген месше жасушаларынан және базофилдерден гистамин және басқа да биологиялық белсенді заттардың бөлінуін, аллергиялық медиаторлардың синтезі мен секрециясын басу нәтижесінде дамиды. Шоктарға қарсы және антитоксикалық әсері АҚ жоғарылауымен байланысты (айналымдағы катехоламиндер шоғырымының жоғарылауына және оларға адренорецепторлардың сезімталдығының қалпына келуі, сонымен қатар вазоконстрикцияға байланысты), мембранопротекторлық қасиетімен тамыр қабырғасының өткізгіштігінің төмендеуі, эндо- және ксенобиотиктердің метаболизміне қатысатын бауыр ферменттерінің белсенділігіне байланысты. Иммунодепрессивті ықпалы макрофагтар мен лимфоциттерден (интерлейкин – 1, иентерлейкин-2, интерферон-гамма) цитокиндердің өндірілуін тежеумен байланысты.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Миастения, жайылған склероз, өзіндік емес ойық жара колиті, бас миының ісінуі, шоктық жағдайлар, тері аурулары (дерматиттер, псориаз, экзема), гепатиттер, ревматиодты артрит, коллагеноздар, ауыр аллергиялық аурулар (бронх демікпесі және бронхоспастикалық жағдайлар, рениттер, конъюнктивиттер және т.б.), бүйрек үсті безінің қыртысты қабатының қызметінің жетіспеушілігі.
Кері көрсеткіштері және жанама әсерлері. Преднизолон мен гидрокортизонға ұқсас.
Шығарылу түрі. 4, 16, 32 және 100 мг таблеткада; 6, 8, 16, 20, 40, 15, 250, 500 және 1000 мг егуге арналған сауыттағы ұнтақ, құрамында еріткіші бар; 4% суспензия - депо 2 мл N.5 бұлшық етке және буын ішіне және жұмсақ тіндерге егуге арналған сауытта шығады; 0,1% жағынды 5, 10, 15, 30, 50 және 100 г тюбикте; 0,1% крем 15, 20, 25, 30, 50 және 100 г тюбикте; 0,1% эмульсия 20 және 50 г тубада сыртқа қолдануға арналған.
Рецепт үлгісі. Rp.: Susp. Methylprednisoloni 4% - 2 ml
D.t.d. N.5
S. 2 мл буын ішіне аптасына 2 – 3 рет.
#
10.1.3. Бүйрек үсті безінің қыртысты қабатының фтордан тұратын гормондары
Дексаметазан (Dexamethasonum), дексазон, сондекс. Дексомитозон метилирленген фторпреднизолон туындысы, синтетикалық глюкокортистероид. Қабынуға қарсы, аллергияға қарсы, десенсибилизирлеуші, иммунодепрессивті, шоктарға қарсы және антитоксикалық әсер көрсетеді, эндогенді катехоламиндерге бета-адренорецепторлардың сезімталдығын жоғарылатады. Өзіндік цитоплазматикалық рецепторлармен әрекеттесіп (глюкокортикоидтар үшін рецепторлар барлық тіндерде бар, әсіресе олар бауырда көп), ақуыздың түзілуін (сонымен қатар, жасушаларда өмірге қажетті үрдістерді реттейтін ферменттерді) баяулататын комплекс түзейді. Одан әрі қарай гидрокортизонды, преднизолонды және метилпреднизолонды қара.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Аллергиялық аурулар, ревматоидты артрит, бронх демікпесі, ми ісігі және синтетикалық гормондарды қара. Ересектер үшін ішке 0,5 тен 15 мг-ға дейін тәулігіне, ал балаларға 0,25-2,5 мг тәулігіне тағайындайды.
Кері көрсеткіштері және жанама әсерлері. Жасанды гормондарға ұқсас.
Шығарылу түрі. 0,5 мг таблеткада N. 10, 50, 100 және 1,5 мг және 4 мг N.10; 0,4% 1, 2 және 5 мл егуге арналған ампуладағы ерітінді; 0,1% 5 мл сауыттағы-тамшы көз және құлақ тамшысының ерітіндісі; 0,1% көз жағындысы 3,5 г тубада; 0,1% көз суспензиясы 10 мл флаконда.
Рецепт үлгісі. Rp.: Dexamethasoni 0,0005
D.t.d. N. 80 in tab.
S. 1-2 таблеткадан күніне.
#
Триамцинолон (Triamcinolonum), полькортолон, кеналог, фторокорт. Триамциналон айқын қабынуға қарсы, аллергияға қарсы және иммунодепрессивті (иммунитетті төмендететін - ағзаның қорғаныс күші) әсер көрсетеді және көбінесе көмірсу мен ақуыз алмасуына әсер етеді. Бұл препаратты терапевтикалық мөлшерде қолданған кезде ағзада натрий иондарының ұсталуы және ісінулер байқалмайды, калий иондарының шығарылуы көтерілмейді, артериалды қысым жоғарламайды.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Ревмотоидты артрит, коллагеноздар, аллергиялық аурулар, бронх демікпесінің ауыр түрлері және одан әрі синтетикалық гормондарды қара. Ересектерге 4-16 мг (40 мг дейін) мөлшерде тәулігіне, ал балаларға 4-12 мг тәулігіне тағайындайды.
Кері көрсеткіштері және жанама әсерлері. Жасанды гормондарға ұқсас.
Шығарылу түрі. 2, 4 және 8 мг таблеткада N.50, 100; 1 және 4 % сулы супензия 1 және 2 мл ампулада және 1 және 5 мл егуге арналған флакондағы ерітінді; 0,1% крем және жағынды 10, 15 және 30 г тубада; 0,1% стоматологиялық паста; мөлшерленген аэрозоль 120 және 240 мөлшер (55 және 100мкг/мөлшерге сәйкес).
Рецепт үлгісі. Rp.: Pastae Triamcinoloni 0,1% - 10,0
D.S. Тіс тесігіне күніне 1 рет салу қажет.
#
Бетаметазон (Betamethazonum), целестодерм В, целестон. Бетаметазон – фтордан тұратын қабынуға қарсы және аллергияға қарсы дәрі.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Ревмотоидты артрит және дәнекер тінінің аурулары, бронх демікпесі, экзема, нейродермиттер және т.б. Терінің қабыну ауралары, теренің және құлақтың аллергиялық аурулары. Ересектерге және жасөспірімдерге 0,25-8 мг ішке, ал балаларға 0,06-0,2 мг/кг тәулігіне тағайындайды.
Кері көрсеткіштері және жанама әсерлері. Басқа да жасанды гормондар сияқты.
Шығарылу түрі. 0,5 мг таблеткада N. 10, 30; 0,1% 5 мл флакондағы көз және құлақ тамшысына арналған ерітінді; 0,1% лосьон 30 мл флаконда; 0,2, 0,4 және 0,5% 1 мл егуге арналған ампуладағы ерітінді; 0,05% жағынды және крем 10, 20 және 30 г тубада; 0,064 және 0,1% жағынды және крем 15 және 30 г тубада; 0,1% көз жағындысы 5 г тубада.
Рецепт үлгісі. Rp.: Lotionis Betamethazonі 0,1% - 30 ml
D.S. Терінің зақымдалған бөлімдеріне жағуға арналған.
#
10.1.4. Ингаляциялық жолмен қолдануға арналған глюкокортикоидты препараттар
Беклометозон (Beclometasonum) бекломет, бекодиск, бекотид. Беклометозон – қабынуға қарсы, ісінуге қарсы, аллергияға қарсы, демікпеге қарсы дәрі. Айқын глюкокортикоидты және әлсіз минералокортикоидты белсенділікке ие. Эндобронхиалды енгізу кезінде аллергиялық қабыну үрдісіне қатысатын (альвеолярлы макрофаг) жасушалардың көшуін және белсенділігін тежейді, эпителияның базальды мембранасын тығыздандырады, тостағанша жасушалардың кілегей секрециясын азайтады, бронхтың шырышты қабаттарындағы месше жасушалардың санын төмендетеді, брохтардың тегіс салалы бұлшықеттерін босатады, олардың адреномиметиктерге сезімталдығын қалпына келтіреді.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Бронх демікпесі, аллергиялық ринит. Ересектерге ингаляциялық жолмен тағайындайды 100-200мкг және балаларға 50-100мкг 2-4 рет тәулігіне. Интраназальды 1-2 әр мұрын саңылауына 2-4 реттен тәулігіне.
Кері көрсеткіштері. Жүктілік (1 үш айында), емшекпен емізу кезінде.
Жанама әсерлері. Дауыстың қырылдауы, мұрынның кебуі мен тітіркенуін сезіну, мұрыннан қан кету, атрофиялық ринит, фарингит, ларингит, көз ішілік қысымның жоғарылауы, лейкоцитоз, лимфопения, эозинопения, ауыздың және мұрынның кандидозы, аллергиялық реакциялар.
Шығарылу түрі. Мөлшерленген аэрозоль ерітінді түрінде және суспензия ретінде 50, 100, 200 және 250 мкг/мөлшер (80 және 200 мөлшер) ингаляцияға арналған баллонда; 100, 200 және 400 мкг/мөлшер (200 мөлшер) ингаляцияға арналған капсуладағы ұнтақ.
Рецепт үлгісі. Rp.: Aerosoli Beclometasoni 0,00005
D.S. Тәулігіне 1 – 4 мөлшерден 2 – 3 рет
#
Будесонид (Budesonidum), апулеин, пульмикор. Будесонид – қабынуға қарсы, аллергияға қарсы және бронхты кеңейтуші дәрілер.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Аллергиялық ринит, бронхоспастикалық жағдай, атопиялық дерматит, экзема, псориаз, Крон ауруы. Ингаляциялық жолмен ересектерге 1-4 мөлшерде будесонид митенің немесе 1-2 мөлшерде будесонид фортені, ал балаларға 1-2 мөлшерде будесонид митені 2 рет тәулігіне (0,2-0,8 мг тәулігіне), интраназальды 60-120 мкг (2-3 тамшыны әр мұрын саңылауына) 2 рет тәулігіне, сыртқа май немесе крем түрінде теріге 1-2 рет тәулігіне, ішке 3 мг капсула түрінде Крон ауруында тәулігіне 3 реттен қолданады.
Кері көрсеткіштері. Өкпе туберкулезінің белсенді сатысында, тыныс жолының саңырауқұлақтық инфекциясында, бүйрек қызметінің ауыр бұзылыстарында, балалық шақта.
Жанама әсерлері. Беклометазан сияқты ингаляциялық және интраназальды қолдану үшін. Ішке қабылдау кезінде диспептикалық бұзылыстар, тромбтың түзілу тәуекелі, артерияды қысымның жоғарылауы, ульцерогендік әсері, бүйрек үсті безінің қыртысты қабатының қызметі төмендеуі және т.б.
Шығарылу түрі. 0,025% жағынды және крем 15г тубада; мөлшерленген аэрозоль 50мкг/мөлшер – 200 мөлшер; 0,0125, 0,025 және 0,05% суспензия 2 мл N.4, 20 ингаляцияға арналған контейнерлер; мөлшерленген ұнтақ 100 және 200 мкг/мөлшер -100 және 200 мөлшер ингаляцияға арналған және капсулада 200 және 200 мкг/мөлшер – 100 және 200 мөлшер; 0,05% 5 мл интраназалды қолдануға арналған флакондағы ерітінді; 3 мг капсула N.10 ішке қолдануға арналған.
Рецепт үлгісі. Rp.: Budesonidi 0.003
D.t.d N.30 in caps.
S. Тәулігіне 1 капсуладан 3 рет.
#
Флунизолид (Flunisolidum) ингакорт. Флунизолид – фтордан тұратын, қабынуға қарсы және аллергияға қарсы дәрі.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Бронх демікпесі, созылмалы обструктивті бронхит, аллергиялық риниттер. Ересектерге ингаляция ретінде 8 ретке дейін тәулігіне (мг), балаларға 2 рет (500мг) қолданылады.
Кері көрсеткіштері. Ауыз қуысының және бронхтың вирустық, бактериалдық және саңырауқұлақтық инфекциялары, туберкулездің белсенді сатысында, жүктілік (1 үш айында), 5 жасқа дейін.
Жанама әсерлері. Ауыз-жұтқыншақтың кандидозы, дисфония, жөтел.
Шығарылу түрі. Мөлшерленген аэрозоль баллонда 250 мкг/мөлшер – 120 мөлшер.
Рецепт үлгісі. Rp.: Aerosoli Flunisolidi 0,000025
D.S Ингаляция ретінде 1–3 рет (тәулігіне 2- 8 мөлшер)
#
Флутиказон (Fluticasonum), кутивейт, фликсоназа, фликсотид. Флутиказон – фтордан тұратын қабынуға қарсы, аллергияға қарсы және қышымаға қарсы дәрі.
Қолданылу көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Бронх демікпесі, аллергиялық ринит, экзема, псориаз, нейродерматоздар. Ересектерге ингаляциялық 100-1000 мкг, ал балаларға 50-100мкг 2 реттен тәулігіне, ересектерге 100 мкг, ал балалаға 50 мкг интраназальды қолданады.
Кері көрсеткіштері. Вирустық, бактериалдық және саңырауқұлақтық зақымдануда, жүктілік, емшекпен емізу кезінде.
Жанама әсерлері. Жұтқыншақтың және мұрын қуысының кебуі мен тітіркенуі, бастың ауыруы, мұрыннан қан кету.
Шығарылу түрі. Мөлшерленген спрей (сулы суспензия) 50 мкг/мөлшер – 60, 120 және 150 мөлшер интраназалды енгізуге арналған флакондағы ерітінді; мөлшерленген аэрозоль 25, 50, 125 және 250 мкг/мөлшер – 60 және 120 мөлшер; ротадискідегі ингаляцияға арналған ұнтақ 50, 100, 250 және 500 мкг/мөлшер – 4 мөлшер; 0,05% крем және 0,005% жағынды 15 г тубада.
Рецепт үлгісі. Rp.: Ung.Fluticosonі 0,005% - 15,0
D.S. Терінің зақымдалған жеріне жағу қажет.
#
10.1.5. Жергілікті қолдануға арналған глюкокортикоидты препараттар
Клобетазол (Clobetasolum), дермовейт. Клобетазол – фтордан тұратын қабынуға қарсы және аллергияға қарсы дәрі.
Қолданылу көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Псориаз, созылмалы экзема, жалпақ теміретке. Жергілікті зақымдалған тері аймағына 0,5% майды 1-2 реттен тәулігіне.
Кері көрсеткіштері. Безеулер, вирустық, бактериалдық және саңырауқұлақтық зақымдануда, жүктілік, емшекпен емізу кезінде.
Жанама әсері. Ұзақ қолдануда терінің атрофиясы.
Шығарылу түрі. 0,05% крем және жағынды 25 г тубада; 0,05% лосьон 30 және 100 мл флаконда.
Рецепт үлгісі. Rp.: Crem Clobetasoli 0,05% - 25,0
D.S. Терінің зақымдалған жеріне жағу.
#
Мометазон (Mometasonum), элоком. Муметозон - қабынуға қарсы және аллергияға қарсы дәрі.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Аллергиялық ринит, псориаз, атопиялық дерматит, бастың шашты бөлігінің терісінің зақымдалуы. Интраназальды 100-400мкг (1-4 ингаляция) күніне бір рет, жергілікті крем және май түрінде.
Кері көрсеткіштері. Жүктілік, емшекпен емізу кезінде, 12 жасқа дейін.
Жанама әсері. Мұрынның шырышты қабатын күйдіру мен тітіркендіру сезімі, фарингит, мұрыннан қан кетулер, тері атрофиясы, екіншілік инфекция және т.б.
Шығарылу түрі. Интраназальды енгізуге арналған баллондағы спрей 18 г 50 мкг/мөлшер -120 мөлшер; егуге арналған мөлшерленген ұнтақ 400мкг/мөлшер – 30, 60 мөлшер; 0,1% крем тубада 5 және 15 г және 5 г; 0,1 тубадағы жағынды; лосьон 20 мл флаконда.
Рецепт үлгісі. Rp.: Ung. Mometasonі 0,1% - 5,0
D.S, Терінің зақымдалған жеріне жағу.
#
Флуоцинолон ацетонид (Fluocinoloni acetonidum), синафлан, флуцинар. Флуоцинолон ацетонид – фтордан тұратын қабынуға қарсы және аллергияға қарсы дәрі. Қабыну медиаторларының босап шығуын тежейді. Теріге әсер ете бастаған кезде нейтрофилдердің шеткері аймақтарда шоғырлануын ескертеді, ол цитокин өнімдерін және қабыну экссудатының азаюына әкеледі; макрофагтардың көшуін тежейді, грануляция және инфильтрация үрдісін азайтады.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Аллергиялық дерматиттер, терінің қабыну аурулары. Жергілікті 0,025% мазь терінің зақымдалған бөлігіне тәулігіне 2-4 реттен.
Кері көрсеткіштері. Жүктілік, емшекпен емізу кезінде.
Жанама әсері. Ұйқысыздық, артериялды гипертензия, аритмия, остеопороз, сероидты қант диабеті, ішек атониясы, ісінулер, бүйрек үсті безінің жетіспеушілігі, аллергиялық реакциялар.
Шығарылу түрі. 0,025% 10, 15 және 30 тюбиктегі жағынды; 0,025% 15 г тубиктегі гель (линимент); 0,1% 15мл флакондағы лосьон.
Рецепт үлгісі. Rp.: Gel Fiucinolonі acetonidі 0,025% - 15,0
D.S. Терінің зақымдалған жеріне тәулігіне 2 реттен жағу.
#
Флуокортолон (Fluocortolonum) ультралан. Флуокортолон жергілікті қабынуға қарсы, десенсибилизирлеуші және аллергияға қарсы айқын көрсетеді, микротамырлардың өткізгіштік бұзылысын азайтады, терінің ісінуін, қышуын, ауыруын, тіндердің лейкоцитарлық жасуша аралық инфильтрациясын, қабыну медиаторының және аллергиялық реакциялардың түзілуін азайтады.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Жанаспалы дерматит, экзема, нейродерматит, псориаз, дискойдты қызыл жегі. Жергілікті май түрінде 0,25% зақымданған аймаққа тәулігіне 2-3 реттен.
Кері көрсеткіштері. Туберкулезді және мерезді терінің зақымдануы, вирусты инфекция.
Жанама әсері. Терінің атрофиясы (ұзақ қолданғанда), периоральды дерматит, терінің аллергиялық реакциясы.
Шығарылу түрі. 0,25% май 10, 15 г тубта.
Рецепт үлгісі. Rp.: Ung. Fluocortolone 0,25 % - 10,0
D.S.Терінің зақымдалған жерлеріне жағу үшін.
#
Флуметазон (Flumetasonum), локакортен, лоринден. Флуметазон – фтордан тұратын қабынуға қарсы және аллергияға қарсы дәрі. Ферменттердің синтезіне және белсенділігіне әсер етеді (ПГ және басқа да эндогенді биобелсенді қосылыстар), жасушалық мембрана мен тіннің құрылымына және өткізгіштігіне, тасымалдау үрдісіне әсер етеді. Резорбтивті әсер көрсетпейді, өйткені зақымдалмаған тері мен шырыштардан мүлдем өтпейді.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Экзема, нейродермит, қышыма. Жергілікті крем және май түрінде 0,02% тері мен шырышты қабықтарына тәулігіне 2-3 реттен.
Кері көрсеткіштері. Туберкулезді, мерезді тері зақымдануы.
Жанама әсері. Аллергиялық реакция.
Шығарылу түрі. 0,02% 15 г тубтағы крем және жағынды; 0,02% 15мл флакондағы лосьон.
Рецепт үлгісі. Rp.: Crem Clobetasoli 0,02% - 15,0
D.S. Терінің зақымдалған жерлеріне жағу үшін. #
10.2.1. Стероидты емес қабынуға қарсы қышқылдар тобының дәрілері
10.2.1.1 Салицил қышқылының туындысы
Ацетилсалицил қышқылы (Acidum acetysalicylicum), аспирин. Ацетилсалицил қышқылы қабыну ошағындағы жүріп жатқан үрдістерге әсер етеді: капиллярлар өткізгіштігін төмендетеді, гиалуронидаза белсенділігін төмендетеді, АТФ түзілуін тежеу жолымен қабыну ошағының үрдісін энергетикалық қамтамасыз етуін шектейді. Қабынуға қарсы әсер ету механизмінің негізіне простогландин биосинтезін баяулату жатады.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Ауыру сезімін басатын және қызуды басатын дәрі ретінде (қызбамен жүретін ауруларда, бас ауыру, бас сақинасы, невралгияда және т.б.) күніне 0,25-0,5-1 г 3-4 рет; балаларға жасына сай 0,1 -ден 0,3 г дейін бір реттік мөлшерде тағайындайды. Ревматизм, инфекционно-аллергиялық миокардитте, ревматоидты полиартритте ересектерге ұзақ уақыт тәулігіне 2-3 г (кейде 4 г), ал балаларға туған жыл санына тәулігіне 0,2 г тағайындайды. 1 жастағы балаларға бір реттік мөлшері 0,05 г, 2 жасқа — 0,1 г, 3 жасқа — 0,15 г, 4 жасқа — 0,2 г. 5 жастан бастап 0,25 г таблеткадан тағайындауға болады.
Кері көрсеткіштері. Асқазан және он екі елі ішектің ойық жара ауруы, қан кетулер, портальді гипертензия, қан айналымның бұзылуы, бронх демікпесі, бауыр және бүйректің ауыр қызметінің бұзылыстары.
Жанама әсері. Ульцерогенді әсері. Асқазан ішектік қан кетулер, бронхоспазм, естудің төмендеуі, нефротикалық синдром, аллергиялық реакция, ұзақ уақыт қолданғанда қаназдыққа, лейкопенияға, тромбоцитопенияға әкеледі.
Шығарылу түрі. 50, 75, 100, 250, 300, 325 және 500 мг таблеткалар N.10, 20, 100 және 100 мг балалар үшін N.10; 50, 100, 300 және 325 мг ішекте еритін таблеткалар N.10, 20; 25, 330, 350 және 500 мг шайнауға арналған таблеткалар N.10, 16, 20, 100 және балаларға арналған 81 мг таблеткалар N.36; 100г ішке қолдануға арналған қораптағы ұнтақтар.
Рецепт үлгісі. Rp.: Acidi acetysalicylici 0,1
D.t.d. N.10
S. Қораптың құрамындағы ұнтақты 100мл суға ерітіп, күніне 2 – 3 рет
#
10.2.1 Пиразолидин туындысы
Фенилбутазон (Phenylbutazonum), бутадион. Фенилбутазон –ауыруды басатын, қабынуға қарсы және қызуды түсіруші дәрі.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Ревматизм, инфекциялық өзіндік емес полиартрит (бірнеше буынның қабынуы), Бехтерев ауруы, түйінді эритема (терінің шектеулі қызаруы), кіші хорея (бас миының ревматикалық зақымдануымен туындаған ауру) және т.б. Ішке 0,1-0,15 г–нан тәулігене 2-3-4 реттен.
Кері көрсеткіштері. Асқазан және он екі елі ішектің ойық жара ауруы, бүйрек және бауыр қызметінің бұзылуы, қантүзуші ағзалардың ауруы, қан айналым жетіспеушілігінің ІІ-ІІІ сатысы, артмиялар (жүректің жиырылу ырғағының бұзылуы).
Жанама әсері. Жүректің айнуы, асқазан тұсының ауыруы (шырышты қабаттың жаралануы мүмкін), тері бөртпелері, невриттер (жүйкенің қабынуы), қаназдық (қан құрамында гемоглобиннің төмендеуі), гематурия (зәрдегі қан) және т.б.
Шығарылу түрі. Балаларға арналған 30 және 50 мг таблеткалар және ересектерге арналған 150 мг таблеткалар N.10; 5% 20 г тубадағы жағынды.

10.2.1.3. Индол сірке қышқылының туындысы
Индометацин (Indometacinum), метиндол. Индометацин – тиімділігі жағынан ең белсенді қабынуға қарсы стероидты емес препарат болып табылады. Простогландиннің биосинтезін күшті баяулатады. Айқын ауыруды басатын белсенділік танытады.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Артриттер, анкилозирлеуші спондилит, остиоартроздар, подагра, тромбофлебиттер. Ересектерге ішке 25-50 мг-нан тәулігіне 2-4 рет, тік ішекке 50 мг тәулігіне 1-3 реттен.
Кері көрсеткіштері. Асқазан-ішек жолының эрозивті-ойық жарасы, қан кетулер, бронх демікпесі, тромбоцитопения, ауыр бауыр және бүйрек жетіспеушілігі, жүктілік.
Жанама әсері. Диспепсиялық бұзылулар, асқазан-ішек жолының эрозивті-ойық жарасы, іштің қатуы, токсикалық гепатит, асқазан-ішек және тік ішек қан кетулері, артериалды гипертензия, аритмия, қаназдық, агранулоцитоз, тромбоцитопения, гипергликемия, гиперкалемия, аллергиялық реакциялар.
Шығарылу түрі. 25, 30 және 50 мг капсулалар N.20, 30, 50, 100; 75 мг ретард капсулалар N.10, 50; 5, 10 және 25 мг таблеткалар N.10, 30. 50; 25 мг ішекте еритін таблеткалар; 25 мг дражелер N.30; 50 және 100 мг тік ішек балауыздары N.5, 6, 10; 3% 2 мл ерітінді N.10 бұлшық етке арналған ампуладағы ерітінді; 1 және 10% тубадағы гель 50 және 100 г және 5% 40 г; 5 және 10% 30 және 40 г тубадағы жағынды; 1% көз суспензиясы; 0,1% 5 мл флакондағы көз тамшысы ретінде қолданатын ерітінді.
Рецепт үлгісі. Rp.: Dragee Indometacini 0,025
D.t.d. N. 30
S.1 дражеден күніне 3 рет.
#
Сулиндак (Sulindacum), клинорил. Сулиндак простагландин синтезінің тежелуі мен циклооксигеназаны баяулатуымен байланысты болатын, қабынуға қарсы, ауыруды басатын және қызуды түсіруші әсер көрсетеді.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Ревмотоидты артрит, остеоартрит, спондилоартрит, люмбаго. Ересектерге ішке 100-200мг, балаларға 4-6 мг/кг 1-2 реттен.
Кері көрсеткіштері және жанама әсері. Көбінесе индометацинге ұқсас.
Шығарылу түрі. 100, 150, 200 және 400мг таблеткалар; 1 және 4% балаларға араналған ішке қолданатын суспензия.

Этодолак (Etodolacum) эльдерин. Этодолактың қабынуға қарсы, қызуды басатын, және жалпы ауыруды басатын басты әсер ету механизмі, циклооксигеназа ферментін басуына байланысты, нәтижесінде арахидон қышқылынан түзілетін простагландиндердің, простациклиндердің және тромбоксанның биосинтездері бұзылады. Простагландин өнімдерінің азаю салдарынан, олардың гипоталамустағы жылуды реттеу орталығына пирогенді әсері төмендейді.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Ревмотоидты артрит, ревматизм, анкилозирлеуші спондилит, остеоартроз. Ішке 200-300мг 2 реттен тәулігіне тамақ арасында.
Кері көрсеткіштері. Негізі он екі елі ішектің және асқазанның ойық жарасы, асқазан-ішек жолдарынан қан кетулер, жүктілік, емшекпен емізу кезінде, балалық жас.
Жанама әсері. Диспепсиялық бұзылыстар.
Шығарылу түрі. 200 және 300 мг таблеткалар N.20.

10.2.1.4. Фенил сірке қышқылының туындысы
Диклофенак (Diclofenacum), вольтарен, ортофен. Диклофенак айқын қабынуға қарсы, ауыруды басатын және қызуды түсіретін әсер көрсетеді. Диклофенактың негізгі әсер ету механизмі экспериметальды жағдайларда белгіленген, онда простагландиндердің биосинтезін тежейді. Простагландиндер қабыну, ауыру, қызба генезінде маңызды рөл ойнайды. In vitro диклофенак натрий шоғырымы эквивалентті болуы науқастарды емдеуде көрінеді, олар шеміршек тінінде протеогликандар биосинтезін тежемейді.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Ревматикалық ауруларда, остеоартроз, остеохандроз, люмбого, ишиаз және басқалары, сіңір, байлам, бұлшық ет пен буындардың жарақаттары, көздің қабыну аурулары. Ішке 75-150мг, балаларға 0,5-2мг/кг ішке қабылдау, сүрту орнына 1% гелді 2-14г күніне 2-4 реттен және көзге тәулігіне 1 тамшыдан 3-5 реттен.
Кері көрсеткіштері. Негізінен асқазанның және он екі елі ішектің ойық жара ауруында, қан кетулер, “аспириндік” бронх демікпесі, жүктілік (соңғы кезеңі), 6 жасқа дейін.
Жанама әсерлері. Диспепсиялық бұзылыстар, асқазан-ішек жолының эрозиялы-жаралы зақымдалуы, асқазан-ішектің қан кетулері, бауыр, бүйрек және ұйқы безі қызметінің бұзылыстары, қаназдық, лейкопения, агранулоцитоз, аллергиялық және өзге де жергілікті реакциялар.
Шығарылу түрі. 25, 50, 75 және 100 мг қапталған таблеткалар N.10, 15, 20, 30; 75 және 100 мг ретард таблеткалар N.20, 30; 25 мг N.30 және 50 мг ішекте еритін таблеткалар N.20,50; 75 мг капсулалар N.20; 100 мг ретард капсулалар N. 20; 50 және 100 мг ретард капсулалар N.6; 50 мг пакеттегі ішке қолдануға арналған ұнтақ; 25, 50, 100мг тік ішек балауыздары N.5, 6, 10; 2,5% 2 және 3 мл егуге арналған ампуладағы ерітінді N.5, 6 және 3,75% - 2 мл; 1% сыртқа қолдануға арналған 20, 30, 40, 50, 60, 100 г тубадағы жағынды және 5% - 50 және 100 г; 1 және 2% 20, 30, 40 және 50 г тубадағы жағынды; 1% 20 г тубадағы крем; 0,1% 5 және 10 мл флакон-тамшыдағы көз тамшысы ретінде қолданатын ерітінді.
Рецепт үлгісі. Rp.: Diclofenac natrii 0,025
D.t.d N. 30 in obd.
S. Күніне 1 таблеткадан 2 – 4 рет.
#
Дифлунизал (Diflunisalum), долобид. Дифлунизал - стероидты емес ауыруды басатын және қабынуға қарсы дәрі. Ұзартылған әсер көрсетеді. Ішке бір реттік мөлшерде қабылдағаннан кейін, бірінші бір сағатта ықпалы басталады, ең жоғары әсері 2-3 cағаттан соң және әсері 12 сағатқа созылады. Өзге стероидты емес қабынуға қарсы заттар сияқты, дифлузинал простагландиндердің биосинтезін баяулатады, бірақ препараттың әсер ету механизмі толық зерттелмеген.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Ауырсынуды басу үшін, көбінесе қабыну үрдістері кезіндегі; остеоартритте, ревматикалық артрит т.б кездерінде; сонымен қатар алгодисменореяда тағайындайды, Ересектерге ұсынылатын мөлешрі: бастапқыда (соққы) - 1г; келесіде (ұстап тұрушы) – 0,5 г әр 8-12 сағат аралығында күніне. 1,5 г-нан артық қолдануға болмайды.
Кері көрсеткіштері. Асқазан мен он екі елі ішектің ойық жараларында (әсіресе асқазан ішек жолдарының қан кетулерінде), салицилаттар мен басқа да стероидты емес қабынуға қарсы препараттарға жоғары сезімталдық кездерінде, жүктілік пен бала емізу кездерінде. Балаларға тағайындауға болмайды (жеткілікті тәжірибенің болмауына байланысты). Бүйрек қызметінің бұзылысы мен көз ауруларында байқап қолдану қажет.
Жанама әсерлері. Өзге қабынуға қарсы қолданылатын стероидты емес препараттар тәрізді (диспепсиялық, терінің аллергиялық реакциялары, көздің қарауытуы т.б).
Шығарылу түрі. 250 және 500мг таблеткалар N. 20, 30 және 50.

10.2.1.5. Оксикам туындысы
Пироксикам (Piroxicamum), пироксифер, эразон. Пироксикам қабынуға қарсы, ауырсынуыды басатын, антиагреганттық және қызуды түсіретін әсер көрсетеді. ЦОГ-1 және ЦОГ-2 талдамсыз басады. Ауыруды басатын әсері пероральды қабылдағанда 30 минуттан кейін көрінеді, қабынуға қарсы әсер емдеудің бірінші аптасының соңында байқалады. Бірнеше рет қабылдағанда әсері 24 сағатқа сақталады.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Тірек–қимыл аппаратының қабыну және дегенеративті ауруларында, ревматоидтық және подагралық артрит, ревматизм, анкилозирлеуші спондилоартрит (Бехтерев ауруы), остеоартроз. Ауыру синдромы; ишиас, тендовагинит, бурсит, атролгия, невралгия, миалгия, радикулит; постревматикалық және операциядан кейінгі ауыру синдромы, қабынумен бірлесу, альгодисменорея, “Тұмау” және инфекциялық аурулардағы қалтырау синдромы.
Кері көрсеткіштері. Жоғары сезімталдық, асқазан-ішек жолының эрозиялық-жаралары (асқыну сатыларында), «аспириндік» демікпе, бүйректің немесе/және бауырдың жеткіліксіздігі; қанның ұюының бұзылыстары (сонымен қатар гемофилия, қан кету уақытының ұзаруы, қан кетуге бейімділік, геморагиялық диатез); жас балаларға (14 жасқа дейінгі), 65 жастан жоғары, жүктілік, лактация кезінде; тік ішекке енгізу үшін - проктит, анооректалыды қан кетулер.
Жанама әсері. Диспептикалық бұзылыстар, асқазан-ішек жолдарының эрозиялық-ойық жарасы, асқазан-ішектен қан кетулер, бүйрек пен бауыр қызметінің бұзылыстары, қаназдық, томбоцитопения, лейкопения, геморрагия, ұйқының бұзылысы, депрессия, елестер, құлақтағы шулар, көрудің төмендеуі, аллергиялық реакциялар.
Шығарылу түрі. 10 және 20 мг таблеткалар және капсулалар N. 20 және 50, 20 мг ерігіш таблеткалар; 10 және 20 мг тік ішек балауыздары N.10; 1 және 2% 1 және 2 мл ампуладағы ерітінді N. 3 бұлшық етке егуге арналған; 0,5% 35, 50 және 58 г тубадағы гель.

Теноксикам (Tenoxicamum), теникам. Теноксикам қабынуға қарсы, қызбаны түсіретін, ауыруды басатын дәрі. Циклооксигеназа (ЦОГ 1 және ЦОГ 2) изоформасының екеуінде талдамсыз тежейді, арахидон қышқылының метаболизмін бұзады. Қабынуға қарсы әсері капиллярлардың өткізгіштігін азайтумен, лизосомальды мембрана өткізгіштігін тұрақтандырумен, макроэрг өнімінің тежелуімен, сонымен қатар АТФті, қабыну медиаторының синтезін тежеу немесе баяулатуымен байланысты. Қабыну ошағында бос радикалдар мөлшерін төмендетеді, хемотаксис пен фагоцитозды тежейді. Қабынудың пролиферативті фазасын тежейді, қабынудан кейінгі тіндердің склерозын төмендетеді.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Тірек-қимыл аппаратының қабыну және дегенеративтік аурулары, ауыру синдромымен бірге жүретін; подагра кезіндегі буын синдромы, ревматоидтық артрит, остеоартроз, анкилозирлеуші спондилит, остеохондроз, тендинит, бурсит, миозит, омыртқаның ауыруы, невралгия, миалгия, жарақаттар.
Кері көрсеткіштері. Жоғары сезімталдық, асқазан ішек жолдарының эрозиялық-жарасы(анамнезенде болса), асқазан ішектен қан кетулер (анамнезенде болса), ауыр барыстағы гастрит, «аспириндік» үштік (бронх демікпесі, мұрынның асқынумен жүретін және мұрын маңайындағы қуыстардың полинозы, сонымен қатар ацетилсалицил қышқылы және пиразолон қатарындағы ДЗ көтере алмау), қанның ұю бызылыстары, айқын түрдегі бауыр мен бүйрек қызметінің бұзылысы.
Жанама әсері. Пироксикамға ұқсас.
Шығарылу түрі. 20 мг капсулада N.10, 20; 20 мг таблеткалар N.30; 20 мг тік ішек балауызы N.10; 20 мг егуге арналған флакондағы лиофизирленген ұнтақ.

Лорноксикам (Lornoxicamum), ксефокам. Лорнооксикам - оксикам жігіне жататын, қабынуға қарсы стероидты емес дәрі. Айқын түрде ауыруды басатын және қабынуға қарсы әсері бар. Оның әсер ету механизмі ЦОГ изоферментін баяулату арқылы, простагландин синтезін тежеумен байланысты. Сонымен қатар, лорноксикам белсендірілген лейкоциттерден оттегі радикалдарының босап шығу үрдісін бұзады. Циклоиоксигеназаны талдамсыз баяулатады (ЦОГ-1 және ЦОГ-2). ПГ, лейкотриендердің өнімдерін төмендетеді, асқазанның шырышты қабатына, тромбоциттер мен бауыр қан айналымына әсер етеді. Белсенді оттегі түрінің, кининдік жүйенің босап шығуын тежейді.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Негізінен пироксикамды қолдануға ұқсас болып келеді - артриттер, Бехтерев ауруы, өткір ауыру синдромында мөлшері 8-16мг ішке 2 реттен тәулігіне астың алдында және көк тамырға сол мөлшерде 2мл ерітіндіде.
Кері көрсеткіштері және жанама әсері. Пироксикамға ұқсас.
Шығарылу түрі. 4 және 8 мг таблеткалар N.10, 20, 30, 50, 100; 8 мг көктамырға егуге арналған флакондағы лиофизирленген ерітінді.

Мелоксикам (Meloxicamum), мовалис, милокс. Мелоксикам – қабынуға қарсы, ауыруды басатын, қызуды түсіретін дәрі. ЦОГ-2 талдамды баяулатады, қабыну ошағында ПГ синтезін реттейді. Асқазанның шырышты қабатын қорғау мен бүйректегі қан ағымын реттеуге қатысатын ПГ синтезіне қатысатын ЦОГ-1 белсенділігін белгілі дәрежеде төмендетеді.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Негізінен ревматоидты артрит, остеоартриттер, артрозда мөлшері 7,5-10 мг ішке аспен бірге және бұлшық ет ішіне күніне 1 реттен, тік ішекке 15мг.
Кері көрсеткіштері. Пироксикамға ұқсас, сонымен қатар жүктілік, емшекпен емізу кезінде, 15 жасқа дейінгі балаларға.
Жанама әсері. Пироксикамға ұқсас.
Шығарылу түрі. 7,5 және 15 мг таблекаларда N.10, 20, 50; 1% 1,5 мл ампуладағы көктамырға егуге арналған ерітінід; 15 мг тік ішек балауыздары N.6.

10.2.1.6. Пропион қышқылының туындысы
Ибупрофен (Ibuprofenum), бруфен. Ибупрофен - стероидты емес қабынуға қарсы дәрі (СЕҚҚД). Қабынуға қарсы, ауыруға қарсы және шамалы қызуды басатын белсенділікке ие. Оның әсер ету механизміне орталықтағы сол сияқты шеткі деңгейдегі Е және F простагландиндер биосинтезін баяулатуы жатады.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Негізінен артриттер, Бехтерев ауруы, әр түрлі генездігі орташа ауыру синдромы, қызба жағдайлары. Ересектерге арналған мөлшері 200-800мг, ал 12 жастан асқан балаларға 5-10мг/кг және тік ішеккке 60мг, ал сыртқа 5мг гель немесе май күйінде күніне 3-4 рет.
Кері көрсеткіштері. Пироксикамға ұқсас, сонымен қатар артериалды гипертензия, қан кетулерге бейімділік, бронхоспастикалық реакциялар, естудің төмендеуі және т.б.
Жанама әсері. Пироксикамға ұқсас.
Шығарылу түрі. 200, 400, 600 және 800мг ретард таблеткалар N.10, 20, 50, 100; 200мг көпіргіш таблеткалар N.10; 50 және 100мг шайнауға арналған таблеткалар N. 24 балаларға 200мг; 200 мг драже N. 20; 200 мг капсулада N.10 және 300мг N.15; 2% 100 және 200 мл флакондағы шырын; 2% 60, 100 және 120 мл балаларға арналған ішке қолданатын флакондағы ерітінді; 4% 5 мл флакондағы ішке қолдануға арналған ерітінді; 3 г пакеттегі ішке қолдануға арналған гранула (200, 400 және 600 мг); балаларға арналған 60 мг тік ішек балауыздары N.5; 5% 20, 30, 50, 100 г крем және гель 10% 30 г гель.
Рецепт үлгісі. Rp.: Granulае Ibuprofeni 0,6 – 3,0
D.S. Алдын ала грануланы 100 мл суда ерітіп және 1 шай қасықтан күніне 3 рет тағайындау қажет.
#
Напроксен (Nаproxеnum) қабынуға қарсы, ауыруды басатын және қызуды түсіретін әсер көрсетеді, ол ЦОГ1 және ЦОГ2 белсенділігін талдамсыз тежеумен байланысты.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Негізінен ревматизм, ревматоидтық артрит, невралгия, миалгия, бас сақинасы. Ересектерге арналған мөлшері 250-500мл 2-3 реттен, 1 жасқа дейінгі балаларға күніне 2 реттен 2,5-10 мг/кг, тік ішекке 250мг, тәулігіне 1 балауыздан 1-2 реттен.
Кері көрсеткіштері. Негізінен тежелу сатысындағы асқазан және он екі елі ішектің ойық жара ауруында, бронх демікпесі.
Жанама әсері. Пироксикамға ұқсас.
Шығарылу түрі. 220, 250, 275, 375, 500 және 550мг таблеткалар N.10, 20, 30, 50; 2,4 және 2,5% 100 мл суспензия; 250 және 500 мг тік ішек балауыздары N.6, 10.

Флурбипрофен (Flurbiprofenum) стрепфен. Флурдипрофен айқын ауыруды басатын, қабынуға қарсы және қызбаны түсіруші белсенділікке ие. Әсер ету механизмі ЦОГ баяулатуымен және простагландин синтезінің тежелуімен байланысты. Тромбоциттердің агрегациясын тежейді.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Ревмотоидтық артрит, остеоартрит, анкилозирлеуші спондилоартрит, деформирлеуші остеоартроз, көздің қабыну аурулары. Ішке 50-100мг мөлшерінде тәулігіне 3 реттен қабылдайды, теі ішекке 100 мг 1 балауыздан 1-3 реттен тәулігіне 0,03% көз тамшылары.
Кері көрсеткіштері. Асқазан мен он екі елі ішектің ойық жара ауруында, геморрагиялық синдром, бүйректік, бауырдың және жүректің жетіспеушіліктері, қаназдық, артериялдық гипертензия, жүктілік, емшекпен емізу кезінде.
Жанама әсері. Негізінен пироксикамға және басқа да СЕҚҚД ұқсас.
Шығарылу түрі. 50 және 100 мг таблеткаларда N.30; 8,75 мг соруға арналған таблеткалар N.8; 200 мг ретард капсулада N.10, 30; 100 мг тік ішек балауызы N.12; 5% 15 және 30г тубадағы гель; 0,03% көз тамшысы ретінде қолданатын ерітінді.
Кетопрофен (Ketoprofenum), кетонал. Кетопрофен – ауыруды басатын, қызбаны түсіруші, қабынуға қарсы, антиагрегациялық дәрі. ЦОГ1 және ЦОГ2 белсенділігін баяулатады, ПГ мен ЛТ синтезін тежейді. Антибрадикининдік белсенділікке ие, лизосомальды мембрананы тұрақтандырады және олардан созылмалы қабыну кездерінде тіндердің бұзылуына ықпал ететін ферменттердің босап шығуын ұстайды. Цитокиндердің бөлінуін тежейді, нейтрофилдердің белсенділігін тежейді.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Негізінен ревматоидтық және подагралық артриттер, өзіндік емес спондилоартриттер, остеоартроздар, буыннан тыс ревматизм, ауырсыну синдромы, тромбофлебит, бұлшық ет, буын, сіңір жарақаттары. Ішке қабылдау мөлшері 100-400мг 3-4 реттен, тік ішекке 100-200 мг-нан тәулігіне 1-2 балауыздан, көк тамырға 100 мл 1-2 реттен, аэрозольды 10% 2-6 реттен тері үстіне тәулігіне 2-3 реттен себу.
Кері көрсеткіштері. Негізінене басқа СЕҚҚД ұқсас, мұнымен қоса жүктілік, емшекпен емізу және балалық жасында.
Жанама әсері. Негізінен басқа СЕҚҚД ұқсас.
Шығарылу түрі. 50 және 100 мг таблеткалар және 150мг ретард таблеткалар N.20; 50 мг капсулада N.25 және 200 мг ретард капсулада; 2 г (80мг) ішке қолдануға арналған пакеттегі суспензия ретінде қолданатын ұнтақ; 1,6% 150 мл шаюға арналған флакондағы ерітінді (дозатор-шақыш; 100 мг тік ішек балауызы N.6, 12; 5% 2 мл егуге арналған ампуладағы ерітінді; 100 мг егуге арналған флакондағы лиофилизирленген ұнтақ N.6; 5% 30 г тубадағы крем; 2,5% 30, 40, 50 және 60 г тубадағы гель; 5% 50 мл ерітінді спрей және 10% - 15 мл (62 мөлшер) және 30 мл (125 мөлшер) флакондағы сыртқа қолдануға арналған ерітінді (шашуға арналған).

Тиапрофен қышқылы (Acidum tiaprofenicum), сургам. Тиапрофен қышқылы – қабынуға қарсы, ауыруды басатын, қызбаны түсіретін дәрі. Циклооксигеназаны тежейді және ПГ синтезін төмендетеді. Тромбоциттердің агрегациясын басады.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Ревматоидтық артрит, анкилозирлеуші сподилит, остеоартроз, бурсит, бел-құйымшақ радикулиті, операциядан кейінгі ауыру синдромы. Ересектер үшін мөлшері ішке 300мг 2 реттен, балаларға 10мг/кг 2-3 реттен, тік ішекке ересектерге 300 мг және балаларға 150 мг 1-3 реттен тәулігіне, бұлшықет ішіне 200-400 мг әр 8 сағат сайын қолдану.
Кері көрсеткіштері. Жоғары сезімталдық, он екі елі ішек және асқазанның ойық жарасы, бронх деміпкесі, бауыр мен бүйрек қызметтерінің бұзылысы, қуықтың және аталық безінің қабынуы, жүктілік, емшекпен емізу кезінде.
Жанама әсері. Басқа СЕҚҚД ұқсас, сонымен қатар ісінулер мен бронх тарылуы.
Шығарылу түрі. 100 мг таблеткада N.30 және балаларға арналған 150 мг N.6 және 300 мг таблеткалар N.40; 300мг ретард таблеткалар; 300 мг ретард капсулалар; балаларға арналған 150-300 мг тік ішек балауыздары N.6; 200 мг флакондағы көктамырға егуге арналған ерітінді.

10.2.2. Стреоидты емес қабынуға қарсы – қышқылдық емес топтар
10.2.2.1 Алканон туындысы
Набуметон (Nabumetonum), релафен. Набуметон – қабынуға қарсы, ауыруды басатын, қызбаны түсіруші. Әсер ету механизімі циклооксигеназаны тежеуімен байланысты, ол арахидон қышқылының метаболизмінің бұзылуына және ПГ, тромбоксан шоғырымын төмендетеді. Қабыну ошағында экссудативті және пролиферативті үрдістерді басады, брадикининдер мен гистаминдердің шоғырымын төмендетеді, сонымен қатар ауыру рецепторларының сезімталдық шегін жоғарылатады. Гипотермиялық әсері ликворда және гипоталамиялық аймақта пирогенді шоғырымның төмендеуімен және жылу беруінің жоғарылауымен байланысты.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Остеоартрит, ревмотоидті артрит және басқа да ревмотоидты аурулар. Ішке қабылдау мөлшері 1000-2000 мг 1-2 реттен тәулігіне.
Кері көрсеткіштері. Жоғары сезімталдық, он екі елі ішек және асқазанның ойық жарасы, бронх демікпесі, мұрын полипозы, жүрек жетіспеушілігі, шеткі ісінулер, бауыр-бүйрек жетіспеушілігі, гемофилия, гипокоагуляциялық жағдайлар.
Жанама әсері. Басқа да СЕҚҚД ұқсас.
Шығарылу түрі. 500, 750 және 1000 мг таблеткаларда N.20, 100.

10.2.2.2. Сульфонамид туындысы
Нимесулид (Nimesulidum), апонил, найз, нимесил. Нимесулид - циклооксигеназа-2 (ЦОГ-2) - ферментінің талдамды бәсекелестік баяулатқышы болып табылады, простогландиндердің, ісіну, қабыну және ауыру медиаторының синтезіне қатысады. Қабынуға қарсы, ауыруды басатын және қызбаны түсіретін әсер көрсетеді. Қабыну ошағында, сол сияқты ноцицептивті жүйенің өрлеуші жолында, жұлын миының ауыру импульстарын өткізуі бойынша простагландин Е2–нің түзілуін қайтымды баяулатады.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Ревматоидты артрит, бурситтер, ауыру мен қабыну үрдістері – операциядан кейінгі кезеңдегі жарақаттар мен гинекологиялық ауруларда. Ішке қабылдауға арналған мөлшері тамақтан кейін 100-200мг 1-2 реттен тәулігіне, трансдермальды гельден 1% терінің ауырған аймағына 2-3 реттен тәулігіне.
Кері көрсеткіштері. Басқа да СЕҚҚД ұқсас, сонымен қатар жүктілік, емшекпен емізу кезінде, 14 жасқа дейінгі балаларға.
Жанама әсері. Басқа да СЕҚҚД ұқсас, бірақ кейде диспепсиялық бұзылыстар байқалады.
Шығарылу түрі. 50, 100 және 200 мг таблеткалар N.10, 20, 30, 100; гранула (суспензияға арналған ерітінді) 2 г (100 мг) N.30 ішке қолдануға арналған пакетте; 1% 30 және 60 мл ішке қолдануға арналған флакондағы ерітінді және 5% – 30 мл ерітінді; 1% 10, 20 және 30 г тубадағы трансдермальды гель.

Целекоксиб (Celecoxibum), целебрекс. Целококсиб – қабынуға қарсы, ауыруды басатын, қызуды түсіруші дәрі. ЦОГ-2–ні талдамды баяулатады және қабынуға дейінгі простагландин ПГ түзілуін тежейді. Терапиялық шоғырымы ЦОГ-1–ді баяулатады.
Қолдану көрсеткіші мен мөлшерлеуі. Ревматоидты артрит, остеоартрит. Ішке қабылдауға арналған мөлшері 100-200мг тәулігіне 1-2 реттен.
Кері көрсеткіштері. Басқа да СЕҚҚД сияқты.
Жанама әсері. Басқа да СЕҚҚД ұқсас, бірақ сирек диспепсиялық бұзылыстар байқалады, ұзақ және үлкен мөлшерде қабылдағанда асқазан-ішек жолының шырышты қабығының жаралануы мүмкін.
Шығарылу түрі. 100 және 200 мг капсулада N.10, 20.

Рофекоксиб (Rofecoxibum), виокс. Рофекоксиб – қабынуға қарсы, ауыруды басатын, қызуды түсіретін дәрі. ЦОГ-2-ні жоғары өзіндік баяулайды, қабынуға дейінгі простагландиннің өндірілуін төмендетеді. Тераптиялық шоғырымда адамда ЦОГ-1-дің белсенділігіне әсер етпейді.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Остеоартрит, ауыру синдромы, аменорея. Ішке қабылдау үшін мөлшері күніне 1 реттен 12,5 % мг қабылдайды.
Кері көрсеткіштері. Жүктілік, емшекпен емізу кезінде.
Жанама әсері. Басқа да СЕҚҚД сияқты, бірақ сирек.
Шығарылу түрі. 12,5 және 25 мг таблеткалар N. 7, 14, 28; 0,25 және 0,5% 150 мл флакондағы суспензия ішке қолдануға арналған.

10.3. Әртүрлі топтардағы қабынуға қарсы дәрілер
10.3.1. Алтын препараттары
Натрия ауротиомалат (Natrii aurothiomalatum), тауредон. Натрия ауротиомалат қабынуға қарсы және иммуномодилирлеуші әсерге ие. Лимфоциттердің антиген индуцирленген белсенділігін тежеуді туғызады, моноцитарлы және гранулоцитарлы фагоцитозды тежейді, лизосомалды мембрананы тұрақтандырады, иммунологиялық белсенді бөліктердің алмасуымен коллагенді талшықтардың бекітілуі, аутоиммунды үрдісті белсендіреді.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Ревматоидты және псориазды артрит. Ішке қабылдауға арналған мөлшері аптасына 5-20 мг 1 реттен қабылдауға.
Кері көрсеткіштері. Гемопоэздің бұзылыстары, бауырдың ауыр зақымданулары, ойық жаралы колиттер, қант диабетінің асқынған түрлері, коллагеноздар, жүктілік, емшекпен емізу кезінде.
Жанама әсері. Холестаз, панкреатиттің және энтероколиттің асқануы, тромбоцитопения, лейкопения, апластикалық қаназдық, аллопеция, альвеолит, өкпе фиброзы, қасаң бақақтың жаралануы, шеткі нейропатия, тері қышымасы.
Шығарылу түрі. 2, 4 және 10% 0,5 мл ампуладағы көк тамырға қолдануға арналған ерітінді N.10.
Рецепт үлгісі. Rp.: Sol. Natrii Aurothiomalati 2% - 0,5 ml
D.t.d N. 10 in аmp.
S. Инфузия үшін аптасына 1 рет.
#
Ауранофин (Auranofinum), ауропан. Ауранофин қабынуға қарсы, десенсибилизирлеуші және белгілі иммунодепрессивті әсер көрсетеді. Тіндерден лизосомальды ферменттердің шығуын тежейді және ревмотоидты артриттің барысын баяулатады.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Ревматоидты және псориатриялық артрит. Ішке қабылдауға арналған мөлшері тамақтан соң тәулігіне 6-9 мг 1-2 реттен.
Кері көрсеткіштері. Қан аурулары, энтероколит, лейкопения, васкулиттер, бауыр, бүйрек және өкпе аурулары, порфирия, жүктілік, емшекпен емізу кезінде.
Жанама әсері. Диспепсиялық бұзылыстар, стоматит, гингивит, фарингит, трахеит, интерстициальды пневмония, колит, гепатит, тромбоцитопения, агронулоцитоз, қаназдық, лейкопения, нефротикалық синдром, аллергиялық реакциялар.
Шығарылу түрі. 3 мг таблеткалар N. 30, 60, 100.

10.3.2. Жиынақ түзеуші қосылыстар
Пеницилламин (Penicillaminum), купренил. Пеницилламин иммуносупрессивті және жиынтық түзейтін әсерге ие. Мыс, алтын, кобальт, мырыш, кальций, мышьяк, темір, қорғасын, сынап иондарымен хелатты жиынтық түзейді. Пеницилламин иммунды жүейнің әртүрлі бөлімдеріне (лейфоциттердің Т-хелперлік қызметін басу, нейтрофилдердің хемотаксисін тежеу және осы жасушалардың лизосомасынан ферменттердің бөлінуін, макрофагтардың қызметін күшейту) әсер етеді деген жорамалдар бар. Қайтадан синтезделінетін тропоколлаген молекуласы арасындағы қиылысқан байланысты ажырату арқылы коллаген синтезін бұзатын қабілетті бар.
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі. Ауыр металл иондарымен улану, ревматоидты артрит, гепатит, бауыр циррозы, Вильсона-Коновалов ауруы. Ересектерге арналған мөлшері, аш қарынға ішке тәулігіне 150-750 мг, ал балаларға тәулігіне 50-60 мг мөлшерде.
Кері көрсеткіштері. Гемопоэздің бұзылыстары, миастения, бүйрек жетіспеушілігі.
Жанама әсерлері. Диспепсиялық бұзылыстар, артралгия, лимфоаденопатия, алопеция, тиреоидит, қызыл жегі тәрізді синдром, лейкопения, тромбоцитопения, миастения, нефротикалық синдром, тромбофлебит, аллергиялық реакциялар.
Шығарылу түрі. 150 және 250 мг капсулада N. 40, 50; 250 мг таблеткада N.100.

10.3.3. Безгекке қарсы дәрілер Хлорохин, гидроксихлорохин (Безгекке қарсы дәрілер 2-ші бөлімді қара)

Приложенные файлы

  • docx 23684943
    Размер файла: 47 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий